اخبار

رادیوفرانسه: آمریکا چهارچوب یک توافق بین‌المللی احتمالی با ایران را به این کشور ارائه کرد.

باراک اوباما- رئیس جمهوری آمریکا، با اعلام این خبر، سخنی درباره حتمی بودن دستیابی به یک توافق نهائی تا روز 24 نوامبر یعنی مهلت از پیش تعیین شده نگفت.

رئیس جمهوری آمریکا گفت ما به آنها چارچوبی را ارائه کردیم که نیازهای صلح آمیز آنان را در زمینه انرژی، برآورده می کند.

باراک اوباما در عین حال تأکید کرد که او نبود توافق را به یک توافق بد ترجیح می دهد.

باراک اوباما گفت: «درباره ایران، با توجه به مجازات‌های بی سابقه‌ای که دولت آمریکا به اجرا گذاشت، مسئولان ایرانی برای نخستین بار به صورت جدی گرد میز مذاکرات نشستند تا ما را قانع کنند که در جستجوی دست یابی به سلاح اتمی نیستند.

درباره این که آیا ما می توانیم با ایران به توافق برسیم، به این پرسش تنها 3 یا 4 هفته دیگر می توانیم پاسخ دهیم. من قصد ندارم پیش از وقت دراین باره اظهار نظر کنم. آن چه مورد نظر ماست یک توافق اطمینان بخش است.
اگر ایران بتواند با پیشنهاد توافق نامه ای ما را قانع کند که صدد داشتن سلاح اتمی را ندارد، در این صورت ما نیز می‌توانیم جهان و افکار عمومی را قانع کنیم که قادریم از دست یافتن این کشور به سلاح اتمی جلوگیری نمائیم؛ آن هنگام زمان مطرح کردن موضوع با کنگره فرا خواهد رسید و من مطمئن هستم که می توانم کنگره را نیز مطمئن سازم که امضای یک توافق نامه با ایران بهترین راه حل برای جلوگیری از تبدیل این کشور به یک قدرت اتمی است؛ این راه حل از هر اقدام دیگری و حتی اقدام نظامی موثرتر و مفید تر است.
اما شرط اجتناب ناپذیر این است که در این زمینه یک توافق رضایت بخش به دست آید و من همچنان که همواره تکرار کرده ام، نبودن توافق را به یک توافق ناقص و نارسا تر جیح می دهم».

گفتنی است که جان کری- وزیر امور خارجه آمریکا، دیروز در پاریس تکرار کرد که تمدید مهلت گفتگوها پس از تاریخ 24 نوامبر در دستور کار قرار ندارد.

گفتنی است که محمد جواد ظریف- وزیر امور خارجه ایران و همتای آمریکائی اش، قرار است به منظور دستیابی به یک توافق کلی در روزهای 9 و 10 نوامبر، در حضور کاترین اشتون- مذاکره کننده اروپائی، درعمان گفتگو کنند.

جان کری که قرار است هفته‌آینده با دیپلمات‌های ایران و اروپایی در مورد آخرین دور از مذاکرات سال جاری در زمینه پرونده هسته‌ای ایران دیدار نماید، گفت که اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه ‌های هسته‌ای ایران برای این کشور باید آسان باشد.

جان کری و لوران فابیوس- وزرای خارجه آمریکا و فرانسه، در دیدار دیروز خود در پاریس تأکید کردند که ایران حق تولید انرژی هسته‌ای را دارد اما نباید از آن برای ساخت بمب هسته‌ای استفاده شود.

روزنامه آمریکایی “نیویورک تایمز”، امروز (چهارشنبه) در یادداشت روزانه خود در در پبوند با مذاکرات هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی، نوشت: «برخی از اعضای کنگره نگران توافق بد تیم آمریکایی حاضر در مذاکرات با ایران هستند».

این روزنامه می افزاید: «اعمال فشار بر متحدین آمریکا برای اعمال تحریم‌های جدید تلاشی یک جانبه و بیهوده در مجبور ساختن ایران در تسلیم شدن در جریان مذاکرات هسته‌ای است. این رویکرد هوشمندانه نیست و موجب ایجاد بحران‌های مهم دیپلماتیک و اقتصادی علیه اتحادیه اروپا،چین، هند و ترکیه شده و البته به طور جدی به منافع آمریکا نیز ضربه وارد خواهد کرد».

بنابر این گزارش، بسیاری از اعضای کنگره خواهان اعمال تحریم‌های جدید سنگین علیه ایران تاحدی هستند که این کشور را طی چند هفته آینده وادار به تسلیم کند.

جمعی از دیپلمات‌های ارشد اروپایی نیز در یادداشتی که در روزنامه “گاردین” به چاپ رسید، خواستار توافق میان ایران و ١+۵ تا تاریخ ٢٤ نوامبر شدند.

گاردین می نویسد، به تعویق انداختن تصمیم نهایی جدی موجب می‌شود فرصت‌های بیشتری برای مخالفان این مسیر دیپلماتیک به وجود آید تا به این فرایند خدشه وارد سازند.
هزینه شکست برای ایران هم از نظر اقتصادی و هم امنیتی بسیار بالا خواهد بود.

دیگربان: کاظم صدیقی٬ امام جمعه موقت تهران از مردم ایران خواسته مثل «اسرای کربلا» در برابر «گرسنگی» و «تحریم‌ها» مقاومت کرده و «تن به ذلت» ندهند.

آقای صدیقی ایستادگی در برابر «تحریم‌ها» را یکی از «درس‌های عاشورا» دانسته که مردم ایران باید این درس را سرلوحه زندگی خود قرار دهند.

وی گفته همان‌طور که حضرت زینب در شهر کوفه حاضر به پذیرش کمک‌های غذایی مردم نشد٬ مردم ایران هم باید در برابر تحریم‌های بین‌المللی «گرسنگی‌ها» را تحمل کنند.

روحانیون و نظامیان حاکم بر ایران از همزمانی روز عاشورا و روز ۱۳ آبان نهایت بهره‌برداری تبلیغاتی را برده و آمریکا٬ اسرائیل و بریتانیا را «یزید زمان» معرفی کرده‌اند.

آنها با این شبیه‌سازی‌های تاریخی امیدوارند مردم ایران را با بسیاری از سیاست‌های جمهوری اسلامی به خصوص برنامه اتمی نظام همراه کنند.

با افزایش تحریم‌های بین‌المللی این دسته از روحانیون و نظامیان حتی مدعی شده‌اند که اگر مردم در برابر این تحریم‌ها ایستادگی کنند٬ امام دوازدهم شیعیان نیز ظهور خواهد کرد.

رادیوفردا: «آنا ماریا کورازا بیلدت» نماینده سوئدی پارلمان اروپا و عضو کمیسیون «حقوق زنان و برابری جنسیتی» که عضو حزب مردم اروپاست، در گفت وگو با رادیو فردا حمایت خود از غنچه قوامی را اعلام کرده و خطاب به او گفت:‌«قوی باش. تو تنها نیستی.»

غنچه قوامی، شهروند ۲۵ ساله ایرانی-بریتانیایی از روز شنبه گذشته دست به اعتصاب غذای خشک زده است.

***
به گفته خانواده غنچه قوامی، او از روز شنبه گذشته دست به اعتصاب غذا زده است. نظر شما درباره بازداشت او و اعتصاب غذایش چیست؟

واقعا فکر کردن به زندانی شدن غنچه قوامی دردناک است. او خواستار مشاهده یک مسابقه والیبال بوده و هیچ کار نادرستی انجام نداده و قانونی را نقض نکرده است. اینجا در پارلمان با مشارکت همکارانم در حزب مردم اروپا از خانم «فدریکا موگرینی»، مسئول جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواهیم خواست که اقداماتی انجام دهد و حداقل زندانی شدن این فرد را که توضیحی برای آن داده نشده، محکوم کند.

همچنین باید بررسی کنیم که در چارچوب گفت و گوهای دوجانبه میان اتحادیه اروپا و کشور بزرگ و زیبای ایران چه اقدامی می‌توان انجام داد. اعتصاب غذای او باعث به‌وجود آمدن یک وضعیت اضطراری شده است، بنابرین باید فعالیت بیشتری برای نجات جان او انجام داد و برای گفت‌وگو با مسئولان ایرانی تلاش کرد.

پرونده‌هایی، مانند این پرونده که به حقوق ابتدایی زنان مربوط است، چه اثراتی بر روابط اتحادیه اروپا با ایران خواهد گذاشت؟

در چارچوب گفت و گوهای جاری با ایران، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و کشورهای عضو درباره این مسئله بهترین تصمیم را خواهند گرفت. ما در پارلمان اروپا تلاش می کنیم توجهات به این پرونده بیشتر شود تا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و دولت‌های اروپایی توجه مضاعفی به مسئله خانم قوامی که مسئله‌ای انسان‌دوستانه و اضطراری است، داشته باشند.

محمود علیزاده طباطبایی، وکیل خانم قوامی گفته که تاکنون موفق به دیدار با موکلش نشده و همچنین خانم قوامی به یک سال زندان محکوم شده است. چه نظری درباره گفته های آقای طباطبایی دارید؟

باعث تاسف من است. همه زندانیان باید حق ارتباط با وکیل و سپردن حق وکالت به یک وکیل را داشته باشند. من هم این مطلب را در روزنامه ها خواندم، اما اطلاعات رسمی در این زمینه ندارم. بنابرین اظهار نظر درباره اش مشکل است. اما اگر محکومیت خانم قوامی به یک سال زندان به دلایلی که به هیچ عنوان ناقض قانون نیستند، صحت داشته باشد با یک مشکل اساسی روبرو هستیم.

در پایان چه پیامی برای غنچه قوامی و خانواده اش دارید؟

تو تنها نیستی، مقاوم باش.

دویچه‌وله: با مرگ عبدالوهاب مدب دنیای عرب یکی از اندیشمندان برجسته خود را از دست داد. نویسنده کتاب‌های “بیماری اسلام” و “خروج از ننگ” در اولین ساعات بامداد پنجشنبه (۶ نوامبر) در ۶۸ سالگی در پاریس درگذشت.

عبدالوهاب مدب، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر اسلام‌شناس از سالها پیش در فرانسه زندگی می‌کرد، کتاب‌ها و مقالات زیادی به زبان فرانسوی منتشر کرده بود و از منتقدان فرهنگ عرب در جهان غرب بود.

این نویسنده سرشناس تونسی که برخی رسانه‌ها او را “ولتر اسلام” خوانده بودند، از منتقدان اسلام سنتی بود و در مقالات خود بر ضرورت بازنگری در اسلام و نوسازی آن (رفورم دینی) پافشاری می‌کرد. او عقیده داشت که دین اسلام از قافله تمدن عقب مانده و برای زنده ماندن جز همراه شدن با دنیای مدرن راهی ندارد.

مدب پس از انفجارهای یازده سپتامبر سال ۲۰۰۱ با انتشار کتاب “بیماری اسلام” در محافل اسلامی و اسلام‌شناسی بحث گسترده‌ای به راه انداخت. او در کتاب خود مانند پزشکی دلسوز به معاینه جوامع اسلامی پرداخت و بسیاری از نابسامانی‌ها را ناشی از گسترش آفت‌هایی مانند جزم‌اندیشی و تعصبات دینی دید که گرایش‌های بنیادگرایی و عقاید وهابی آن را ترویج می‌کنند.

آشتی اسلام با مدرنیته
مدب هوادار پرشور آشتی عقاید اسلامی با ارزش‌های مدرنیته بود. از سویی به جوامع غربی هشدار می‌داد که اسلام را به خشونت‌گرایی و تروریسم محدود نبینند و از سوی دیگر به مسلمانان توصیه می‌کرد باورهای دینی خود را با دنیای مدرن هماهنگ سازند.
دین اسلام از قافله تمدن عقب مانده و برای زنده ماندن جز همراه شدن با دنیای مدرن راهی ندارد.

مدب: اسلام از قافله تمدن عقب مانده و برای زنده ماندن جز همراه شدن با دنیای مدرن راهی ندارد.

مدب در گفت‌وگویی تأکید می‌کند: «ما باید اسلام و قرآن را در نوری تازه مشاهده کنیم. در عین احترام به ریشه‌های اعتقادی لازم است راه تکامل و پیشرفت را به روی اسلام باز کنیم. این تنها راهی است که جهان اسلام می‌تواند با خشونت و جهادگری مقابله کند.»

مدب چندی پیش در گفت‌وگو با روزنامه ایتالیایی “کوریره دلاسرا” از کشورهای اسلامی به ویژه عربستان سعودی انتقاد کرد که به خاطر منافع خود، به بنیادگرایان و گسترش افکار افراطی یاری می‌رسانند. او پیش بینی می‌کرد که سرانجام این کشورها نیز از رشد بنیادگرایی زیان خواهند دید.

مدب به اندیشمندان مسلمان توصیه می‌کرد که با درس‌گیری از سنت یهودی و مسیحی، قالب‌های سنتی و تفسیرهای لفظی از اسلام را کنار بگذارند، در مطالعه اسلام شهامت داشته باشند و آن را با نگرش خردگرا و بینش سکولار آشتی دهند.

مدب در سال ۱۹۴۶ در تونس به دنیا آمد و در جوانی برای تحصیل به فرانسه مهاجرت کرد. او رمان نیز می‌نوشت و برخی از رمان‌های او به زبان‌های اروپایی ترجمه شده است.

رادیوفردا: روزنامه آمریکایی «وال استریت جورنال» روز پنجشنبه ۱۵ آبان گزارش داد که باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا، اواسط ماه گذشته به آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران نامه محرمانه‌ای نوشته است.

به گفته افرادی که از محتوای نامه مطلع هستند آقای اوباما در آن بر مصالح مشترک در جنگ علیه شبه نظامیان گروه حکومت اسلامی (داعش) تاکید کرده است.

به گزارش وال استریت جورنال، این نامه با هدف تاکید بر تشدید جنگ علیه گروه داعش و تسریع در مذاکرات هسته‌ای نوشته شده است.

بنا به گفته این منابع، آقای اوباما به آیت‌الله خامنه‌ای تاکید کرده که هر گونه همکاری در مبارزه با گروه دولت اسلامی تا حد زیادی به حصول یک توافق همه جانبه با قدرت‌های جهانی در مذاکرات هسته‌ای ۲۴ نوامبر وابسته است.

نامه ماه اکتبر رییس جمهوری آمریکا دست کم چهارمین نامه باراک اوباما به آیت‌الله علی خامنه‌ای از زمان ریاست جمهوری او در سال ۲۰۰۹ است. او در این نامه‌ها رهبر جمهوری اسلامی ایران را به همکاری و بهبود رابطه با آمریکا دعوت کرده است.

در ادامه گزارش وال استریت جورنال آمده است: این نامه تاکیدی است بر اینکه آقای اوباما نقش ایران را در مبارزه دیپلماتیک و نظامی برای بیرون راندن گروه حکومت اسلامی از مناطقی که در شش ماه گذشته تصرف کرده است، مهم می‌داند.

باراک اوباما و مقامات ارشد دولت آمریکا در روزهای اخیر احتمال رسیدن به توافق در مذاکرات هسته‌ای را پنجاه – پنچاه ارزیابی کرده‌اند.

جان کری وزیر امور خارجه آمریکا قرار است روز یکشنبه برای گفت‌وگوهای مقدماتی مذاکرات هسته‌ای در عمان با همتای ایرانی خود محمد جواد ظریف دیدار کند.

آقای اوباما روز چهارشنبه گفت: «تعداد زیادی از سیاستمداران مهم ایران فعالیت سیاسی‌شان را با ضد آمریکایی بودن شروع کردند».

رییس جمهوری آمریکا پس از این مقدمه افزود: «اینکه بتوانند “بله” بگویند بستگی به نظرات مختلف دارد».

تلاش آقای اوباما برای رسیدن به توافق با ایران از طرف دیگر با مقاومت در داخل آمریکا مواجه خواهد شد. پس از پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات روز سه شنبه، مخالفت با رسیدن به توافق با ایران و همچنین احتمال اعمال تحریم‌های بیشتر علیه تهران افزایش یافته است.

در انتخابات روز سه‌شنبه، جمهوریخواهان اکثریت کرسی‌های سنا را به دست آوردند.
سناتور مارک کرک و رابرت منندز لایحه‌ای برای تشدید تحریم‌ها به مجلس سنا ارائه کرده‌اند.

آقای کرک روز چهارشنبه گفت: «بهترین راه برای توقف ایران از دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای تصویب سریع لایحه مورد تایید دو حزب به نام “منندز- کرک” است.»

بنا به گفته منابع مطلع از ارسال نامه محرمانه باراک اوباما به آیت‌الله خامنه‌ای، با توجه به حساسیت مکاتبات با جمهوری اسلامی ایران، کاخ سفید متحدان خاورمیانه‌ای آمریکا یعنی اسراییل، عربستان سعودی، و امارت متحده عربی را از نامه ماه اکتبر آقای اوباما به آیت الله خامنه‌ای مطلع نکرده است.

به نوشته وال استریت جورنال، رهبران این کشور‌ها طی هفته‌های اخیر از احتمال نرمش قابل ملاحظه آمریکا در مقابل خواسته‌های تهران در مذاکرات آتی هسته‌ای ابراز نگرانی کرده‌اند.

آنها گفته‌اند نگران هستند که با وجود دستیابی به توافق در مذاکرات هسته‌ای، ایران بتواند به ظرفیت‌های ساخت سلاح‌ هسته‌ای دست یابد.

این روزنامه آمریکایی در پایان یادآوری می‌کند که آیت‌الله خامنه‌ای طی شش سال گذشته برای باراک اوباما یک طرف مذاکره ثابت قدم نبوده است.

رییس جمهوری آمریکا در شش ماه اول سال ۲۰۰۹ و ابتدای ریاست جمهوری خود دو نامه برای رهبر ایران ارسال کرد و خواهان بهبود روابط بین دو کشور شد. روابط ایران و ایالات متحده از سال ۱۹۷۹ و پیروزی انقلاب اسلامی قطع شده است.

بی‌بی‌سی: در پی حملات اسیدپاشی در اصفهان، معترضان به این موضوع در این شهر تجمع کردند و خواستار پیگیری مقامات شدند

روزنامه خراسان می‌گوید که یک نفر به ظن حمله با اسپری فلفل به صورت دو دختر جوان در مشهد دستگیر شده است.

خراسان نوشته است که این فرد به “غصب عنوان بسیجی” نیز متهم شده است.

بنا به این گزارش چند روز پیش فردی با معرفی خود به عنوان بسیجی، ماشین دو دختر دانشجو را متوقف کرد و پس از پاشیدن اسپری فلفل به صورت آنها با ماشین خود گریخت.

مطابق خبر خراسان قربانیان این حمله شماره ماشین عامل این حمله را به خاطر سپرده و او از این طریق بازداشت شده است.

همچنین براساس گزارش‌های رسیده به بی‌بی‌سی فارسی حدود دو هفته پیش سه مورد اسیدپاشی در مشهد روی داد که آخرین مورد آن در بلوار سجاد مشهد بود و قربانی این اسیدپاشی برای درمان به تهران منتقل شد.

موضوع اسیدپاشی‌ها در اصفهان از اواسط مهرماه در رسانه‌های ایران بازتاب پیدا کرد.

اواخر مهر ماه مقام‌های ایرانی تایید کردند که به چهار زن در اصفهان با اسید حمله شده است. از آنجا که هیچ‌یک از قربانیان این اسیدپاشی‌ها، حمله‌ها را با انگیزه‌های شخصی مرتبط نمی‌دانستند این تصور پیش آمد که حملات برای ایجاد ارعاب انجام شده است.

گزارش شده است که مهاجمان موتورسوار به روی زنانی که در خیابان حضور داشتند، اسید پاشیده‌اند و در ادعاهایی تایید نشده، گفته شد زنانی که پوشش آنها “نامناسب” خوانده شده است، هدف این حملات بوده‌اند.

اما مقام‌های رسمی بارها این ادعا را با تاکید رد کرده‌، گفته‌اند اسیدپاشی‌ها اقدامی فردی بوده است و ارتباطی با ‘امر به معروف’ ندارد.

هنوز عامل این حملات بازداشت نشده اما با شماری از خبرنگاران و معترضان در این زمینه برخورد شده است.

دیگربان: نیروهای نظامی «عصائب اهل‌الحق» عراق برای نخستین بار در ایران در یک مراسم عمومی دیده شدند.

این نیرو‌ها به عنوان محافظان محمد طباطبایی٬ جانشین دبیرکل «عصائب اهل‌الحق» صبح روز سه‌شبنه ۱۳ آبان ماه در مراسم عزاداری عاشورا در هیأت «رزمندگان اسلام» شهر قم شرکت کردند.

براساس برخی گزارش‌ها گروهی از اعضای این گروه شیعی در حال حاضر در پادگان‌های سپاه پاسداران مشغول آموزش نظامی هستند.

«عصائب اهل‌الحق» که مجوز «شرعی» فعالیت‌های نظامی خود را از محمود هاشمی شاهرودی دریافت کرده است اعلام کرده همه آمریکایی‌ها را در عراق مورد حمله قرار خواهد داد.

این گروه در کنار سپاه «بدر» به یکی از مهمترین بازو‌های نظامی جمهوری اسلامی در عراق تبدیل شده است.

رادیوفردا: امیرعباس سلطانی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، گفت: دادستانی او را به دلیل اطلاع‌رسانی در مورد پرونده بابک زنجانی احضار کرده است. به گفتهٔ او، دادستانی معتقد بود که این پرونده نباید رسانه ای شود.

به گزارش خبرگزاری ایلنا، این نماینده مجلس گفت: براساس اصل ۸۶ قانون اساسی، او به وظایف نمایندگی خود عمل کرده است. وی افزود: از آنجا که این احضار غیر‌قانونی بود وی دردادستانی حاضر نشده است.

امیرعباس سلطانی گفت: با اینکه مجلس بارها از مسئولان قوه قضائیه دعوت کرده است که در باره روند پرونده اطلاع رسانی کنند اما آنها مقاومت کرده و در کمیسیون حاضر نشده اند.

این عضو کمیسیون انرژی مجلس با تاکید بر اینکه هنوز هم قصد اطلاع رسانی در مورد پرونده بابک زنجانی را دارد گفت: از روند این پرونده نگران است

روز: اختلاف طبقاتی بی سابقه در ایران خود را در مناسک آیینی محرم هم، که خبرگزاری رویترز از آن به عنوان “فستیوال” یاد کرده ،نشان می دهد؛ اختلافی که به نحوه مشارکت در فستیوال محرم نیز کشیده شد.

به گزارش شاهدان عینی و رسانه های خبری مراسم عزاداری امسال در روزهای تاسوعا و عاشورا که با سرمای شدید و بارش باران همراه بود، بیش از هر چیز در صف های طویل دریافت غذای نذری و گشت زنی با خودرو خود را نشان داد.
در مناطق شمال شهر تهران و از جمله خیابان فرشته که پاساژ “سام سنتر” در ورودی اش به مشتریان وعده برگزاری قرعه کشی یک هواپیمای شخصی دو نفره را داده بود، رژه خودروهای میلیاردی یا همان “دسته عزاداران ماشین سوار” باعث شده بود تا برخی از عکاسان و توریست ها خود را برای ظهر عاشورا به این نقطه برسانند.

غذاهای نذری هیات های متعلق به ثروتمندان نیز با دیگر هیات ها متفاوت بود به طوری که سایت اقتصاد امروز با بررسی “منوی نذری” چند هیات متعلق به ثروتمندان نوشت: “حتما وصف نوع غذاهایی که در این شب پخش می شود را شنیده اید؛ غذاهای نامتعارف مثل میگو سوخاری و البته با کیفیت بالا. هیاتی که برای این سه شب پول زیادی خرج می کند و گفته می شود علی دایی هم یکی از بانیان آناست. البته وقتی این مسئله را با دختر بانی اصلی هیات مطرح می کنیم، آن را نه تایید می کند و نه تکذیب”.

“چنجه ظهر عاشورا” در یک هیات در نیاوران، دیس های “سوشی” در پاساژ سام سنتر، شیرکاکائو و شیر آناناس هایی با مارک “دنت” در خیابان ولیعصر در حوالی تجریش، چلوکباب برگ و جوجه کباب و… نیز از دیگر نذری هایی ست که طی روزهای گذشته در تهران توزیع شد و البته فقرا از دریافت آنها بی نصیب ماندند.

به گزارش خبرنگاران روز از تهران یکی از ویژگی های نذری دادن نوکیسه ها و ثروتمندان، تشکیل صف های چند صد متری برای دریافت غذا از سوی مردم بود. اما جالب آنکه عمده افراد حاضر در این صفوف را خود ثروتمندان تشکیل می دادند؛ افرادی که با خودروهای لوکس منتظربودند تا توزیع غذا آغاز شود هرچند عمدتا ادعا می کردند که برای “ثواب” به دنبال غذای نذری آمده اند. برخی از آنها نیز گفته اند با استفاده از این فرصت می خواهند با دیگر هم طبقه ای های خود بیشتر آشنا شوند.

در همین باره، روزنامه خراسان می نویسد: “در اين سفره ها بايد نشاني از خلوص و صميميت باشد اما متأسفانه گاهي تشريفات و تجملات آن قدر زياد مي شود که مردم را از اصل و فلسفه عزاداري دور مي کند و کم کم يادشان مي رود که هدف از برپايي سفره نذري، اظهار ارادت به خاندان پاک پيامبر و تعميق اعتقادات ديني و مذهبي بوده است، نه به رخ کشيدن سفره هاي مجلل و پرزرق و برق با انواع غذاهاي رنگارنگ و تشريفات خاص”.

این روزنامه به نقل از یکی از شهروندان می افزاید: “هر روز به تشريفات سفره هاي نذري و مراسم عزاداري که در مناسبت هاي خاص برگزار مي شود افزوده مي شود. متاسفانه هر شب در مقابل در حسينيه اي که به آن مي روم مي بينم که عده اي از کودکان و بزرگسالاني که تنگدست هستند، در صف گرفتن غذاي نذري ايستاده اند و به زحمت کاسه اي حليم به آن ها مي رسد اما عده اي ديگر با خودروهاي لوکس مي آيند و بدون اين که در مجلس عزاداري شرکت کنند، چندين کاسه حليم براي خود و اقوام شان مي گيرند. برپايي چنين مجالسي در حالي است که گاهي اوقات، ذره اي از اين نذري ها به دست مستمندان نمي رسد و نه تنها سودي ندارد بلکه بدعت هاي اجتماعي را پايه گذاري مي کند.براي برپايي برخي سفره هاي نذري، نسخه هاي قابل توجهي پيچيده مي شود که گاهي فراهم کردن امکانات چنين مراسمي روزها طول مي کشد و صاحب مجلس از ياد مي برد که هدف اصلي برگزاري اين مراسم چه بوده است. متاسفانه اين گونه تجملات دست و پاگير حتي در اعتقادات ما رسوخ کرده و در سفره هاي نذري هم خودش را نشان مي دهد و دست و پاي ارادتمندان خالص را مي بندد”.

یکی دیگر از شهروندان نیز می گوید: “هیاتی جبل عاملی های لبنان هم در ایران شعبه نذری پزی دایر کرده است! محل این هیات در خیابان ملاصدرا و در نزدیک محلی است که کارتن خواب ها در زیر پل های اتوبان چمران اقامت دارند. در طول شب های ماه محرم این هیات لبنانی که محمود خردبین و داماد لبنانی اش به همراه برخی از عوامل سپاه قدس و حزب الله لبنان بانی آن بودند، به افراد خاصی نذری می داد و اگر هر یک از این کارتن خواب ها برای دریافت غذای نظری به این هیات مجلل نزدیک می شد، برخی عوامل هیات او را دور می کردند”.

زد و خورد و درگیری های شدید فیزیکی در هیات های عزاداری و صف های نذری نیز از جمله ویژگی های دیگر محرم امسال بود. به طوری که در برخی از هیات های پرجمعیت، در صورت بروز درگیری بر سر گرفتن غذای نذری، عوامل نیروی انتظامی ناچار به دخالت می شدند.

گفتنی آنکه ماجرای نذری در ماه محرم آنقدر برای مردم، فقرا و البته ثروتمندان جدی شده بود که شهرداری تهران سایتی به نام نذری یاب راه اندازی کرده بود تا هر کس قبل از حضور در خیابان و گشتن به دنبال یک بشقاب غذای نذری، از اماکن توزیع غذا مطلع شود و ثروتمندان نیز بدانند که برای دیدن و به رخ کشیدن خودروهای لوکس باید به کدام هیات ها بروند.

مسئله چشم و همچشمی و خودنمایی در مراسم عزاداری محرم کار را به آنجا رسانده که در تهران، آرایشگاه های زنانه اقدام به تبلیغ آرایش ویژه محرم کرده بودند.

بی‌بی‌سی: واشنگتن به محمد بهشتی به عنوان مرد شماره دو در هیات حاکمه ایران و سیاستمداری معقول و اهل تعامل نگاه می‌کرد

در میان هزاران پیام دیپلماتیک محرمانه‌ای که «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران به عنوان مدارک «توطئه‌های شیطان بزرگ علیه انقلاب» منتشر کردند، گزارش بسیار کوتاهی وجود دارد که دفتر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) حدود دو ماه و نیم پیش از واقعه گروگان گیری ۱۳ آبان، از داخل سفارت به مقر مرکزی سیا در لنگلی ویرجینیا فرستاده بود.

بنا بر این سند نیم صفحه‌ای، مردی اسرارآمیز به نام «اورین دابلیو بایدنکوف» روز ۳۱ مرداد ۱۳۵۸ در دفتر نخست وزیری به دیدار مهدی بازرگان و مقامات ارشد دولت موقت می‌رود.

بعد‌ها معلوم شد که «بایدنکوف» یکی از مهم‌ترین مقامات سیا در امور خاورمیانه بود، با هماهنگی کامل وزارت خارجه آمریکا و اطلاع کاخ سفید به تهران اعزام شده بود تا بنابر روایت آمریکایی‌ها، سنگ بنای یک روند همکاری اطلاعاتی استراتژیک را با مقامات ایرانی بگذارد.

دو همکار نزدیک «بایدنکوف» که از جزئیات آن سفر محرمانه مطلع‌اند به بی‌بی سی فارسی گفته‌اند که مامور ارشد سیا در دوران اقامت چند روزه‌اش در تهران به ملاقات محمد بهشتی، نایب رئیس مجلس خبرنگان قانون اساسی و دبیرکل حزب جمهوری اسلامی نیز می‌رود.

یک مقام سابق سیا که نمی‌خواهد نامش فاش شود می‌گوید: «او از اینکه می‌دید بهشتی چقدر درباره اوضاع سیاسی خارج از کشور آگاهی دارد تحت تاثیر قرار گرفت.»

او می‌افزاید «بایدنکوف» به این فکر نبود که یار وفادار آیت الله خمینی را جذب کند، بلکه فقط می‌خواست از نزدیک او را ملاقات و ارزیابی کند، چرا که از اهمیت آقای بهشتی در ساختار قدرتی که پس از سقوط شاه در ایران در حال شکل گرفتن بود آگاه بود.

بروس رایدل، ‌از مقام‌های بازنشسته سیا و مدیر پروژه اطلاعاتی موسسه تحقیقاتی بروکینگز در واشنگتن، با تایید دیدار مذکور می‌گوید: «بهشتی بازیگر (سیاسی) مهمی بود که ارتباط نزدیکش با خمینی ثابت شده بود… نظر مثبت بهشتی در مورد گفتگو (با واشنگتن) می‌توانست از تضمین‌هایی که بازرگان یا یزدی می‌خواستند بدهند معتبر‌تر باشد.»

بادنکوف یا‌‌ همان رابرت ایمز چهار سال بعد به همراه چند مامور سیا در بمبگذاری تابستان ۱۹۸۳ سفارت آمریکا در بیروت کشته شد. او به خاطر اطلاعات بالایی که از جهان عرب داشت به اسطوره تبدیل شد

بایدنکوف که بود؟

«اورین دابلیو بایدنکوف» زمانی که به ایران رفت ۴۵ ساله بود. قدی بلند داشت و سیمایی جذاب. نام واقعی‌اش رابرت ایمز بود و پست حساس افسر ملی اطلاعاتی امور خاورنزدیک سازمان سیا را در اختیار داشت.

ایمز چهار سال بعد، در بمب گذاری سفارت آمریکا در بیروت، پایتخت لبنان، کشته شد. در آمریکا از رابرت (باب) ‌ ایمز به عنوان یکی از مطلع‌ترین کار‌شناسان جهان عرب در تاریخ سیا یاد می‌شود.

با وجود کاربرد اسم مستعار «بایدنکوف» در گزارش‌ سری سیا که به دست دانشجویان ایرانی افتاده، ایمز با نام واقعی خودش و به عنوان یک پیک دیپلماتیک به تهران آمده بود تا اسناد محرمانه داخل کیفش از بازرسی در فرودگاه مهرآباد معاف شود.

درباره سفر ایمز یک پیام دیپلماتیک دیگر نیز در مجموعه اسناد «لانه جاسوسی» منتشر شده است که در آن وارن کریستوفر، ‌قائم مقام وقت وزیر خارجه آمریکا به کاردار در تهران خبر می‌دهد که‌ رابرت ایمز با پاسپورت دیپلماتیک، سه شنبه ۳۰ مرداد ساعت ۱۰ شب با پرواز ۱۶۸ ایرفرانس از پاریس به فرودگاه مهرآباد می‌رسد.

این اسناد بعد‌ها به عنوان نمونه‌ کوچکی از زد و بندهای پنهانی دولت میانه روی بازرگان با آمریکا منتشر شد و آن طور که در یک مقاله دیگر نوشتم، عباس امیرانتظام را برای سالیان متمادی راهی زندان اوین کرد. گرچه چنین دیدارهایی با اطلاع کامل شخص نخست وزیر انجام می‌شد.

روشن نیست که آیت الله خمینی از آن‌ها مطلع بوده باشد. اما اطلاع محمد بهشتی، یار نزدیک رهبر انقلاب از سفر رابرت ایمز و ملاقات احتمالی آن ها می تواند از اهمیت بسیار زیادی برخوردار باشد.
بروس لینگن- آخرین کاردار آمریکا در تهران

آن روز‌ها همه می‌خواستیم با چهره‌های ارشد حکومت مانند بهشتی تماس داشته باشیم. بهشتی نزد همه ما جایگاه ویژه‌ای داشت

البته تاکنون سند یا گزارشی که به طور قطع این مساله را ثابت کند منتشر نشده، تقریبا تمام گزارش‌هایی که ایمز نوشته محرمانه بوده و از دسترس عموم خارج است.

دقیقا مشخص نیست چرا در اسناد «لانه جاسوسی» گزارشی درباره دیدار رابرت ایمز و بهشتی دیده نمی‌شود. این امکان وجود دارد که چنین گزاشی اصلا تدوین نشده باشد یا از جمله گزارش‌هایی بوده که کارکنان سفارت موفق به نابود کردن آن شدند.

البته این احتمال نیز وجود دارد که برملا شدن چنین سند حساسی مصلحت دانسته نشده و آن طور که ابراهیم اصغرزاده، عضو شورای مرکزی «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» پیش‌تر گفته، از جمله اسنادی باشد که در اختیار نهادهای اطلاعاتی قرار گرفته است.

آقای اصغرزاده در گفتگوی تلفنی با بی بی سی فارسی از ملاقات احتمالی‌ ایمز و بهشتی ابراز بی‌اطلاعی کرده است.

او می گوید: ‌«احتمالا سندی به دستمان نرسیده یا اگر سندی هم بوده (پیش از تصرف سفارت) نابود شده است.»

بنا بر اسناد منتشر شده، رابرت ایمز فردای ورودش به تهران، به دیدار مهدی بازرگان، ابراهیم یزدی و عباس امیرانتظام رفت تا به آن‌ها درباره اوضاع منطقه از جمله افغانستان و تهدیدات شوروری گزارش بدهد.
سیا چه اطلاعاتی به ایران داد؟

رابرت ایمز روز ۳۱ مرداد ماه در دفتر نخست وزیر به دیدار مهدی بازرگان، ‌ عباس امیرانتظام (معاون نخست وزیر و نماینده ویژه او در مذاکرات با آمریکا و شوروی) و ابراهیم یزدی (وزیر خارجه) رفت.

بروس لینگن (کاردار آمریکا در تهران) ‌ و ویکتور تامست (دستیار جوان کاردار) هم در آن جلسه حاضر شده بودند. ظاهرا قرار بود جلسه یک ساعت طول بکشد اما بنا بر سند موجود، طرفین دو ساعت به گفتگو و تبادل نظر پرداختند.

مقامات دولت موقت به مردم و رسانه‌ها می‌گفتند که آمریکا در ناآرامی‌های کردستان دست دارد. آن‌ها به طور محرمانه اما در پی دریافت اطلاعات از آمریکا درباره دخالت‌های احتمالی عراق در کردستان بودند

ویکتور تامست، دیپلمات مسلط به زبان فارسی که به عنوان مترجم آمده بود، به بی‌بی سی فارسی می‌گوید: ‌ «دولت بازرگان می‌خواست ما تا آنجا که می‌توانیم درباره نقش احتمالی عراق در ناآرامی‌های داخلی ایران به خصوص در خوزستان و کردستان به آن‌ها بگوییم.»

ولی به نظر می‌رسد که انتظارات طرف ایرانی دست کم در آن جلسه برآورده نشده باشد چرا که مامور سیا به جای ارائه اطلاعات درباره کردستان یا خوزستان، عمدتا بر اوضاع افغانستان و دخالت‌های شوروی در آن کشور تمرکز می‌کند و به مرور اجمالی تحولات منطقه‌ای می‌پردازد.

دوستان ایمز می‌گویند اینکه او برای سیا کار می‌کرد بر مقامات ایرانی پوشیده نبود. گرچه این مساله به آن‌ها رسما ابلاغ نشده بود، به باور مقامات آمریکایی، طرف ایرانی به احتمال زیاد اطلاع داشته که واشنگتن چه کسی را به دیدارشان فرستاده است.

رابرت ایمز در پاییز ۵۸ در حالی به ایران سفر کرد که ارتش و سپاه پاسداران با مخالفان مسلح جمهوری اسلامی در کردستان درگیر نبردی خونین بودند.

مصطفی چمران، وزیر دفاع وقت قاعدتا باید در نشست ۳۱ مرداد با ایمز در کنار مهدی بازرگان شرکت می‌کرد، اما آقای چمران آن روز‌ها در شهر پاوه درگیر جنگ با مخالفان کرد بود.

رابرت ایمز احتمالا آگاه بود در حالی به ایران می‌رود که «ستاد چمران کنترل مرز‌ها را در دست گرفته» و صادق خلخالی هم محاکمات و اعدام‌های «انقلابی» در پاوه را شروع کرده.

در چنین شرایط بحرانی که انگشت اتهام ناآرامی‌های داخلی به سمت آمریکا و اسرائیل نشانه گرفته شده بود، واشنگتن به دنبال آغاز فصل تازه‌ای در روابط با تهران بود و در راستای این خط مشی رابرت ایمز را برای آغاز روند همکاری‌های اطلاعاتی به ایران اعزام کرده بود.

بروس رایدل می‌گوید: «هدف سفر ایمز آغاز یک روند گفتگو با رژیم جدید بود. باید به یاد داشته باشیم که در سال ۱۹۷۹میلادی فضای جنگ سرد حاکم بود و مهم‌ترین اولویت واشنگتن جلوگیری از دخالت‌های مسکو در ایران بود. با توجه به سابقه تاریخی ایران، ‌ این امید وجود داشت که آیت الله (خمینی) هم مانند بیشتر ایرانی‌ها نگران روسیه باشد.»
سکوت درباره سفر ایمز

ابراهیم یزدی اخیرا درباره علت توسل به آمریکا برای دریافت اطلاعات به خصوص در مورد عراق و نقش احتمالی‌اش در ناآرامی‌های کردستان به اختصار صحبت‌هایی کرده، ولی درباره ماجرای سفر ایمز به تهران و دیدارش با مقامات دولت موقت یا محمد بهشتی حرفی نزده است.

وزیر خارجه پیشین ایران گفته است: ‌«نظر بازرگان این بود حال که سیستم امنیتی‌ ‌ما مختل شده، به روس‌ها و آمریکایی‌ها پیشنهاد بدهیم اطلاعاتی که هر یک درباره تحریکات دیگری در ایران دارند، در اختیار ما بگذارند. اعضای شورای امنیت ملی با این پیشنهاد بازرگان موافقت کردند. روس‌ها می‌گفتند که آمریکایی‌ها در کردستان در حال تحریک کردن هستند. ما به روس‌ها بگوییم شما اگر اطلاعات دقیقی دارید به ما بدهید. آمریکایی‌ها هم می‌گفتند روس‌ها هستند که این کار را می‌کنند. ما به آمریکایی ها بگوییم اطلاعاتتان را به ما بدهید.”
بروس رایدل، ‌از مقام‌های بازنشسته سیا می‌گوید رابرت ایمز در تابستان ۵۸ در جریان سفرش به تهران ملاقاتی با محمد بهشتی هم داشته است

او تاکید دارد که شوروی به ایران اطلاعاتی نداد و اطلاعاتی که آمریکایی‌ها دادند نیز ارزش چندانی نداشت.

از مطالعه دقیق اسناد منتشر شده و گفتگویی که با چندین مقام آمریکایی داشتم چنین بر می‌آید که واشنگتن رابرت ایمز را به تهران فرستاده بود تا مقدمات همکاری‌های احتمالی آتی را فراهم کند نه اینکه اطلاعات حساس در اختیار ایران قرار بدهد.

البته روایت تلاش آمریکا برای کمک‌های اطلاعاتی به ایران به سفر آقای ایمز محدود نمی‌شود. اینکه آمریکایی‌ها در فاصله ۳۱ مرداد تا ۱۳ آبان ۵۸ چه کمک‌هایی به ایران ارائه کردند – از موافقت با تحویل دادن سه میلیون دلار تجهیزات نظامی گرفته تا فروش دو میلیون بشکه سوخت نفت سفید و ارائه اطلاعات محرمانه در مورد مقاصد نظامی صدام حسین – داستانی مفصل، پیچیده و بحث برانگیز است که در این مقاله نمی‌گنجد.

ویکتور تامست، دیپلمات بازنشسته آمریکایی که با ایمز وشخص کاردار به دفتر نخست وزیری رفته بود می‌گوید که فرستاده اطلاعاتی واشنگتن آن روز به طور اجمالی تحولات سیاسی منطقه را از نظر واشنگتن برای آقای بازرگان تشریح کرد.

او می‌گوید: «ما اصولا مطمئن نبودیم که در ابتدای یک رابطه تبادل اطلاعاتی چقدر اطلاعات با ارزش را باید به طرف ایرانی بدهیم. ولی شاید مهم‌تر از آن این باشد که اگر صادقانه بگویم اگر عراقی‌ها با کردهای (ایران) یا اعراب خوزستان در ارتباط بودند ما خودمان هم درباره آن اطلاعات زیادی نداشتیم.»

آقای تامست و شخص کاردار در مصاحبه‌های جداگانه با بی‌بی سی فارسی تایید کرده‌اند که قرار بود در حین ارائه گزارش از پروژکتور استفاده شود، اما پروژکتور ساخت آمریکا کار نکرد و نسخه‌های کاغذی برآورد اطلاعاتی آقای ایمز در اختیار آقایان بازرگان، انتظام و یزدی قرار گرفت که پس از پایان جلسه از آن‌ها پس گرفته شد.

ویکتور تامست می‌گوید: «تمرکز بیش از اندازه‌ای (در اظهارات ایمز) بر وقایع افغانستان بود. اما نکته مهمی که نظرم را جلب کرد این بود که مخاطبان ایرانی ما درباره افغانستان ابراز نگرانی نکرده بودند. آن‌ها می‌خواستند بدانند صدام حسین چه نقشه‌ای دارد.»

او می‌افزاید: ‌«اگر من جای ایرانی‌ها بودم و به حرف‌های (ایمز) گوش می‌کردم واکنش من این می‌بود که چیزهایی که به من گفتید را خودم هم می‌توانم با خواندن اخبار روزنامه‌ها دریابم.»

اما بروس رایدل معتقد است که ماموریت آقای ایمز به احتمال زیاد موفقیت آمیز بوده چرا که در غیر این صورت آقایان مهدی بازرگان، نخست وزیر و زبیگنیو برژینسکی، ‌مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا در روز ۱۰ آبان ۵۸ در الجزیره با هم دیدار و گفتگو نمی‌کردند – دیداری که انتشار خبرش در ایران جنجال بزرگی برپا کرد و خیلی سریع به سمبل خط مشی «سازشکارانه» دولت میانه رو در قبال «امپریالیسم جهانی» تبدیل شد.

دقیقا روشن نیست که کدام مقام آمریکایی یا ایرانی رابرت ایمز را نزد بهشتی برده است. بسیار بعید است که او به تنهایی به دیدار نائب رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی رفته باشد.

کاردار وقت آمریکا در تهران، که اکنون ۹۲ ساله است و در حومه واشنگتن سکونت دارد، از دیدار ایمز با بهشتی اظهار بین اطلاعی می‌کند. آقای لینگن همچنین این حرف یکی از منابع سیا که خود او بود که رابرت ایمز را نزد بهشتی برد را رد می‌کند و تاکید دارد که دبیرکل حزب جمهوری اسلامی را فقط یک بار ملاقات کرده است.

بروس لینگن در عین حال می‌گوید: «آن روز‌ها همه می‌خواستیم با چهره‌های ارشد حکومت مانند بهشتی تماس داشته باشیم.» او می‌افزاید: ‌«بهشتی نزد همه ما جایگاه ویژه‌ای داشت.»