اخبار

صدای آمریکا: جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا در واکنش به تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه اسرائیل، خطاب به سران حکومت ایران گفت: «این کار را نکنید، ایالات متحده متعهد به دفاع از اسرائیل است و شما موفقیتی به دست نخواهید آورد.»

رئیس جمهوری ایالات متحده روز جمعه ۲۴ فروردین در جمع خبرنگاران در پاسخ به پرسشی درباره زمان و مکان حمله احتمالی جمهوری اسلامی به منافع اسرائیل هم تصریح کرد:«نمی‌خواهم اطلاعات محرمانه را فاش کنم ولی این حمله دیر یا زود انجام خواهد شد.»

این سخنان عالی‌ترین مقام ایالات متحده در حالی بیان می‌شود که شمار زیادی از خبرگزاریهای جهان و منابع خبری روز جمعه از حمله قریب‌الوقوع ایران به منافع اسرائیل خبر دادند.

جان کربی، هماهنگ‌کننده ارتباطات راهبردی کاخ سفید، روز جمعه در جریان یک کنفرانس خبری تلفنی با «واقعی و موثق» خواندن خطر حمله قریب الوقوع جمهوری اسلامی به اسرائیل، بر تعهد ایالات متحده برای دفاع از اسرائیل و نیز محافظت از شهروندان و منافع آمریکا تاکید کرد.

در روزهای گذشته نیز اکثر مقامات مسئول در دولت جو بایدن بر حمایت قاطع آمریکا از اسرائیل در مواجهه با تهدیدات فزاینده حکومت ایران و حامیان منطقه‌ای آن تاکید کرده و گفته بودند که حمایت آمریکا از دفاع اسرائیل در برابر تهدیدهای ایران و نیروهای نیابتی‌اش «آهنین» است.

همزمان در روز جمعه چند کشور از جمله هند و فرانسه نیز از اتباع خود خواستند به ایران، لبنان، اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی سفر نکنند، شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزای آلمان هم روز ۲۴ فروردین به بخش فارسی صدای آمریکا گفت پس از «ارزیابی‌های دقیق» تعلیق پروازهای خود از مبدا تهران و به مقصد تهران را تا روز جمعه ٣١ فروردین تمدید کرده است.

ارونیوز: ناظران تحولات ایران و خاورمیانه چهارشنبه شب در پی گزارشی که واکنش نظامی ایران به اسرائیل را «قریب الوقوع» خواند ساعات پرالتهابی را پشت سر گذاشتند.

مقام‌های ایران از جمله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی از زمان حمله هفته گذشته اسرائیل به ساختمان کنسولگری ایران در دمشق، پایتخت سوریه از «تنبیه» اسرائیل و لزوم واکنش نظامی به آن سخن می‌گویند. محمدرضا زاهدی، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران ایران به همراه یکی دیگر از فرماندهان سپاه و شماری از افسران این نیرو در این حمله کشته شدند. 

پایگاه اینترنتی بلومبرگ چهارشنبه شب به نقل از منابع آگاه اطلاعاتی گزارش داد که آمریکا و متحدانش بر این باور هستند که حمله موشکی و پهپادی ایران به اهدافی در اسرائیل «قریب الوقوع» است. 

در این گزارش آمده است که این حمله ممکن است از داخل خاک ایران یا از سوی گروه‌های مورد حمایت تهران در منطقه صورت گیرد. اهداف احتمالی این حمله ارتش و مراکز دولتی اسرائیل عنوان شده است.

همزمان با گزارش بلومبرگ شرکت هواپیمایی لوفتهانزا اعلام کرد که پروازهای خود به مقصد و از مبداء فرودگاه «امام خمینی» تهران را به دلیل «شرایط کنونی در خاورمیانه» متوقف کرده است. این شرکت هواپیمایی تقریبا هر روز یک پرواز از فرانکفورت به تهران و سپس از تهران به فرانکفورت انجام می‌دهد. 

خبرگزاری مهر به نقل از وزارت دفاع ایران نیز نیمه شب گزارش داد که حریم هوایی ایران به دلیل برگزاری رزمایش نظامی بسته شده است. این گزارش مدتی بعد تکذیب شد و خبرگزاری مهر نیز آن را حذف کرد.

گزارش‌های تائیدنشده‌ای از لغو برخی دیگر از پروازهای مسافربری به تهران نیز منتشر شده است هرچند بررسی جزئیات اطلاعات پرواز فرودگاه «امام خمینی» نشان می‌دهد که پرواز شرکت‌های هواپیمایی ترکیش ایرلاینز، فلای دوبی و پگاسوسِ، ایرفلوت و قطر ایرویز انجام شده است. 

آخرین اخبار و گزارش‌ها از تنش بین ایران و اسرائیل را می‌توانید در این صفحه دنبال کنید.

گزارش‌ها از رزمایش مشترک نیروی هوایی اسرائیل با قبرس

رادیو گلگلتز در اسرائیل وابسته به ارتش این کشور گزارش داد که نیروی هوایی اسرائیل رزمایش مشترکی با نیروی هوایی قبرس انجام داده است.

این خبر در حالی منتشر می‌شود که اسرائیل از حمله به خاک ایران در صورت واکنش نظامی تهران به حمله به ساختمان کنسولگری خود در دمشق، پایتخت سوریه سخن گفته است.

در گزارش رادیوی ارتش اسرائیل آمده که نیروی هوایی این کشور در جریان رزمایش مشترک با نیروی هوایی قبرس «حمله به اهداف سیار» و حملات «دوربرد» را تمرین کرده است.

یکی از خبرنگارهای رادیو گلگلتز در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «این رزمایش برای شبیه‌سازی حمله به ایران طراحی شده بود.»

صدای آمریکا: ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) در شبکه «ایکس» اعلام کرد مقادیر زیادی اسلحه و مهماتی را که از سپاه پاسداران توقیف شده، به نیروهای مسلح اوکراین منتقل کرده‌ است.

سنتکام می‌گوید این تسلیحات، شامل بیش از ۵ هزار قبضه کلاشنیکف، تیربار، تفنگ تک‌تیرانداز، آر‌پی‌جی-۷ و بیش از ۵۰۰ هزار گلوله ۷.۶۲ میلی‌متری، به اوکراین کمک خواهد کرد که در برابر تهاجم روسیه از خود دفاع کند.

سنتکام در این بیانیه گفته است که کنترل این مهمات در آذر سال ۱۴۰۲ و در پی صدور حکم توقیف تسلیحات علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در وزارت دادگستری آمریکا، به دولت سپرده شد.

بر اساس این بیانیه، این مهمات توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده و نیروهای دریایی شرکای این کشور از چهار کشتی بدون تابعیت جداگانه در بازه زمانی خرداد تا اواخر بهمن ۱۴۰۱ کشف و ضبط شده‌اند.

این مهمات با نقض قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت سازمان ملل متحد از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به حوثی‌های یمن منتقل می‌شدند.

سنتکام تأکید کرده است که با بهره‌گیری از تمامی ابزارهای قانونی از جمله تحریم‌های ایالات متحده و سازمان ملل به همکاری با متحدان و شرکای خود به مقابله با جریان «کمک‌های مرگبار» جمهوری اسلامی در منطقه ادامه خواهد داد.

اورونیوز: ایالات متحده روز سه‌شنبه ۲ آوریل (۱۴ فروردین) به ایران هشدار داد که به دلیل حمله مرگبار به نمایندگی دیپلماتیک جمهوری اسلامی در سوریه، اقدام تلافی‌جویانه‌ای علیه نیروهای آمریکایی انجام ندهد.

رابرت وود، معاون سفیر ایالات متحده در سازمان ملل در جلسه شورای امنیت گفت: «ما در دفاع از کارکنان خود تردید نخواهیم کرد و هشدارهای قبلی خود را به ایران و نیروهای نیابتی آن تکرار می‌کنیم که از موقعیت به وجود آمده، به خاطر حمله‌ای که از آن اطلاع قبلی نداشتیم و در آن دخالتی نکردیم، برای از سرگیری حملات خود به نیروهای آمریکایی استفاده نکنند.»

در پی کشته شدن سه سرباز آمریکایی در اردن در نتیجه حملات نیروهای نیابتی تحت حمایت ایران و واکنش ایالات متحده در بمباران هوایی اهدافی در سوریه و عراق مرتبط با سپاه پاسداران، حملات به نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه از ماه فوریه بدین سو متوقف شده است.

روز دوشنبه در حمله‌‌ای منتسب به اسرائیل، یک ساختمان در مجاورت سفارت ایران در دمشق فرو ریخت و دستکم ۷ نفر از اعضای سپاه پاسداران از جمله سرتیپ محمدرضا زاهدی، فرمانده شاخه سوریه و لبنان نیروی قدس و محمد هادی حاجی رحیمی معاون او کشته شدند.

روزنامه نیویورک تایمز به نقل از چهار مقام اسرائیلی که نخواستند نامشان فاش شود، تأیید کرده است که اسرائیل در پشت این حمله قرار داشته است. منابع اسرائیلی با این حال اینکه ساختمان دارای وضعیت دیپلماتیک بوده را رد کرده‌اند.

در جلسه سه‌شنبه شب شورای امنیت، ایران اسرائیل را به نقض منشور سازمان ملل متحد و تخطی از قوانین بین‌المللی درباره اماکن دیپلماتیک و کنسولی متهم کرد و به ۱۵ عضو این شورا اعلام کرد این حق را برای خود محفوظ می‌داند که «پاسخ قاطعی» به این حمله بدهد.

زهرا ارشادی، معاون سفیر ایران در سازمان ملل متحد با متهم کردن آمریکا به تلاش برای بی‌ثبات کردن سوریه و منطقه و حمایت از اسرائیل در جنگ با حماس، گفت: «ایالات متحده مسئول تمام جنایات رژیم اسرائیل است.»

خانم ارشادی از شورای امنیت خواست حمله به اماکن دیپلماتیک ایران در دمشق را محکوم کند. در مقابل رابرت وود گفت که واشنگتن هنوز نمی‌تواند وضعیت ساختمان هدف‌ قرار گرفته در دمشق را به عنوان «مرکز دیپلماتیک» تایید کند.

وی اضافه کرد: «هر گونه حمله تایید‌شده به یک مرکز دیپلماتیک برای ایالات متحده نگران‌کننده خواهد بود. مأموریت‌های دیپلماتیک و دارایی‌های آنها و همچنین اقامتگاه‌های دیپلماتیک رسمی به‌ویژه در زمان درگیری‌های مسلحانه باید محافظت شوند.»

استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای گفت آنتونیو گوترش دبیر کل این سازمان وقوع حمله در دمشق را محکوم کرده و از «همه طرف‌های درگیر خواسته تا حداکثر خویشتن‌داری را به خرج دهند و از تشدید تنش‌ها اجتناب کنند.»

دوجاریک گفت: «آقای گوترش هشدار می‌دهد که هر گونه اشتباه محاسباتی می‌تواند منجر به درگیری گسترده‌تر در منطقه‌ای بی‌ثبات شود، با پیامدهای ویرانگر برای غیرنظامیانی که در حال حاضر شاهد رنج بی‌سابقه‌ای در سوریه، لبنان، سرزمین‌های فلسطینی و خاورمیانه هستند.»

صدای آمریکا: آکسیوس به نقل از مقامات اسرائیلی اعلام کرد که اسرائیل به ایالات متحده اطلاع داده اگر جمهوری اسلامی بخواهد حمله مرگبار ۱۳ فروردین به ساختمان کنسولگری‌اش در دمشق را تلافی کند، با واکنش شدید اسرائیل روبرو خواهد شد.

براساس این اعلام، اسرائیل با هشدار نسبت به حمله احتمالی و مستقیم جمهوری اسلامی به منافع تل‌آویو، تهدید کرده که سطح درگیریهای جاری در منطقه را بالاتر خواهد برد.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر هم روز پنجشنبه در جلسه کابینه امنیتی اسرائیل گفت که جمهوری اسلامی سالهاست علیه اسرائیل هم به صورت مستقیم و هم از طریق نیابتی‌هایش عمل می‌کند، بنابراین اسرائیل نیز بر علیه جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی‌اش،علاوه بر مواضع تدافعی، به صورت تهاجمی نیز اقدام می‌کند.»

همزمان جو بایدن ریاست جمهوری ایالات متحده و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل روز پنجشنبه در تماسی تلفنی درباره تهدیدهای کلی جمهوری اسلامی علیه اسرائیل گفتگو کردند. جو بایدن در این تماس به صراحت گفت که ایالات متحده قویاً از اسرائیل در مواجهه با تهدیدهای جمهوری اسلامی حمایت می‌کند.

وزرای دفاع اسرائیل و آمریکا هم روز چهارشنبه پاسخ احتمالی ایران به حمله دمشق و آمادگی برای سناریوهای تنش افزایی جمهوری اسلامی را بررسی کردند.

ارتش اسرائیل روز چهارشنبه ۱۵ فروردین اعلام کرد پس از ارزیابی وضعیت امنیتی جاری و افزایش تهدیدات تلافی‌جویانه از سوی سران حکومت ایران، به حالت آماده‌باش در‌آمده و علاوه بر تقویت سیستم دفاع هوایی، نیروهای ذخیره را هم به خدمت فراخوانده است.

پس از حمله مرگبار اسرائیل به مقر نیروهای سپاه قدس در ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق در ۱۳ فروردین و کشته شدن دستکم ۶ نفر از فرماندهان سپاه،‌مقامات حکومت ایرانی علناً تهدید کردند که این اقدام اسرائیل را تلافی خواهند کرد.

محمدرضا زاهدی، فرمانده نیروی قدس سپاه شاخه سوریه و لبنان از مهمترین عناصر کشته شده سپاه در حمله اسرائیل به دمشق بود.

رادیوفردا: مسکو در نشست فوری شورای امنیت سازمان ملل متحد که در واکنش به حملات هوایی منتسب به اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق برگزار شد، اسرائیل را به شعله‌ور کردن آتش جنگ متهم ساخت. نماینده ایالات متحده نیز تاکید داشت که واشینگتن نه دخالتی در این حملات داشته و نه پیشاپیش از آن باخبر بوده.

حملات هوایی روز دوشنبه به کنسولگری ایران در دمشق دست‌کم ۱۳ کشته بر جای گذاشت که ۷ نفر آنها از اعضای ارشد سپاه پاسداران بوده‌اند، از جمله محمدرضا زاهدی، فرمانده پیشین نیروی هوایی سپاه پاسداران و از اعضای فعال نیروی قدس سپاه پاسداران که فرماندهی این نیرو در سوریه و لبنان را بر عهده داشته است.

ایران در پی این حملات خواستار برگزاری نشست فوری شورای امنیت سازمان ملل متحد شد و روسیه نیز به عنوان عضو دائم این شورا از این خواسته حمایت کرد.

واسیلی نبنزیا، نماینده روسیه در سازمان ملل متحد، با انتقاد از «نقض فاحش» حق حاکمیت سوریه به شورای امنیت گفت که مسکو باور دارد «اسرائیل چنین اقدامات متجاوزانه‌ای را با هدف دامن زدن به جنگ انجام می‌دهد. این اقدامات مطلقا قابل قبول نیستند و باید متوقف شوند.»

از سویی نماینده ایران در نشست روز سه‌شنبه شورای امنیت سازمان ملل به اسرائیل نسبت به تبعات حمله دیروز هشدار داد.

زهرا ارشادی، سفیر و معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل، گفت: «جمهوری اسلامی ایران خویشتن‌داری معتنابهی از خود به نمایش گذاشته است، اما باید اذعان کرد که چنین بردباری‌هایی توامان با محدودیت است.»

وی افزود: «رژیم اشغالگر باید مسئولیت کامل عواقب جنایات خود را بپذیرد. جمهوری اسلامی ایران حق مشروع و ذاتی خود را بر اساس قوانین بین‌المللی و منشور ملل متحد برای پاسخ قاطع به این‌گونه اقدامات مذموم محفوظ می‌داند.»

ایران پیش از این با احضار کاردار سفارت سوئیس، حافظ منافع آمریکا در تهران، خواستار پاسخ‌گویی ایالات متحده درباره این حمله شده بود. حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران بامداد سه‌شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «پیام مهمی به دولت آمریکا به‌عنوان حامی رژیم صهیونیستی ارسال شد».

اما رابرت وود، معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد، تاکید کرد که واشینگتن نه در این حمله دخالتی داشته و نه پیشاپیش از آن باخبر بوده و این مسئله را نیز به اطلاع ایران رسانده است.

آقای وود اظهار داشت: «ما هیچ گزارشی را درباره این رخداد نمی‌توانیم تایید کنیم. اما یک چیز در حالی که مشغول جمع‌آوری اطلاعات هستیم، واضح است، این که ایران و گروه‌های نیابتی آن باید از دامن زدن به تنش‌ها در منطقه خودداری کنند.»

پیش از این جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، تاکید کرده بود که واشینگتن هیچ ارتباطی با حمله در دمشق نداشته است.

آقای کربی موضع وزیر امور خارجه ایران را نیز که ایالات متحده را به عنوان «حامی اسرائیل» دارای مسئولیت در این حمله خوانده بود، رد کرده و سخنان او را «بی‌معنا» دانسته بود.

با استفاده از گزارش‌های خبرگزاری فرانسه و رادیو فردا و وبسایت وزارت خارجه آمریکا؛ س.ن/ک.ر

بی‌بی‌سی: رسانه‌های ایران خبر دادند که یک عضو سپاه پاسداران در حملات هوایی در شرق سوریه کشته شده است. دیدبان حقوق بشر سوریه، نهادی که مقرش در بریتانیاست گزارش داده بود که دستکم «۹ نیروی وابسته به ایران» از جمله یک فرمانده سپاه پاسداران، سه‌شنبه در حمله هوایی به ویلایی در شرق سوریه کشته شدند.

خبرگزاری مهر نوشته است بهروز واحدی «در حملات آمریکا» به مواضع «محور مقاومت در استان دیرالزور سوریه» کشته شده است.

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، «۹ نیروی هوادار ایران، از جمله یک فرمانده سپاه پاسداران، در حمله به ویلای محل اقامتشان که به عنوان یک مرکز ارتباطی عمل می‌کرد، کشته شدند».

بر اساس گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، چهار نفر دیگر نیز در یک حمله جداگانه در شهر ابوکمال در مرز عراق کشته شدند.

شبکه خبری اسپوتنیک روسیه نیز گزارش داده است که در ۱۰ حمله هوایی همزمان، مناطقی در شهر میادین در استان دیرالزور و ابوکمال هدف قرار گرفته‌اند.

به گزارش شبکه المیادین، در این حمله تعدادی کشته و زخمی شده‌اند.

دیدبان حقوق بشر سوریه گفت هیچ اطلاعاتی در مورد اینکه این حملات را چه کسی انجام داده است ندارد و کسی نیز مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته است.

رسانه های نزدیک به دولت سوریه مسئولیت حملات اخیر آمریکایی را متوجه آمریکا دانسته‌اند.

دولت اسرائیل معمولا حمله به مناطقی در سوریه را نه تایید می‌کند نه تکذیب اما رسانه‌های اسرائیل خبر می‌دهند که حملات، کار ارتش آن کشور بوده است. اسرائیل البته بارها اعلام کرده که به ایران اجازه نخواهد داد در سوریه فعالیت کند. ایران می‌گوید در سوریه فعالیت مستشاری دارد و نیروهایش به دعوت دولت بشار اسد در آن کشور حضور دارند.

آمریکا نیز اخیرا حملاتی را علیه گروه‌های مورد حمایت ایران در شرق سوریه انجام داده است. آمریکا این گروه‌ها را مسئول حمله به نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضد داعش در سوریه می‌داند.

دیده بان حقوق بشر سوریه در بریتانیا گفت که تنها یکی از کشته‌شدگان در این ویلا سوری بوده است.

بنابر این گزارش، ۱۰ غیرنظامی سوری که در نزدیکی این ویلا زندگی می‌کردند نیز مجروح شدند. مجموع زخمی‌ها تا ۳۰ نفر گزارش شده است.

پس از کشته شدن سه سرباز آمریکایی در حمله پهپادی به یک پایگاه آمریکایی در اردن، نیروهای آمریکا دوم فوریه، به ۸۵ هدف در سوریه و عراق حمله کردند که مواضع نیروهای مرتبط با ایران تلقی می‌شدند.

کتائب حزب‌الله عراق از گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت سپاه پاسداران که مسئولیت حمله به پایگاه برج ۲۲ در مرز اردن و سوریه را پذیرفته بود، با شدت گرفتن تنش‌ها اعلام کرد حملات خود علیه نیروهای آمریکایی را برای جلوگیری از «سرافکندگی» آمریکا متوقف می‌کند.

حملات گروه‌های طرفدار ایران به اهداف آمریکایی در هفته‌های اخیر کاهش یافته‌اند.

رادیوفردا: ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سی‌آی‌ای، در مقاله‌ای در نشریه فارن افرز، به چالش‌های امنیتی پیش روی آمریکا در جهان پرداخته و از جمله کلید امنیت اسرائیل و منطقه خاورمیانه را تعامل با موضوع ایران دانسته است.

رئیس سی‌آی‌ای در این مقاله که روز سه‌شنبه ۱۰ بهمن در فارن افرز منتشر شد نوشت: «رژیم ایران با این بحران [جنگ غزه] جسورتر شده و به نظر می‌رسد در همان حال که برنامه اتمی خود را گسترش می‌دهد و به تهاجم روسیه کمک می‌کند، برای جنگ تا آخرین گروه نیابتی هم آماده است».

آقای برنز با بیان اینکه زمان زیادی از چهار دهه گذشته را در خاورمیانه بوده یا صرف آن کرده است، هشدار داد که به ندرت شاهد وضعیتی «پیچیده‌تر یا انفجاری‌تر» از امروز بوده است.

او با اشاره به چالش‌ها و دشواری‌های جنگ اسرائیل و گروه افراطی حماس، یادآور شده که به دنبال این بحران حوثی‌های مورد حمایت ایران حمله به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ را آغاز کردند و «همچنان خطر تشدید تنش در جبهه‌های دیگر هم هست».

پیش از این شمار دیگری از مقام‌های کشورهای مختلف نیز آشفتگی فعلی در خاورمیانه را کم‌سابقه خوانده و برخی از آنان بر موضوع «اقدامات بی‌ثبات کننده ایران» تاکید کرده‌اند.

یک روز پیشتر نیز آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داد که شرایط منطقه خاورمیانه از سال ۱۹۷۳ به این سو تا این حد خطرناک نبوده است.

همچنین مقاله رئیس سی‌آی‌ای در حالی منتشر شده که رئیس جمهور ایالات متحده اعلام کرد درباره چگونگی واکنش به حمله‌ای که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی در اردن منجر شد تصمیم خود را گرفته است.

رئیس جمهور آمریکا که پیشتر شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران را عامل این حمله اعلام کرده بود، روز سه‌شنبه بار دیگر تاکید کرد ایران را از این جهت که از این گروه‌ها حمایت تسلیحاتی می‌کند مسئول می‌داند.

رئیس سی‌آی‌ای در مقاله خود در فارن افرز تاکید کرده با اینکه آمریکا مسئول انحصاری حل هیچ یک از مشکلات خاورمیانه نیست، اما «هیچ یک از آنها هم بدون رهبری فعال ایالات متحده نه تنها قابل حل، که قابل مدیریت نیست».

چین و روسیه

ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، بخش عمده‌ای از مقاله خود را به موضوع چین و در کنار آن به تهاجم روسیه به اوکراین اختصاص داده است.

سیاست خارجی راهبردی ایالات متحده از چند سال پیش بر شرق آسیا و اقدامات چین متمرکز بوده است.

رئیس سی‌آی‌ای نیز در مقاله خود در فارن افرز تصریح کرده است: «چین تنها رقیب ایالات متحده است که هم قصد تغییر دادن نظم بین‌المللی را دارد و هم توانایی اقتصادی، دیپلماتیک، نظامی و فناوری این کار را دارد».

آقای برنز تحولات اقتصادی پنج دهه اخیر در چین را «فوق‌العاده» خوانده و با استقبال از آن تصریح کرده است: مساله سر برآوردن چین نیست، بلکه اقدامات تهدیدآمیزی است که به طور فزاینده با آن همراه می‌شود.

او با اشاره به قدرت بی‌سابقه شی جین پینگ در دوره معاصر چین نوشته است: «شی به جای استفاده از این قدرت برای تقویت و احیای نظام بین‌المللی که به چین امکان تغییر داد، در پی بازنویسی این نظام است».

«سرکوب فزاینده رهبر چین در داخل»، «اقدامات تهاجمی و پرخاشگرانه او با سایر کشورها»، «شراکت بی حد و حصر او با پوتین» و «تهدید علیه صلح و ثبات تنگه تایوان» از جمله موضوعاتی که به نوشته ویلیام برنز نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.

او در مورد ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز نوشته است جنگ او از بسیاری منظرها شکست روسیه بود و ایده تصرف کی‌یف و به زیر سلطه کشیدن اوکراین، یک هدف «احمقانه و توهم‌آمیز» بود.

رئیس سازمان سی‌آی‌ای با بیان اینکه در این جنگ دست‌کم ۳۱۵ هزار نیروی ارتش روسیه کشته و زخمی شدند و دوسوم از تعداد پیش از جنگ تانک‌های روسیه در این جنگ نابود شدند نوشت: برنامه پوتین برای نوسازی نظامی که دهه‌ها زمان برده بود به باد فنا رفت.

با این حال ویلیام برنز هشدار داده است که ولادیمیر پوتین با کمک ایران و چین در حال بازسازی تولیدات دفاعی روسیه است و چالش مهم در این زمینه این است که او برای جبران غرور آسیب‌دیده خود منابع بیشتری از کشور خود را صرف جنگ فعلی و حتی در جبهه‌های عمیق‌تر کند یا دوباره به کشمکش اتمی روی بیاورد.

صدای آمریکا: یک مقام آمریکایی به شرط ناشناس ماندن به ای‌بی‌سی نیوز گفت که پاسخ ایالات متحده به حمله پهپادی که منجر به کشته‌شدن سه سرباز آمریکایی در آخر هفته گذشته در اردن شد، «طی چند روز آینده» و با حمله به «اهداف متعدد» آغاز خواهد شد.

به گزارش ای‌بی‌سی نیوز، این مقام گفته است: «این‌ها حمله‌های بسیار دقیق و برنامه‌ریزی‌شده به تاسیسات و افرادی خواهد بود که این حملات علیه نیروهای آمریکایی را تسهیل کرده‌اند.»

هرچند مقامات آمریکایی نمی‌گویند که آیا این اهداف در داخل یا خارج از ایران خواهد بود اما جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا صبح سه‌شنبه هنگام ترک کاخ سفید گفت تصمیم گرفته است که چگونه به حمله شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی واکنش نشان‌ دهد.

همزمان جو بایدن در پاسخ به این پرسش که آیا جمهوری اسلامی مسئول است، گفت که تهران در حال مسلح‌کردن این گروه‌های نیابتی است و افزود: «من آن‌هایی را مسئول می‌دانم که سلاح‌ها را برای افرادی که این کارها را انجام می‌دهند، تامین کرده‌اند.»

رئیس جمهوری آمریکا در همین حال به خبرنگاران گفت که آمریکا «به دنبال یک جنگ گسترده‌تر در خاورمیانه» نیست.

در حالی که ارتش به تحقیقات خود درباره این که چگونه یک پهپاد تهاجمی دشمن توانست به یک پایگاه نظامی دورافتاده ایالات متحده در اردن برسد، ادامه می‌دهد، جزئیات بیشتری نیز همچنان در دست انتشار است.

سه مقام آمریکایی که خواستند نامشان به دلیل جزئیات حساس میدان نبرد فاش نشود، گفتند پهپاد تهاجمی انتحاری دشمن، تقریبا همزمان با یک پهپاد جاسوسی آمریکا به پایگاه نزدیک شد و این همزمانی، باعث سردرگمی و جلوگیری از واکنش پدافند هوایی آمریکا شد.

خبرگزاری رویترز پس از کشته‌شدن سه سرباز آمریکایی در شمال شرق اردن، در گزارشی درباره «حملات منجر به جرح» نیروهای شبه‌نظامی وابسته به جمهوری اسلامی نوشت که این نیروها از ۱۵ مهر و بعد از حمله حماس به اسرائیل، بیش از ۱۵۰ مرتبه به منافع آمریکا در خاورمیانه حمله کرده‌اند که دستکم ۸ حمله باعث صدمه به نیروهای آمریکایی شده است.

ساعاتی پیش نیز جان کربی، هماهنگ‌کننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی کاخ سفید، اعلام کرد حمله مرگبار یک‌شنبه به یک پایگاه آمریکا در اردن دارای مشخصات گروه‌های مورد حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کشور عراق است.

جان کربی، گفت: «با وجود این که هنوز اقدامات بر روی یافتن مسئولان حمله منجر به کشته شدن سه نظامی آمریکایی در پایگاهی در اردن پایان نیافته است، اما این حمله به‌وضوح دارای مشخصه‌های گروه‌های مورد حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کتائب حزب‌الله را دارد.»

رادیوفردا: با وقوع حمله پهپادی مرگبار به پایگاه آمریکایی «برج ۲۲» در خاک اردن که سه سرباز آمریکایی را کشت و ده‌ها سرباز دیگر را مجروح بر جای گذاشت، آیا اکنون به آن «نقطه‌ بی‌بازگشت» رسیده‌ایم که عده‌ای سال‌هاست در موردش هشدار داده‌اند؟ آیا باید منتظر جنگ بزرگ باشیم، جنگ آمریکا و ایران که پیش‌بینی می‌شود کل خاورمیانه را آتش بکشد؟

این پرسشی است که در دو روز گذشته کارشناسان و تحلیل‌گران، به‌ویژه در ایالات متحده و بریتانیا، تلاش کرده‌اند پاسخش را بیابند. و پاسخی که این کارشناسان می‌دهند، چه از طرف ستون‌نویس واشینگتن پست، چه از طرف خبرنگار نیویورک تایمز و چه از سوی ستون‌نویس روزنامه گاردین، در یک نکته مشترک است: گسترش جنگ در خاورمیانه به نفع هیچ کس نیست و تمام راه‌ها به غزه ختم می‌شود.

گروه موسوم به «مقاومت اسلامی عراق» شامل کتائب حزب‌الله، نجبا و چند گروه شبه‌نظامی دیگرِ نزدیک به جمهوری اسلامی مسئولیت حمله به پایگاه «برج ۲۲» در خاک اردن در نزدیکی مرز سوریه و عراق در شامگاه یک شنبه هفته جاری را بر عهده گرفت. این‌ها گروه‌هایی است که توسط تهران تجهیز می‌شوند، واقعیتی که تهران خود بارها بر آن تأکید کرده است.

جو بایدن، رئیس جمهور دموکرات ایالات متحده، در واکنش به این حمله مستقیما به نام ایران اشاره کرد و وعده اقدامی تلافی‌جویانه را داد. حال راه‌های پیش‌ِ روی او چیست، در حالی که وزارت خارجه ایران روز دوشنبه در واکنشی فوری تأکید کرد که در روند تصمیم‌گیری در گروه‌های نیابتی خود نقشی ندارد و واشینگتن هنوز به اطلاعاتی دست نیافته که نشان دهد تهران با هدف افزایش تنش مستقیما در این حمله نقش داشته است؟

در سال انتخابات بزرگ ریاست جمهوری در آمریکا، در حالی که جناح تندروی جمهوری‌خواهان با افزایش فشار بر دولت دوست دارند شاهد پاسخی بزرگ به تهران باشند، و در حالی که دولت بایدن در دو سال گذشته با دو جنگ، یکی در اوکراین و دیگری در غزه، دست به گریبان بوده، تصمیم درست از سوی جو بایدن چیست، سر «اختاپوس» در تهران را بزند یا به ضربه‌ای کوچک اما محکم و در پی آن دیپلماسی پشت پرده کفایت کند؟

به نوشته دیوید سَنگِر در نیویورک تایمز، دولت بایدن حتی پیش از حمله پهپادی به خاک اردن تلاش می‌کرد خود را برای چنین لحظه‌ای آماده کند، برای این مسئله که ضربه متقابل را طوری بزند که هم نیروهای نیابتی را سر جای‌شان بنشاند و از اقدام متقابل بازدارد و هم سیگنالی روشن و واضح برای تهران باشد. به عقیده سنگر، راه‌های پیشِ پای بایدن یا عده‌ای را ناراضی خواهد گذاشت یا بسیار پرخطر خواهد بود.

دیوید ایگناتیوس، ستون‌نویس سرشناس روزنامه واشینگتن پست، نیز تلاش کرده است به این پرسش‌ها پاسخ دهد، و ابتدا با ابراز اطمینان از پختگی و طمأنینه در رفتار جو بایدن برای گرفتن «بهترین» تصمیم، جمهوری‌خواهان تندرو را متهم کرده است که او را به «اقداماتی غیرمسئولانه ترغیب می‌کنند، بدون این که خود مسئولیت بپذیرند».

به عقیده او، بایدن دست به اقدامی قاطع خواهد زد، اما پیش از هر کاری به عواقب این اقدام خواهد اندیشید، پیش‌بینی‌ای که روز سه‌شنبه در گزارش پولیتیکو محقق شد؛ پولیتیکو نوشته است بایدن دستور انتخاب اهدافی برای ضدحمله را به پنتاگون صادر کرده است.

به نوشته ایگناتیوس، جرقه بحران کنونی زمانی زده شد که گروه افراطی حماس روز ۱۵ مهرماه گذشته به خاک اسرائیل حمله کرد، ‌۱۲۰۰ نفر را کشت و بیش از ۲۰۰ نفر را به اسارت برد. در پی حمله حماس که آمریکا و اروپا همچون اسرائیل آن گروهی تروریستی می‌دانند، گروه‌های شبه‌نظامی که تقریبا همگی توسط تهران تغذیه می‌شوند در عراق و سوریه و لبنان و یمن به هواداری این گروه فلسطینی حملاتی را به نیروهای آمریکایی در منطقه آغاز کردند.

این گروه‌ها که تعدادشان فقط درعراق، به عقیده برخی از کارشناسان، ۵۰ تا ۸۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود تاکنون حدود ۱۶۰ حمله این‌چنینی را اجرا کرده‌اند که آمریکا به برخی از آنها پاسخ داده و برخی را تاکنون بی‌پاسخ گذاشته است،‌ شاید به این امید که از شعله‌ورتر شدن آتش جلوگیری کند.

اما، به نوشته دیوید ایگناتیوس، شاید همین پاسخ ندادن به تمام حملات باعث شده که نیروهای نیابتی ایران آمریکا و نیروهایش در منطقه را «هدفی کم‌خطر» ارزیابی کنند،‌ بنابراین بایدن هر پاسخی می‌دهد باید در نظر داشته باشد که «این محاسبه» نیروهای نیابتی تغییر کند.

دولت بایدن سپس باید به‌روشنی مشخص کند که دقیقا چه گروهی «برج ۲۲» را زده و این گروه در پاسخ به ضدحمله آمریکا چه کارت دیگری در آستین دارد؟ آیا این گروه از موشک‌های بالیستیک و دوربرد ایران هم برخوردار است؟ ایگناتیوس یادآوری می‌کند که هدف از مقابله به مثل کاستن از تهدیدهاست، نه افزایش آنها. آمریکا در بغداد سفارتی بزرگ دارد و نزدیک به ۲۵۰۰ نیروی نظامی، و همین طور ۹۰۰ نیروی نظامی در خاک سوریه، و باید به فکر همه آنها باشد.

او در ادامه از راه حل «زدن سر اختاپوس در تهران» به‌سرعت می‌گذرد و آن را راهی توصیف می‌کند که «ریسک جنگی بزرگ‌تر را در پی خواهد داشت». بنابراین راه «دیپلماسی پشت پرده» و سیاست بازدارندگی را مفیدتر تشخیص می‌دهد، راهی که ویلیام برنز، رئیس سازمان سی‌آی‌ای، دو سال پیش، قبل از حمله روسیه به خاک اوکراین در مسکو آغاز کرد، و راهی که جیک سالیوان در گفت‌وگو با چینی‌ها به آن قدم گذاشت، راه وادار ساختن آنها به وادار ساختن ایران برای وادار ساختن حوثی‌ها به دست کشیدن از حمله در آب‌های دریای سرخ.

ایگناتیوس در نهایت یک راه حل را کارت آخر و کارت برنده می‌داند: پایان دادن به جنگ در غزه. او می‌نویسد: «جنگ غزه که فروکش کند، کاهش تنش به دیگر صحنه‌ها نیز سرایت خواهد کرد،‌ به عراق، سوریه، یمن و لبنان» و بایدن «باید به هر ابزاری متوسل شود تا راه حلی سریع برای جنگ غزه پیدا شود».

این دقیقا راه حلی است که سایمون تیسدال، ستون‌نویس روزنامه گاردین، نیز بر آن تأکید کرده است: «ایمن‌ترین و عاقلانه‌ترین اقدام» برای بایدن برقرار کردن آتش‌بس در غزه است، «پرداختن بی‌درنگ به ریشه تمام این مسائل که هم جهان و هم بسیاری از رأی‌دهندگان آمریکایی را قدردان بایدن خواهد کرد».

منابع: واشینگتن پست، نیویورک تایمز، گاردین/ ف. دو.