اخبار

بی‌بی‌سی: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تازه‌ترین گزارش فصلی خود اعلام کرد که انباشت سریع اورانیوم با غنای بالای ایران، «باعث نگرانی جدی» است. در گزارش دیگری رافائل گروسی، مدیرکل آژانس از «همکاری کمتر از حد انتظار» تهران در زمینه نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرده است. این دو گزارش بلافاصله واکنش اسرائیل را در پی داشت که آن را «هشدار روشنی» مبنی بر «عزم ایران برای به سرانجام رساندن برنامه تسلیحاتی اتمی» آن کشور توصیف کرد.

آقای گروسی در «گزارش جامع» برنامه اتمی ایران اعلام کرده که آن کشور در سال جاری میلادی ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را از ۲۷۴/۸ کیلوگرم در اوایل فوریه به ۴۰۸/۶ کیلوگرم در بهار امسال افزایش داده است.

اورانیوم با غنای ۶۰ درصد از نظر خلوص به سطح مورد نیاز برای تسلیحات هسته‌ای که حدود ۹۰ درصد است، بسیار نزدیک است.

ایران بارها تأکید کرده که به‌دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست اما در عین حال برنامه غنی سازی اورانیوم را حق خود می داند و گفته از آن دست برنخواهد داشت.

بر اساس گزارش مدیرکل آژانس، ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند.

در گزارشی جداگانه و جامع، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از «همکاری کمتر از حد انتظار» تهران در زمینه نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرده است.

این گزارش بنابر درخواست اعضای شورای حکام و بر اساس قطعنامه این شورا تهیه شده است.

در این گزارش همچنین آمده است: «در حالی‌که ایران به همکاری در زمینه اجرای پادمان‌های معمول ادامه می‌دهد، در برخی جنبه‌ها همکاری آن با آژانس کمتر از سطح رضایت‌بخش بوده است.»

مدیرکل در این گزارش به‌ویژه به «عدم پیشرفت ایران در ارائه توضیح درباره مواد هسته‌ای کشف‌شده در سایت‌های اعلام‌نشده» اشاره کرده است.

«به‌طور مشخص، ایران بارها یا به سؤالات آژانس پاسخ نداده، یا پاسخ‌های فنی و معتبر ارائه نکرده و برخی از مکان‌ها را طبق فهرست این گزارش پاک‌سازی کرده که این مسئله باعث مختل شدن فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس شده است.»

خبرگزاری بلومبرگ می‌گوید نسخه‌ای از گزارش محرمانه را در اختیار دارد که در آن مدیرکل آژانس گفته «قادر نیست تضمین دهد که برنامه هسته‌ای ایران صرفاً صلح‌آمیز است.»

هر دو گزارش مدیرکل در جریان نشست شورای حکام که اواخر خرداد برگزار می‌شود، بررسی خواهد شد.

واکنش دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به گزارش‌های آژانس

پس از انتشار گزارش‌های جدید مدیرکل آژانس درباره ایران، اسرائیل به آن واکنش نشان داده و جمهوری اسلامی ایران را به داشتن عزمی راسخ برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم کرد.

در بیانیه‌ دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل آمده است که این گزارش «هشدار روشنی» است مبنی بر این‌که «ایران کاملاً مصمم است برنامه تسلیحات هسته‌ای خود را به سرانجام برساند.»

بر پایه این بیانیه: «چنین سطحی از غنی‌سازی تنها در کشورهایی وجود دارد که به‌طور فعال به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای هستند و هیچ توجیه غیرنظامی‌ برای آن وجود ندارد.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود به‌صورت یک‌جانبه ایالات متحده را از توافق اتمی برجام با ایران خارج شد.

این توافق در ازای محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران، رفع تحریم‌های شورای امنیت و تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا را در پی داشت و در جریان تصویب قطعنامه‌ ۲۲۳۱ در شورای امنیت، به تأیید سازمان ملل متحد هم رسید.

در حال‌ حاضر تحریم‌های اتمی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال می‌شود اما دو کشور از اواخر فروردین امسال مذاکراتی را با هدف یک توافق اتمی تازه شروع کردند.

هر دو دولت ایران و آمریکا از آنچه «پیشرفت در مذاکرات» می‌خوانند، ابراز خرسندی می‌کنند اما خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات‌های اروپایی گفته است که با محتوای انتقادی گزارش اخیر آژانس از ایران، سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان همراه با ایالات متحده به دنبال تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه ایران هستند.

سه دولت اروپایی پیش‌ از این گفته بودند که در صورتی‌ که آژانس از نحوه همکاری ایران رضایت نداشته باشد، امکان دارد از سازوکار پیش‌بینی‌شده در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل موسوم به سازوکار ماشه، برای بازگشت خودکار تحریم‌های شورای امنیت استفاده کنند.

مهلت تصمیم‌گیری درباره این موضوع، مهرماه امسال به پایان می‌رسد.

صدای آمریکا: وزارت خارجه آمریکا می‌گوید جمهوری اسلامی با شروط دونالد ترامپ از جمله توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم پای میز مذاکره با واشنگتن نشسته است.

روز پنج‌شنبه تَمی بروس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری به خبرنگاران گفت: «ایران پای میز مذاکره است و براساس خطوط قرمز رئیس‌جمهور ترامپ – از جمله این‌که هرگز نباید سلاح هسته‌ای در کار باشد و غنی‌سازی نباید صورت گیرد – در هر نشست پیشرفت داریم.»

این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی از جمله علی خامنه‌ای و وزیر خارجه حکومت در اظهار نظرهای عمومی می‌گویند که حاضر به توقف غنی‌سازی نیستند.

در عین حال تمی بروس در واکنش به افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره نزدیک یا دور بودن دستیابی به توافقی با جمهوری اسلامی، با تاکید بر پیشرفت در مذاکرات، نسبت به اظهارنظرهای زودهنگام هشدار داد.

این واکنش در پی اظهارات عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی صورت گرفت. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا روز سه‌شنبه گفت که ممکن است در هفته‌های آینده توافقی با تهران حاصل شود. اما وزیر خارجه جمهوری اسلامی روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفت رسانه‌ها در حال گمانه‌زنی درباره توافقی قریب‌الوقوع هستند، اما به‌نظر او «هنوز به آن نقطه نرسیده‌ایم».

تَمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری روز پنج‌شنبه، گفت که ایالات متحده از پرداختن به جزئیات مذاکرات خودداری می‌کند.

او گفت: «مردم شروع به گمانه‌زنی می‌کنند چون شاید کسی در رادیو حرفی بزند، حدس بزند و شروع به شایعه‌پراکنی کند. ما این کار را نمی‌کنیم. ما آموخته‌ایم که صحبت درباره جزئیات چیزی به‌حساسیت مذاکرات صلح یا آتش‌بس کمکی نمی‌کند. ممکن است برای برنامه‌های رادیویی جالب باشد، اما شیوه ما این نیست. توافقات جدی از این راه حاصل نمی‌شوند.»

او از اظهار نظر مستقیم درباره اظهارات وزیر خارجه جمهوری اسلامی خودداری، اما بر «مثبت» بودن روند مذاکرات تأکید کرد و گفت: «آنچه من می‌دانم این است که همه گزارش‌ها پس از جلسات ما حاکی از این بوده که مذاکرات خوب پیش رفته و پیشرفت حاصل شده.»

در یکی از آخرین اظهار نظرها از سوی مقامات ایرانی، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفته بود: «ایران هرگز تعلیق برنامه غنی‌سازی خود را نخواهد پذیرفت. غنی‌سازی بخش جدایی‌ناپذیر برنامه صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای و صنعت هسته‌ای کشور است و باید حفظ شود.»

این در حالی است که واشنگتن بارها تأکید کرده ادامه غنی‌سازی در هیچ سطحی در ایران قابل قبول نیست.

«استیو ویتکاف» نماینده ویژه کاخ سفید پیش‌تر در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌بی‌سی با تاکید بر خط قرمز آمریکا گفته بود: «ما یک خط قرمز بسیار واضح داریم و آن هم غنی‌سازی است. حتی ۱ درصد ظرفیت غنی‌سازی هم برای ما قابل قبول نیست. هر توافقی باید بدون غنی‌سازی باشد، چرا که غنی‌سازی راه را برای ساخت سلاح هموار می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود.»

رادیوفردا: وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: «رسانه‌ها همچنان در حال گمانه‌زنی دربارهٔ توافقی قریب‌الوقوع میان ایران و آمریکا هستند. مطمئن نیستم که واقعاً در چنین نقطه‌ای قرار داشته باشیم».

عباس عراقچی روز پنجشنبه هشتم خرداد در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت که «مسیر توافق از میز مذاکره می‌گذرد، نه از طریق رسانه‌ها».

او نامی از این رسانه‌ها نبرد، اما به نظر می‌رسد که اشارهٔ او به طور مشخص به گزارش شبکهٔ تلویزیونی سی‌ان‌ان باشد که روز چهارشنبه به نقل از منابع آگاه از گفت‌وگوها بین ایران و ایالات متحده نوشته بود که دو کشور «در حال نزدیک شدن به یک توافق کلی هستند که ممکن است در دیدار بعدی آمریکا و ایران، که احتمالاً در خاورمیانه برگزار می‌شود، نهایی شود».

این گزارش، خوش‌بینی رئیس‌جمهور آمریکا به دستیابی به توافقی با ایران ظرف چند هفته آینده را تأیید کرده بود.

دونالد ترامپ روز چهارشنبه گفت: «اگر بتوانیم به سندی قوی برسیم، سندی بسیار محکم با بازرسی‌ها و بدون هیچ اعتمادی- چون من به کسی اعتماد ندارم- آن‌وقت نیازی به حمله نخواهد بود. من خواهان [سندی] بسیار قوی هستم، که طبق آن بازرسان ما بتوانند وارد شوند، هرچه لازم بود ضبط کنند، هرجا لازم بود را نابود کنند، اما کسی کشته نشود».

وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی در مقابل تأکید کرده که ایران خواهان توافقی است که «منافع همه طرف‌ها را تأمین کند»، «همه تحریم‌ها را لغو و حقوق هسته‌ای ایران، از جمله غنی‌سازی، را محقق کند».

موضوع غنی‌سازی در خاک ایران به یک اختلاف کلیدی بین دو کشور تبدیل شده است. در حالی که ایالات متحده به برنامهٔ هسته‌ای صلح‌آمیز ایران چراغ سبز نشان داده است، اما می‌گوید ایران باید غنی‌سازی اورانیوم درهر سطحی را برچیده و مواد هسته‌ای لازم را از خارج وارد کند.

تهران غنی‌سازی را «خط قرمز» خود دانسته و توقف آن را رد کرده است.

عباس عراقچی همچنین به آنچه که «آخرین خبر جعلی علیه دیپلماسی ایران و آمریکا» خوانده است، واکنش نشان داده و گفته که «استفاده ابزاری از نام ایران برای حمله به منتقدان داخلی در آمریکا، حتی برای اسرائیل نیز اقدامی بی‌ارزش است».

ظاهراً اشارهٔ وزیر خارجهٔ ایران به گزارش روز چهارشنبه «فاکس نیوز» باشد که نوشته بود «یک برآورد جدید اطلاعاتی ادعا می‌کند که ایران همچنان برنامه فعال سلاح‌های هسته‌ای خود را دنبال می‌کند، برنامه‌ای که می‌تواند برای پرتاب موشک‌های بلندبرد مورد استفاده قرار گیرد».

استناد این رسانه به «مقامات اتریشی» بوده است، ادعایی که هیچ رسانه مستقل دیگری آن را تأیید نکرده است.

این گزارش فاکس نیوز در حالی است که تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در ماه مارس به کمیته اطلاعات سنای آمریکا گفته بود جامعه اطلاعاتی ایالات متحده «همچنان ارزیابی می‌کند که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست و علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برنامهٔ سلاح هسته‌ای را که در سال ۱۳۸۲ متوقف کرده بود، تأیید نکرده یا مجوز آن را نداده است».

دونالد ترامپ از ایران خواسته است هرچه سریع‌تر به توافقی برای برچیده شدن برنامهٔ هسته‌ای خود برسد، وگرنه علیه آن تحریم‌های ثانویه وضع کرده و «بمباران» خواهد شد.

صدای آمریکا: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه تأیید کرد که به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، توصیه کرده تا از هرگونه اقدامی درباره جمهوری اسلامی که ممکن است به روند گفت‌وگوهای جاری میان واشنگتن و تهران آسیب بزند، خودداری کند.

دونالد ترامپ در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا هشداری به نتانیاهو درباره حمله به مواضع جمهوری اسلامی داده است، گفت: «خب، می‌خواهم صادق باشم. بله، این کار را کردم. سؤال بعدی لطفاً؟»

او در ادامه افزود: «این یک هشدار نبود. فقط گفتم که فکر نمی‌کنم در حال حاضر چنین اقدامی مناسب باشد. ما در حال گفت‌وگوهای بسیار خوبی با آن‌ها هستیم و در این شرایط، چنین رفتاری به‌جا نخواهد بود. ما به توافقی نزدیک شده‌ایم و اقدام نظامی در این مقطع ممکن است این روند را مختل کند.»

او همچنین افزود: «البته وضعیت می‌تواند به‌سرعت تغییر کند، حتی با یک تماس تلفنی. اما در حال حاضر به‌نظر می‌رسد که طرف‌ها تمایل دارند به یک توافق برسند، و اگر این اتفاق بیافتد، می‌توان از جان‌های زیادی محافظت کرد.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که وب‌سایت آکسیوس پیش‌تر گزارش داده بود که در جریان گفت‌وگوی اخیر میان ترامپ و نتانیاهو، رئیس‌جمهور آمریکا مخالفت خود را با احتمال اقدام نظامی اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران اعلام کرده است.

این گزارش گفته بود که اسرائیل در حال آماده‌سازی برای حملات احتمالی در صورت شکست مذاکرات است.

ترامپ تأکید کرد: «اگر بتوانیم به توافقی برسیم که از استحکام کافی برخوردار باشد – توافقی با سازوکارهای دقیق نظارتی و بدون تکیه بر اعتماد، چون من اصولاً به کسی اعتماد ندارم – در آن صورت نیازی به اقدام نظامی نخواهد بود.»

او افزود: «من به‌دنبال توافقی جدی هستم؛ توافقی که به بازرسان ما اجازه دهد به‌طور کامل نظارت کنند، آنچه را لازم است توقیف کنند، و در صورت نیاز، تجهیزات مشکوک را از بین ببرند، بدون آن‌که جانی گرفته شود.»

رئیس جمهور آمریکا در ادامه گفت: «ما می‌توانیم یک مرکز مشکوک را تخریب کنیم، اما وقتی که کسی داخل آن نیست؛ نه اینکه منتظر بمانیم تا پر از افراد شود و بعد آن را هدف قرار دهیم. دو راه برای اقدام وجود دارد.»

به‌گفته دونالد ترامپ مقامات ایرانی «هنوز باید با مراحل نهایی یک سند موافقت کنند، اما فکر می‌کنم ممکن است از آنچه که اتفاق می‌افتد، بسیار شگفت‌زده شوید. و این می‌تواند برای آن‌ها یک اتفاق عالی باشد.»

او در ادامه گفت: «ما در مورد ایران بسیار خوب پیش می‌رویم، و فکر می‌کنم که قرار است شاهد چیزی بسیار معقول باشیم، چون فقط دو نتیجه ممکن است. شما می‌دانید آن دو نتیجه چیست. یک نتیجه هوشمندانه وجود دارد و یک نتیجه خشونت‌آمیز، و فکر نمی‌کنم کسی بخواهد نتیجه دوم را ببیند. اما فکر می‌کنم پیشرفت زیادی کرده‌ایم، و خواهیم دید چه می‌شود. آن‌ها هنوز باید با مراحل نهایی یک سند موافقت کنند، اما فکر می‌کنم ممکن است از آنچه که اتفاق می‌افتد، بسیار شگفت‌زده شوید. و این می‌تواند برای آن‌ها یک اتفاق عالی باشد.»

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز ۲۸ مه ۲۰۲۵ اعلام کرد که هنوز برای قضاوت قطعی درباره نتیجه مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده زود است.

او در گفت‌وگو با خبرنگاران، برگزاری نشست‌های مستمر میان طرفین را نشانه‌ای مثبت دانست و حضور ماسیمو آپارو، رئیس بخش پادمان‌های آژانس، در تهران برای رایزنی را تایید کرد.

گروسی همچنین از انتشار قریب‌الوقوع گزارشی جامع درباره برنامه هسته‌ای تهران خبر داد. او این گزارش را «فراگیر» توصیف کرد و گفت چنین سندی می‌تواند نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های آتی درباره فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی ایفا کند.

مدیرکل آژانس با اشاره به محور اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن، یعنی موضوع غنی‌سازی اورانیوم، اظهار داشت که از بین بردن شکاف موجود در این زمینه «غیرممکن نیست».

به گفته گروسی، هرگونه توافق احتمالی مستلزم بازرسی‌های «بسیار قوی» از سوی آژانس خواهد بود و تحقق این امر، نیازمند تعهد جدی جمهوری اسلامی است.

برنامه غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران همچنان به‌عنوان نقطه اصلی اختلاف میان دو طرف باقی مانده است.

ایالات متحده خواستار توقف این فعالیت‌هاست، اما مقام‌های ایرانی بر ادامه آن تأکید دارند.

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، این هفته به خبرگزاری رویترز گفت که تهران ممکن است در صورت موفقیت مذاکرات با آمریکا، اجازه دسترسی بازرسان آمریکایی به سایت‌های هسته‌ای خود را مورد بررسی قرار دهد. با این حال، اسلامی بار دیگر تأکید کرد که موضوع غنی‌سازی برای جمهوری اسلامی «غیرقابل مذاکره» است.

«استیو ویتکاف» نماینده ویژه کاخ سفید پیش‌تر در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌بی‌سی بر خط قرمز آمریکا تأکید کرده بود. به‌گفته او «ما یک خط قرمز بسیار واضح داریم و آن هم غنی‌سازی است. حتی ۱ درصد ظرفیت غنی‌سازی هم برای ما قابل قبول نیست. هر توافقی باید بدون غنی‌سازی باشد، چرا که غنی‌سازی راه را برای ساخت سلاح هموار می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود.»

روزنامه نیویورک‌تایمز روز سه‌شنبه در گزارشی مدعی شد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تهدید کرده است در صورت مشاهده نشانه‌هایی از پیشرفت در مذاکرات هسته‌ای، تأسیسات اصلی غنی‌سازی اورانیوم در ایران را هدف حمله قرار خواهد داد تا گفت‌وگوها را مختل کند.

دفتر نخست‌وزیری اسرائیل این گزارش را تکذیب کرده و آن را «اخبار جعلی» خوانده است.

بی‌بی‌سی: محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران در واکنش به تذکری درباره عدم ابلاغ قانون «عفاف و حجاب» گفت که تاکنون نمی‌خواست این موضوع را اعلام کند اما «دبیرخانه شورای امنیت ملی به صورت مکتوب به ما اعلام کرده است که فعلاً این قانون ابلاغ نشود.»

رئیس مجلس ایران این اظهارات را در واکنش به تذکر محمدتقی نقدعلی نماینده خمینی شهر مطرح کرد که در صحن علنی از آقای قالیباف پرسید: «امیدواریم ریاست محترم مجلس همانطور که نگذاشت جوهر پالرمو خشک شود و بلافاصله بعد از تصویب پالرمو در مجمع تشخیص مصلحت نظام آن را به دولت ابلاغ کرد، قانون عفاف و حجاب را که حکم خداست را هم ابلاغ کند.»

با وجود انتقادهای گسترده به قانون «حجاب و عفاف»، محافظه‌کاران در ایران بارها از تاخیر در ابلاغ و اجرای این قانون انتقاد کرده‌اند. تا کنون اما هیچ یک از مسئولان حکومتی درباره دستور شورای عالی امنیت ملی مبنی بر تعویق در ابلاغ این قانون اظهارنظری نکرده بودند.

سرانجام، در جریان جلسه علنی مجلس، آقای قالیباف در پاسخ به نماینده‌‌ای که خواهان ابلاغ این قانون بود گفت «من نمی‌دانم این چه نگاهی است و کجای قانون این اجازه را می‌دهد که چنین بحثی مطرح شود. من نخواستم با صراحت این موضوع را اینجا مطرح کنم.»

او سپس در ادامه گفت «دبیرخانه شورای [عالی] امنیت ملی به صورت مکتوب به ما اعلام کرده است که فعلا این قانون ابلاغ نشود. من نمی‌توانم این قانون را ابلاغ کنم.»

لایحه «حمایت از فرهنگ عفاف و حجاب» ‌را قوه قضائیه پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ که با کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، تنظیم کرد. سپس دولت ابراهیم رئیسی با قید دو فوریت آن را تصویب و به مجلس فرستاد.

پس از آنکه شورای نگهبان این لایحه را در اواخر مهرماه پس از ماه‌ها تایید و «جهت طی مراحل قانونی» به مجلس فرستاد. این لایحه برای ماه‌ها بین مجلس و شورای نگهبان در رفت و آمد بود.

سرانجام متن نهایی «قانون حجاب» که در ۷۴ ماده و پنج فصل تنظیم شده است، به رسانه‌ها درز کرد و موارد مطرح شده در آن با انتقادهای گسترده‌ای در میان حقوق‌دانان، شهروندان، روزنامه‌نگاران و چهره‌های سیاسی روبرو شد.

منتقدان می‌گویند این قانون با زندگی روزمره شهروندان همخوانی ندارد و آزادی‌های فردی و اجتماعی آنها را سلب می‌کند.

در مقابل اما حامیان «قانون حجاب و عفاف» هم بارها به عدم اجرای این قانون اعتراض کردند، از جمله تحصن شماری از موافقان در مقابل ساختمان مجلس در اسفند ماه سال گذشته با دخالت پلیس خبرساز شد.

فصول طویل این قانون شامل کلیات و تعاریف، وظایف عمومی دستگاه‌های اجرایی، تکالیف اختصاصی دستگاه‌ها، وظایف عمومی و مسئولیت‌های اجتماعی و جرائم و تخلفات است.‌

دستگاه‌های مختلفی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صداوسیما، وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، شهرداری‌ها، وزارت علوم و سایر نهادها در اجرای این قانون مسئول شمرده شده‌اند و برایشان وظایفی تعیین شده است.

قالیباف: پزشکیان کتبا از رهبری خواست پالرمو دوباره در دستور کار شورای نگهبان قرار بگیرد

آقای قالیباف در ادامه پاسخ خود به نماینده معترضی که پرسید قانون حجاب چرا مانند پالرمو سریع ابلاغ نشد هم گفت:

«پالرمو الان چه ربطی به مجلس دوازدهم دارد؟ پالرمو و سی‌اف‌تی در مجلس دهم تصویب شد. سپس رفت شورای نگهبان، شورای نگهبان هم ایراد گرفت. مجلس به نظرش اصرار کرد و رفت مجمع تشخیص مصلحت. در تشخیص مصلحت، این همین طور بوده تا همین اواخ. آقای رئیس جمهور به صورت کتبی از حضرت آقا [رهبر جمهوری اسلامی] تقاضا کرد که این مجددا در دستور مجمع تشخیص مصلحت قرار بگیرد.»

رئیس مجلس سپس در ادامه گفت «در مجمع تشخیص مصلحت در دستور گرفته و در آنجا دو جلسه سه جلسه بررسی شده، مجمع تشخیص مصلحت با حضور شورای نگهبان و همه اعضا به پالرمو رای داده، وقتی مجمع رای داده آن دیگر قانون شده، من فقط باید قانونی را که مجمع تصویب کرده و فرستاده است ابلاغ کنم.»

این اظهارات آقای قالیباف با انتقاد نمایندگان معترض مواجه شد. رئیس مجلس هم مجددا در پاسخ به نمایندگان معترض گفت «دوستان این موضوع را در رسانه‌ها عوام فریبی نکنند. ما مر قانون را اجرا می‌کنیم.»

دی ماه پارسال (۱۴۰۳) علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی با بررسی مجدد پیوستن ایران به کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی (پالرمو) و کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) موافقت کرد.

محسن دهنوی سخنگوی مجمع تشخیص مصلحت نظام هم ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرد این نهاد پیوستن ایران به کنوانسیون پالرمو را «به صورت مشروط» تصویب کرده است.

کنوانسیون پالرمو یک توافق بین‌المللی برای مبارزه با قاچاق انسان و تولید غیرقانونی و قاچاق اسلحه و مهمات است.

عهدنامه مقابله با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) هم یکی از توافق‌های سازمان ملل است که اعضا را ملزم می‌کند با نظارت بر مبادلات بانکی، جلوی تامین بودجه تروریسم را بگیرند.

خروج از فهرست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (اف‌ای‌تی‌اف) از جمله مستلزم پیوستن به دو کنوانسیون پالرمو و کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) است.

مخالفان می‌گویند که پذیرش لوایح پالرمو و سی‌اف‌تی می‌تواند روابط تجاری ایران را زیر مجموعه‌ای از تحریم‌های بین‌المللی است بیش از پیش محدود کند و منافع راهبردی کشور را به خطر بیندازد.

موافقان و دولت مسعود پزشکیان عدم عضویت ایران در اف‌ای‌تی‌اف را مانع جدی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و رفع موانع اقتصادی کشور می‌دانند.

لوایح پیوستن ایران به این دو کنوانسیون که دولت حسن روحانی تهیه کرده بود در مجلس تصویب شد اما مصوبه‌های مجلس با مخالفت شورای نگهبان در آبان ۱۳۹۷ به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع شدند.

بررسی مجدد این مصوبه‌ها قبلا هم با موافقت رهبر جمهوری اسلامی در دی ۱۳۹۹ در مجمع تشخیص آغاز شد اما بعد متوقف مانده بود.

رادیوفردا: گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین، در پی فراخوانی که برای اعتصاب منتشر شده بود، در شهرهای متعددی از کشور دست از کار کشیدند. تجمعات اعتراضی نانوایان نیز در برخی شهرها ادامه یافت. براساس تصاویر و ویدئوهایی که روز شنبه سوم خرداد از کامیون‌داران و رانندگان معترض در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، شمار قابل‌توجهی از آنان در شهرهای گوناگون در اعتراض به «بی‌توجهی مسئولان، گرانی و وعده‌های توخالی دولت» دست از کار کشیده‌اند.

این اعتصاب و اعتراض در رسانه‌های رسمی ایران بازتاب نداشته است، اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نوشت «شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل کشور» با صدور اطلاعیه‌ای «بر تداوم فعالیت روان ناوگان باری» تأکید کردند.

این خبرگزاری نام این شرکت‌ها را در متن خبر خود ذکر نکرد.

کانال خبری «اعتراضات مدنی بازار» شمار شهرهایی را که گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین در آن‌ها در سومین روز اعلامی اعتصاب دست از کار کشیدند، بیش از ۷۰ شهر اعلام کرد. رادیوفردا مستقلاً قادر به تأیید این اطلاعات نیست.

اردبیل، اصفهان، بروجرد، بندر امام، بم، داراب، دورود، زرند، یزد، ساوه، سمنان، شاهین‌شهر، فسا، قزوین، مشهد و نیشابور، اسدآباد،‌ اسلام‌آباد غرب، بافت، بندرعباس، دره‌شهر، دزفول، دیواندره، رومشکان، کازرون، اراک، ایلام، تبریز، سیرجان، شیراز و کرمانشاه ازجمله شهرهایی هستند که در سه روز اخیر تصاویری از اعتصاب و اعتراض کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین در آن‌ها منتشر شده است.

در فراخوان اتحادیه تشکل‌های کامیونداران و رانندگان سراسر ایران که که ۲۴ اردیبهشت منتشر شد، اعلام شده بود که این اعتصاب از روز اول خرداد به‌مدت یک هفته انجام می‌گیرد.

«پرداخت عادلانۀ کرایه، تأمین قطعات و خدمات، توزیع سوخت کافی، واقعی شدن هزینۀ بیمه و عادلانه بودن عوارضی جاده‌ها» ازجمله مطالبات کامیون‌داران و رانندگان خودروهای سنگین اعلام شده است.

خبرگزاری تسنیم یک روز پیش از شروع فراخوان اعتصاب در گزارشی اعلام کرده بود که رئیس سازمان تأمین اجتماعی «تعهد داده است اقدامات لازم برای حمایت از رانندگان در زمینه بیمه را با حداکثر مساعدت و به‌صورت جدی پیگیری کند».

این خبرگزاری همچنین بدون اشاره به منبع رسمی نوشته بود «دولت فعلاً هیچ برنامۀ اجرایی به‌منظور اعمال سه نرخ برای گازوییل در دستور کار ندارد».

کامیون‌داران و رانندگان معترض اما می‌گویند سهمیه گازوئیل آن‌ها کاهش یافته، بهای بیمه افزایش یافته، کرایۀ جمل بار پایین نگه داشته شده و دیگر مطالبات صنفی‌شان نیز محقق نشده است.

اعتصاب گروه‌هایی از کامیون‌داران و رانندگان در حالی است که اعتراضات نانوایان نیز که از ۲۷ اردیبهشت آغاز شده بود، همچنان در شماری از شهرهای ایران به‌صورت پراکنده ادامه دارد.

https://twitter.com/RadioFarda_/status/1926214108170301690

روز شنبه گزارش‌هایی از تجمع‌های اعتراضی در شاهین‌شهر اصفهان، بروجرد، مشهد، کرمان و اراک منتشر شد و معترضان در مشهد از حمله نیروهای حکومتی با گاز اشک‌آور و اسپری فلفل خبر دادند.

نانوایان معترض به عدم تحقق وعده‌های دولت، پرداخت نشدن کمک معیشتی نانوایان دولتی و ناکارآمدی سامانۀ نظارت و توزیع حوزۀ آرد و نان اعتراض دارند.

به‌گفتۀ نانوایان، قطع مکرر و بی‌برنامۀ برق نیز خسارت‌های بسیاری به آن‌ها وارد کرده است.

رادیوفردا: وزیر خارجه جمهوری اسلامی می‌گوید غنی‌سازی در خاک ایران «چه با توافق و چه بی‌توافق ادامه می‌یابد» و «در حال بررسی هستیم آیا در دور بعدی مذاکرات با آمریکا شرکت کنیم یا نه».

عباس عراقچی روز چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت در حاشیهٔ مراسم سالگرد کشته شدن حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجهٔ سابق، در سانحهٔ سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی به خبرنگاران گفت: «موضع ما کاملا روشن است؛ غنی‌سازی چه با توافق چه بی‌توافق ادامه می‌یابد».

اشاره او به اظهارات اخیر مقام‌های بلندپایه آمریکایی است که تأکید کرده‌اند ایران نمی‌تواند در خاک خود غنی‌سازی اورانیوم انجام دهد و برای برنامهٔ هسته‌ایش باید اورانیوم غنی‌شده از خارج وارد کند.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در واکنش گفت: «اگر طرف‌ها مایلند نسبت به برنامهٔ صلح‌آمیز ایران شفافیت وجود داشته باشد ما آماده هستیم اما در مقابل، تحریم‌ها را بردارند».

او افزود: «اگر بیشتر از این تقاضاهایی داشته باشند و بخواهند از مواردی که حق ماست محروم کنند جایی برای پذیرش ندارد».

گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با امضای بیانیه‌ای گفته‌اند که «طبق مادهٔ چهارم ان‌پی‌تی هر کشور عضو از سه حق تحقیق، توسعه، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برخوردار است و ایران اسلامی از حقوق هسته‌ای خود کوتاه نخواهد آمد».

مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده، روز ۳۰ اردیبهشت ابراز امیدواری کرد که با ایران توافق هسته‌ای حاصل شود، زیرا گزینهٔ دیگر «بسیار بدتر خواهد بود»؛ او بار دیگر تاکید کرد که برنامهٔ هسته‌ای ایران باید بدون غنی‌سازی اورانیوم باشد.

دو کشور تا کنون در چهار دور مذاکره برای حل‌وفصل برنامه هسته‌ای ایران شرکت کرده‌اند، اما برگزاری دور پنجم آن پس از سخنرانی روز سه‌شنبه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است.

ایران گفته که پیشنهاد دور جدید مذاکرات را دریافت کرده است، اما آقای عراقچی می‌گوید تهران در حال بررسی این موضوع است که آیا در دور بعدی شرکت کند یا نه.

او اظهار داشت: «هنوز داریم بررسی می‌کنیم که در آن تاریخ و در آن محل می‌تواند مذاکرات سودمندی شکل بگیرد یا خیر».

برخی گزارش‌ها حاکی است که به ایران پیشنهاد شده تا در روزهای شنبه و یکشنبه، سوم و چهارم خرداد، با میانجی‌گری عمان در رم، پایتخت ایتالیا، دور پنجم مذاکرات با آمریکا را دنبال کند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز سه‌شنبه موضع سرسختانه‌ای در مورد خواستهٔ آمریکا مبنی بر توقف غنی‌سازی اورانیوم گرفت و گفت: «این‌که بگویند ما به ایران اجازۀ غنی‌سازی نمی‌دهیم، این غلط زیادی است. کسی منتظر اجازۀ این و آن نیست. جمهوری اسلامی سیاستی دارد، روشی دارد، سیاست خودش را تعقیب می‌کند».

همزمان، شبکهٔ تلویزیونی «سی‌ان‌ان» به نقل از چند مقام آمریکایی گزارش داد که اطلاعات جدید نشان می‌دهد اسرائیل در حال آماده‌سازی برای حملهٔ احتمالی به تاسیسات هسته‌ای ایران است؛ با این حال این مقامات گفته‌اند مشخص نیست که رهبران اسرائیل تصمیم نهایی را گرفته‌اند یا خیر.

وزیر خارجهٔ آمریکا روز سه‌شنبه در مورد غنی‌سازی در خاک ایران به کمیتهٔ روابط خارجی سنای آمریکا گفت: اگر آنچه مقامات ایران می‌خواهند یک برنامهٔ هسته‌ای غیرنظامی است، می‌تواند مانند چندین کشور جهان «راکتور بسازند و سپس مواد غنی‌شده را بیاورند و از آن برای تولید برق استفاده کنند».

آقای روبیو افزود: «وقتی غنی‌سازی در هر سطحی را بدانید، برای غنی‌سازی در سطح بالاتر تنها چیزی که نیاز دارید زمان است… آن‌ها قبلا این کار را کرده‌اند و اکنون هم دارند انجام می‌دهند».

ایران می‌گوید برنامه هسته‌ایش «ماهیت صلح‌آمیز» دارد، ولی کشورهای غربی بویژه آمریکا و اسرائیل نگران هستند ایران در پوشش این برنامه به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای باشد.

گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نشان می‌دهد که میزان ذخایر اورانیوم ایران به حدی رسیده که در صورت غنی‌سازی ۹۰ درصدی، برای ساخت شش بمب اتمی کفایت می‌کند.

ایران در حال حاضر اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند.

بی‌بی‌سی: ایران خواسته آمریکا برای توقف کامل غنی‌سازی را رد کرده است. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در واکنش به اظهارات استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه که بر لزوم به صفر رسیدن غنی‌سازی تاکید کرده، گفت «فکر می‌کنم او از واقعیت مذاکراتی کاملاً به دور است، غنی‌سازی در ایران ادامه پیدا خواهد کرد.» او همچنین تاکید کرد که «درخواست‌های غیرواقعی از ایران به نتیجه نخواهد رسید.»

پیشتر استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه در پاسخ به این سوال که «چارچوب توافق» مورد نظر دونالد ترامپ چیست، گفت: رئیس‌جمهور «کاملاً شفاف» بوده که می‌خواهد مسئله را با «دیپلماسی و گفت‌وگو» حل کند اما «ما یک خط قرمز بسیار روشن داریم، و آن مسئله غنی‌سازی است» و «حتی یک درصد توانایی غنی‌سازی را نیز نمی‌توانیم بپذیریم.»

آقای ویتکاف به شبکه ای‌بی‌سی گفت: «از دید ما، همه چیز با یک توافقی آغاز می‌شود که شامل غنی‌سازی نباشد. ما نمی‌توانیم چنین چیزی را بپذیریم. چون غنی‌سازی، توانایی ساخت سلاح را ممکن می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود و به اینجا برسد.»

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هم در مورد مذاکرات با ایران، دیروز تاکید کرده بود که غنی‌سازی حتی در سطوح پایین خطر نظامی‌ شدن دارد و از نطر واشنگتن غیرقابل قبول است.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، امروز یک بار دیگر بر حق برخورداری از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز تاکید کرد و گفت «زور» و «تحریم» باعث تغییر این موضع نخواهد شد.

آقای پزشکیان که در نشست مجمع گفتگوی تهران سخنرانی می‌کرد با اشاره به عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) گفت: «باید حق ما را بپذیرند، حقوق هر کشور طبق معاهدات بین‌المللی پذیرفته شود. طبق ان‌پی‌تی حق داریم از تحقیقات صلح‌آمیز هسته‌ای استفاده کنیم.»

او با تاکید مجدد بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران هشدار داد که تهدید و تحریم باعث نخواهد شد که این برنامه کنار گذاشته شود: «بالا بروند و پایین بیایند، من زور نمی‌پذیرم. ما به هیچ‌وجه از بحث هسته‌ای که صلح‌آمیز است دست نخواهیم کشید و هر کاری کنند، کوتاه نمی‌آییم. می‌خواهند ما را تحریم کنند، ما عمریست تحریم هستیم.»

مقام‌های آمریکا تصریح کرده‌اند که ایجاد اطمینان به صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منوط به «توقف کامل برنامه غنی‌سازی» در ایران است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دیشب در مصاحبه با سی‌بی‌اس، شریک خبری بی‌بی‌سی در آمریکا یک «ایراد» برجام را امکان ادامه غنی‌سازی دانست:

«اگر شما قادر به غنی‌سازی در هر سطحی باشید، اساسا خیلی سریع قادر خواهید بود که در سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح (اتمی) غنی‌سازی کنید. این یک واقعیت اساسی است که همه می‌دانند. مشکل توافق اوباما هم همین بود.»

اظهارات اخیر مارکو روبیو و مسعود پزشکیان یک بار دیگر تعبیر متفاوت مقام‌های ایران و آمریکا از تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران را پررنگ می‌کند که بحث غنی‌سازی اورانیوم در کانون آن قرار می‌گیرد.

ایران و آمریکا طی حدود یک ماه گذشته چهار بار در مورد برنامه هسته‌ای ایران مذاکره کرده‌اند و انتظار می‌رود دور جدید گفتگو‌ها هم بزودی برگزار شود.

استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه و سرپرست تیم مذاکره‌کننده آمریکا به شبکه ای‌بی‌سی گفت فکر می‌کند «این هفته در اروپا» بار دیگر با نمایندنگان ایران ملاقات کند و امیدوار است «این دیدار به نتایج مثبت واقعی منجر شود.»

عباس عراقچی وزیر خارجه و رئیس مذاکره‌کنندگان ایران هم امروز گفت به‌زودی محل و زمان دور پنجم گفت‌وگوهای ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان مشخص می‌شود.

خط‌ قرمز غنی‌سازی

از حدود یک ماه پیش که دولت ترامپ مذاکرات هسته‌ای خود با ایران را آغاز کرده است، هر دو طرف موضوع غنی‌سازی اورانیوم را خط قرمز خود تعیین کرده‌اند؛ مقام‌های آمریکا اصرار می‌کنند که برنامه غنی‌سازی ایران باید «برچیده» شود و در مقابل تهران تاکید می‌کند که «اصل موضوع غنی‌سازی قابل مذاکره نیست.»

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پیشتر گفته بود که تهران برای «اعتمادسازی نسبت به نگرانی‌های احتمالی» طرف مقابل آمادگی دارد اما تاکید کرده بود که «غنی‌سازی ایران امر واقعی، پذیرفته‌‌شده و حقیقی» و «غیرقابل مذاکره» است.

او همچنین از مواضع «بعضا متفاوت» مقام‌های آمریکا در این مورد انتقاد کرده بود.

بعد از حرف‌های اولیه و ظاهرا متناقض استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، در مورد برنامه اتمی ایران، خود او و مقام‌های دیگر آمریکا تاکید کردند که ایران برای رسیدن به توافق با واشنگتن باید برنامه غنی‌سازی را کاملا کنار بگذارد.

آقای ویتکاف ابتدا در مصاحبه‌ با شبکه فاکس‌نیوز گفته بود «ایران به غنی‌سازی بیش از ۳‌/۶۷ درصد نیازی ندارد» اما کمی بعد گفت که «ایران باید برنامه غنی‌سازی اتمی و تسلیحاتی کردن آن را حذف و متوقف کند.»

از آن زمان مقام‌های آمریکا بارها تاکید کرده‌اند که خواهان برچیده شدن برنامه غنی‌سازی اورانیوم در ایران هستند.

رقم ۳‌/۶۷ درصد سقف مجازی است که در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، برجام، برای غنی‌سازی ایران تعیین شده بود.

رادیوفردا: وزیر خارجه ایالات متحده تاکید کرد که هدف نهایی این است که ایران نباید سلاح هسته‌ای یا توانایی تهدید اسرائیل را داشته باشد.

مارکو روبیو در مصاحبه با شبکه خبری سی‌بی‌اس که قسمتی از آن شامگاه یکشنبه ۲۷ اردیبهشت پخش شد گفت هدف نهایی از مذاکرات هسته‌ای با تهران این است که «ایران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد».

او افزود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، «جنگ را دوست ندارد و ترجیح‌اش این است که از طریق مذاکره مسالمت‌آمیز به این هدف دست یافت».

آقای روبیو با ابراز امیدواری به اینکه ایران هم این گزینه را انتخاب کند گفت: «ما قصد نداریم در رسانه‌ها مذاکره کنیم… اما هدف نهایی این است که ایران سلاح هسته‌ای یا توانایی تهدید همسایگانش به ویژه اسرائیل را نداشته باشد».

ساعاتی پیش از انتشار این اظهارات، رهبر جمهوری اسلامی بار دیگر خواستار «بر کنده شدن» اسرائیل از منطقه شده بود.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود بار دیگر از اسرائیل با عبارت «غده سرطانی» یاد کرد و گفت: «رژیم صهیونی حتما باید از این منطقه برکنده شود و برکنده خواهد شد.»

تهران و واشینگتن تاکنون چهار دور مذاکرات هسته‌ای برگزار کرده‌اند و مقام‌های دو طرف این گفت‌وگوها را سازنده و رو به جلو خوانده‌اند.

مارکو روبیو در مصاحبه با شبکه خبری سی‌بی‌اس گفت که ترجیح دونالد ترامپ «نه تنها این است که ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نباشد، بلکه این است که ایران کشوری ثروتمند، صلح‌آمیز و مرفه باشد که مردمش بتوانند خوشحال باشند».

او همچنین ابراز امیدواری کرد که مقام‌های ایران هم این گزینه را انتخاب کنند.

آقای روبیو در پاسخ به پرسشی درباره غنی‌سازی در ایران گفت: «اگر بتوانید در هر سطحی غنی‌سازی کنید، اساسا می‌توانید خیلی سریع در سطح تسلیحاتی هم غنی‌سازی کنید.»

او با اشاره به اینکه «این یک واقعیت اساسی است» و «مشکل توافق اوباما بود»، در عین حال گفت: «ما قصد نداریم در رسانه‌ها در مورد آن مذاکره کنیم، زیرا رسیدن به نتیجه را دشوار می‌کند.»

بر اساس توافق برجام که در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما بین ایران و شش قدرت جهانی امضا شد، ایران می‌تواند به غنی‌سازی اورانیوم تا سقف ۳.۶۷ درصد ادامه بدهد.

مارکو روبیو روز جمعه نیز در مصاحبه شبکه فاکس‌نیوز گفته بود که تصمیم‌گیری در ایران در نهایت به عهده یک نفر، یعنی رهبر جمهوری اسلامی، است و «امیدوارم او راه صلح و شکوفایی را برگزیند، نه مسیری ویرانگر را.»

ایران بارها گفته است که بر اساس پیمان ان‌پی‌تی غنی‌سازی را حق خود می‌داند و بر اساس گزارش‌ها، موضوعات مربوط به غنی‌سازی از مهم‌ترین اختلافات در مذاکرات هسته‌ای تهران و واشینگتن بوده است.

با این حال در روزهای اخیر برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله علی شمخانی، مشاور ارشد علی خامنه‌ای، گفته‌اند که ایران حاضر به پذیرش محدودیت‌های گسترده بر برنامه غنی‌سازی خود است مشروط به اینکه تحریم‌های آمریکا رفع شود.

خبرگزاری رویترز نیز از قول یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که تهران در صورت لغو «قابل تایید و موثر» تحریم‌های ایالات متحده حاضر به ارسال اورانیوم بسیار غنی‌شده خود به خارج از کشور خواهد بود.

همچنین برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند که ایران در مذاکرات با آمریکا پیشنهاد ایجاد یک کنسرسیوم غنی‌سازی اورانیوم با مشارکت کشورهای عرب منطقه و نظارت آمریکا را ارائه کرده است؛ طرحی که می‌تواند جایگزین خواسته دولت ترامپ مبنی بر توقف کامل برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی محسوب شود.

دونالد ترامپ روز جمعه در پایان سفر به خاورمیانه و در راه بازگشت به واشینگتن به خبرنگاران گفت که آمریکا پیشنهادی را در مورد برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی در اختیار مقامات تهران قرار داده و «آنها باید خیلی سریع اقدام کنند».

آقای ترامپ همچنین در مصاحبه‌ای دیگر گفت: «ما به هر حال به یک راه حل خواهیم رسید. خشونت‌آمیز یا غیرخشونت‌آمیز؛ و من به شدت غیرخشونت‌آمیز را ترجیح می‌دهم.»

انجمن ایرانشناسی: پژوهشگران ایرانی در همایش خلیج فارس، ابعاد تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی این آب‌راه بین‌المللی را از زمانی که در زبان یونانی، «سینوس پرسیکوس» نامیده می‌شد تا امروز، بررسی کردند.

به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی، همایش خلیج‌فارس در گذر زمان در دو بخش نام و پیشینه خلیج فارس و خلیج فارس در جهان معاصر به مناسبت روز ملی خلیج فارس (۱۰ اردیبهشت) و به همت انجمن ایرانشناسی و خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

محمدرضا سحاب نقشه‌نگار برجسته ایرانی در این همایش اظهار داشت: خلیج فارس، نامی تاریخی و ریشه‌دار است و سرهنگ عبدالکریم قاسم دیکتاتور سابق عراق نخستین کسی بود که پس از کودتا در آن کشور، کوشید این نام تاریخی را تغییر دهد.

سحاب یادآور شد حتی جمال عبدالناصر رئیس جمهوری پیشین مصر و رهبر جنبش عربی نیز اوایل از نام صحیح این پهنه آبی استفاده می‌کرد؛ اما پس از شکست از اسرائیل، تصمیم گرفت پان عربیسم را به خاورمیانه بیاورد و از آن زمان بود که برای تغییر این نام هم تلاش کرد.

وی یادآور شد موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب، ۲۵ هزار نقشه تاریخی و معاصر جهان را به زبان‌های مختلف از کتابخانه‌های سراسر جهان گردآوری کرده است که تقریبا در تمام آنها نام خلیج فارس به‌درستی درج شده است.

سحاب با نمایش ده‌ها نقشه بین‌المللی در دوره‌های گوناگون تاریخی، توضیح داد که یونانیان باستان، از جمله بطلمیوس، خلیج فارس را سینوس پرسیکوس (خلیج فارس) و دریای سرخ که میان شبه جزیره عرب و قاره آفریقا بود را سینوس عربیکوس (خلیج عربی) می‌نامیدند.

وی افزود در اوایل دوران اسلامی نیز نقشه‌نگاران مسلمان، آثار یونانیان، به‌ویژه بطلمیوس را ترجمه می‌کردند؛ تا آنکه خوارزمی، دانشمند ایرانی، نقشه‌ای از جهان که بسیار دقیق‌تر از نقشه بطلمیوس بود را ترسیم کرد.

نقشه‌نگار پیشکسوت کشورمان پس از مرور نقشه‌های دوره اسلامی که در آنها خلیج فارس با نام بحر فارس مشخص شده است، یادآور شد در اروپا نیز تا قرن هفدهم، از همان عبارت یونانی سینوس پرسیکوس استفاده می‌شد و از قرن‌های هفدهم و هجدهم، به‌تدریج، عبارت Persian Gulf جایگزین شد.

در ارمنستان، حتی یک نقشه با نامی غیر از خلیج فارس وجود ندارد

روبن گالیچیان پژوهشگر تاریخ در کشور ارمنستان که با ارسال ویدئویی در این همایش شرکت کرده بود، گفت: قدیمی‌ترین کتاب جغرافیا در ارمنستان، در قرن هفتم میلادی تالیف شده و در آن به‌روشنی از خلیج فارس که به اقیانوس هند راه دارد، نام برده شده است.

وی با مرور نقشه‌های تاریخی و معاصر ارمنستان، تاکید کرد در این کشور، هیچ نامی غیر از خلیج فارس برای خلیج جنوب ایران، به کار نرفته است و نخواهد رفت.

باید از گویش‌های خلیج فارسی حفاظت کرد

محمود جعفری دهقی استاد دانشگاه و رئیس انجمن ایران‌شناسی، موضوع مقاله خود در این همایش را به گویش‌های ایرانی در حاشیه خلیج فارس اختصاص داده بود.

وی با دسته‌بندی گویش‌های ایرانی نو در حاشیه خلیج فارس، از جمله گویش‌های کمزاری، بشکردی، لارستانی و… گزارشی از محدوده جغرافیایی آنها ارائه کرد و افزود: گویشورانِ اغلب این زبان‌ها کم‌تعداد شده‌اند و خوب است از این گویش‌ها به عنوان میراث فرهنگی منطقه حفاظت کنیم.

خلیج ایرانی، سیاست عصر ناصری

رضا شیرازیان پژوهشگر نقشه‌شناسی در این همایش با مرور نقشه‌های ترسیم‌شده توسط ایرانیان در دوره قاجار، توان نقشه‌نگاری ایرانیان در عهد محمدشاه را بسیار ضعیف ارزیابی کرد و گفت: نقشه‌های این دوره، اغلب پروژه‌ای و برای نمایش بخشی از کشور بودند. اما توانایی نقشه‌نگاران در عهد ناصرالدین‌شاه شکوفا شد و نقشه‌نگاری سرزمینی (کل ایران) مورد توجه قرار گرفت.

وی سپس با نمایش چندین نقشه عهد ناصری که در آنها نقشه‌نگاران ایرانی هنگام ترجمه نقشه‌های خارجی، از خلیج ایرانی برای معرفی خلیج فارس استفاده کرده بودند، این نظر را مطرح کرد که احتمالا سیاست دولت‌ ایران در این دوره، ایجاب می‌کرده است که از عبارت خلیج ایرانی استفاده شود.

خلیج فارس و شاعران روس

جان‌الله کریمی مطهر استاد ادبیات روس و عضو هیات‌مدیره انجمن ایرانشناسی در سخنرانی خود، به چند شعر معروف روسی اشاره کرد که در آنها از زیبایی‌های خلیج فارس سخن به میان آمده و بالا و پایین‌های زندگی به جذر و مد خلیج فارس تشبیه شده است.

وی همچنین به سفرنامه‌ای به نام گذر از سه دریا اشاره کرد که توسط نویسنده‌ای روس به نام آفاناسی نیکیتین در قرن ۱۵ میلادی نوشته شده است. این کتاب، حکایت سفر نویسنده است که از راه دریای خزر به ایران آمده و از طریق خلیج فارس به هند رفته بود.

کریمی مطهر نقشه‌های تاریخی روس‌زبان از منطقه خلیج فارس را به نمایش گذاشت و به شرح دو سند دولتی عربستان قبل از جنگ جهانی دوم پرداخت که در آنها از نام صحیح خلیج فارس استفاده شده است.

در پایان بخش نخست همایش، حسن خازنی سرودۀ خود دربارۀ خلیج فارس را خواند و اثر خوشنویسی و تذهیب خود از این غزل را به حاضران ارائه کرد.

کوچِ بُردارهاى توسعه از شمال به جنوب خليج فارس

بخش دوم این همایش با عنوان کلی «خلیج فارس در جهان امروز برگزار شد». نخستین سخنران این بخش، محمدتقی رهنمایی، عضو بازنشستۀ هیأت علمی دانشکدۀ جغرافیای دانشگاه تهران، در سخنان خود بیان داشت که منابع تاریخی نشان می­دهد سواحل و جزاير واقع در شمال خليج فارس، همچون سيراف، گمبرون، هورمز، حريره در كيش، خرمشهر، آبادان، بوشهر، لنگه و مقام اين دريا پيوسته جنب و جوش اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى و سياسى گسترده­اى جريان داشته و برخلاف آن در سواحل جنوبى، ساکنان بصورت قبیله­های پراکنده در كنار چشمه­ها يا چاه­ها وجود داشتندكه اغلب با غارت چادرهاى هم امرار معاش مى­ كردند. در واقع بار عمدۀ توسعۀ منطق ه­اى در شمال خليج فارس مستقر بوده­است.

وی افزود از دهۀ ١٣٤٠خ دولت ايران در صدد برنامه ­ريزى براى توسعۀ سواحل و جزاير خليج فارس و آغاز سياست تركيبى غيروابسته به نفت در خليج فارس برآمد و در پی آن امنيت اين دريا از طريق تقويت نيروى دريايى، هوايى و زمينى تامین شده و توسعۀ گردشگرى در جزيرۀ كيش، بازسازى قلعۀ پرتغالي ها در هرمز، احداث تأسيسات نفتى در جزيرۀ لاوان و نظامى در ابوموسى، و همچنين تهيۀ طرح توسعۀ جزيرۀ قشم و بهبود تأسيسات زيربنايى انجام شد. اين روند با پيروزى انقلاب اسلامى و به­ دنبال آن جنگ ويرانگر عراق و ايران بر هم خورد و ركودى فراگير بر منطقه حاكم گشت. پالايشگاه ها، سكوهاى نفتى و تأسيسات بندرى به­ شدت آسيب ديدند؛ انبارهاى جزيرۀ كيش غارت شد، صيد مرواريد متوقف شد. در سالهاى بعد از جنگ، كوشش هاى پراكنده­اى براى باززنده ­سازى روند توسعۀ منطقه ­اى انجام گرفت كه تنها بخش نفت و گاز آن تا حدودى موفق بود. در اين دوره شيخ­ نشينهاى جنوبى خليج فارس از خواب تاريخى بيدار شدند و از فرصتى كه انقلاب اسلامى ايران برایشان فراهم كرده ­بود، نهايت استفاده را بردند. آنان به­ جاى استراتژى نظامى و امنيتى، استراتژى توسعۀ اقتصادى، فرهنگى و اجتماعى را انتخاب كردند و با احداث و تجهیز بندرگاه ها و اسكله­ ها بستر سرمايه ­گذاری خارجى را فراهم نموده و در كمتر از سه دهه، از جوامع قبيله­ اى جوامع مدرنى ساختند. در پی آن ساکنان شمالی خليج زير به جنوب اين دريا كوچ كردند. اين كوچ تاريخى توسعه از شمال به جنوب خليج فارس، نقطۀ عطف مهمى در تاريخ ايران به شمار خواهد آمد و نبايد به­ سادگى از كنارش گذشت.

خلیج فارس و هویت ملی ایرانی؛ دیرینگی، ماندگاری، روزآمدی

در ادامه، محمدعلی عزت­ زاده، پژوهشگر ایران­شناسی و عضو هیأت مدیره و دبیر انجمن ایران­شناسی ایران، با اشاره به آنکه جغرافیا، تاریخ و زبان مشترک ارکان اصلی هویت ملتهاست؛ اظهار کرد که خلیج فارس با نام باستانی «دریای پارس»، از جملۀ مهمترینِ عناصر و نماد هویتی و فرهنگی ایران است و به حق برای ایرانیان جنبۀ حیثیتی به خود گرفته؛ زیرا هم به ­صورتی نمادین و هم به­شکلی کاملاً کارساز با هر سه رکن جغرافیا، تاریخ و زبان ملی ایران هویت ملی ایرانی پیوند نزدیک داشته، بر آنها اثرگذار بوده­ و از آنها تأثیر پذیرفته ­است.

وی در تبیین نظر خود چنین گفت که به لحاظ جغرافیایی، در همه ادوار گذشته، در نقشه ­های بجا مانده از یونانیان باستان تا دورۀ معاصر، خلیج فارس با عنوان سینوس پرسیکوس و بحر فارس به­ عنوان یک پدیدۀ جغرافیایی همواره جزئی از هویت ایرانیان بوده­است. به لحاظ تاریخی، از نخستین شاهنشاهی ایران، یعنی هخامنشیان، خلیج فارس در تاریخ ایران حضور و نقش داشته­است. در شاهنامۀ فردوسی نیز نام خلیج فارس عنوان شده و همچنین در حکومت های محلی ایرانی پس از اسلام، دورۀ ملوک­ طوایف، دورۀ صفوی و دوره ­های پس از آن همواره از رویدادهایی در رابطه با خلیج فارس، چه در گزارشهای مورخان و چه در کتیبه­ها، یاد شده­است. در همۀ دورانهای تاریخ، ایران بر خلیج فارس مسلط بوده و دیرینگی آن به ­اندازۀ دیرینگی ایران است. به­ لحاظ زبانی نیز از آنجا که فارس در ادبیات بیگانگان معنی ایران داشته، خلیج فارس هم نام ایران و از لحاظ زبانی با زبان فارسی عجین بوده­است. اما متأسفانه در دورۀ معاصر، ما ایرانیان نتوانسته ­ایم خلیج فارس و هویت فرهنگی و بهره ­وری از آن را روزآمد کنیم؛ همان­گونه در روزآمد ساختن هویت ایرانی ضعیف عمل کرده­ ایم.

نگاهی بر نام خلیج فارس در دو سند دولتی کشور عربی سعودی

سپس مجید کریمی یزدی، پژوهشگر اسناد، تاریخ و مطالعات ایران و قفقاز در مقدمۀ سخنانش چنین گفت که پس از جنگ جهانی دوم، زمزمه ­های ملی گرایی عربی بالا گرفت و آهسته آهسته و شوربختانه پیامدهای گوناگون آن به نامگذاری جغرافیایی تاریخی پهنۀ آبی خلیج فارس نیز رسید و دولت­های نوبرآمدۀ شیخ­ نشین نیز به پیروی از همان هیجان­ های ملی­ گرایانۀ عربی، کوشیدند تا نام تاریخی و جغرافیایی این پهنۀ آبی از کران عمان گرفته تا دهانۀ اروندرود را عربی کنند.

وی آنگاه به بررسی دو سند (نامه­نگاری) از اسناد ملی و رسمی کشور عربی سعودی پیش از  جنگ جهانی دوم و پیدایش کشورهای پادشاهی عربی در نوار جنوبی پهنۀ آبی خلیج فارس پرداخت و نشان داد ملک فیصل، پادشاه سعودی، به فرمانده و فرنشین دولت بریتانیا در خلیج فارس، با خط خود از این پهنۀ تاریخی با نام خلیج فارس یاد کرده­اند­؛ و هر دو نامه دارای مهر رسمی ملک فیصل و با درج تاریخ است. این دو سند گواه بر آن است که در مکاتبات عربی پیش از جنگ جهانی دوم تا اندکی پس از آن تا دهۀ 1960، همۀ نامه­ نگاری­ها با دیگر کشورها در این پهنه، چه از سوی شیوخ و حاکمان عرب و چه فرماندهان نیروی دریـایی و حاکم ­نشین بریتانیا در خلیج فارس، همواره از این آبراهۀ تاریخی به نام «فارس» یاد کرده­اند و تنها نوشته­ ها و نقشه­ های تاریخی ایرانی گواه بر نام این پهنۀ آبی نبوده ­است. نام خلیج فارس شناسنامه تاریخی و جغرافیایی این آبراهه است و نامی برساخته، خودساخته و نوساخته نیست.

میراث خلیج فارس در شرق آفریقا

مرتضی رضوانفر، عضو هیأت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و پژوهشگر کتیبه­های تاریخی فارسی در جهان، کتیبه­های تاریخی را از مهم­ترین و معتبرترین منابع پژوهشی برای تاریخ و فرهنگ شمرد؛ زیرا در مقایسه با اسناد و کتب، کمتر امکان تحریف در آنها وجود دارد. مطالعات میدانیِ کتیبه ­های فارسی در جهان در بخش­هایی از کشورهای چین، بنگلادش، هند، پاکستان، تاجیکستان، روسیه، آذربایجان، ارمنستان، ترکیه، تانزانیا، کنیا و…، نشانگر حضور و تأثیر فرهنگ ایرانی و فارسی از شرقی­ ترین قسمت آسیا یعنی بنادر شرقی چین(ماچین)، تا کشورهای تانزانیا و کنیا در آفریقاست و این خط سیر از خلیج فارس که در مسیر راه دریایی ابریشم بود، آغاز شده­است. جغرافی ­نگاران اسلامی چون اصطخری و ابن­حوقل، از خلیج فارس تا شرق چین را «بحر الفارسی» نامیده­اند؛ زیرا کُلُنی­ های ایرانی مانند «شیرازیها» در شرق آفریقا، «آفاقی­ها» یا «غربا» در جنوب و غرب هندوستان، و «هوی هوی» در بنادر شرقی چین؛ همه دارای آثاری از دورۀ اقتدار ایرانیان در کشتی­سازی، تجارت و دریانوردی در مسیر راه ابریشم دریایی هستند.

حرکت شیرازی­های ایران در قرن ۱۰ میلادی به شرق آفریقا، خط کشتیرانی از آفریقا به بنادر جنوبی ایران در خلیج فارس و از آنجا به بنادر شرقی چین و تجارت دریایی راه ابریشم توسط شیرازی­ها را پایه­گذاری کرد. شیرازی ­ها بدون جنگ توانستند به مدت 500 سال در شرق آفریقا شامل مناطقی از سومالی، کنیا، تانزانیا، موزامبیک و مادگاسکار، دولت­ شهرهایی تأسیس و حکومت کنند. شهر و جزیره کیلوا به­عنوان اولین دولت­شهری که توسط شیرازی­ ها تأسیس گردیده، با داشتن آثار ارزشمندی از جمله دو مسجد زیبا (مسجد جامع و مسجد کوچک) و دو قصر باشکوه، در سال 1981م در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

خلیج ‌فارس به‌مثابۀ مرز بهداشت و سلامت ایرانیان

پیام شمس‌الدینی، دانش­آموختۀ دکتری ایران‌شناسی از بنیاد ایران‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، در سخنرانی خود گفت از ابتدای قرن نوزدهم و فراگیر شدن بیماری‌های واگیردار، ایران کانون عفونی طاعون معرفی شد و توانایی حفظ و حراست از مرزهای بهداشتی ایران در مرزهای آبی جنوبی و خلیج فارس با چالشی روبه‌رو شد. تعیین بندر صحّی رسمی ایران، پرهیز از سلطۀ انگلیس و تعیین قرنطینه در خلیج فارس یکی از مسائلی بود که در اوایل قرن بیستم گریبان‌گیر دولت ایران بود. این مهم به­ همّت دکتر امیرخان امیراعلم در نخستین اجلاس صحّی بین‌المللی پاریس درسال 1280ش مرتفع شد.

وی افزود امیرخان امیراعلم همراه با نظر آقا امین‌السلطنه، وزیرمختار ایران در پاریس، به‌عنوان رئیس هیأت ایرانی و دکتر پیانوتی، پزشک مخصوص سفارت ایران در استانبول، در این اجلاس شرکت کردند. امیراعلم در نخستین نشست این اجلاس ضمن ایراد سخنرانی و ارائۀ اسناد و مدارک، ایـران را از خطر قیمومت پزشکی عثمانی و انگلیس رهانید و بندر بوشهر را به­عنوان بندر صحّی رسمی ایران معرفی کرد.

رازهای جزایر ایرانی خلیج فارس

عباس آذرخش، نویسنده و پژوهشگر اسناد تاریخی، در سخنرانی بعدی، کوشید از برخی میراثهای ملموس و ناملموس در خلیج فارس یاد کند که کمتر مورد توجه بوده­است.

وی چند نمونه از این میراثهای گرانقدر را که «مروارید غلطان خلیج فارس» می­نامید و پرداختن به آنان را جهت مطالعه و برنامه­ریزی کارآمد برای رونق بیشتر خلیج فارس در امر فرهنگی، گردشگری ضروری می­دانست، چنین یاد کرد:

• شهید سرلشگر خلبان هاشم ­آقا که پس از شهادت، هواپیمای اف-14 او به قعر دریا فرو رفت و خلیج فارس هواپیمای او را چونان صدفی بزرگ و پیکر پاکش را چون مرواریدی غلطان در قلب خود جای داده­است.
• معابدچهارگانه در جزیرۀ ایرانی خارگ: امامزاده پیر معبد، کلیسای نسطوریان، آتشکدۀ زرتشتیان و معبد نپتون الهۀ دریاها.
• شعری از حافظ شیرازی در سفرش به جزیرۀ هرمز با نام بردن از دریا و موج و توفان دریا و گوهر(مروارید).
• درخت «انجیر معابد»: سعدی شیرازی از سفرش به جزیرۀ کیش و صحبت با بازرگانی پول­پرست حکایتی آورده که در زیر آن درخت انجام شده­است. بنابراین می­توان دریافت که امروز بیش از هزار سال از عمر این درخت در جزیرۀ کیش گذشته و این درخت نمی­تواند پس از حضور پرتغالی­ها به سواحل و جزایر خلیج فارس راه پیدا کرده­باشد.
• هجده نام بین ­المللی خلیج فارس به زبان­های زندۀ دنیا: گواه بر حضور این آبراه بین­ المللی ایرانی در تاریخ چندهزارسالۀ جهان.
• کتیبۀ هخامنشی خارگ، کشف­شده در سال ۱۳۸۶ که متأسفانه قسمت عمدۀ آن به­دست افراد ناشناس تخریب شده­است. ترجمۀ فارسی باقی­ماندۀ این سندِ گویای چندهزارسالۀ خلیج فارس از دورۀ هخامنشیان: «این سرزمین خشک و بی‌آبی بود، شادی و آسایش [را به آن] آوردم.»

ثبت جهانی «مروارید خلیج فارس»

سید مهدی میرصالحی، مدیرکل پیشین دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت، سخنران پایانی همایش «خلیج فارس در گذر زمان» بود. وی از لزوم به­کارگیری راه حل عملی برای حل مناقشات بین ایران و کشورهای عربی برای تغییر نام خلیج فارس، سخن به میان آورد و گزارش داد که در اقدامی مبتکرانه، با ثبت «مروارید خلیج فارس» در سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو)، سندی رسمی و قانونی از سازمان ملل متحد دریافت نمود که رسما دربردارندۀ نام خلیج فارس است.

ثبت رسمی این محصول که با ثبت نشان جغرافیایی و حمایت از مبدأ و با تعیین حوزۀ جغرافیایی همراه بود، موجب شده­است که اگر هر کدام از کشورهای این حوزۀ جغرافیایی درصدد ثبت محصولی از خلیج فارس برآیند، ناچار باشند آن را به­نام «خلیج فارس» که پیشینۀ ثبتی در این سازمان جهانی دارد، ثبت کنند. برای مثال برای ثبت صدفِ کشور قطر، باید با این عنوان ثبت شود: «صدفِ خلیج فارسِ قطر».