اخبار

استان‌وایر: رئیس کمیسیون کسب و کارهای دانش‌بنیان اتاق ایران گفته که قطعی اینترنت در ایران روزانه شش هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان به اقتصاد کشور خسارت زد.

افشین کلاهی افزوده که «خسارات مستقیم برآورد شده به کسب و کارهای مبتنی بر اینترنت، روزانه دو هزار و ۶۵۰ میلیارد تومان بوده است.»

کلاهی خسارات غیرمستقیم حاصل از قطعی اینترنت را بسیار مهم‌تر از خساراتی دانست که در عدد قابل‌ بیان است.

وی از بین رفتن اعتبار برندهای ایرانی، مهاجرت، ایجاد ناامیدی در جامعه کسب و کارهای آنلاین و فرار سرمایه‌گذاران خارجی را تنها بخشی از خسارت‌های پنهان این رخداد اعلام کرده است.

کلاهی با اشاره به بحث‌های پیش آمده درباره بارگذاری شبکه ملی اطلاعات طی چند روز قطعی اینترنت، این خطر را نیز جدی تلقی کرده که قطع شبکه اینترنت و جایگزینی حتی موقتی و چند روزه آن با شبکه ملی ارتباطات، به رویه‌ای عادی بدل شود.

در پی افزایش قیمت بنزین در ایران و آغاز موجی از اعتراض‌ها در بسیاری از شهر‌ها، مقام‌های جمهوری اسلامی اقدام به قطع اینترنت به مدت حدود ۱۰ روز کردند.

این اقدام با اعتراض‌ها و انتقاد‌های بسیاری همراه شد و به تدریج پس از سرکوب اعتراض‌ها روند وصل مجدد اینترنت آغاز شد و در حال حاضر همه استان‌ها به این شبکه وصل هستند.

اگر به اطلاعات تکمیلی درباره این خبر دسترسی دارید، لطفاً با این ایمیل با ما تماس بگیرید: info@iranwire.com

اگر می‌خواهید درباره موضوع این خبر با مسئولین تماس بگیرید، لطفاً به فهرست مسؤلین در سراسر ایران مراجعه کنید: www.ostanwire.com

بی‌بی‌سی: گزارشگران بدون مرز می گوید سفیر ایران در بریتانیا با استفاده از مصونیت دیپلماتیک خود روزنامه نگاران را تهدید کرده است

سازمان گزارشگران بدون مرز تهدید و فشار بر روزنامه نگاران بخش‌های فارسی زبان رسانه‌های جهانی و روزنامه‌نگاران مستقل در خارج از ایران و خانواده‌های‌ آنها را محکوم کرده است. این سازمان همچنین با اشاره به اینکه حمید بعیدی نژاد، سفیر ایران در لندن “تهدید‌های نهادهای امنیتی را علیه روزنامه‌نگاران تکرار می‌کند” او را “سفیر تهدید” نامید و از دولت بریتانیا خواسته است که به این اقدمات او رسیدگی کند.

اطلاعیه روز سه شنبه (۲۶ نوامبر) گزارشگران بدون مرز به خصوص به تهدید کارکنان و خانواده های رسانه هایی نظیر بی بی سی فارسی، رادیو فردا و صدای آمریکا و نیز نقش سفیر ایران در لندن در این عرصه اشاره می کند.

گزارش‌گران بدون مرز درباره آقای بعیدی نژاد گفته است: “تهدید شهروندان و به ویژه روزنامه‌نگاران و رسانه‌های یک کشور از وظایف و ماموریت سفیر نیست.”

این بیانیه می افزاید: “ما از مقامات کشور انگلستان می خواهیم به این اقدام‌های تهدید کننده و خطرناک برای آزادی رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران توجه کنند.”

روبروی سفارت ایران در لندن دیروز تظاهراتی علیه حکومت ایران برگزار شد. گزارش زنده‌ای برای تلویزیون داشتم که اینجا ببینید. سفیر ایران در لندن بلافاصله علیه خودم و گزارش توییت کرد که آن را هم اینجا می‌گذارم. قضاوت با شماhttps://t.co/tA5IxMwNLK pic.twitter.com/DLnnXUZtGq

— Ali Hamedani (@BBCHamedani) November 19, 2019

در تحولی دیگر، خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه ایران، از ممنوع المعامله شدن شماری از کارکنان شبکه ایران اینترنشنال خبر داده است.

میزان روز سه شنبه به نقل از مرکز رسانه قوه قضاییه ایران نوشت: “محدودیت‌های قضایی و حقوقی در مورد اموال” برخی کارکنان شبکه خبری فارسی زبان ایران اینترنشنال که دفتر آن در لندن است، اعمال شده است.

در این خبر آمده است که بر اساس “رصد دقیق نهاد‌های امنیتی و اطلاعاتی” این رسانه تلاش‌هایی در جهت “برهم زدن امنیت کشور” و “اقداماتی با ماهیت براندازانه و تجزیه طلبانه” داشته و “بخشی از شبکه‌ای است که اقدامات آن منجر به تخریب اموال مردم شده است.”

قوه قضاییه ایران پیش از این در اقدامی مشابه بسیاری از کارکنان فعلی و سابق بخش فارسی بی‌بی‌سی و همچنین بعضی از کسانی که به طور آزاد با بی‌بی‌سی همکاری می کنند، را در ایران ممنوع المعامله کرده بود – اقدامی که به شکایت بی بی سی به سازمان ملل متحد منجر شد.

بیانیه اتحادیه روزنامه‌نگاران بریتانیا: در موج تازه اذیت خانواده‌های کارکنان بی‌بی‌سی فارسی و تازگی ایران‌اینترنشنال، از بعضی خانواده‌های کارکنان ایران‌اینترنشنال خواسته‌اند با عزیزانشان تماس بگیرند و آنها را تهدید کنند که اگراستعفا ندهند ممکن است ربوده شوند و به ایران برده شوند. https://t.co/UTtqDBod3d

— Kasra Naji (@BBCKasraNaji) November 26, 2019

از طرف دیگر، اتحادیه سراسری روزنامه نگاران بریتانیا (ان یو جی) اقدامات تازه مقامات ایرانی علیه رسانه های فارسی زبان در خارج را محکوم کرد. این اتحادیه روز دوشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد: “در موج تازه اذیت خانواده‌های کارکنان بی‌بی‌سی فارسی و به تازگی ایران‌اینترنشنال، از بعضی خانواده‌های کارکنان ایران اینترنشنال خواسته شده با عزیزانشان تماس بگیرند و آنها را تهدید کنند که اگراستعفا ندهند ممکن است ربوده شوند و به ایران برده شوند.”

میشل استانی‌استریت، دبیرکل اتحادیه سراسری روزنامه نگاران بریتانیا گفت: “یکبار دیگر شاهد این هستیم که دولت ایران از خانواده ها و نزدیکان روزنامه نگاران به عنوان سلاحی برای تهدید و ارعاب آنها استفاده کرده و از آنها خواسته کار خود را رها کنند.”

به تازگی فدراسیون جهانی روزنامه نگاران هم درباره سیر جدید تهدید و فشار ایران بر روزنامه‌نگاران ایرانی خارج کشور هشدار داده است.

حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران، روز دوشنبه اعتراض‌های هفته گذشته در ایران را حاصل “یک سناریو کامل جهانی” دانست و گفت ایران “امروز در یک جنگ بزرگ جهانی” است.

سازمان عفو بین‌الملل برآورد کرده است که در اعتراضات اخیر دست کم ۱۴۳ نفر کشته، صدها نفر زخمی و هزاران نفر نیز بازداشت شده اند.

همشهری: ایران یکی از حساس‌ترین هفته‌های تاریخ اجتماعی و سیاسی خود را در دهه‌های گذشته پشت سر گذاشت؛ روزهایی پرحادثه که با افزایش قیمت بنزین شروع شد ولی دامنه آن به اعتراضات در شهرهای مختلف کوچک و بزرگ و به‌خصوص مناطق حاشیه شهرها کشیده شد.
به گزارش همشهری، حوادثی که با قطع کردن اینترنت از سوی شورای امنیت کشور به ریاست وزیر کشور با محدودیت‌های پوشش رسانه‌های اجتماعی و غیررسمی مواجه شد و در این بین تنها رسانه‌های رسمی مانند روزنامه‌ها بودند که مجال خبررسانی پیدا کردند. اما این مطبوعات چگونه اعتراضات مردم را پوشش دادند و تا چه حد توانستند کارکرد اصلی خود را اجرایی کنند و پل ارتباطی بین مردم و حاکمیت باشند و خواسته‌های معترضان را منعکس‌کنند. روزنامه همشهری در گزارشی با نگاهی به صفحه اول ۱۰روزنامه کشور (شنبه ۲۵آبان تا پنجشنبه ۳۰آبان) از طیف‌های مختلف اصلاح‌طلب، اصولگرا و دولتی به بررسی این موضوع پرداخته است. تحلیل محتوای صفحه اول تعدادی از مهم‌ترین روزنامه‌های کشور نشان می‌دهد هیچ کدام از این روزنامه‌ها در طول این هفته عکسی اختصاصی از اعتراضات مردمی نداشته‌اند و حتی یک روزنامه هم نبوده است که عکس یک خود را به موضوع اعتراضات (تجمع معترضان) اختصاص دهد و اگر روزنامه‌ها تصویری هم از حوادث اخیر منتشر کرده‌اند تنها مربوط به آتش زدن اتوبوس، بانک و… با محوریت «اغتشاش و آشوب» بوده است. همچنین هیچ خبرنگاری با حضور در مناطق تجمع معترضین در حاشیه تهران و یا شهرهای دیگر گزارش میدانی منتشر نکرده است.

علاوه‌بر اینها بررسی عملکرد ۱۰روزنامه کشور در طول یک هفته اخیر نشان می‌دهد تعداد انگشت‌شماری از روزنامه‌ها گزارش‌های تحلیلی، کارشناسی و به‌خصوص مردمی از اعتراضات در شهرهای مختلف منتشر کرده‌اند و صدای معترضان جای بسیار کمی را در روزنامه‌ها داشته و در عوض آن مسئولان دولتی و حاکمیتی نقشی پر رنگ از صفحه‌های اول و تیترهای اصلی مطبوعات را به‌خود اختصاص داده‌اند و در بهترین حالت روزنامه‌ها یا نقش روابط عمومی دولت و نهادهای دیگر را برعهده گرفته‌اند و یا اینکه خنثی عمل کرده‌اند.

بررسی فضای روزنامه‌ها در طول یک هفته گذشته بیانگر این نکته تلخ است که روزنامه‌ها با ممیزی روبه‌رو هستند و یا چنان درگیر خودسانسوری شده‌اند که چشم‌هایشان را روی مهم‌ترین تحولات بسته‌اند، اتفاقی که خیلی از اهالی مطبوعات و رسانه‌ها هم دل خوشی از آن ندارند و در گفت‌وگوهای داخلی (فضای رسانه) از آن شکایت دارند. مطبوعات که با ریزش گسترده مخاطبان در سال‌های گذشته به‌دلیل گسترش فعالیت شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های تلویزیونی ماهواره‌ای و ممیزی‌های شدید روبه‌رو بوده‌اند در یکی از مهم‌ترین تحولات اجتماعی و سیاسی کشور در سال‌های گذشته نتوانستند حتی در زمان قطع بودن اینترنت هم نقش پررنگی در بیان صدای اعتراض مردم بازی کنند؛ نکته مهمی که نشان می‌دهد چرا مردم با مطبوعات و رسانه‌های رسمی قهر کرده‌اند و به آنها آنچنان که باید و شاید اعتماد ندارند. گزارش تحلیلی روزنامه همشهری از صفحه اول روزنامه‌ها را در ادامه می‌خوانید؛ البته باتوجه به نگاه حرفه‌ای همشهری به بررسی صفحات اول خود نپرداخته است ولی از نقد و بررسی صفحه ابتدایی خود از سوی رسانه‌های دیگر استقبال می کند.

اعتماد؛ دور از اعتراضات مردمی

روزنامه اعتماد هفته پر داستان و غصه کشور را خیلی آرام شروع کرد و البته به‌صورت کلی هم آرام ادامه داد. جالب است که این روزنامه اصلاح طلب که الیاس حضرتی، مدیرمسئول آن نماینده اصلاح طلبان در مجلس شورای اسلامی هم هست، در روز شنبه ۲۵آبان‌ماه و بعد از افزایش قیمت بنزین هیچ گزارش و خبری درخصوص افزایش قیمت بنزین در صفحه اول خود منتشر نکرد؛ آن هم در شرایطی که یادداشت اول روزنامه به قلم عباس عبدی درباره ممیزی در فضای فرهنگی بود. روزنامه اعتماد در طول هفته گذشته بیشتر تیترهای اول خود درخصوص اعتراضات مردمی را به پوشش واکنش‌های دولتی اختصاص داد و تنها چهار روز بعد از شروع حوادث (روز چهارشنبه) گزارشی تحلیلی در گفت‌وگو با کارشناسان با عنوان «جای اعتراض کجاست؟

نیاز مبرم به تحزب» منتشر کرد. این روزنامه همچنین در طول هفته در چند گفت‌وگو تلاش کرد تا از طرح افزایش بنزین و عملکرد دولت حسن روحانی حمایت کند که مهم‌ترین آنها گفت‌وگوهایی با سعید لیلاز و بهزاد نبوی با عنوان «همه مشکلات را به پای دولت روحانی نگذاریم» بودند. روزنامه اعتماد در طول هفته گذشته تنها یک عکس خود را به موضوع حوادث اخیر اختصاص داد آن هم با نگاه تخریب اموال عمومی (آتش زدن ماشین آتش‌نشانی، پمپ بنزین و…) و تیتر: «شهر سوزی راه و رسم کیست؟ ». علاوه بر این اعتماد دو گزارش در طول هفته درباره قطع اینترنت داشت که یکی از آنها را با تیتر اول: «فعلا در دسترس نیست…» منتشر کرد.

هفت صبح؛ تلاش برای پوشش مردم

روزنامه هفت صبح، اصلی‌ترین روزنامه‌ای است که اصولا نگاه ویژه‌ای به فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی دارد و از همین جهت قطع اینترنت برای این روزنامه در طول هفته گذشته از اهمیت بسیاری برخوردار بود و دو تیتر اول آنها به این موضوع اختصاص داشت: «سوراخ‌سنبه‌های اینترنت ملی» و «یک روز پاییزی بدون اینترنت». همچنین درخصوص موضوع بنزین هم این روزنامه اگرچه گزارش‌های تحلیلی نداشت ولی تلاش کرد از دیدگاه‌های مردم و اعتراضاتشان در موضوع افزایش قیمت بنزین حمایت کند و از واژه‌هایی مانند «اعتراضات مدنی» در صفحه اول خود استفاده کرد. روزنامه هفت صبح با نقد افزایش قیمت بنزین در سه روز تیترهای اثرگذاری را انتخاب کرد: «نه ممنون/ واکنش مردم به افزایش قیمت بنزین و یارانه‌های جدید» و «رابطه دستمزد و بنزین/ قدرت خرید مردم در چند کشور» این روزنامه همچنین بانگاهی تحلیلی به حوادث اخیر و مناطقی که شاهد بیشترین اعتراضات بود در گزارشی به بحث حاشیه نشینی و پیگیری ریشه‌های آن در حوادث اخیر پرداخت؛ تیتر این گزارش این بود: «مصایب مشترک این هفت شهر/ نکته‌هایی درباره نسیم شهر، بهارستان، فردیس، ملارد، قرچک، شهریار و رباط کریم». البته روزنامه هفت صبح هم در طول هفته هیچ عکس اختصاصی یا موضوعی درباره اعتراضات مردمی نداشت.

جوان؛ پوشش رسمی اتفاقات

روزنامه اصولگرای جوان معمولا نقدهای تندی را علیه دولت منتشر می‌کند اما این روزنامه هفته گذشته باتوجه به حمایت رهبر انقلاب ازتصمیم سران قوا در افزایش قیمت بنزین شمشیر را برای دولت از رو نبست و هیچ گزارش انتقادی درباره افزایش قیمت بنزین و تصمیم گرفته شده، منتشر نکرد. این روزنامه درخصوص اعتراضات مردمی در طول هفته اصلا گزارش تحلیلی و مردمی خاصی نداشت و تنها به پوشش جملات رسمی و واکنش‌های مسئولان (رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضاییه و…) درخصوص تحولات کشور سیاسی و اجتماعی پرداخت. همچنین درخصوص تصویر اول ۶شماره هفته گذشته این روزنامه نکته مهم این بود که ۳روز عکس یک روزنامه (پشت سر هم) به راهپیمایی‌های مردمی ضداعتراضات درشهرهای مختلف اختصاص داشت.

شرق؛ افزایش قیمت بنزین در ستون

روزنامه شرق، قدیمی‌ترین روزنامه‌ای که با نگاه اصلاح‌طلبی هم‌اکنون روی کیوست مطبوعاتی می‌رود درهفته گذشته نشان داد که منشی به‌شدت محافظه کارانه و حتی ضددولت پیدا کرده و اوج تیتر هفته قبل این روزنامه «فصل پاییزی دولت روحانی» بود. این روزنامه سه عکس خود را به دولت (۲تصویر روحانی و یک عکس ربیعی با تیترهایی درباره بنزین) اختصاص داد و در تصاویر اولش هیچ خبری از اعتراضات مردمی نبود. همچنین این روزنامه به جز دو روز (یکشنبه و دوشنبه) که بسته‌های کارشناسی را منتشر کرده است به حوادث روزهای اخیر بیشتر نگاه دولتی داشته است. روزنامه شرق حتی در روزهای ابتدایی هفته، اخبار مربوط به افزایش قیمت بنزین و اعتراضات را در ستون کناری صفحه اول منتشر کرده است. علاوه براین روزنامه شرق در صفحه نخست خود قطع اینترنت را مورد نقد و بررسی قرار نداده است و از مشکلات مردم در این خصوص چیزی ننوشته است.

ایران؛ ایستاده در کنار دولت

روزنامه ایران به‌عنوان روزنامه رسمی دولت اگرچه در طول یک هفته گذشته تلاش کرده است تا درباره حوادث اخیر نگاه تحلیلی داشته باشد و چند گزارش کارشناسی منتشر کند و با متخصصان اجتماعی و سیاسی درباره اعتراضات مردمی گفت‌وگو کند ولی بخش مهمی از تمامی صفحات اول خود را در طول یک هفته به مسئولان دولتی ازجمله رئیس‌جمهور اختصاص داد. در طول ۶شماره هفته گذشته ۳تیتر اول و اصلی روزنامه به رئیس‌جمهور و یک تیتر اول به معاون اول رئیس‌جمهور اختصاص داده شده است. همچنین در صفحه اول این روزنامه در طول هفته و در موضوع تحولات رخ داده دو تیتر از علی ربیعی، سخنگوی دولت، یک تیتر از نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه و یک تیتر هم از معاون حقوقی رئیس‌جمهور لعیا جنیدی چاپ شده است.

روزنامه ایران در طول هفته گذشته تنها یک عکس خود را به تحولات سیاسی و اجتماعی اخیر اختصاص داد (البته این روزنامه سه روز در عمل عکس یک نداشته است) و آن هم در راستای اعتراضات مردمی نبود بلکه به پوشش راهپیمایی‌های ضداعتراضات اختصاص داشت که با تیتر «محکومیت آشوب ها» منتشر شده است. روزنامه ایران در روزهای یکشنبه، دوشنبه، پنجشنبه گزارش‌های کارشناسی درارتباط با موضوع بنزین و تحولات سیاسی منتشر کرده است. همچنین این روزنامه در روز سه‌شنبه با تعدادی از مردم درباره حوادث اخیر صحبت کرده است.

کیهان؛ همچنان حمله به دولت و اصلاحات

عجیب نیست که روزنامه اصولگرای کیهان به نقد دولت و اصلاح طلبان بپردازد اما افزایش قیمت بنزین آتش شعله‌های این نقدهای مستقیم را تندتر کرد تاجایی که روزنامه کیهان روز یکشنبه و سه روز بعد از اعلام افزایش قیمت بنزین تیتر زد: «جای خالی وقت شناسی و تدبیر در طرح ضروری کنترل مصرف بنزین» همچنین این روزنامه روز پنجشنبه نوشت: «مدعیان اصلاحات خواستار مجازات مدافعان امنیت شدند/ وحشت حامیان داخلی اراذل آشوبگر از افشای هویت خود. » این روزنامه همچنین از روز دوشنبه برای معترضان واژه‌ای تحت عنوان «اراذل اجاره‌ای» را ساخت و در طول هفته بارها مطالبی را با این عنوان منتشر کرد: «اعدام با طناب‌دار در انتظار اراذل اجاره‌ای»، «خروش ملت علیه اراذل اجاره‌ای» و… روزنامه کیهان همچنین در عکس اول خود هم هیچ تصویری از تجمعات اعتراضی مردمی منتشر نکرد اما سه تصویر خود را به تخریب اموال عمومی و دو تصویر خود را به راهپیمایی‌ها در چند شهر علیه اعتراضات اختصاص داد.

سازندگی؛ ریشه‌های اجتماعی اعتراض

اصلاح طلب‌ترین روزنامه این روزهای کشور سازندگی است؛ روزنامه‌ای که هفته گذشته هم تلاش کرد با تیترهایی مانند «هزینه‌های جراحی» و یا «شبیخون برف و بنزین» این رویه را حفظ کند. البته این روزنامه به‌صورت کلی در طول ۵شماره (روز دو شنبه منتشر نشد) خود را روزنامه‌ای حامی دولت و اصلاح قیمت بنزین نشان داد و چندین تیتر خود را به رئیس‌جمهور و مسئولان دولتی اختصاص داد. روزنامه سازندگی در طول هفته گذشته هیچ گزارش تولیدی مردمی از اعتراضات در شهرهای مختلف نداشت ولی در دو گزارش با عنوان‌های «حاشیه علیه متن» و «زمینه‌های اجتماعی اعتراضات/ بیکاران معترض» مطالبی با نگاه تحلیلی سیاسی- اجتماعی از وقایع اخیر منتشر کرد. این روزنامه از نظر تصویرهم هیچ عکس خاصی نداشت و در طول هفته گذشته دو روز بدون عکس روزنامه را منتشر کرد و دو روز هم عکس یک خود را به آیت‌الله طالقانی و درگذشت پرفسور فضل‌الله رضا اختصاص داد. در صفحه اول روزنامه سازندگی در هفته گذشته گزارشی مهمی درخصوص قطع اینترنت و مشکلات مردمی در این خصوص منتشر نشده است.

شهروند؛ روزنامه خنثی

روزنامه شهروند که از سوی هلال احمر منتشر می‌شود معمولا گزارش‌های اجتماعی و اختصاصی خوبی را به‌صورت میدانی چاپ می‌کند اما هفته گذشته این روزنامه درباره اعتراضات مردمی، افزایش قیمت بنزین و حوادث اخیر اصلا گزارش اختصاصی نداشت و حتی به بررسی‌های کارشناسی و تحلیلی موضوع هم نپرداخت و رویکردی بسیار خنثی در پیش گرفت. این روزنامه درخصوص اعتراضات مردمی و بدون اشاره به حوادث شهرهای مختلف، هر روز در تیتر اول خود تنها جملات رسمی رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضاییه و مسئولان دیگر را منتشر کرد. عکس یک این روزنامه هم به جز روز اول (۲۵آبان ماه) که تصویر یک پمپ بنزین (با تیتر:بنزین ۳هزار تومانی، یک روز بعد) بود در طول هفته فاصله بسیار زیادی با حال و هوای پر تنش کشور داشت، عکس یک‌هایی در ارتباط با بلوط‌های زاگرس، طرح جمع‌آوری موتورسیکلت و… همچنین درخصوص قطعی یک هفته گذشته اینترنت هم روزنامه شهروند تنها یک گزارش (روز پنجشنبه) با عنوان «اینترنت کی وصل می‌شود؟ » منتشر کرد و در گزارشی درخصوص قیمت دلار هم به این موضوع پرداخت.

جام جم؛ حامی قطع اینترنت

روزنامه جام جم هفته گذشته و در اوج اعتراضات مردمی بازهم با انتشار چند مطلب نشان داد که می‌تواند برخلاف جهت رودخانه شنا کند. درحالی‌که قطع اینترنت نارضایتی را به‌دنبال داشته است و زیان‌های اقتصادی کلانی را در پی داشت؛ این روزنامه در چند گزارش به حمایت از «اینترنت‌ملی» و قطع اینترنت پرداخت و در گزارشی که تیتر یک این روزنامه شد نوشت: «آزمایش نسبتا موفق اینترنت ملی» و برای گزارش دیگری هم تیتر «اینترنت نداری کتاب بخوان» را انتخاب کرد. علاوه بر موضوع اینترنت این روزنامه درخصوص افزایش قیمت بنزین و اعتراضات مردمی هم گزارش تحلیلی و کارشناسی خاصی در طول هفته نداشت و تنها گزارش وی‌ژه آنها گفت‌وگو با تعدادی از مردم درخصوص اعتراضات بود. این روزنامه در طول هفته گذشته هیچ عکس خاصی هم درباره اعتراضات مردمی نداشت و تنها عکس جالب آن انتشار تصاویر سران سه قوه (لاریجانی، روحانی و رئیسی) در کنار هم با تیتر «با مردم حرف بزنید آقایان! » بود.

دنیای اقتصاد؛ روزهای آرام

اگر روزنامه دنیای اقتصاد به‌عنوان پرتیراژترین روزنامه اقتصادی کشور را در هفته گذشته ورق بزنید اصلا متوجه نمی‌شوید که کشور دچار چه مسئله‌ای شده و از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب شهرها و به‌خصوص حاشیه‌ها درگیر اعتراضات بوده است. صفحه نخست روزنامه دنیای اقتصاد روزهایی کاملا آرام را برای شما به تصویر می‌کشد آن هم درحالی‌که موضوع افزایش قیمت بنزین و حوادث و اعتراضات در پی آن ذاتا اقتصادی است. نگاهی به تیترهای یک این روزنامه در اوج حوادث جالب است:

«راهکار پایدار برای کنترل مصرف، مدیریت انتظارات و بازتوزیع عادلانه سوخت چیست؟ / فرمول دمکراتیک برای بنزین»، «مردم چگونه با سیاست‌های اقتصادی همراه می‌شوند؟ / دو بال مدیریت انتظارات»، «تجربه زیمنس، سامسونگ و خودروسازی اروگوئه بررسی شد/ مسیر صعود به قله تولید»، «وضعیت مخارج دهک‌های پایین بررسی شد/ چتر نجات کم درآمدها»، «دنیای اقتصاد از جزئیات برنامه حمایتی جدید گزارش می‌دهد/ مشمولان یارانه بنزین» و… و. نکته مهم این است که روزنامه دنیای اقتصاد در طول هفته گذشته در صفحه اولش به «اعتراضات» در هیچ تیتری نپرداخته است و گزارش تحلیلی و کارشناسی وی‌ژه‌ای هم درباره حوادث اخیر منتشر نکرده است.

همچنین عجیب است که این روزنامه که نگاهی اقتصادی و تحلیلی دارد و معمولا به موضوعات اقتصادی نگاهی عمیق می‌کند درباره قطعی اینترنت و اثر منفی اقتصادی آن چیزی چاپ نکرده است به جز نقل قول ربیعی، سخنگوی دولت که روز سه‌شنبه (۲۸آبان) وعده داده بود در «دو، سه روز آینده» اینترنت وصل می‌شود. دنیای اقتصاد در انتخاب تصاویر هم هفته گذشته خیلی عادی عمل کرده بود و حتی در اوج روزهای درگیری ۲ تصویر یک خود را به گزارش‌های خارجی اختصاص داده است.

رادیوفردا: فرمانده عملیات سازمان بسیج گفته که اعتراض‌های اخیر کل کشور را فرا گرفت و فقط خدا ما را نجات داد.

سرتیپ سالار آبنوش، فرمانده عملیات سازمان بسیج، اعتراض‌های اخیر در ایران را «جنگ جهانی تمام عیار» توصیف کرده که «یک دفعه کل کشور را فرا گرفت» و تاکید کرده که «فقط خدا ما را نجات داد».

به گزارش خبرگزاری ایسنا، او که روز پنج‌شنبه ۳۰ آبان در همدان سخنرانی داشته، پایان دادن به این اعتراض‌ها را «معجزه» خوانده است.

اظهارات این مقام ارشد بسیج درباره گستردگی اعتراض‌ها در حالی است که پیش از این حسن روحانی، رئيس‌جمهور ایران معترضان را تعدادی معدود خوانده بود.

آبنوش همچنین گفته است در جریان اعتراض‌های اخیر «اینترنت با تاخیر قطع شد» ولی «قطع اینترنت کمک کرد که ساماندهی گروه‌های پیچیده» بهم بریزد.

او درباره این گروه‌ها توضیحی نداده ولی گفته است در «بازجویی‌ها اطلاعات زیادی به دست آوردیم» و «اطلاعات تکمیلی پس از اعترافات اعلام خواهد شد».

این مقام ارشد بسیج همچنین از اعتراض برخی به رهبر جمهوری اسلامی خبر داده و گفته است این عده فکر می‌کردند که «رهبری به خاطر فشار به اقشار ضعیف» به گران شدن اعتراض خواهند کرد.

با این حال سرتیپ آبنوش گفته آیت‌الله خامنه‌ای برای اینکه محاسبات «فتنه‌گران» را بر هم بزند، از گران‌شدن بنزین دفاع کرده است.

او توضیح بیشتری در این زمینه نداده است.

رادیوفردا: مراسم تدفین شماری از کشته‌شدگان اعتراض‌های اخیر در مریوان

برآوردهای محتاطانه رادیو فردا، بر اساس جمع‌بندی اطلاعات موثق، حاکی از کشته شدن دست‌کم ۱۳۸ نفر در ۳۱ شهر ایران در اعتراضات تا روز ۲۹ آبان است.​

با توجه به قطعی اینترنت در ایران و فضای امنیتی حاکم بر شهرها، این آمار بر اساس گفت‌وگوهایی با فعالان مدنی در داخل ایران، و گزارش نهادهای حقوق بشری و تهیه شده است.

همچنین، آن دسته از فیلم‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز که به تأیید فعالان مدنی و سیاسی و شاهدان عینی رسیده، در جمع‌بندی نهایی این گزارش در نظر گرفته است.

با توجه به محدودیت‌های ناشی از قطع ارتباط مؤثر با داخل ایران، آماری که در پی می‌آید، بیانگر حداقلِ شمارِ کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸ در شهرهای ایران است.

در جمع‌بندی زیر، از ذکر نام منابعی که ممکن است برای‌شان مشکل امنیتی ایجاد شود، خودداری شده است.
استان خوزستان: ۵۸ نفر

استان خوزستان بیشترین تعداد کشته‌ها را داشته است و بالاترین تعداد کشته‌ها در این استان مربوط به ماهشهر و بندر امام است.

در ماهشهر در روز دوشنبه ۲۷ آبان، ۲۰ نفر از معترضان در این درگیری‌های این روز کشته شدند و کشته شدن یک سروان نیروی یگان ویژه نیز در همین درگیری‌ها گزارش شده است.

کریم دحیمی، فعال حقوق بشر، اسامی ۱۳ نفر از معترضان کشته شده در روز دوشنبه را در اختیار رادیو فردا گذاشته است.

علاوه بر این ۲۰ نفر، در روزهای گذشته نیز هشت نفر دیگر در این شهر کشته شده بودند.

بهبهان یکی از اولین شهرهایی بود که فیلم‌هایی از درگیری‌های گسترده در آن منتشر شد. در این شهر نیز حداقل ۱۰ نفر از معترضان کشته شدند که نام تعدادی از آنان نیز منتشر شده است.

شش نفر در خرمشهر، دو نفر در اهواز و چهار نفر در کوت عبدالله باوی کشته شده‌اند.

بر اساس گزارش های رسیده به رادیو فردا در رامهرمز در استان خوزستان نیز شش نفر کشته شده‌اند؛ موضوعی که در گزارش سازمان عفو بین‌الملل نیز به آن اشاره شده است.

ماهشهر: ۲۸ نفر
بهبهان: ۱۰ نفر
اهواز: ۲ نفر
کوت‌عبدالله شهرستان باوی: ۴ نفر
خرمشهر: ۶ نفر
آبادان: ۱ نفر
رامهرمز: ۶ نفر
شوشتر: ۱ نفر

استان کرمانشاه: ۲۳ نفر

دو شهر کرمانشاه و جوانرود نیز از جمله شهرهایی هستند که آمار کشته‌شدگان آن‌ها بالاست.

شبکه حقوق بشر کردستان فیلم‌هایی از جوانرود منتشر کرد که در آن‌ها مأموران امنیتی از پشت‌بام ساختمان دادگستری به صورت ممتد به سمت معترضان شلیک می‌کنند.

این نهاد تعداد افراد کشته‌شده در این شهر را ۸ نفر اعلام کرده است، اما سازمان حقوق بشری «هه نگاو» تعداد کشته‌شدگان در این شهر را ۱۵ نفر اعلام کرده و نام هشت نفر از کشته‌شدگان را منتشر کرده است.

البته در جمع‌بندی آمار رادیو فردا از کشته‌شدگان در این شهر، عدد هشت لحاظ شده که کمترین عدد است.

همزمان منابع رسمی در ایران نیز از کشته شدن یک سرگرد نیروی انتظامی به نام ایرج جواهری در کرمانشاه خبر داده‌اند.

در همین حال، شبکه حقوق بشر کردستان از کشته شدن ۱۶ نفر در درگیری‌های کرمانشاه خبر داده است. سازمان حقوق بشری «هه‌نگاو» نیز تعداد افراد کشته شده در این شهر را ۱۵ نفر اعلام کرده است.

جوانرود: ۸ نفر
کرمانشاه: ۱۵ نفر

کردستان و آذربایجان غربی: ۱۶ نفر

بر اساس گزارش‌ها روز سەشنبە ٢٨ آبان نهادهای امنیتی پیکر هشت تن از جانباختگان اعتراضات اخیر مریوان را به خانواده آنان تحویل دادند. سازمان حقوق بشری «هه نگاو» فیلم و عکس‌هایی از تشییع جنازه این افراد منتشر کرده است. این نهاد تعداد افراد کشته شده در مریوان را ۱۰ نفر اعلام کرده و نام هشت نفر را نیز منتشر کرده است.

شبکه حقوق بشر کردستان نیز از کشته شدن هشت نفر در مریوان خبر داده است.

در آمار رادیو فردا اما تعداد هشت نفر لحاظ شده است.

سازمان حقوق بشری «هه نگاو» همچنین از کشته شدن پنج نفر در بوکان در استان آذربایجان غربی خبر داده است. این سازمان و شبکه حقوق بشر کردستان همچنین از کشته شدن یک نفر در سنندج خبر داده اند.

مریوان: ۱۰ نفر
بوکان: ۵ نفر
سنندج: ۱ نفر

استان فارس: ۱۰ نفر

در فیلم‌های منتشر شده از اعتراضات روز شنبه، شهر شیراز یکی از شهرهایی بود که درگیری گسترده‌ای در آن رخ داده بود. تصاویر یک ویدئو نشان می‌دهد که یکی از معترضان در محله معالی‌آباد شیراز هم هدف گلوله قرار گرفته است. شاهدان عینی گفتند که این تیراندازی از کلانتری گلدشت شیراز صورت گرفت.

بر اساس گزارش‌های رسیده به رادیو فردا سه نفر دیگر نیز در این شهر کشته شده‌اند. عفو بین‌الملل تعداد افراد کشته‌شده در این شهر را شش نفر اعلام کرده است.

گزارش منتشر شده از شهر صدرای شیراز نیز حکایت از درگیری گسترده بین مردم و ماموران امنیتی داشت و بر اساس گزارش‌های رسیده به رادیو فردا شش نفر در این درگیری کشته شده‌اند.

برخی وب‌سایت‌ها اما تعداد کشته‌شدگان در شهر صدرا را ۱۰ نفر ذکر کرده‌اند.

شیراز: ۴ نفر
شهر صدرا در نزدیکی شیراز: ۶ نفر

اصفهان: ۸ نفر

در اعتراضات دی ماه ۹۶، اصفهان یکی از استان‌هایی بود که بیشترین کشته را داشت و در شهرهای قهدریجان و شاهین‌شهر ۱۲ نفر کشته شدند.

در روزهای گذشته نیز درگیری‌هایی در قهدریجان، نجف‌آباد و دیگر شهرهای اطراف اصفهان رخ داده است.

بر اساس گزارش‌های رسیده به رادیو فردا، در نجف‌آباد و شهرک‌های تابع شش نفر و در فولادشهر یک نفر کشته شده‌اند.

روز شنبه نیز فیلمی از کشته شدن یک نفر در منطقه زینبیه اصفهان منتشر شد.

گزارش‌هایی درباره کشته شدن تعداد دیگری از افراد به رادیو فردا رسیده اما تأیید کردن آن‌ها به دلیل محدویدت منابع آسان نیست و به همین دلیل آمار یک نفر درباره شهر اصفهان لحاظ شده است.

نجف‌آباد: ۶ نفر
اصفهان: ۱ نفر
فولادشهر: ۱ نفر

استان کرمان: ۲ نفر

شهر سیرجان اولین شهری بود که خبر کشته شدن یک نفر در آن توسط مقامات رسمی تأیید شد، با این حال فعالان سیاسی از کشته شدن یک نفر دیگر در این شهر خبر داده‌اند.

سیرجان: ۲ نفر

استان تهران: ۱۴ نفر

اگر چه اعتراضات در شهر تهران به گستردگی سال ۸۸ نبوده، در شهرهای اطراف تهران درگیری‌ها شدید بوده است، به گونه‌ای که سپاه سیدالشهدای تهران که مسئولیت سرکوب اعتراض‌ها در شهرهای اطراف تهران را بر عهده دارد، از کشته شدن سه نفر، از جمله یک فرمانده گردان، در این اعتراضات خبر داده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی رادیو فردا، یک نفر در شهریار، چهار نفر در رباط کریم، سه نفر در ملارد و دو نفر نیز در بومهن کشته شده‌اند.

پیش از این فرماندار اسلامشهر از کشته شدن یک نفر خبر داده بود. سازمان حقوق بشری هه نگاو نیز خبر داده که در منطقه دیگری کشته شده است.

روز شنبه نیز فیلمی از شلیک گلوله به یک نفر در جاده ساوه در نزدیکی شهر بهارستان در استان تهران منتشر شده بود.

شهریار: ۱ نفر
رباط کریم: ۴ نفر
ملارد: ۳ نفر
اسلامشهر: ۲ نفر
بومهن: ۲ نفر
بهارستان تهران/ جاده ساوه: ۲ نفر

استان البرز: ۶ نفر

شهر کرج و دیگر شهرها و شهرک‌های استان البرز نیز صحنه درگیری گسترده مأموران امنیتی و مردم بوده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی رادیو فردا، دو نفر در کرج، یک نفر در شهرک اندیشه، یک نفر در محمدشهر و یک نفر نیز در فردیس کرج کشته شده‌اند.

کرج: ۲ نفر
گلشهر کرج: ۱ نفر
شهرک اندیشه کرج: ۱نفر
محمد شهر کرج: ۱نفر
فردیس کرج: ۱ نفر

استان آذربایجان شرقی: ۱ نفر

برخی منابع از کشته شدن دو نفر در تبریز خبر داده‌اند، اما رادیو فردا بر اساس گزارش‌های تأییدشده خود، آمار یک نفر را در این گزارش لحاظ کرده است.

تبریز: ۱ نفر

​

رادیوفرانسه: سومین روز اعتراضات مردمی در ایران و گسترش تظاهرات به بیش از ۶۰ شهر این کشور
.

سپاه پاسداران جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه ۱۹ نوامبر/ ۲۸ آبان با انتشار بیانیه‌ای از کشته شدن ۳ نفر از نیروهای بسیج و سپاه طی درگیری‌های روز گذشته در ایران توسط سلاح سرد خبر داد. از سوی دیگرغلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضائیه در ایران با اعلام دستگیری کسانی که از اعتراضات اخیر در این کشور فیلم گرفته و به “شبکه‌های بیگانه و دشمن” ارسال کرده‌اند؛ از شهروندان خواست تا “اغتشاشگران” را معرفی کنند.

در بیانیه سپاه پاسداران آمده که یکی از کشته‌شدگان به نام “مرتضی ابراهیمی” از نیروهای سپاه و دو نفر دیگر به نام‌های ” مجید شیخی” و “مصطفی رضائی” از نیروهای بسیج بوده‌اند.

سپاه همچنین در بیانیه خود آورده که نحوه کشته شدن این افراد “همانند ترورهای دهه ۶۰ ” بوده و این سه نفر با “کمین” و سپس “ایجاد حلقه محاصره” با سلاح سرد از بین رفته‌اند.

اعتراضات روزهای اخیر به افزایش قیمت بنزین در بیش از ۱۰۰ شهر ایران صورت گرفت و بنا به اخبار و گزارش‌های مختلف تاکنون ده‌ها کشته و صدها زخمی در پی داشته است.

درخواست قوه قضائیه از مردم برای همکاری در شناسایی معترضان

از سوی دیگر غلامحسین اسماعیلی روز سه‌شنبه در نشستی خبری گفت که قوه قضائیه جمهوری اسلامی با کسانی که اموال عمومی را “غارت” یا ” تخریب” کنند، سیاست “سزاگرایانه” را در پیش می‌گیرد.

وی همچنین از مردم خواست تا “صف” خود را از “آشوبگران” جدا کنند.

به گفته وی “یکایک” این “آشوبگران” که ” جمع زیادی” هم هستند شناسایی شده و بقیه آنها نیز با “کمک مردم” شناسایی خواهند شد.

اسماعیلی همچنین افزود: ” در بین بازداشت‌شدگان کف خیابان و بازداشت‌شدگان هوشمند که بر مبنای رصدهای اطلاعاتی است، تعدادی از عناصر وابسته شناسایی شدند و در بازداشت هستند.”

سخنگوی قوه قضائیه در ادامه گفت که در میانافراد بازداشت‌شده “عناصر وابسته به معاندین هم از جریان نفاق و هم از سلطنت‌طلب‌ها و هم گروه‌های دیگر وابسته به خارج از کشور” وجود دارد و هم “طیف‌هایی از اشرار و اراذل “که یک انسجام داخلی دارند، وجود دارد.

حسین رحیمی، رئیس پلیس تهران هم روز سه‌شنبه درباره دستگیرشدگان اعتراضات اخیر گفت که در دو روز گذشته “جمع زیادی” از “اشرار” دستگیر شده و پلیس “به زودی” به سراغ “تعدادی دیگر” هم خواهد رفت.

وی تاکید کرد: ” افرادی که شرارت و تخریب کرده و به اموال عمومی مردم ضربه زده و متواری شده‌اند، به زودی دستگیر خواهند شد.”

گزارش‌های مختلفی از درگیری در شهرهای مختلف ایران طی چند روز گذشته منتشر شده است.

خبرگزاری حوزه (وابسته به حوزه علمیه قم) از آتش زدن 9 حوزه علمیه و دفتر امام جمعه طی سه روز گذشته در اعتراض به افزایش قیمت بنزین خبر داده است.

ابهام در تعداد کشته‌ شدگان

در عین حال درباره تعداد کشته‌شدگان اطلاعات دقیقی در دست نیست.

در حالی که برخی گزارش‌ها از کشته شدن برخی معترضان در شهرهایی چون ماهشهر خبر می‌دهند، بیرانوند، فرماندار ماهشهر روز سه‌شنبه به خبرگزاری ایسنا درباره تعداد کشته‌ها فقط گفت که بعدا در این زمینه اطلاعات خواهد داد. معاون امنیتی استانداری خوزستان هم درباره جزئیات اعتراضات در ماهشهر و تعداد کشته‌شدگان در این شهر اظهار بی‌اطلاعی” کرد.

همچنین فرماندار مریوان گفته که “اجازه ندارد” از شمار کشته‌شدگان در اعتراضات مردمی استان کردستان “اطلاعات” بدهد.

ادامه قطعی اینترنت

علی ربیعی، سخنگوی دولت روز سه‌شنبه در جمع خبرگزاران گفته که قطع شدن اینترنت، براساس تصمیم شورای عالی امنیت کشور بوده و “در برخی از استان‌ها که آرام آرام اطمینان ایجاد شود که سوء استفاده از اینترنت صورت نمی‌گیرد” اینترنت بازخواهد گشت.

اما محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره زمان رفع محدودیت اینترنت، اظهار بی‌اطلاعی کرده و گفته که در این زمینه باید از شورای امنیت کشور (شاک) سوال شود.

غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضائیه هم گفته که اینترنت باید زودتر قطع می‌شد.

وی افزود: ” اقتضا این بود که ما اجازه ندهیم دشمن از این فضا برای رسیدن به اهداف خودش و آسیب رساندن به سرمایه های مردم استفاده کند.”

اسماعیلی در ادامه گفت: ” تصمیم غیرمراجع قضایی بوده و تدابیر بعد با همان مرجع است. ما مدعی‌ایم تصمیم دیرهنگام اجرا شد و اگر قدری زودتر اجرا می‌شد حوادث اخیر کمتر رخ می‌داد و نسبت به برخی از مراکز تدابیری برای استفاده از اینترنت شده است.”

سازمان ملل متحد از مقام‌های جمهوری اسلامی خواسته تا اینترنت را مجددا وصل و حق آزادی بیان معترضان را رعایت کند.

ادامه واکنش‌های بین‌المللی به اعتراضات ایران

دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه از به کار بردن مهمات جنگی توسط نیروهای امنیتی ایران علیه معترضان به شدت ابراز نگرانی کرده و از مقام‌های ایران خواسته در توسل به زور خویشتنداری نشان دهند.

روپرت کلویل، سخنگوی حقوق بشر سازمان ملل، گفت که این سازمان گزارش‌هایی مبنی بر کشته شدن ده‌ها نفر در اعتراض‌های چند روز گذشته در ایران دریافت کرده و افزود که حجم تلفات “قطعا بسیار جدی” است.

همچنین استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد روز دوشنبه ۲۷ آبان ماه گفت که آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد با “نگرانی” اوضاع جاری در ایران به ویژه در رابطه با درگیری‌ها بین تظاهر کنندگان و نیروهای امنیتی در آخر هفته را پیگیری می‌کند

دویچه‌وله: سخنگوی فراکسیون فناوری مجلس می‌گوید عدم دسترسی به اینترنت ایجاد التهاب و استرس می‌کند و به یک نارضایتی جدید مبدل شده است. یک مقام تامین فرآورده‌‌های نفتی هم از مشکل جایگاه‌داران برای خرید اینترنتی سوخت خبر می‌دهد.

سخنگوی فراکسیون زیست‌بوم نوآوری و فناوری مجلس، از پیشنهاد این فراکسیون به شورای عالی امنیت ملی برای عادی شدن اینترنت برخی استان‌های آرام ایران خبر داد. حمیده زرآبادی گفت: «با عادی شدن اینترنت پیام آرام شدن فضا به جامعه منتقل می‌شود.»

خبرگزاری خانه ملت به نقل از نماینده قزوین، آبیک و البرز نوشت: «اختلال در شبکه اینترنت امروز خود تبدیل به یک نارضایتی جدید در میان مردم شده است.» او افزوده که قطعی اینترنت حتی در مناطقی هم که هیچ مشکلی در کار نیست، وجود دارد و بسیاری از کسب و کارها در فضای مجازی با قطع شدن اینترنت تعطیل شده‌اند که این موجب نارضایتی مردم است.

زرآبادی گفته که عدم دسترسی به اینترنت، ایجاد التهاب و استرس می‌کند و این حس را بر می‌انگیزد که کشور دچار آشوب است. او در باره اینترنت ملی نیز گفته که اگر قرار باشد مردم از آن استفاده کنند، باید ظرفیت‌سازی‌های لازم صورت می‌گرفت و آمادگی‌های لازم به مردم داده می‌شد.

هم‌زمان محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات گفته که اینترنت داخلی معنا ندارد و یک “عبارت کاریکاتور شده و بسیار غلط” است. او تاکید کرده که از روز یکشنبه ۲۶ آبان پیگیری‌هایی انجام گرفته تا با عادی شدن شرایط ، شورای امنیت کشور، مجوز لازم برای برقراری دوباره اینترنت را صادر کند: «قطع اینترنت ضربه بسیاری به خدمات و مردم زده اما حفظ امنیت کشور بسیار حائز اهمیت است… من امروز صبح با گروه‌های مختلف که در این موضوع دست اندرکار هستند مانند وزارت کشور، صحبت کردم تا سریع تر اینترنت وصل شود.»

در این میان، رئیس انجمن شرکت‌های زنجیره‌ای تامین فرآورده‌های نفتی اعلام کرده که قطعی اینترنت، جایگاه‌داران را در زمینه خرید سوخت با مشکل روبرو کرده است. ناصر رئیسی فرد در عین حال گفته که بعضی از مردم به جایگاه‌ها مراجعه کرده و در اعتراض پول نمی‌پردازند در حالی که این پول به کارگر جایگاه تعلق دارد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت در نشست هفتگی روز دوشنبه ۲۷ آبان اعلام کرده که دولت در تلاش است اتصال به اینترنت را ظرف امروز و فردا به حالت عادی باز گرداند. ربیعی افزوده که شبکه نظام بانکی و تاکسی‌های اینترنتی مشکلی ندارند. این در حالی است که خدمات بانکداری اینترنتی معلق شده و تلاش مشتریان با پیام “عدم دسترسی” همراه می‌شود.

اینترنت در ایران از ساعت ۱۸ شنبه ۲۵ آبان و پس از دامنه‌دار شدن اعتراض به گرانی بنزین قطع شد. شورای امنیت کشور اعلام کرد این قطعی ۲۴ ساعته خواهد بود اما با گذشت ۵۰ ساعت، عدم اتصال کاربران به فضای مجازی ادامه دارد.

دویچه‌وله: دو چهره اصلاح‌طلب بر سر اشغال سفارت آمریکا در تهران در توییتر به یکدیگر تاختند. احمد پورنجاتی عباس عبدی را متهم به “ماست‌مالی” این اقدام کرد. عبدی هم تلویحا پورنجاتی را به دست داشتن در ساختن برنامه “هویت” متهم کرد.

عباس عبدی، روزنامه‌نگار و فعال اصلاح‌طلب که سخنان اخیرش در دفاع از اشغال سفارت آمریکا در تهران با واکنش تند احمد پورنجاتی در توییتر مواجه شده بود، به‌شدت به این فعال سیاسی اصلاح‌طلب حمله کرد.

عباس عبدی که خود از دانشجویان شرکت‌کننده در اشغال سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ بوده، اخیرا در چهلمین سالگرد این واقعه در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی فارسی به دفاع از این اقدام پرداخت و از جمله گفت: «در تاریخ ایران هیچ اقدامی نبوده که تا این اندازه حامی در زمانی که اتفاق افتاد، داشته باشد.»

عبدی افزود: «هیچ اقدامی نبوده؛ پس چرا باید تجربه یک ملت را محکوم کرد؟ چه کسی به خود چنین حقی می‌دهد؟ پشت در سفارت، از چپ چپ تا راست راست صف بسته بودند تا از این اقدام حمایت کنند.»

“یک غلطی کرده‌اید، من و ما هم در عالم خلسه هورا کشیدیم”

احمد پورنجاتی، نماینده اصلاح‌طلب مجلس ششم، در واکنش به دفاع عبدی از اشغال سفارت آمریکا در تهران در صفحه توییتر خود نوشت: «یک غلطی کرده‌اید، من و ما هم در عالم خلسه و نفرت از مستبد فراری، در حال و هوای ضد امپریالیستی، برای آن کار خلاف عرف‌تان هورا کشیده‌ایم. حالا بعد از چهل سال از اشغال سفارت، که طشت فاجعه‌اش بر زمین افتاده، همچنان زور می‌زنید که با حرافی، ماست‌مالی‌اش کنید؟! پیشنهاد: سکوت شرمگینانه!»

یک غلطی کرده اید، من و ما هم در عالم خلسه و نفرت از مستبد فراری،در حال و هوای ضد امپریالیستی، برای آن کار خلاف عرف تان هورا کشیده ایم .حالا بعد از چهل سال از اشغال سفارت ،که طشت فاجعه اش بر زمین افتاده،همچنان زور می زنید که با حرافی،ماست مالی اش کنید؟!
پیشنهاد: سکوت شرمگینانه!

— احمد پورنجاتی (@AhmadPournejati) November 8, 2019

عباس عبدی نیز دیروز جمعه ۱۷ آبان (هشتم نوامبر) در یک رشته توییت به پیام توییتری پورنجاتی واکنش نشان داد و از جمله نوشت: «آن بخش که اقرار علیه دائم‌الخلسگی!! خویش است را باید پذیرفت. ولی ای کاش سری هم به “هویت‌”سازی بزنند حتی اگر شرمنده نمی‌شدند عذرخواهی می‌کردند.»

آن بخش که اقرار علیه دائم‌الخلسگی!! خویش است را باید پذیرفت. ولی ای‌کاش سری هم به "هویت‌"سازی بزنند حتی اگر شرمنده نمی‌شدند عذرخواهی می‌کردند. ای‌کاش از روزی شرمنده شوند که بجای انجام وظیفه و دفاع از روزنامه‌نگاران، بازداشت آنان را تایید می‌کردند./۱ https://t.co/15J8S8yq64

— عباس عبدی (@abb_abdi) November 8, 2019

احمد پورنجاتی در دوران در دوره ریاست علی لاریجانی بر صدا و سیمای جمهوری اسلامی قائم‌مقام او بود. در این دوران بود که تلویزیون حکومتی ایران سلسله برنامه‌هایی را در سال ۱۳۷۵ زیر عنوان “هویت” پخش کرد؛ برنامه‌ای که در آن بسیاری از نویسندگان و روشنفکران مستقل ایرانی به “خیانت و وابستگی به بیگانگان” متهم شدند. در این برنامه همچنین بخش‌هایی از “اعترافات” چهره‌هایی مانند سعیدی سیرجانی، عزت‌الله سحابی و غلامحسین میرزا صالح که در زندان ضبط شده بود، گنجانده شده بود. ظاهرا اشاره عباس عبدی به “هویت‌سازی” نیز به فعالیت احمد پورنجاتی در صدا و سیمای جمهوری اسلامی در همین دوره نظر دارد.

احمد پورنجاتی عباس عبدی را متهم به “ماست‌مالی” موضوع اشغال سفارت آمریکا در تهران کرده است

از سعید امامی، از معاونان وقت وزیر اطلاعات ایران و از عوامل اصلی قتل‌های سیاسی موسوم به قتل‌های زنجیره‌ای و حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان و نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این مؤسسه، به عنوان تهیه‌کنندگان اصلی برنامه “هویت” نام برده می‌شود.

البته احمد پورنجاتی که پس از بازنشستگی خودخواسته به فعالیت‌های مطبوعاتی و مدنی روی آورده و در جریان انتخابات مناقشه‌برانگیز ۸۸ نیز از حامیان میرحسین موسوی بوده است، پیش‌تر مدعی مخالفت خود با پخش برنامه “هویت” شده بود. آقای پورنجاتی در گفت‌وگو با ماهنامه گزارش در اسفند ۱۳۸۸، از جلسه مشترکی خبر داده بود که با حضور او، علی لاریجانی و سعید امامی تشکیل شده و سعید امامی در این جلسه پیشنهاد ساخت این برنامه را داده است. پورنجاتی با بیان اینکه این برنامه پس از مدتی ساخته شد، گفته بود: «من با پخش این برنامه مخالفت جدی کردم البته لاریجانی گفت این برنامه “مورد تایید” است. حالا اینکه “مورد تایید است” یعنی چه، بگذارید سربسته بماند.»

اتهام “تأیید” بازداشت روزنامه‌نگاران

عباس عبدی در بخش دیگری از واکنش خود به توییت احمد پورنجاتی، خطاب به او نوشته است: «ای کاش از روزی شرمنده شوند که بجای انجام وظیفه و دفاع از روزنامه‌نگاران، بازداشت آنان را تایید می‌کردند.»

عباس عبدی تلویحا خواستار عذرخواهی احمد پورنجاتی به خاطر برنامه “هویت” شده است

عبدی همچنین در پاسخ به پورنجاتی که به او توصیه کرد بود “سکوت شرمگینانه” پیشه کند، نوشته است: «ای کاش از دورانی شرمنده باشند که حتی جرات بیانش را ندارند چه رسد به اظهار شرمندگی. عمری در خلسه هورا کشیدن، شرمندگی هم دارد. البته نفرت و شیفتگی برخی‌ها چنان عمیق و ریشه‌دار است که هیچگاه از میان نمی‌رود.»

این فعال اصلاح‌طلب همچنین خطاب به پورنجاتی نوشته است: «مدعی عبور از نفرت هستند ولی ادبیاتشان سراسر هتاکی و نفرت‌پراکنی است. هنگامی که پس از ۴۰ سال منطق و ادبیات‌مان سقوط می‌کند بهتر از متن مذکور را شاهد نخواهیم بود.»

اشغال سفارت آمریکا در تهران ۴۰ سال پیش در روز ۱۳ آبان ۱۳۵۸ روی داد. در این روز که در ادبیات جمهوری اسلامی از آن به عنوان “تسخیر لانه جاسوسی” یاد می‌شود، تعدادی از فعالان دانشجویی موسوم به “دانشجویان خط امام” دیپلمات‌های آمریکایی را برای ۴۴۴ روز به گروگان گرفتند؛ اقدامی که آغازگر تنش ۴۰ ساله در روابط جمهوری اسلامی و ایالات متحده محسوب می‌شود.

رادیوفردا: بهناز حسینی، پژوهشگر مهاجرت و اقلیت‌های دینی است:

اقلیت یارسان ایران تا همین چند سال پیش تقریباً حضوری در عرصه عمومی و رسانه‌های رسمی و مجازی نداشت. مردم عادی و حتی بخش عمده قشر طبقه متوسط ایران هم احتمالاً نه نامی از آنها شنیده بودند و نه شناختی از باورها و سنت‌های یکی از کهن‌ترین آیین‌های این کشور داشتند.

اما در سال‌های اخیر به دلیل شماری از اتفاقات سیاسی و اجتماعی کم‌کم صدای آنها هم در فضای ایران انعکاس یافت. چند مورد خودسوزی تعدادی از یارسان‌ها در اعتراض به توهین به باورهایشان و شرایط سخت و ناعادلانه زندگی و اخیراً قتل میترا استاد به دست همسرش محمد علی نجفی که شهردار سابق تهران بود و اظهارات مطرح‌شده دربارهٔ این پرونده، موضوع این اقلیت دینی را مجدداً بر سر زبان‌ها انداخته است.

گفته شده که میترا استاد از یارسان‌ها و از نظر اسلام «مهدورالدم» بوده و به این خاطر صحبت‌هایی نیز در مورد موضوع تخفیف احتمالی به قاتل او به خاطر این جرم مطرح شده است.

در فضای عمومی و حتی دانشگاهی ایران، آگاهی و دانش بسیار اندکی دربارهٔ دین یارسان و پیروان آن وجود دارد. مطالب و اطلاعاتی هم که در فضای مجازی در این باره به‌دست می‌آید عمدتاً یا پرخطاست یا مغرضانه یا در بهترین حالت ناقص است و بدون پشتوانه علمی.

یارسان‌ها و دین یاری

دین مردم یارسان «یاری» نامیده شود و هر فرد یارسان هم در داخل جامعه خود «یار» خوانده می‌شود. باورهای دین یاری به باورهای هندوایرانی باستان بازمی‌گردد و خاستگاه آن منطقه «اورامان» در کردستان ایران است. آیین‌ها و شکل کنونی دین یارسان در قرن هفتم از سوی «سلطان سهاک» پایه‌گذاری شد و تطور یافت. یارسان‌ها عمدتاً در نواحی کردنشین غرب ایران مخصوصاً در کرمانشاه، و در مناطقی در نزدیکی تهران، برخی از شهرهای شمال کشور و نیز در بخش‌هایی از عراق ساکن هستند.

منابع داخلی جامعه یارسان، جمعیت آنها را در داخل ایران بیش از سه میلیون نفر تخمین می‌زنند. بخشی از پیروان دین یاری هم به‌ویژه پس از انقلاب ایران مهاجرت کرده و عمدتاً در کشورهای اروپایی نظیر سوئد و آلمان زندگی می‌کنند.

یارسان‌ها بر اساس فلسفه «دونادون» و «انسان‌خدایی» معتقدند که پس از مرگ، بسته به اینکه با چه کیفیتی زیسته‌اند، در جامه تازه‌ای به زندگی برمی‌گردند؛ و این چرخه که به هر دور آن یک «دون» می‌گویند تا «خدایی» شدن یا رسیدن به «منزل عافیت ابدی» فرد ادامه می‌یابد، که در طولانی‌ترین حالت تا هزار و یک دون یا مرحله طول می‌کشد.

آرامگاه بابا یادگار، شهرستان دالاهو کرمانشاه

دین یاری در اصل با ادیان ابراهیمی به‌ویژه اسلام نسبت و شباهتی ندارد و از آنها کاملاً مستقل است. اما پیروانش برای ادیان دیگر و بزرگانشان احترام قائل هستند. در ایران هم یارسان‌ها همواره امامان شیعه را محترم دانسته‌اند.

جامعه یارسان از یازده خاندان بزرگ تشکیل شده که هر فرد به یکی از این خاندان‌ها «سرسپرده» می‌شود، به این معنی که «پیر» و «مرید» هر فرد از میان خاندان او تعیین می‌شود. پیر در یارسان‌ها همان مدرس دینی و مسئول انجام مراسم مذهبی است.

تنبور و تنبورنوازی جایگاه ویژه‌ای در آیین یارسان دارد و تقریباً هیچ مراسمی از عروسی گرفته تا ختم و عزا، بدون نواختن تنبور برگزار نمی‌شود. نیایش‌های گروهی یارسان‌ها موسوم به «جم» همراه با نذر و نیاز و قربانی عموماً در مکانی به نام جمخانه برپا می‌شود و سه روز در سال را روزه می‌گیرند که به آن روزه خاوندکار می‌گویند.

کتاب مقدس دین یاری «دیوان گوره» نام دارد که نگارش و تدوین آن از زمان سلطان سهاک شروع شد. علاوه بر آن، متون کلامی و دفاتر آیینی که عمدتاً به زبان گورانی و کردی سورانی و ترکی سروده شده‌اند، منابع دیگر یارسان‌ها به‌شمار می‌روند.

سرِّ مگو

پیروان دین یارسان به‌تدریج و به‌واسطه سیطره فزاینده اسلام، در جستجوی حریمی برای حفظ آیین و جامعه خود به مناطق کوهستانی روی آوردند.

آنها برای اجرای آزادانه مراسم و سنت‌هایشان مناطق دورافتاده را برگزیدند و باورهای خود را از دیگران پنهان نمودند تا آنجا که در طی زمان کل این دین به عنوان یک «سرِّ مگو» تلقی شد. این «سِر» به صورت شفاهی و در قالب شعر حفظ و منتقل شده که به «کلام» معروف است. هرچند عقاید آنها به‌طور صریح در کلام‌ها آورده نشده و در لفافه و راز و رمز بیان شده‌است. از نظر یارسان‌ها دلیل این پنهان کردن نه فحوای کلام بلکه دفاع از خود در برابر کسانی است که قصد آزار آنها را دارند. پیروان سنتی دین یاری معتقدند، بازگویی «سرّ مگو» به معنای فاش کردن دنیای آنها برای کسانی است که ممکن است آن را درک نکنند یا توانش را نداشته باشند.

تبعیض در قوانین

پیروان یارسان برای قرن‌ها مقابل خشونت، توهین، و داوری‌های نادرست حاکمان و جامعه اکثریت سکوت اختیار کرده‌اند. بعد از انقلاب اسلامی شرایط برای آنها و برای دیگر اقلیت‌های غیرمسلمان به مراتب سخت‌تر هم شده‌است. دلیل عمده آن هم تبعیض آشکار در قوانین جمهوری اسلامی نسبت به اقلیت‌هایی مانند بهاییان، مندائیان و یارسان‌هاست که حکومت حاضر به دادن مشروعیت و رسمیت به آنها نیست. در نتیجه آنها برای دفاع از حقوق انسانی و اجتماعی‌شان تقریباً از هرگونه حمایت قانونی محروم هستند.

یک نمونه بارز از این تبعیض را می‌توان در قانون مجازات اسلامی دید. طبق قوانین ایران مجازات فرد مسلمانی که مرتکب قتل شده در صورتی که مقتول مسلمان باشد قصاص در نظر گرفته می‌شود. اما در همین قانون اگر مقتول از اقلیت‌های دینی غیرمسلمان رسمی مانند زرتشتیان و مسیحیان باشد مجازات قاتل دیه است.

در این بین موقعیت اقلیت‌های غیرمسلمان به رسمیت شناخته نشده، مثل یارسان‌ها بسیار آسیب‌پذیر و ضعیف است. ابهام در قوانین مربوطه عملاً باعث شده که در دادگاه‌ها نسبت به ظلم‌هایی که به پیروان یارسان می‌شود بی‌توجهی شود. علاوه بر این با اینکه آنها با جامعه اکثریت همزیستی مسالمت‌آمیزی داشته‌اند و به سلیقه و نحوه زیست جاری و حاکم تن داده‌اند، در شرایط بحرانی مانند زلزله اخیر کرمانشاه نیز در ارسال و تقسیم کمک‌های دولتی یارسان‌ها مورد تبعیض قرار گرفتند. البته باید گفت که کمک‌های مردمی به تمام آسیب‌دیدگان رسید و مردم برخورد تبعیض‌آمیزی در کمک به اقلیت‌ها نداشتند.

نقش نهادهای بین‌المللی

نهادهای بین‌المللی به‌ویژه در چند دهه اخیر نسبت به وضعیت اقلیت‌های رسمی ایران مانند زرتشتیان، کلیمیان و مسیحیان حساسیت بالایی نشان داده‌اند. آنها معمولاً در زمان نیاز در حد امکان نسبت به پوشش اخبار و ارائه کمک به این اقلیت‌ها اقدام می‌کنند. وضعیت اقلیت‌های غیرمسلمان غیررسمی کاملاً متفاوت است. به استثنای بهاییان که معمولاً وضعیت‌شان برای جامعه جهانی شناخته شده است و اخبارشان در حد وسیع پیگیری می‌شود، یارسان‌ها و مندائیان اگر نگوییم کاملاً فراموش شده‌اند، همواره توجه و حمایت بین‌المللی به مراتب کمتری به خود جلب کرده‌اند.

تأثیر رسانه‌های مجازی

ظهور رسانه‌های مجازی در سال‌های اخیر فرصتی را برای پیروان دین یارسان و بسیاری از رهبرانشان پدید آورده تا کم‌کم از خفا و انزوای طولانی بیرون آمده و دربارهٔ خود و اعتقاداتشان آشکارا صحبت کنند. آنها که همواره برای کاستن از فشارها و ادامه حیات و حفظ جامعه خود در برابر سنت‌ها و سبک زندگی جریان حاکم و دین رسمی راه کتمان را در پیش گرفته و در مواردی حتی به «اسلامی کردن» عقاید خود پرداخته‌اند (مانند برگزاری مراسم ازدواج به شیوه اسلامی)، حالا در فیس‌بوک و دیگر رسانه‌های مجازی اقدام به معرفی دین خود به جامعه جهانی به‌عنوان یک جامعه مستقل و همچنین راه‌اندازی کارزارهای اعتراضی علیه پایمال شدن حقوق‌شان می‌کنند. رهبران مذهبی یارسان اکنون امکان یافته‌اند که آموزه‌های خود را فراتر از زبان کردی، به زبان‌های رایج دیگر هم ارائه کنند.

ایندیپندنت: انتشار متنی در یک ‌وبسایت داخلی درباره احتمال کشته شدن روح‌الله زم در بازداشتگاه، سبب شد تا برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز موضوع خودکشی یا کشتن او را مطرح کنند.

وبسایت خط‌ سوم که خود را اصلاح‌طلب می‌داند در مطلبی به قلم سردبیرش صرفا یک گمانه تحلیلی را در این باره مطرح کرده بود: «اگر از برخی خبرهای آمدنیوز که مصداق بارز تجاوز به حریم خصوصی افراد بود بگذریم باید گفت آمدنیوزِ روح الله زم خواسته یا ناخواسته محلی برای دعوا و افشاگری سیاستمداران برعلیه هم شده بود. با بازداشت روح‌الله زم یکی از مهم‌ترین سوال‌های پیش آمده اسامی افرادیست که به وی خبر می رساندند و از طرفی با عنایت به جایگاه خاص کسانی که در این مدت به وی خبر می‌رساندند (همچون مدیرمسوول وب‌سایت عماریون-محمدحسین رستمی-) این قدرت و انگیزه را دارند تا وی را حذف فیزیکی کنند تاجعبه سیاه روح‌الله هرگز باز نگردد».

پس از انتشار دو فیلم از دستگیری و اعترافات روح‌الله زم در روزهای ۲۲ و ۲۵ مهرماه، هنوز سازمان اطلاعات سپاه فیلم جدیدی از او و اعترافات احتمالی‌اش منتشر نکرده است. رمضان شریف، سخنگوی سپاه نیز در روز اول آبان اعلام کرد که مرتبطین با شبکه آمدنیوز پیش از دستگیری زم شناسایی شده بودند و در این پرونده «نیازی به اعتراف‌گیری مرسوم نیست».

با این حال در ابتدای آبان‌ماه دو نفر از مجریان خبر صدا و سیما در حساب توییتر خود خبر از پخش فیلم جدیدی با عنوان «هراس» از نحوه دستگیری زم و اعترافات جدید او دادند. پخش نشدن این فیلم‌ در زمان وعده ‌داده شده در کنار صحبت‌های سخنگوی سپاه درباره بی‌نیازی آن‌ها از اعترافات زم، حدس و گمان‌های مختلفی در بین کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد. برخی کاربران نزدیک به سپاه، دلیل پخش نشدن را مرتبط با افرادی در دولت دانستند که زم در مورد روابطش با آن‌ها اعتراف کرده است. در مقابل کاربران نزدیک به جریان اصلاحات، علت را در افشای رابطه خبری و مالی با اصولگرایان تندرو دانستند. در میان جدال این دو دسته، شایعات در مورد خودکشی یا کشتن زم در بازداشتگاه سازمان اطلاعات سپاه نیز به عنوان گزینه‌ سوم به سرعت انتشار یافت.

دلیل مناقشه اصلاح‌طلبان و اصولگرایان بر سر اعترافات و وضعیت سلامتی روح‌الله زم، ظرفیتی است که اعترافات احتمالی او در حذف چهره‌های سیاسی دارد. تقریبا عموم چهره‌های اصولگرا از ابتدای دستگیری زم، موضوع شناسایی و انهدام «شبکه داخلی آمدنیوز» را مطرح می‌کنند. اصلاح‌طلبان بیم آن را دارند که گرایش سیاسی سپاه به اصولگرایان، سبب شود تا اعترافات روح‌الله زم به‌عنوان وسیله‌ای برای از میدان به در کردن آن‌ها به کار گرفته شود. علی مطهری و حجت‌الله میرزایی دو نفر از نمایندگان لیست امید در مجلس این نگرانی را جدی می‌دانند و درباره استفاده سپاه از این اعترافات برای حذف سیاسی افراد و جناح‌های سیاسی هشدار داده‌اند.

از دیگر سو، کاربران علاقه‌مند به این دو جریان، کشتن روح‌الله زم را به‌عنوان گزینه‌ای محتمل در نظر می‌گیرند چرا که اصولگراها افشاگری او درباره اصلاح‌طلبان را به‌عنوان انگیزه‌ای مهم برای حذف او می‌دانند و کاربران اصلاح‌طلب نیز مرگ ناشی از شکنجه و فشار روحی برای اعتراف‌گیری علیه آن‌ها را ممکن می‌پندارند. احتمال کشته شدن زم در میان بخشی از کاربران مخالف جمهوری اسلامی نیز رواج پیدا کرده است. این گروه نیز زم را ماموری اطلاعاتی می‌دانند که با اتمام ماموریتش به ایران برگشته و اکنون که «تاریخ مصرفش تمام شده» باید حذف شود.

این بی‌خبری مطلق از روح‌الله زم و شایعات مختلف درباره سرنوشت او سبب شد تا خبرنگار صداوسیمای ایران در روز ۱۱ آبان از سردار سلامی، فرمانده سپاه بپرسد که چرا پس از انتشار فیلم و تصاویر متعدد در روزهای نخست دستگیری، سپاه فیلم جدیدی از وی منتشر نمی‌کند. پاسخ فرمانده سپاه به شکل کلی این بود که فیلم جدید زمانی پخش خواهد شد که «برای مردم جذابیت داشته باشد» و «اطلاعات به شکلی منتشر خواهد شد که تازگی داشته باشد».

پس از این سخنان، گمانه‌زنی درباره خودکشی یا قتل روح‌الله زم اندکی فروکش کرد ولی استفاده از ماکت زم در مراسم سالگرد حمله به سفارت آمریکا در کنار ماکت عبدالمالک ریگی و در حالی که طناب اعدامی به گردن این دو ماکت آویخته شده بود، موضوع مرگ او را مجددا برجسته کرد. با وجود گسترش این شایعات، فرماندهان سپاه تاکنون هیچ اشاره‌ای به وضعیت سلامت زم در بازداشتگاه سازمان اطلاعات سپاه نکرده‌اند.

در آخرین خبر منتشر شده درباره پرونده زم، حسینعلی حاجی دلیگانی از نمایندگان اصولگرای مجلس در روز ۱۶ آبان‌ماه اعلام کرده که گزارش از پرونده او به برخی نمایندگان مجلس داده شده است و «در گزارشی که ارائه شد خبری مبنی بر اینکه برای روح‌الله زم در زندان اتفاقی افتاده باشد اعلام نشد».

حاجی‌دلیگانی گفته است که تمرکز فعلی در پرونده زم بر شناسایی نقش سرویس‌های جاسوسی انگلیس، فرانسه، اسرائیل و عربستان است و نه «مهره‌های داخلی». او همچنین از ممنوعیت افشای نام منابع خبری زم در نهادهای مختلف در شرایط فعلی صحبت کرده است: «موضوع آمدنیوز و پرونده روح‌الله زم فعلاً مدیریت می‌شود، چون با امنیت کشور در ارتباط است و نباید اطلاعات آن منتشر شود».

هیچ کدام از اظهار‌نظرهای روزهای گذشته، ابهام‌ در مورد وضعیت سلامتی روح‌الله زم در بازداشتگاه سازمان اطلاعات سپاه را از بین نبرده‌اند. خانواده زم نیز مصاحبه‌ای در این مورد با رسانه‌ها انجام نداده‌اند. به نظر می‌رسد فضای شک و تردید فعلی درباره زم، ابعاد پرونده او و نحوه استفاده از اعترافات احتمالی، مطلوب‌ترین فضا برای سپاه است تا اذهان عمومی را برای «یک رونمایی بزرگ» در آینده نزدیک آماده نگاه دارد.