اخبار

ایران وایر: ساعت حدود یک بامداد روز جمعه بیستم تیر۱۳۹۹، برخی کاربران فضای مجازی از شنیده شدن صدای انفجار و قطع برق در حوالی گرم‌دره، کرج و غرب تهران خبر دادند. یکی از کاربران نوشته است: «همین الان صدای عجیب چند انفجار در محدوده گرمدره نزدیک کرج مردم را به وحشت انداخت. نمیدونم صدای چی بود واقعا خیلی عجیب بود.» کاربر دیگری نوشته است: «غرب تهرانیها ۳ یا ۴ تا صدای انفجار یا تیر طور نشنیدید؟» کاربران دیگری نیز در تایید یا تکذیب این خبر توییت‌های زیادی با عنوان انفجار غرب تهران نوشته‌اند. یکی از آن‌ها نوشته است: «من غرب تهران هستم و هیچ صدایی نشنیده‌ام.»
دیگری خود را ساکن شهریار معرفی کرده و گفته هیچ صدایی در منطقه آن‌ها شنیده نشده است و قطعی برق هم نداشته‌اند.

اخبار ضد و نقیض کاربران فضای مجازی از شنیده ‌شدن صدای انفجار در غرب تهران در شرایطی منتشر می‌شود که خبرگزاری‌های «مهر» و «صداوسیما» نیز از صدای انفجار به نقل از کاربران فضای مجازی خبر داده‌اند.

خبرگزاری «فارس»، وابسته به سپاه پاسداران اما پا را فراتر گذاشته و پیش از این که این خبر از سوی مقامات جمهوری اسلامی به طور رسمی تایید یا تکذیب شود، با انتشار دو ویدیو و سوال از ساکنان شهریار و شهرقدس، موضوع انفجار را تکذیب کرده است. در ویدیوهای فارس، شهروندان می‌گویند هیچ صدای انفجاری نشنیده‌اند و اوضاع شهر عادی است. البته در انفجار شرق تهران که روز ششم تیرماه از سوی مقامات جمهوری اسلامی، «انفجار مخازن گازی پارچین» عنوان شد هم خبرگزاری فارس در ویدیویی ادعا کرد خبرنگارش به شرق تهران و نزدیکی نیروگاه پارچین رفته است و هیچ خبری از انفجار نیست.

کاربران فضای مجازی در چند ساعت گذشته گمانه‌هایی در مورد انفجار تایید نشده غرب تهران مطرح کرده‌اند. برخی کاربران آن را مربوط به انفجار در پادگان «امام حسن مجتبی» در استان البرز و برخی دیگر نیز این صدا را مربوط به انفجار در پادگان «هوا و فضای اسلام» دانسته‌اند.

پژوهشکده سازمان هوا و فضا در شمال آزادراه تهران کرج، در نزدیکی منطقه گرم‌دره قرار دارد؛ منطقه‌ای که اغلب کاربران از شنیده شدن صدای انفجار در آن خبر داده‌اند. «مرکز آموزشی شهید مدرس»، وابسته به سپاه پاسداران نیز بعد از این پژوهشکده واقع شده است.

تا لحظه تنظیم این خبر، انفجار در غرب تهران از سوی مقامات رسمی تایید یا تکذیب نشده با این حال، خبرهای مربوط به دو انفجار پی درپی در مراکز هسته‌ای و نظامی در هفته اخیر باعث گمانه‌زنی‌های مختلف در این مورد شده است. انفجار اول ششم تیر ماه در شرق تهران رخ داد و مقامات جمهوری اسلامی آن را مربوط به انفجار مخازن گازی نیروگاه پارچین دانستند. اما بعدها برخی کارشناسان گفتند که این انفجار مربوط به انبارهای موشکی در منطقه پارک جنگلی «خجیر» بوده است. برخی تصاویر ماهواره‌ای نیز صحت ادعای کارشناسان را تایید کردند.

دومین انفجار مربوط به نیروگاه هسته‌ای نطنز بود. روز دوازدهم تیرماه خبر انفجار یکی از ساختمان‌های مرکز مونتاژ سانتریفوژهای ایران منتشر شد. علت انفجار اما مشخص نشد. شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد علت انفجار به طور دقیق مشخص شده است اما به دلایل امنیتی جزییات آن بعد اعلام خواهد شد.

رادیوفردا: سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران روز چهارشنبه ۱۸ تیر ضمن انتقاد از سهل انگاری مسئولان به دلیل از بین رفتن دستاورد کنترل ویروس کرونا و نداشتن برنامه اقتصادی، گفته است، رئیس جمهور و نیروهای امنیتی می بایست «به معیشت و عدم شکل‌گیری طغیان فکر کنند.»

به گزارش ایرنا، سعید نمکی که در جلسه اضطراری ستاد فرماندهی و مدیریت بیماری کرونا در تهران صحبت می‌کرد، در خصوص وضعیت مقابله با این بیماری همه گیر در کشور گفت: امروز در نقطه‌ای هستیم که نمی‌توانیم به عقب برگردیم. نمی‌توانیم مردمان خسته و وامانده را به شعار «در خانه بمانیم» برگردانیم.

او با اشاره به مشکلات اقتصادی پس از شیوع ویروس کرونا گفته است که به دلیل تحریم‌های آمریکا، «خزانه» دولت ایران «خالی و تهی» است.

سعید نمکی تصریح کرده است: باید اقتصاددانان به کمک ما می‌آمدند و راهکار به بنده ارائه می‌کردند که چطور مملکت را در این شرایط اداره کنیم تا طغیان ناشی از گرسنگی و فقر نداشته باشیم.

وزیر بهداشت ایران در ادامه هشدار داده است: «رییس جمهور و نیروهای امنیتی باید به معیشت و عدم شکل‌گیری طغیان فکر کنند.»

سعید نمکی همچنین روز گذشته گفته بود٬ «عده زیادی» توصیه‌های مقام‌های مسئول را جدی نگرفتند و «موج تازه‌ای» در استان‌های «بسیار مهم و مرزنشین» ما را گرفتار کرد.

او افزایش شمار ابتلا و مرگ در ایران را «تاوان» شوخی گرفتن کرونا دانست.

پیش از این مرکز پژوهش‌های مجلس ایران در فروردین ماه در گزارش‌هایی درباره تاثیرات کرونا بر اقتصاد ایران، نسبت به احتمال ایجاد «بحران» در زنجیره تامین مواد مورد نیاز مردم، کاهش بیشتر منابع ارزی، بیکاری و تورم بیشتر و همچنین بار مالی تحمیل شده به صندوق‌های بازنشستگی هشدار داده بود.

در همین حال، سخنگوی وزارت بهداشت ایران، روز سه شنبه اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته، ۲۰۰ نفر در ایران بر اثر ابتلا به کرونا جان باختند و ۲۶۳۷ مبتلای جدید نیز شناسایی شد.

شمار قربانیان این بیماری در ایران طبق آمار رسمی که برای مدتی دو رقمی شده بود، در هفته‌های اخیر سه رقمی شد و امروز به ۲۰۰ نفر رسید که بالاترین آمار رسمی اعلام شده از زمان شیوع کرونا محسوب می‌شود.

براساس آمار رسمی وزارت بهداشت ایران تا روز سه‌شنبه ۱۷ تیر شمار رسمی جان‌باختگان کرونا در ایران به ۱۱ هزار و ۹۳۱ نفر رسیده است.

آمار روزانه ابتلا و مرگ ناشی از کرونا در ایران در حالی اعلام می‌شود که تردیدهای جدی نسبت به درستی گزارش‌های رسمی مقام‌های جمهوری اسلامی وجود دارد و بررسی‌های غیررسمی، حاکی از مرگ چند برابر آمار ارائه شده از سوی وزارت بهداشت است.

رادیوفردا: سازمان اتکا وابسته به وزارت دفاع ایران یک فروشگاه مواد غذایی در ونزوئلا راه‌اندازی کرده است. این فروشگاه در ارتباط با یک برنامه غذایی اضطراری دولت ونزوئلا فعالیت دارد که توسط نظامیان این کشور اداره می‌شود.

دولت آمریکا می‌گوید این برنامه غذایی پوششی برای فعالیت‌های پولشویی است و از مرداد سال ۹۸ آن را تحریم کرده است.

روز اول تیرماه سال جاری، حجت‌الله سلطانی، سفیر ایران در ونزوئلا از ارسال مواد غذایی توسط یک کشتی ایرانی به ونزوئلا و افتتاح یک فروشگاه مواد غذایی ایرانی در این کشور خبر داده بود.

روزنامه وال استریت جورنال در گزارشی که روز یک‌شنبه ۱۵ تیرماه منتشر کرده، نوشته است: در میان محصولات این فروشگاه عظیم برندهایی از سس گوجه فرنگی و ماهی کنسرو تن «دلنوش» تا روغن آفتابگردان «ورامین» وجود دارد که همگی از زیرمجموعه‌های شرکت اتکا است.

مدیرعامل سازمان اتکا از دی‌ماه ۹۷ بر عهده عیسی رضایی است. آقای رضایی از مدیران ارشد نظامی است که سابقه فعالیت در بنیاد تعاون بسیج، قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا و بنیاد تعاون سپاه دارد.

در گزارش وال‌استریت جورنال اشاره شده که سازمان اتکا به سپاه پاسداران تعلق دارد. البته این گزاره درست نیست و سازمان اتکا زیر نظر وزارت دفاع ایران اداره می‌شود.

تاریخ تشکیل سازمان اتکا به سال ۱۳۳۴ باز می‌گردد که به عنوان تعاون مصرف نیروی نظامی فعالیت خود را شروع کرد و در ادامه به سازمان تعاونی مصرف نیروهای مسلح تغییر فعالیت داد.

این سازمان پس از انقلاب زیر مجموعه وزارت دفاع قرار گرفت و مدیرعامل و اعضای هیات مدیره آن توسط وزیر دفاع منصوب می‌شود.

حضور وزارت دفاع ایران در بحث صادرات مواد غذایی به ونزوئلا در حالی صورت می‌گیرد که در طول سال‌های ۹۶ و ۹۷، امیر حاتمی، وزیر دفاع ایران گفته بود که بر اساس دستور رهبر جمهوری اسلامی، این وزارتخانه فعالیت‌های اقتصادی خود را محدود و بیش از ۱۳۰ شرکت خود را واگذار کرده است.

بر اساس گزارش وال‌‌استریت جورنال، فروشگاه وابسته به وزارت دفاع ایران در محلی راه‌اندازی شده که قبلا متعلق به «برنامه غذایی اضطراری» وابسته به نیروهای نظامی ونزوئلا بود.

«برنامه غذایی اضطراری» دولت ونزوئلا که قرار بود ۱۵ درصد از نیازهای غذایی مردم کشور را تامین می‌کند، توسط نظامیان این کشور اداره می‌شود.

آمریکا مرداد ۹۸ با تحریم این برنامه، اعلام کرد که سه پسر خوانده رئیس‌جمهوری ونزوئلا و هفت تاجر دیگر که یک نفر از آنها کلمبیایی است، در پوشش این برنامه برای باندهای مواد مخدر اقدام به پولشویی، دستکاری در آمارهای حسابرسی و کالاهای وارداتی خود برای پنهان کردن میزان دخل و خرج ودزدی اموال دولتی کرده‌اند.

یکی از مهم‌ترین تاجران فعال در این برنامه الکس ساب، بازرگان کلمبیایی و از نزدیکان نیکلاس مادورو، رئيس‌جمهوری ونزوئلا بود که اواخر خرداد امسال در راه سفر به ایران در فرودگاه جزیره «سال» در مجمع‌الجزایر دماغه سبز توسط پلیس اینترپل بازداشت شد.

او علاوه بر اتهام رشوه و پولشویی در ونزوئلا، متهم به همکاری با کارتل‌های قاچاق مواد مخدر است.

دولت ونزوئلا گفته است او نماینده و رابط میان ایران و این کشور برای تامین مواد غذایی، دارویی و اقلام انسان‌دوستانه بوده و بازداشت آقای ساب را محکوم کرده است.

بر اساس گزارش وال‌استریت جورنال، شرکت اتکا قبلا نیز در بازار عراق و تاجیکستان وارد شده و مذاکراتی را با مسکو و دمشق برای ورود به بازار مواد غذایی سوریه آغاز کرده است.

ایران و ونزوئلا، هر دو تحت تحریم‌های شدید آمریکا قرار دارند. آمریکا طی هفته‌های اخیر در راستای یک برنامه گسترده برای قطع ارتباط نفتی ایران و ونزوئلا ده‌ها نفتکش را تحریم کرده است.

با این حال، علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران ۱۳ تیرماه در گفت‌وگو با خبرگزاری روسی اسپوتینک گفت که فشارهای آمریکا مانع از روابط تجاری دو کشور نخواهد شد و اگر دولت ونزوئلا درخواست ارسال کالا داشته باشد،‌ «به طور جدی» رسیدگی می‌شود.

وزارت دفاع ایران محصولات غذایی را از طریق کشتی گلسان به ونزوئلا ارسال کرد. کشتی گلسان که چهارم تیرماه محموله خود را در ونزوئلا تخلیه کرد، متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران است.

وزارت خارجه آمریکا ۱۹ خرداد امسال اعلام کرد تحریم‌ شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی اجرایی شده است. این شرکت به دلیل حمل تسلیحات و مشارکت در برنامه موشکی سپاه در لیست تحریم‌های آمریکا قرار گرفته است.

وال استریت جورنال در بخش دیگری از این گزارش به یک سند اطلاعاتی آمریکا اشاره کرده است که می‌گوید شرکت‌های ایرانی برای فعالیت و تجارت در خارج نیازمند کسب رضایت از سپاه پاسداران هستند و مقامات ایران برای دور زدن تحریم‌ها، بازنشسته‌های نظامی را برای مدیریت شرکت‌ها منصوب می‌کنند.

«چند مقام رسمی» به این روزنامه گفته‌اند ایالات متحده علاوه بر تلاش ایران برای دور زدن تحریم‌ها، از انتقال تکنولوژی و تجربیات ساخت تسلیحات سپاه به ونزوئلا نیز نگران هستند.

یک دیپلمات غربی گفته است یک گزارش اطلاعاتی نشان می‌دهد ایران در کنار تجهیزات و خدماتی که برای راه‌اندازی مجدد برخی پالایشگاه‌های ونزوئلا با هواپیمایی ماهان ارسال کرده بود، تجهیزات نظامی نیز حمل کرده است.

هواپیمایی ماهان که به خاطر حمل پرسنل نظامی و تسلیحات سپاه پاسداران به نیروهای نیابتی ایران در منطقه تحریم شده است، چند ماه قبل تجهیزات مهندسی برای احیای پالایشگاه‌های ونزوئلا را به این کشور ارسال کرد و وال‌استریت جورنال از قول منابع خود می‌نویسد که در کنار این تجهیزات، تکنولوژی ساخت تسلیحات نیز ارسال شده است.

خبرگزاری رویترز نیز ماه گذشته خبر داد که ایران با ارسال تجهیزات، مهندسان و خدمات خود با پروازهای ماهان، بخشی از ظرفیت از کار افتاده پالایشگاه‌های ونزوئلا را احیا کرده است. این تجهیزات و خدمات متعلق به قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه پاسداران بود.

ارسال بنزین از سوی ایران به مقصد ونزوئلا یکی دیگر از چالش‌های ماه‌های اخیر بوده است.

پنج نفتکش ایرانی ماه گذشته ۱.۵ میلیون بشکه بنزین و محصولات شیمیایی برای اکتان‌افزایی بنزین در پالایشگاه‌ها را به ونزوئلا بردند.

مقامات آمریکا می‌گویند ونزوئلا همزمان با ارسال بنزین، ۹ تن طلا از طریق پروازهای ماهان به ایران فرستاده است.

مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا، در واکنش به این معاملات با توصیف اطرافیان رئيس‌‌جمهوری ونزوئلا به عنوان «اوباش»، گفت آنها «بزرگ‌ترین دزدهای جهان» و در حال شراکت با جمهوری اسلامی هستند که «بزرگ‌ترین رژیم حامی تروریسم» محسوب می‌شود.

دولت آمریکا همچنین روز چهارم تیرماه پنج ناخدای ایرانی را به اتهام نقض تحریم‌های کشتیرانی جمهوری اسلامی و شرکت ملی نفتکش ایران و همچنین حمل بنزین به ونزوئلا در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

از سوی دیگر، دادستان‌های فدرال ایالات متحده ۱۱ تیرماه برای مصادره محموله‌ چهار نفتکش که از ایران در حال حرکت به ونزوئلا بود، پرونده قضایی تشکیل دادند.

روزنامه وال‌استریت جورنال پیش از این گزارش داده بود که دادستان‌های آمریکایی قصد دارند با این کار جلوی دریافت درآمد نفت ارسالی ایران به ونزوئلا را گرفته و باعث توقف ارسال چنین محموله‌هایی در آینده شوند.

رادیوفردا: وزیر دفاع پیشین اسرائیل تلویحا گفته است «منبع اطلاعاتی از خاورمیانه» که روزنامه نیویورک تایمز دو بار در روزهای گذشته با استناد به او، اسرائیل را عامل انفجار در سایت هسته‌ای نطنز در ایران معرفی کرده، ارشدترین مقام اطلاعاتی اسرائیل است.

به نوشته تایمز اسرائیل، اشاره آویگدور لیبرمن ظاهرا به یوسی کوهن، رییس موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل است.

آقای لیبرمن دوشنبه ۱۶ تیر در گفت‌وگو با رادیوی ارتش کشورش، بدون بردن نام یوسی کوهن، گفت تمام مقامات جامعه اطلاعاتی اسرائیل به خوبی آگاه هستند که فردی که منبع اطلاعاتی اخیر بوده، کیست و تنها بنیامین نتانیاهو می‌تواند «دهان او را ببندد».

روزنامه نیویورک تایمز ابتدا ۱۳ تیر، یک روز پس از رویداد سایت اتمی نطنز، به نقل از «یک منبع اطلاعاتی خاورمیانه» بدون بردن نام او نوشته بود که اسرائیل در پشت پرده این اقدام بوده است.

اما ساعاتی بعد از آن‌که بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۵ تیر در گفت‌وگو با رادیوی دولتی کشورش اظهار داشت که همه رویدادهای اتفاق افتاده در سایت‌های اتمی ایران را «لزوما نباید به اسرائیل ربط داد»، روزنامه نیویورک تایمز شامگاه یکشنبه بار دیگر به نقل از «یک منبع اطلاعاتی در خاورمیانه» اسرائیل را عامل این انفجار عنوان کرد.

نیویورک تایمز در گزارش ۱۵ تیر این بار منبع اطلاعاتی خود را فردی «ارشد» نامید و به نقل از او نوشت که این اقدام از طریق انفجار بمب قوی صورت گرفت.

نیویورک تایمز در این گزارش به نقل از یک فرمانده سپاه پاسداران نیز بدون ذکر نام او نوشت که انفجار بمب قوی موجب وارد شدن خسارات سنگین به تاسیسات نطنز شد و ایران احتمال انجام انفجار از طریق سایبری را رد کرده است.

به نوشته این روزنامه بمب پرقدرت در مرکز تولید سانتریفیوژهای نسل جدید در سایت اتمی نطنز و با هدف ایجاد تاخیر در روند سرعت برنامه غنی سازی اورانیوم ایران منفجر شد.

سازمان انرژی اتمی ایران یکشنبه تایید کرده بود که رویداد نطنز «خسارات قابل توجهی» به بار آورده که روند نصب تجهیزات گریز از مرکز در این سایت را در «میان مدت» با تاخیر روبرو می‌کند.

شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرده که دلیل دقیق حادثه نطنز روشن شده ولی اعلام آن «به زمان مناسب» موکول می‌شود.

اسرائیل از بیش از یک دهه پیش، برنامه هسته‌ای ایران را در کنار طرح‌های توسعه موشک‌های برد بلند و سیاست‌های گسترش نفوذ منطقه‌ای حاکمان تهران، در شمار تهدیدهای جدی برای خود و نیز برای منطقه و حتی جهان معرفی کرده است.

طراحی و رخنه دادن ویروس رایانه‌ای استاکس‌نت در برنامه هسته‌ای ایران در دهه گذشته که به اذعان مقامات ایران پیشرفت برنامه اتمی این کشور را با تاخیر روبرو کرد، به اسرائیل و آمریکا با همکاری سازمان اطلاعات هلند و شرکت آلمانی زیمنس نسبت داده شده بود.

اما این نخستین بار است که مقامات ارشد اطلاعاتی احتمالی از اسرائیل کشور خود را با «انفجار بمب پرقدرت» در درون یکی از مهم‌ترین مراکز هسته‌ای ایران مرتبط می‌کنند.

نورنیوز، سایت مرتبط با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در سه مقاله در روزهای گذشته، تاکید کرده است که حادثه نطنز «برای ایران واجد اهمیت راهبردی است».

نورنیوز ۱۵ تیر در مقاله‌ای نوشت «بدون شک تصمیم ایران برای موکول کردن اعلام چیستی این رخداد به آینده را باید از نقطه نظر زمان مورد نیاز برای اتخاذ تصمیمات راهبردی مورد توجه و ارزیابی قرار داد».

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز ۱۶ تیر نوشت چه این اتفاق کار اسرائیل باشد و چه نباشد، «همچنان ابتکار عمل در دست ایران است که تصمیم بگیرد که اگر کار آنها باشد، در چه زمانی و به چه نحو به آن پاسخ دهد».

تسنیم در همین حال افزود «اما مسئله کلان‌تر اینجاست که اگر دولت و نخبگان ایران در فضای عملیات روانی پیچیده کنونی در محاسبات‌شان دچار اختلال و خطا نشوند و ایده‌های درون‌زا و غیر منفعلانه‌ای برای خروج از مشکلات فعلی داشته باشند، آمریکا و اسرائیل ضربه‌ای خواهند خورد که مسائلی مانند نطنز اساسا در حاشیه آن هم نیست؛ هرچند قاعدتا مسئله نطنز نیز به نوبه خود، و متناسب با ابتکار عملی ایران، پیگیری خواهد شد. چه اسرائیل بخشی ازماجرا باشد و چه نباشد».

در حالی حادثه در سایت هسته‌ای نطنز رخ داده که پرونده تخلفات هسته‌ای ایران در آستانه ارجاع احتمالی به شورای امنیت سازمان ملل متحد است و آمریکا و اسرائیل بر لزوم بازگشت تحریم‌های سخت و نیز تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران اصرار دارند.

اسرائیل همچنین با هدف تشدید رصد اطلاعاتی از برنامه‌های هسته‌ای، موشکی و سایر تحرکات ایران، بامداد ۱۶تیر ماهواره جاسوسی افق‌۱۶ را با «موفقیت» به فضا پرتاب کرد.

در حالی که انفجار سایت نطنز با طیفی از رویدادهای مشکوک دیگر در ایران از جمله انفجار در نزدیکی پارچین در شرق تهران همراه بوده که بخشی از توسعه برنامه موشکی ایران است، «مقام ارشد اطلاعاتی خاورمیانه» به نیویورک تایمز گفته بود که اسرائیل غیر از رویداد نطنز، در سایر انفجارهای ایران نقش نداشته است.

در این میان، به گزارش رسانه‌های اسرائیل، آویگدور لیبرمن در اشاره تلویحی به این‌که رییس موساد خود عامل درز دادن گزارش در خصوص مسئولیت اسرائیل در انفجار نطنز است، گفت «من انتظار دارم که نخست وزیر دهان او را ببندد؛ مخصوصا از زمانی که او (یوسی کوهن) کارزار خود را در حزب لیکود آغاز کرده» و درز دادن این خبر «بخشی از رقابت‌های سیاسی درون حزبی برای رهبری حزب بوده است».

این گفته آویگدور لیبرمن در این زمینه است که نام یوسی کوهن به عنوان کسی که ممکن است بعد از ریاست موساد وارد دنیای سیاست شده و پس از خروج بنیامین نتانیاهو از رهبری حزب لیکود به این مقام و نخست وزیری چشم داشته باشد، در رسانه‎‌های اسرائیل مطرح است.

بنیامین نتانیاهو یکشنبه ریاست یوسی کوهن بر سازمان موساد را تا ۱۰ تیر سال ۱۴۰۰ خورشیدی تمدید کرد که رسانه‌های اسرائیل دلیل آن را ادامه تقابل با ایران در چارچوب موساد در یک موقعیت مهم برای این کشور عنوان کردند.

به نوشته تایمز اسرائیل، هم رییس سازمان جاسوسی اسرائیل و هم آویگدور لیبرمن در گذشته مظنون به درز دادن اطلاعات بوده‌اند.

یوسی کوهن سال گذشته انجام مصاحبه با یک روزنامه یهودیان متعصب را که در آن به سرنوشت احتمالی قاسم سلیمانی، سو قصد به جان سران حماس و نیز تمایلات سیاسی خود بعد از پایان دوران ریاست موساد اشاره کرد، چند روز پس از انتشار آن، تکذیب کرد.

آویگدور لیبرمن نیز بهمن پارسال فاش کرد که رییس موساد و یک فرمانده ارشد ارتش اسرائیل سفری محرمانه به قطر داشته‌اند که با وجود مخالفت اداره سانسور اسرائیل با این افشاگری، حزب آقای لیبرمن از گفته او دفاع کرد.
منابع: تایمز اسرائیل، تسنیم و رادیو فردا؛ ف.ر

دویچه‌وله: رئیس بانک مرکزی ایران به صادرکنندگان هشدار داده است اگر ارزهای حاصل از صادارت را بازنگردانند برای توضیح احضار خواهند شد. اما کارشناسان می‌گویند افزایش نرخ ارز به عوامل زیادی بستگی دارد و به سادگی پایین نخواهد آمد.

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران در اینستاگرام خود وعده داده که با فروکش کردن تدریجی تقاضاهای تجمیع شده ماه‌های قبل و افزایش عرضه در سامانه نیما، بهای ارز نیز تعدیل می‌شود.

وبسایت “نود اقتصادی” روز دوشنبه ۱۶ تیر (ششم ژوئیه) با نقل آنچه رئیس بانک مرکزی در حساب اینستاگرامی خود منتشر کرده نوشته است که تلاطم بازار به دلیل عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازار حواله ارز و مشکلاتی است که کرونا بر اقتصاد ایران تحمیل کرده است. او گفته است که “با فروکش کردن تدریجی تقاضاهای تجمیع شده ماه‌های قبل و افزایش عرضه در نیما، قیمت ارز تعدیل خواهد شد”.

رئیس بانک مرکزی از صادرکنندگان به عنوان “تکیه‌گاه اصلی ارز‌آوری” نام برده و به آنها هشدار داده است که مهلت برای برگرداندن “میلیاردها دلار ارز صادراتی” در دو هفته آینده پایان می‌یابد و به هیچ‌وجه تمدید نخواهد شد. به گفته او از روز سه‌شنبه این صادرکنندگان در فهرست‌های ۱۰ نفره برای توضیح در مورد نحوه ایفای تعهدات خود دعوت می‌شوند. این دعوت به گفته او با هماهنگی بانک مرکزی، قوه قضائیه، وزارت صمت و نهادهای نظارتی دیگر انجام می‌شود.

عبدالناصر همتی هم‌چنین از افزایش “قابل توجه صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی و صادرات غیرنفتی” خبر داده و گفته است که خبرهایی نیز مبنی بر آزاد شدن منابع بانک مرکزی دریافت کرده‌ که این منابع نیز روند تامین ارز را “متحول خواهد کرد.

حوزه‌هایی که تحت نظارت دیوان محاسبات کشور نیستند

آیا بانک مرکزی و قوه قضاییه و نهادهای نظارتی قادرند همه صادرکنندگان را برای “توضیح درباره تعهدات” خود دعوت کنند؟ عادل آذر، رییس دیوان محاسبات روز دوشنبه در این باره به خبرگزاری “خانه ملت” گفت: «از آنجا که حوزه‌های صادراتی را عمدتا بخش خصوصی و پتروشیمی‌ها پوشش می‌دهند، به طور مستقیم در حوزه رسیدگی و نظارت دیوان محاسبات نیستند، چرا که دیوان بر عملکرد مالی دستگاه‌هایی نظارت دارد که از بودجه کل کشور استفاده می‌کنند.»

او از تشکیل یک هیات حسابرسی “ویژه” به منظور نظارت بر شرکت‌ها جهت بازگشت ارز صادراتی خبر داده و گفته است که این هیات قصد دارد از طریق “دستگاه‌های متولی دولتی” روشن کند که کدام یک از دستگاه‌ها در بازگشت ارز صادراتی کوتاهی کرده‌اند؛ هیاتی که تازه تشکیل شده و هنوز گزارشی نداده است.

به گفته رییس دیوان محاسبات کشور اکثر شرکت‌هایی که برگشت ارز حاصل از صادرات آن‌ها دچار مشکل شده است “خصوصی” هستند و این مهم حتی شامل شرکت‌های پتروشیمی نیز می‌شود.

سوداگری مالی در “بازارهای کاغذی”

بسیاری کارشناسان اقتصادی تلاش دولت روحانی و بانک مرکزی برای پایین آوردن نرخ ارز در ایران از طریق فشار بر صادرکنندگان را واقع‌بینانه نمی‌دانند. شرکت‌های بزرگی که بویژه در حوزه پتروشیمی به عنوان صادرکنندگان از آنها یاد می‌شود، شرکت‌های “خصولتی” هستند و بعید است که دیوان محاسبات کشور به سادگی بتواند آنها را به پاسخگویی بکشاند. کارشناسان به عوامل دیگری نیز اشاره می‌کنند که در افزایش نرخ ارز نقش تعیین کننده دارند، از جمله بازار سوداگری مالی و بالا بودن حجم نقدینگی.

محسن زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس روز یکشنبه ۱۵ تیر (پنجم ژوئیه) به خبرگزاری ایلنا درباره رشد بازار سرمایه گفت: «در برخی نمادها ما شاهد رشدی بودیم که متناسب با بهره‌وری و سرمایه آن شرکت‌ها نیست.» به گفته او ازابتدای سال ۹۹ تا این لحظه “تقریبا نزدیک ۱۰۰ درصد بازار سرمایه سود داده است و در بعضی نمادها طی یکی دو سال گذشته ما چند صد درصد سود را شاهد بودیم”.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس اضافه می‌کند: «هنگامی که این اتفاق در بازار سرمایه می‌افتد، از آنجایی که اکثریت شرکت‌هایی که در بازار سرمایه هستند، شرکت‌های صادراتی‌اند و محصولاتشان را به صورت دلاری عرضه می‌کنند و درآمد دلاری دارند، طبیعی است برای اینکه حباب و اختلاف قیمت‌ها پر شود، قیمت ارز هم به سمت بالا حرکت می‌کند.» موازی با رشد “نردبانی” بازار سرمایه قیمت ارز نیز افزایش پیدا می‌کند و همراه با آن بهای مسکن و سایر اقلام بالا می‌رود.

افزایش بهای ارز برای جبران کسری بودجه دولت

محسن زنگنه حجم بالای نقدینگی و سیاست‌های دولت برای جبران کسری بودجه را نیز به عنوان دیگر دلایل افزایش بهای ارز می‌داند. به گفته او دولت برای کسری بودجه از سیاست‌های پولی استفاده می‌کند که باعث افزایش نقدینگی می‌شود و «پایه پولی رشد بسیار زیادی» پیدا می‌کند و به تبع آن نیز قیمت ارز بالا می‌رود.

به گفته عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، نقش بازارهای کاغذی و غیررسمی درخصوص افزایش قیمت ارز تعیین کننده است “چراکه در این بازارها ارز را به صورت فردایی و کاغذی خرید و فروش می‌کنند”. او از بازارهای غیررسمی سخن گفته است که “به صورت شبانه‌روزی ارز را روی کاغذ خرید و فروش می‌کنند”. نتیجه این سوداگری تلاطم در بازار عرضه ارز است.

۲۰ میلیارد دلار ارز بازنگشته

محسن زنگنه همچنین به حدود ۲۰ میلیارد دلار ارز صادراتی صادرکنندگان اشاره کرده که به کشور بازنگشته است. از نظر او راه حل این است که دولت ضمانت اجرایی “مانند سپرده گواهی ارزی و یا ابزارهای دیگر ایجاد کند تا صادرکنندگان با خیال راحت ارزشان را وارد کشور کنند”.

او هشدار داده است که اگر به موقع اقدامی برای کنترل بازار ارز در کوتاه مدت نشود، نهادهای تولیدی خود را با ارز ۲۰ هزار تومان هماهنگ می‌کنند “و دیگر نمی‌توانیم در آینده انتظار داشته باشیم که به پایین بازگردد، بنابراین باید سریع اقدام کنیم تا نرخ ارز در کانال ۲۰ هزار تومان نماند”.

رادیوفرانسه: علی مطهری، نمایندۀ پیشین مجلس شورای اسلامی ایران، از حسن روحانی خواسته است که با استفاده از فرصت طرح سئوال از رئیس جمهوری در مجلس شورای اسلامی، بگوید که “مذاکرات برجام با نظر رهبری شروع شد و توافق [برجام] نیز با نظر ایشان امضا شد.”

علی مطهری گفته است که برجام “توافق خوبی بود و کار درستی انجام شد” منتهی به گفتۀ او “بخشی از نظام [اسلامی] قدر آن را ندانست و همگام با اسرائیل و آمریکا تصمیم گرفت آنها را منهدم کند که منتهی به خروج آمریکا از برجام منجر شد.”

مطهری تأکید کرده است که برجام ثمرۀ “تصمیم کل نظام بوده” است.

دست کم ۱۳۰ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران خواستار طرح سئوال از رئیس جمهوری دربارۀ اوضاع بد اقتصادی کشور شده اند که می تواند احتمالاً به استیضاح روحانی نیز منجر شود.

افزایش تورم و بیکاری، سقوط بی وقفۀ ارزش ریال در مقابل دلار و بحران ناشی از بیماری کرونا همگی نمایندگان مجلس را که اکثریت کرسی های آن در انحصار “اصولگرایان” است واداشته تا طرح سئوال از رئیس جمهوری را در دستور کار قرار دهند.

امضا کنندگان این طرح گفته اند که می خواهند از حسن روحانی بپرسند :

علت افزایش قیمت ارزهای خارجی و کاهش ارزش پولی ملی چیست؟
علت از هم گسیختگی وضعیت مسکن و خودرو، تورم چند صد درصدی بازار مسکن چیست؟
چه اشتباه راهبردی در امضای برجام صورت گرفته که آمریکا بدون پرداخت هزینه ای از آن به طور یکجانبه خارج شد، در حالی که اروپایی ها، به گفتۀ مجلس، “با پررویی تمام همچنان خواستار اجرای کامل برجام از سوی ایران هستند، بی آنکه خود به تعهدات شان عمل کنند؟”

نمایندگان مجلس همچنین می خواهند بدانند که تاکنون حسن روحانی چند میلیارد دلار به قیمت دولتی و به چه کسانی پرداخت کرده و این دلارها به چه سرنوشتی دچار شده و “چه تاثیری بر کنترل تورم داشته است.”

بی‌بی‌سی: مقام‌های ارشد وزارت خارجه ایران درباره فشارهای بی‌سابقه بین‌المللی و احتمال ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت هشدار داده‌اند.

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، گفته است که “کمتر زمانی” کشوری تا این حد تحت فشار “برخی قدرت‌ها به ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی” بوده است.

عباس عراقچی، معاون آقای ظریف هم از تشدید بی‌سابقه فشارهای آمریکا خبر داده و تلاش دولت دونالد ترامپ برای فرستادن پرونده ایران به شورای امنیت را “بازی خطرناکی” خوانده که “خسارات راهبردی” برای جمهوری اسلامی خواهد داشت.
فشار چندجانبه و هشدار درباره “بازی در زمین آمریکا”

آقای عراقچی گفته آمریکا برای تصویب قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت از چند مسیر فشار می‌آورد؛ از جمله پرونده هسته‌ای ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و همین طور “فعال کردن مکانیزم ماشه و تمدید تحریم‌های تسلیحاتی”.

این مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران درباره احتمال ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل در نشست بعدی شورای حکام آژانس هشدار داده است.

فشارهای آمریکا باعث شد که قطعنامه پیشنهادی اروپا علیه ایران در نشست اخیر شورای حکام رای بیاورد. این اولین قطعنامه شورای حکام علیه ایران در هشت سال اخیر بود که خواهان همکاری ایران با آژانس برای بازرسی از دو مرکز قدیمی مشکوک به فعالیت هسته‌ای شده است.

آمریکا همچنین ماه‌هاست که تلاش می‌کند تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران را که بر اساس برجام اواخر مهرماه پایان می‌یابد، به صورت نامحدود تمدید کند.

در نشست اخیر شورای امنیت که در روز ۳۰ ژوئن (۱۰ تیر) برای ارائه گزارش شش ماهه اجرای قعطنامه مربوط به برجام تشکیل شد، چین و روسیه با خواسته آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی آمریکا مخالفت کردند.

عباس عراقچی هر حرکتی از سوی ایران که این کشور را در عرصه بین‌المللی به عنوان یک تهدید امنیتی معرفی کند، “بازی در زمین آمریکا” دانسته و گفته است در ماه‌های آتی ایران “نیازمند دقت و مراقبت بسیار زیادی است.”
گله از مجلس: “جای دیپلماسی کف خیابان نیست”

محمد جواد ظریف هم با اشاره به تنشی که با حضور اخیرش در مجلس ایجاد شد با لحنی گلایه‌آمیز گفته است که در میان فشارهای شدید خارجی، وزارت امور خارجه “در این جنگ دشوار مجبور است مقابل دوستان داخلی به دفاع از خود بپردازد.”

روز یکشنبه ۱۵ تیر، حضور و سخنرانی آقای ظریف در مجلس با واکنش تند تعدادی از نمایندگان روبرو شد که علیه او شعار دادند و وزیر خارجه ایران را “دروغگو” خطاب کردند.

آقای ظریف با اشاره به حمله نمایندگان از “آوردن دیپلماسی به کف خیابان” انتقاد کرده و در پاسخ به نمایندگانی که او را دروغگو خواندند گفته است که مقام‌های وزارت امور خارجه مجبورند مسائلی را که “برای منافع ملی مناسب نیست، به زبان جاری نکنند.”
توافق ۲۵ ساله با چین و نماینده‌ای که “موجب قطع خرید نفت ایران شد”

وزیر امور خارجه ایران برنامه همکاری ۲۵ ساله با چین را که هدف انتقادات بسیاری در ایران است، به عنوان نمونه‌ای ذکر کرده که درباره آن “هم اصلاح‌طلبان، هم اصولگرایان و هم ضد انقلاب فعالیت شدیدی دارند.”

دولت ایران اخیرا پیش‌نویس “برنامه ۲۵ ساله همکاری‌های جامع ایران و چین” را تصویب کرد و به وزارت خارجه مأموریت داد تا با طرف چینی مذاکره کند و درباره جزئیات برنامه به توافق برسد.

آقای ظریف به طور خاص به انتقاد نماینده‌ای اشاره کرد که دیروز در مجلس از او پرسیده بود چرا وزارت امور خارجه نمایندگان را به سفرهای خارجی نمی‌برد و در این مذاکرات شرکت نمی‌دهد.

وزیر خارجه ایران بدون نام بردن از این نماینده مجلس گفت “همان برادر در مذاکرات سری من و پوتین حضور داشت و بعد از آن گفت قرار است روسیه از ما نفت بخرد. همان گفته موجب قطع خرید نفت ایران از سوی روسیه شد.”

آقای ظریف مخالفان توافق ۲۵ ساله با چین را متهم کرده است که به دنبال “دیپلماسی کاریکاتوری” هستند و گفته است که آنها “در مورد برجام نیز همین کار را کردند.”

رادیوفردا: حسین جلالی، نماینده رفسنجان و انار در مجلس شورای اسلامی، گفته که در ماه اول حضورش در مجلس، ۲۳۱ میلیون تومان به حساب او واریز شده است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، آقای جلالی گفته که از این مبلغ ۱۱ میلیون تومان مربوط به حقوق نمایندگی است و ۲۰۰ میلیون تومان بابت حق مسکن.

این نماینده گفته است ۲۰ میلیون تومان هم بابت «سایر هزینه‌ها» به حساب او واریز شده ولی اشاره‌ای به جزییات این هزینه‌ها نکرده است.

حقوق نمایندگان مجلس در سال ۹۶، شش میلیون تومان اعلام شده بود که در طول سه سال با افزایش پنج میلیون تومانی به ۱۱ میلیون تومان رسیده است.