اخبار

خودنویس: عیسی کلانتری: «دیگر آبی در طبیعت باقی نمانده است… اگر به همین وضع ادامه دهیم حدود ٧٠‌ درصد ایرانیان یعنی جمعیتی معادل ۵۰ میلیون نفر برای زنده ماندن ناچار به مهاجرت از کشور هستند.»
وزیر کشاورزی دولت‌های سازندگی و اصلاحات و دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه که به تازگی سمت «مشاور معاون اول رئیس‌جمهوری در امور آب، کشاورزی و محیط‌ زیست» را نیز دریافت کرده، امروز، در گفتگویی با روزنامه «شهروند»، از عمق بحران خشکسالی سخن گفته است.

به گفته کلانتری، «بحران آب دیگر شوخی‌بردار نیست»، وزیر اسبق کشاورزی، پیش از این نیز با بیان این‌که «کاری که ما با آب‌های زیرزمینی می‌کنیم یعنی نسل‌کشی»، گفته بود «ما امانت‌دار بسیار بدی برای این تمدن ۷۰۰۰ ساله بودیم».

به گزارش «شهروند»، بحران آب در ایران هنوز برای بسیاری از اقشار جامعه به یک باور تبدیل نشده است؛ چرا که به باور انبوهی از مردم، این سرزمین همیشه با مشکل کم‌آبی دست‌وپنجه نرم کرده و حالا هم وضع بحرانی نیست! همین نگاه تا چندی پیش در بدنه مدیریتی کشور هم دیده می‌شد و کسی باور نداشت که مشکل داریم. بحث گسترده کردن جمعیت تازه و بیشتر ایرانی در عرصه‌های خاکی ایران هم یکی از همین استدلال‌ها بود که در دوره‌های اخیر مطرح می‌شد. اما حالا با تغییر رویکردهای مدیریتی کشور برخی مسائل اندک‌اندک روشن شده و برخی مسئولان متوجه وخامت اوضاع شده و کارهایی را برای مدیریت این بخش شروع کرده‌اند.

آن‌طور که عیسی کلانتری، مشاور معاون اول رئیس‌جمهوری در امور آب، کشاورزی و محیط‌زیست در این خصوص می‌گوید، در سال‌های گذشته وزارت نیرو جرأت اعتراف به واقعیت را نداشت؛ اما حالا بحران خشکسالی به اندازه‌ای رسیده که مسوولان متوجه قهقرای کشور شده‌اند، زیرا در حال حاضر ٧٠‌ درصد جمعیت کشور با سرانه زیر ٩٠٠ مترمکعب آب در‌ سال زندگی می‌کنند و این از نظر استانداردهای جهانی یعنی رخداد فاجعه بزرگ. عیسی کلانتری که به تازگی سمت مشاوره از معاون اول دریافت کرده است، غروب شنبه به «بنیاد ملی امید ایرانیان» [5] رفته بود تا  در جمع خبرنگاران، کارشناسان و پژوهشگران از همین واقعیت‌ها و وضع آبی کشور گزارشی دقیق دهد. در ادامه گزارش «شهروند» از این نشست را می‌خوانید:

٩٧‌ درصد آب‌های سطحی را خشک کردیم

عیسی کلانتری، وزیر کشاورزی دوران سازندگی در این جلسه با اعلام آمار تکان‌دهنده از ذخایر آبی کشور گفت: ایران با بهره‌برداری از ٩٧‌ درصد آب‌های سطحی خود عملا تمام رودخانه‌های خود را خشک کرده است و دیگر آبی در طبیعت باقی نمانده است. او ادامه داد: این موضوع به معنای آن است که اگر به همین وضع ادامه دهیم حدود ٧٠‌ درصد ایرانیان یعنی جمعیتی معادل ۵۰ میلیون نفر برای زنده ماندن ناچار به مهاجرت از کشور هستند. كلانتري با بیان این‌که سرانه آب تجدیدپذیر کشور به ١٠١‌میلیارد مکعب رسیده است، اعلام کرد.

بحرانی‌ترین وضع خشکسالی جهان در ایران

کلانتری با بیان این نکته که در زمینه بحران خشکسالی واقعیت‌هایی گفته نشده یا کتمان شده است یا با ناآگاهی از آن گذشته‌ایم، گفت: مسئولان دولتی تا امروز باور نداشتند که کشور دارد رو به قهقرا می‌رود و حالا متوجه این موضوع شده‌اند که کمی دیر است؛ مطابق با استانداردهای جهانی، درصد بهره‌برداری از آب‌های سطحی نباید بیشتر از ۴۰ درصد باشد. این در حالی است که بیشتر کشورهای پیشرفته حد ایده‌آل بهره‌برداری برای حفظ منابع آبی خود را لحاظ کرده‌اند که حداکثر ۲۵ درصد برداشت است.

او افزود: تنها دو کشور در جهان وجود دارد که با بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب‌های سطحی در معرض بحران جدی قرار گرفته‌اند و آن دو کشور ایران و مصر است. این در شرایطی است که میزان بهره‌برداری از آب‌های سطحی در مصر به ۴۶ درصد و در ایران با اختلاف فاحش به ٩٧ ‌درصد رسیده است. برای این‌که عمق فاجعه را بهتر متوجه شوید عملکرد برخی از کشورهای جهان را در بهره‌برداری از آب‌های سطحی سرزمین‌شان مرور می‌کنیم: ژاپن ١٩ درصد، آمریکا ٢١ درصد، چین ٢٩ درصد، هند ٣٣‌ درصد و در کشوری مانند اسپانیا که از لحاظ اقلیم و ویژگی‌های جغرافیایی به ایران شباهت دارد تنها ۲۵ درصد.

وزیر دولت پنجم گفت: این موضوع به آن معنی است که حتی در صورت بارش ایده‌آل و نفوذ آب به زیر زمین، جایی برای ذخیره آن وجود ندارد، در نتیجه آب در سطح خاک جاری شده و تبخیر می‌شود. این موضوع شورتر شدن خاک و از دست رفتن حاصل‌خیزی آن را به دنبال داشته است. در حال حاضر، وضع آبی برخی از شهرهای ایران به سطحی رسیده است که آن شهرها از نظر تعاریف علمی و استانداردهای جهانی به «شهر مرده» تعبیر می‌شوند. به‌عنوان مثال درحال حاضر شاهرود و نیشابور از نظر هیدرولوژی شهر مرده به حساب می‌آیند و بخش عمده‌ای از شهرستان رفسنجان نیز شهر مرده تلقی می‌شود.

۵۰ میلیون ایرانی باید مهاجرت کنند

وزیر اسبق کشاورزی با تأکید بر این‌که بحران خشکسالی در ایران به وضعیتی رسیده است که حیات و تمدن سرزمین در معرض تهدید قرار گرفته است، گفت: مطابق برآوردهای علمی، منابع کشش تأمین نیازهای جمعیت فعلی ایران را ندارد و در آینده نه‌چندان دور حدود ٧٠‌ درصد جمعیت ایران باید از کشور مهاجرت کنند اما با وضع دیپلماسی خارجی ایران، کدام کشورها حاضرند ۴۰ تا ۵۰ میلیون ایرانی را اسکان دهند؟!

وی ادامه داد: درحال حاضر در جزیره ماندیل هند ادامه سکونت غیرممکن شده است و این جزیره گاه و بیگاه به زیر آب می‌رود. این در شرایطی است که ماندیل تنها ٣٠٠‌ هزار نفر جمعیت دارد اما دولت هند برای انتقال این جمعیت دچار دردسر شده است. ما چگونه می‌خواهیم برای اسکان قریب به ۵۰ میلیون نفر ایرانی چاره‌اندیشی کنیم؟

گفتند توسعه پایدار غرب‌زدگی است!

کلانتری اشتباه‌های مدیریتی در دوره‌های گذشته را باعث رسیدن به این نقطه دانست و گفت: زمانی آمدیم گفتیم سیاست‌گذاری‌ها برای منابع کشور در راستای توسعه پایدار باشد، اما عده‌ای گفتند توسعه پایدار و اصول غربی را کنار بگذارید. خود بنده در زمان ریاست‌جمهوری آقای خاتمی به خانم دکتر ابتکار شخصا نامه نوشتم و گفتم واقعا آب نیست و از لحاظ منابع آبی داریم رو به بحران می‌رویم. ایشان بی‌توجه شد و گفت چنین چیزی نیست! سازمان محیط‌زیست در ایران تا امروز یک سازمان مرده و تشریفاتی بوده است. همین الان آقایان هنوز دارند درباره خودکفایی در محصولات کشاورزی صحبت می‌کنند. برای نوشتن برنامه ششم دوباره موضوع خودکفایی را به میان کشیدند که من برگشتم به آقای نوبخت گفتم تو را به دین و ایمانت بگو این مزخرفات را کنار بریزند.

او افزود: با این منابع آبی موجود و در صورت استفاده از مدرن‌ترین تکنولوژی‌های صنعتی و در صورت فرض محال رسیدن به بهره‌وری ۱,۵‌ درصد تا‌ سال ۱۴۰۴ تنها می‌توانیم برای ٣٣‌ میلیون نفر غذا تولید کنیم. این در شرایطی است که بهره‌وری ما درحال حاضر تنها ٠.٢‌ درصد است.

وی تأکید کرد: من حتی در این زمینه به مقام معظم رهبری نیز نامه نوشتم و آمار و ارقام و گزارش علمی خدمت‌شان ارایه دادم. گفتم اگر می‌خواهیم به جمعیت ۱۵۰ میلیون نفر برسیم قبل از هر چیز باید منابع آبی را نجات دهیم و پس از آن توان تولید ما در کشاورزی، تأمین غذا برای ٣٣‌ میلیون نفر است برای تأمین غذای بقیه جمعیت باید به واردات فکر کرد.

هزینه کلان برای تبدیل آب شیرین  به آب شورتر از دریا!

کلانتری شیرین کردن آب را همراه با هزینه بسیار گزافی دانست و بیان داشت: در بسیاری از موارد شیرین کردن آب شور صرفه اقتصادی ندارد. جالب است که بدانید اشتباه‌های مدیریتی سال‌های گذشته باعث شده است که ما هزینه کلانی بدهیم و آب شیرین‌مان را به آب شور تبدیل کنیم آن هم آب شوری که غلظت نمک آن ۳,۵ برابر غلظت نمک آب دریای عمان است!

وی افزود: در‌ سال ۵۱ آمریکایی‌ها به ایران آمدند و درباره پروژه احداث سد گتوند پژوهش کردند. طبق گزارش آمریکایی‌ها محل سد باید ۱۴,۵ کیلومتر پایین‌تر از مخزن سد قرار می‌گرفت. علت این موضوع وجود گنبدهای نمکی گزارش شده بود اما مدیران وقت این گزارش‌ها را خیانت آمریکا به ایران دانستند و سد را روی گنبدهای نمکی احداث کردند. در آن زمان ١٣٠‌ میلیارد تومان هزینه شد تا پتوی رسی روی گنبدهای نمکی قرار بگیرد اما با اولین آبگیری تمام پتوهای رسی از بین رفته و آب شیرین پشت سدها به آب شوری تبدیل شد که غلظت نمک آن ۳.۵ برابر غلظت نمک آب دریای عمان است. حالا این سد با مجموع سرمایه‌گذاری ٣‌ هزار و ٦٠٠‌ میلیارد تومان علاوه بر شور کردن آب شیرین، سالانه ۳.۵ تن نمک به اراضی خوزستان اضافه می‌کند و خاک حاصلخیز منطقه را شور کرده است.

سدسازی بی‌حساب و کتاب رودخانه‌ها را خشک کرد

عیسی کلانتری همچنین با برگشت به عقب گفت: در زمان آقای احمدی‌نژاد، به ایشان اعلام شد اشتباه دوم را انجام نده و سد را آبگیری نکن که آب شیرین به آب شور تبدیل شود اما ایشان کار را به پیمانکار واگذار کرد تا دو خط لوله به طول ٢٧٠ کیلومتر از زیر سد رد کنند. برای این کار ٢‌ هزار و ٢٠٠‌ میلیارد تومان هزینه شد که در نهایت از لوله‌ای به قطر یک متر و ١٠ سانتی‌متر تنها ٢٠٠ لیتر آب خروجی داشته باشیم.

او افزود: مشکل ما نه‌تنها به برداشت بی‌رویه آب مربوط می‌شود که سدسازی‌های بی‌حساب و کتاب به این مشکلات دامن زده است. مسئولان ما از سدسازی به‌عنوان سند افتخار خود یاد می‌کنند اما از بس سد ساخته شده است دیگر در رودخانه‌ها آبی جاری نمی‌شود. درحال حاضر ۴۲ درصد روان‌آب‌ها به دلیل سدسازی کاهش داشته و به خشک شدن بسیاری از رودخانه‌ها منجر شده است.

هزینه جبران از ۵۰ میلیارد به ۲۵ هزار‌ میلیارد تومان رسید

مشاور معاون اول رئیس‌جمهوری با اشاره به این‌که در شرایط فعلی برای نجات کشور از بحران خشکسالی نیازمند اقدامات فوری هستیم، تأکید کرد: برای این‌که بتوانیم ظرف ۵ تا ۶ ‌سال آینده به حالت نرمال برسیم باید سطح برداشت آب از منابع‌مان را به نصف برسانیم و کار را باید از همین امروز شروع کنیم، چرا که تا الان هم دیر شده است. باید سطح برداشت آب از ۹۶ میلیارد مترمکعب به ۵۶ میلیارد مترمکعب برسد. او گفت: این موضوع درحال حاضر برای ما ٢٠ تا ۲۵ هزار‌ میلیارد تومان هزینه دارد این در صورتی است که در دوره خاتمی این موضوع را تنها با ۵۰ تا ۱۰۰ میلیارد تومان هزینه می‌شد مدیریت کرد، اما متاسفانه مدیران کشور تا امروز باور نداشتند که بحران جدی است و حالا این موضوع کم‌کم دارد بین دولتمردان جامی‌افتد و البته این هزینه گزاف هم برای نجات تمدن ایران و کشور ضروری و غیرقابل اجتناب است. آب، نفت نیست. بلایی که ما سر نفت آوردیم را نمی‌توانیم سر آب بیاوریم، زیرا حیات‌مان و موجودیت کشور به آب بستگی دارد.

دولت نباید از موضع عده‌ای بترسد

کلانتری با اشاره به این‌که در زمینه فرهنگ‌سازی آب با یک مشکل عمده مواجه هستیم، گفت: برای اجرای سیاست‌های نجات‌بخش آب باید جدیت داشته باشیم و از واکنش عده‌ای نترسیم. در حال حاضر، ما بنا داریم آب کشاورزی را به نصف برسانیم و برای این کار، بودجه، تأمین و آماده شده است تا سهم آب کشاورزان را خریداری کنیم، اما دولت نگران واکنش مجلس و بقیه است. خود بنده در یکی دو روز گذشته چند جلسه خصوصی با آقای چیت‌چیان وزیر نیرو داشته‌ام تا ایشان را توجیه کنم که از واکنش نماینده‌های مجلس نترسد. نهایت این موضوع، استیضاح است، اما بحران آب دیگر شوخی‌بردار نیست. او تأکید کرد: اولین مصوبه دولت و اولین شعار آقای روحانی در زمان انتخابات، احیای دریاچه ارومیه بوده است. ایشان با وجود آن‌که به وعده خود عمل کرد و برای خرید حقآبه کشاورزان، بودجه مورد نیاز را هم کنار گذاشت، اما با اظهارات تند دو سه نماینده محلی در مجلس سریع عقب‌نشینی کرد. دولت باید برای نجات کشور از بحران خشکسالی جسارت و جدیت بیشتری به خرج دهد.

در خصوص بحران دریاچه ارومیه: هنگام اجرای پروژه‌ها کم‌سوادیم!

مشاور معاون اول رئیس‌جمهوری در پایان نشست به پاسخگویی به خبرنگاران و حاضران در جلسه پرداخت. او به پرسش «شهروند» درباره احیای این دریاچه و سمتی که او در این پروژه دارد، پاسخ داد. «شهروند» در سوالی از هدررفت بودجه کشور در نتیجه طرح‌های کارشناسی نشده و از جمله طرح احداث میان‌گذر شهید کلانتری دریاچه ارومیه پرسید تا کلانتری توضیح دهد:

در زمان احداث میان‌گذر شهید کلانتری دریاچه ارومیه، طرح، کارشناسی شد و مطالعات، به درستی انجام گرفت؛ طبق مطالعات انجام شده بنا شد در ۳,۵ کیلومتری غرب دریاچه که ٩٩.٧‌ درصد جریان آب از آن منطقه می‌گذرد، پل دیگری احداث شود اما آن پل را حذف کردند.

وی افزود: مشکل ما این است که زمان اجرای پروژه‌ها یا کم‌سواد هستیم یا اتفاقات را پیش‌بینی نمی‌کنیم یا نظر کارشناسی را باور نداریم. مجموع این فرهنگ مدیریتی باعث می‌شود بودجه‌های عمرانی کشور هدر رود.

کلانتری همچنین در پاسخ به پرسش دیگر مبنی بر طرح خرید آب شیرین از کشورهای همسایه گفت: این طرح غیرقابل اجراست زیرا عمدتا همسایگان ما منابع کافی برای صادرات آب شیرین را در اختیار ندارند، در این زمینه با چند کشور نیز مذاکره شده اما نتیجه‌بخش نبوده است. به‌عنوان مثال تاجیکستان اعلام کرد آبی برای صادرات ندارد و جمهوری آذربایجان نیز حاضر شد سالانه ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب آب به ایران انتقال دهد آن هم برای مدت محدود که با هزینه‌های سنگین حمل‌ونقل و میزان ناچیز توافق شده، این طرح توجیه اقتصادی کافی ندارد.

خودنویس: عیسی کلانتری: «از زمان ساسانیان و هخامنشیان تا حدود ۳۵ سال پیش، برداشت اضافه از منابع آبی کشور نداشتیم، اما در این ۳۵ سال فقط ۱۲۰ میلیارد مکعب آب‌های شیرین فسیلی صدها هزار ساله که حدود ۷۵ درصد آب‌های شیرین زیر زمینی بود را مصرف کردیم»

عیسی کلانتری، وزیر اسبق کشاورزی و دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه، با اشاره به شرایط نگران‌کننده آبی کشور، معتقد است: «به زودی همه جای ایران مثل گاوخونی خشک خواهد شد. حتی امروز هم دیر شده است»؛ وی بر این اساس، می‌گوید که «برای کل کشور احساس خطر می‌کنم».

به گزارش وبسایت «ساعت ۲۴»، وزير اسبق كشاورزی ايران گفت: «از زمان ساسانیان و هخامنشیان تا حدود ۳۵ سال پیش، برداشت اضافه از منابع آبی کشور نداشتیم، اما در این ۳۵ سال فقط ۱۲۰ میلیارد مکعب آب‌های شیرین فسیلی صدها هزار ساله که حدود ۷۵ درصد آب‌های شیرین زیرزمینی بود را مصرف کردیم که حدود ۷۵ میلیارد متر مکعب آن در ۸ سال گذشته بوده است. یعنی منابع را تاراج کردیم.»

عیسی کلانتری ادامه داد: «جمعیت را افزایش دادیم غافل از اینکه این جمعیت باید در یک کشور آباد زندگی کند. بدون توجه به نیازهای جمعیت، منابع کشور را برای رفع نیازها به تاراج گذاشتیم.» دبير ستاد درياچه اروميه با اشاره به وضعيت وحشتناک تالاب‌ها در كشور افزود: «امروز هیچ تالاب درون سرزمینی، آب ندارد، از بختگان تا هورالعظیم، گاوخونی و ارومیه». كلانتری با اشاره به اينكه آب‌های زیر زمینی ما در حال شور شدن است گفت: «ادامه این روند یعنی تخلیه ایران از جنوب البرز تا دریاهای آزاد و از شرق زاگرس تا مرزهای شرقی کشور».

وزير اسبق كشاورزی ادامه داد: «ما امانت‌دار بسیار بدی برای این تمدن ۷۰۰۰ ساله بودیم، در استاندارد جهانی هر کشوری که ۲۰ درصد از آب‌های تجدیدپذیرش را هر سال استفاده کند هیچ خطری از نظر منابع آب متوجه‌اش نیست. اگر ۲۰ تا ۴۰ درصد استفاده شود به شرطی که برنامه‌ریزی باشد در خطر هستند، اما به شرط مدیریت می توانند در درازمدت منابع آب را تامین کنند. اما اگر بالای ۴۰ درصد استفاده کنند وارد بحران شده‌اند. دو کشور در دنیا بالای ۴۰ درصد استفاده می‌کنند، اولی مصر است با ۴۶ درصد و ایران با ۸۵ درصد. این یعنی به زودی همه جای ایران مثل گاوخونی خشک خواهد شد. حتی امروز هم دیر شده است».

كلانتري همچنين در اين زمينه با اشاره به اينكه ممكن است استفاده از آب‌های تجديدپذير از ۸۵ درصد نيز بيشتر باشد افزود: «کارشناسان و دانشگاهیان مستقل معتقدند آب‌های تجدیدپذیر حدود ۹۹ میلیارد متر مکعب است اما وزارت نیرو معتقد است ۱۲۰ میلیارد متر مکعب آب تجدیدپذیر داریم. اگر حرف دانشگاهیان و کارشناسان مستقل را ملاک قرار دهیم یعنی سالانه ۹۶ درصد از منابع آب تجدیدپذیرمان را استفاده می‌کنیم.»

كلانتری با اظهار تاسف از وضع موجود مديريت آب بيان كرد: «اگر سیاست‌هایمان را عوض نکنیم این کشور را همراه نسل خودمان نابود مي‌كنيم. کاری که ما با آب‌های زیرزمینی می‌کنیم یعنی دزدی از نسل بعد، یعنی نسل‌کشی. نه تنها آب شیرین را تمام می‌کنیم، بلكه همه کشور را بیابان می‌کنیم.»

او همچنين در زمينه راهكار انتقال آب از حوضه‌ای به حوضه ديگر برای رفع مشكلات بيان كرد: «دیگر پتانسیل انتقال آب از دیگر حوضه‌ها را نداریم. همین الان در غرب حوضه شامل غرب اصفهان و چهارمحال و بختیاری حداقل باید ۲۵ درصد صرفه‌جویی انجام شود. نمی‌شود هر چه آب هست در بالادست استفاده کنند. ۴۵۰ میلیون متر مکعب آب این منطقه را بالادست دزدیده و باید برگرداند، هیچ راه دیگری وجود ندارد.»

وی ادامه داد: «برای کل کشور احساس خطر می‌کنم. پتانسیل برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی را نداریم. سال گذشته برای ۴۴ میلیون نفر غذا وارد کردیم، فقط برای ۳۳ میلیون نفر در داخل کشور غذا تولید کردیم و بیش از این توانایی نداریم و اگر فشار بیش از حد وارد شود مرگ سرزمین ایران سریع‌تر اتفاق خواهد افتاد.»

او همچنين در زمينه تالاب گاوخونی كه مراسم جهانی تالاب‌ها در كنار آن برگزار می‌شد، اظهار داشت: «در حوضه گاوخونی به اندازه کافی آب از سرچشمه‌های کارون منتقل می‌شود و دیگر پتانسیلی برای انتقال آب نیست. آب مصرفی باید کاهش پیدا کند. گاوخونی که در زمان قدیم بدون انتقال آب از کارون زنده بود، امروز خشک شده. هر چه آب هست در بالادست اصفهان بر می‌دارند. هر چه صنعت آب‌بر هست، در اصفهان ایجاد کرده‌اند. نمی‌شود همه صنایع آب‌بر را در اصفهان متمرکز کرد. فضای سبز اصفهان از رشت و ساری بیشتر است. نمی‌شود تا قله کوه صفه در اصفهان درخت کاشت.»

ایسنا: بازهم داستان دنباله دار آلوده بودن آب تهران مطرح شد و باز هم تاییدها و تکذیب‌ها، حالا روایت غمگین کم آبی پایتخت روی دیگر خود را نشان میدهد و این‌بار کم آبی با مزه نیترات به محل جدال مسئولان و «رو کردن» اسناد و آزمایشات بدل شده است و بازهم ما متوجه نشدیم که بالاخره این آب آلوده است یا که خیر؟!

به گزارش خبرنگار«شهری» خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، روزگذشته (سه شنبه) بار دیگر رحمت الله حافظی رئیس کمیسیون سلامت شورای چهارم شهرتهران در مورد آلوده بودن، آب تهران در جلسه شورای شهرهشدار داد و حتی خواست که وزیرکشور ظرف 24 ساعت آینده یعنی تا امروز کمیته اضطرار آلودگی آب را برگزار کند.

پیش از این حافظی در صحن علنی شورای شهر در مورد وجود نیترات بیش از حد مجاز هشدار داده بود که با واکنش وزارت بهداشت روبرو شد بگونه ای که این موضوع به فراموشی سپرده شد و مردم یادشان رفت که آیا واقعا آب آلوده است یا که خیر؟ مردم یادشان رفت، اما رحمت الله حافظی این تذکرش را نه تنها از یاد نبرد؛ بلکه پس از مدتی مجددا آن را با جزئیات بیشتر مطرح کرد.

او در جلسه شورای شهر گفت که مردم آب معدنی بخورند!

حافظی با بیان اینکه آلودگی آب مشهود نیست به همین دلیل ما کمیته اضطرار آلودگی هوا داریم، اما هنوز کمیته اضطرار آلودگی آب تشکیل نشده است.

وی خطاب به مسئولانی که پیش از این به خرده گرفته بودند که چرا این مسایل را مطرح می‌کند عنوان کرد: امیدوارم به جای موضع گیری علیه این موضوع، نسبت به حل موضوع اقدامات لازم را انجام دهید.

او حتی در واکنش به اظهار نظر یکی از اعضای شورای شهر مبنی بر اینکه چرا قبل از تشکیل کمیته اضطرار آب این مورد را مطرح می‌کنید، گفت: به عنوان یک پزشک نمی‌توانم منتظر بمانم تا مسئولان از خواب بیدار شوند. سلامت مردم در برخی از مناطق شهر تهران تهدید می‌شود.

حافظی اعلام کرد: از مسئولان مربوطه، استانداری و سازمان آب میخواهم تا زودتر نسبت به تشکیل این جلسه اقدام کنند، درغیر این صورت موظف هستم مستندات را ارائه کنم؛ چرا که میزان نیترات آب شرب تهران در برخی از مناطق بیش از حد استاندارد است.

بحث آلودگی آب به صحن شورا ختم نشد و هنوز اعضا در جلسه روز گذشته شورای شهر حال بررسی مسایل شهری بودند که مسئولان شهری، واکنش نشان داده و علی اکبر سیاری، معاون بهداشتی وزیر بهداشت گفت: آلودگی آب تهران یک خبر سوخته است. مردم هیچ نگرانی نداشته باشند، آب شرب سراسر تهران کاملاً سالم است، میزان نیترات آن هم در کمتر از حد مجاز است.

او آب آلوده را شایعه دانست و گفت: شایعات مطرح شده در مورد آلودگی آب تهران صحت ندارد و مستند نیست، بنابراین مردم با خیال راحت آب شرب تهران را مصرف کنند.

اما رحمت الله حافظی همان روز(روزگذشته)، در مصاحبه ای عنوان کرد: بعضاً در برخی مناطق، نیترات آب از میزان استاندارد بالاتر است و وقتی نیترات بالاتر از حد استاندارد باشد می‌تواند تهدیدکننده و سرطان‌زا باشد.

حافظی درباره این‌که چرا مسئولان دولتی این موضوع را اعلام نمی‌کنند، گفت: دولت یازدهم مقداری نسبت به دولت قبل بازترعمل می‌کند و در گذشته به شدت اجازه نمی‌دادند کسی صحبت کند، اما در حال حاضر بازتر برخورد می‌شود. سال گذشته وقتی نتیجه آزمایش‌ها منعکس شد،‌ اعلام کردند آزمایش‌ها، روش‌های استاندارد را طی نکرده است و آن‌ها را زیر سوال بردند اما وقتی مسئولان را دعوت کردیم و آمدند و دیدند که آزمایشگاه‌های معتبر و مجاز،‌ برای انجام این کار فعالیت می‌کنند، پذیرفتند و همراه شدند برای این‌که مداخلاتی انجام شود تا بتوان این مشکل را برطرف کرد.

به گزارش ایسنا، این انکار و اصرار در مورد آب تهران ادامه داشت تا اینکه پای فرماندار تهران نیز به این موضوع باز شد و او نیز گفت‌ که آب شرب تهران توسط اداره کل آب و فاضلاب شهر تهران و اداره استاندارد مورد آزمایش قرار می‌گیرد و تاکنون گزارشی به فرمانداری ارسال نشده است.

عیسی فرهادی در مصاحبه‌اش گفت که آب شرب تهران توسط اداره کل آب و فاضلاب شهر تهران و اداره استاندارد مورد آزمایش قرار می‌گیرد و تا کنون نیز گزارشی در مورد آلودگی آب تهران نداشتیم!

حتی خبرنگاران به سراغ سید حسین هاشمی، استاندار تهران رفته و او نیز گفت که بر اساس آخرین اطلاعات از سازمان استاندارد، آب شهر تهران سالم و استاندارد است و مردم تهران نگران آلودگی آب نباشند.

محمد پرورش ، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز با گله شدید از اعضای شورا، آنها را به جلسه ای مشترک برای تشریح وضعیت آب تهران دعوت کرد و گفت: بحث کیفیت آب بحثی نیست که بتوان بدون اطلاع کامل از آن صحبت کرد. کیفیت آب تهران شوخی بردار نیست.

وی تصریح کرد: حافظی نباید بدون مشخص کردن نقطه مورد بحث، کیفیت آب تمام شهر تهران را زیر سوال ببرد و جمعیت 8.5 میلیون نفری تهران را نگران کند. من آماده ارائه گزارش در هر نهادی هستم.

مطرح شدن دوباره موضوع آلودگی آب در تهران پیش‌تر از این نیز از سوی مسئولان بهداشتی کشور رد شده بود، اما حافظی مصرا، بر آلودگی آب تاکید دارد و حتی در مصاحبه‌ای درجمع خبرنگاران در واکنش به تکذیب‌های مسئولان دیگر گفت که مسئولان وزارت بهداشت و استانداری به جای تکذیب آلودگی آب تهران به فکر تشکیل کمیته اضطرار آلودگی آب باشند تا مشکل مرتفع شود وگرنه مستندات قانونی و متقن رسمی دارم که حاکی از بالا بودن نیترات آب است و آنها را ارائه خواهم کرد.

به گزارش ایسنا، حالا کار آلودگی آب پایتخت به «رو کردن» مدارک رسیده است، اسنادی که می‌تواند به داستان کشدار و بی پایان آلودگی آب در تهران که با چاشنی کم آبی، کام بسیاری را تلخ کرده؛ پایان دهد.

مهرنیوز: مخزن 960 میلیون مترمکعبی سد “لار” یکی از 5 سد تامین کننده آب شرب تهران فقط 30 میلیون مترمکعب آب دارد و از این میزان، تنها 18 میلیون مترمکعب قابلیت استحصال و استفاده دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، وضعیت وخیم و سیمای خشک سد آبی لار لمس چهره واقعیت خشکسالی و کم‌آبی در کشور است. در این زمینه وزارت نیرو اعلام کرد: سال گذشته در زمان مشابه آب موجود در سد حدود 66 میلیون متر مکعب بود، اما هم‌ اکنون این رقم 30 میلیون مترمکعب است و تا باقی ماندن 12 میلیون متر مکعب آب در سد می‌توان از حجم آن بهره‌برداری کرد.

سد لار بخشی از سامانه تامین آب شرق استان تهران است که این سامانه حدود 35 درصد آب شرب شهر تهران را تامین می‌کند. بخش عمده آب این سد از رودخانه سفید آب تامین می‌شود که این رودخانه هم‌ اکنون تقریبا خشک شده و تنها باریکه‌ای از آب باقی‌ مانده است.

حجم ورودی آب به مخزن حدود 5 مترمکعب در ثانیه است اما از طرف دیگر 6 مترمکعب در ثانیه از این سد برداشت شده و به تهران منتقل می‌شود. با این روند، از حدود یک هفته آینده برداشت از سد لار به 3 مترمکعب در ثانیه کاهش می‌یابد.

مدیر دفتر بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات‌ آبی و برق‌آبی آب منطقه‌ای تهران در حاشیه بازدید مسئولان ارشد آبی کشور از سد لار، با بیان اینکه از حجم 960 میلیون مترمکعبی مخزن سد لار 860 میلیون مترمکعب حجم مفید است گفت: 100 میلیون مترمکعب از حجم مخزن، حجم غیرمفید و مرده سد محسوب می‌شود که طبق اصول بهره‌برداری از سدها، نباید از این حجم مرده استفاده کرد؛ اما با توجه به وضعیت خشکسالی ما مجبور به استفاده از این حجم هستیم.

محمد شهریاری با بیان اینکه بیشترین حجم ذخیره‌شده در سد لار ‌در سال 1371، حدود 430 میلیون مترمکعب بوده است افزود: سال گذشته در زمان مشابه آب موجود در سد حدود 66 میلیون متر مکعب بود اما هم‌اکنون این رقم 30 میلیون مترمکعب است و تا باقی ماندن 12 میلیون متر مکعب آب در سد می‌توان از حجم آن بهره‌برداری کرد.

وی افزود:‌ تراز آب در زمان حاضر 8 متر پایین‌تر از تونل ارسال ثقلی آب به سد لتیان و تصفیه‌ خانه 5 سوهانک قرار گرفته است، لذا ناگزیریم آب را با پمپاژ به سوی تهران منتقل کنیم.

شهریاری با تاکید بر اینکه حجم موجود در سد لار ناچیز و تقریبا سد خشک شده است گفت: با توجه به شرایط منطقه‌ای سد لار، بارش‌های جوی این سد در ابتدای سال آبی آینده به‌ صورت برف است و در کوتاه‌ مدت نمی‌توان از آن استفاده کرد.

روز: درحالی که هنوز شهروندان در حال و هوای عید به سر می برند، و همزمان با اصرار اصولگرایان به افزایش جمعیت کشور، هشدارهای پیاپی و متعددی درباره “بحران آب” در کشور از سوی نهادهای رسمی و حتی چهره های سیاسی معتبر منتشر می شود.

این بحران تا حدی جدی به نظر می رسد که پای محمد خاتمی را هم به میان کشیده و موجب شده تا او او نیز در اولین سخنان خود در سال ۹۳، به جای تاکید بر آزادی زندانیان سیاسی و رفع حصر، بر “بحران آب” تاکید کند.

دو هفته قبل حمید چیت چیان در نشست شورای مدیران آب وزارت نیرو، در سخنانی هشدار آمیز از بحران آب در کشور خبر داده و آنطور که فارس نوشته، گفته بود: “با توجه به وضعیت نابسامان منابع آبی و بارش ها در کشور، باید با تخصیص اعتباری ویژه، ۱۰ تا ۱۵ درصد بارش ناشی از بارورسازی ابرها حاصل شود. باید با جابه جایی اعتبارها یا اخذ یک مجوز ویژه و یا با استفاده از اعتبار خشکسالی، بارورسازی ابرها از سر گرفته شود و ساختار اجرایی در شرکت منابع آب ایران برای این کار دیده شود. ارتفاع آب از تراز ایمنی موردنیاز در شمار قابل توجهی از سدها پایین آمده است و بنابراین باید نامه ای خدمت رییس جمهوری تهیه و اعلام خطر شود. پایین آمدن آب از سطح ایمنی در پایداری سدها اشکال ایجاد می کند و مشکلاتی را برای پایین دست سدها به وجود می آورد و باید اعتباری برای این کار تخصیص یابد. ایران جزو کشورهایی است که تامین آب آن از گذشته متکی بر منابع آب زیرزمینی بوده است و با توجه به تغییر اقلیم، بالا رفتن درجه حرارت و تبخیر اتکا بر ذخیره آب سطحی کاهش می یابد. در زمان کنونی میزان قابل توجهی از بارش ها در مناطق مختلف ایران ازطریق گسل ها از سرزمین ما خارج می شود زیرا گسل ها هم آب را به کشور آورده و هم آب را خارج می کنند”.

سخنان او اما خطاب به شهروندان نبود. او با مدیران آبی در کشور گفت و گو می کرد تا اینکه روز گذشته شهروندان تهرانی مخاطب مستقیم مدیران آب شدند و آنطور که مهر گزارش داده، خسرو ارتقایی مدیرعامل شرکت آب منطقه ای تهران با هشدار نسبت به افت شدید ذخیره آب در سدهای لار و لتیان گفته است: “سد لتیان در حال حاضر تنها ۲۰ میلیون متر مکعب آب دارد. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته یک سوم است”.

او افزوده است:”هم اکنون در شرق تهران و از مجموع سدهای لتیان و لار فقط ۳۵ میلیون متر مکعب آب قابل برداشت است. اگر مردم استان صرفه جویی را جدی نگیرند با مشکل مواجه خواهیم شد. میانگین مصرف آب در شهر تهران روزانه ۳ میلیون متر مکعب است. در سامانه غرب شامل سدهای امیرکبیر و طالقان وضع کمی بهتر و در مجموع ۱۲۰ میلیون متر مکعب آب قابل برداشت است. اگر مردم در مصرف آب صرفه جویی جدی نکنند مجبور خواهیم بود فشار آب را کاهش دهیم. همچنین قطع آب مشترکان پُرمصرف در دستور کار قرار دارد. به دستور استاندار تهران قطع آب مشترکان دولتی پُرمصرف نیز در دستور کار است و تبعیضی میان مشترکان دولتی و غیردولتی وجود نخواهد داشت”.

محمد باقر قالیباف، شهردار تهران نیز روز گذشته در یک مراسم دولتی گفته است: “بی آبی امسال شهر تهران موضوعی جدی است و به طور حتم ما می توانیم با ۲۰ درصد صرفه جویی در مصرف آب از قطعی آن و حفر چاههای بی رویه جلوگیری کنیم. ما نمی گوییم که باید کم مصرف کنیم بلکه باید از امکاناتی که خداوند برای ما مهیا کرده به خوبی استفاده کنیم و اسراف نداشته باشیم”.

به نوشته مهر، قالیباف در پاسخ به این پرسش که شهرداری تهران چه اقداماتی در راستای اقتصاد مقاوتی در پیش خواهد گرفت نیزگفته است: “این کار نیازمند فرهنگ سازی است و باید دانست که ما در کشورمان زیاد اسراف می کنیم به طوری که بیش از ۲.۵ برابر دنیا سرانه مصرف آب داریم. بنده فکر نمی کنم هیچ کشوری به اندازه کشور ما در حوزه انرژی مصرف داشته باشد”.

بحران کم آبی اما منحصر به تهران نیست و استان یزد نیز شدیدا در معرض بی آبی قرار دارد. از همین رو، محمد خاتمی رئیس دولت اصلاحات در سفر به این استان، در سخنانی که “بهارنیوز” آن را بازتاب داده، گفته است: “یزد مثل خیلی از مناطق کویری کشور دچار مشکلات فراوانی بخصوص مشکل آب است. گرچه در این سالها بخصوص با همت نماینده اردکان شاهد پیشرفت های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بوده ایم که هم چهره اردکان را تغییر داده و هم زیربناهای زندگی را در آن تقویت کرده است، ولی هنوز هم مشکلات فراوانی وجود دارد”.

گفتنیست، در دی ماه گذشته بحران آب و برداشت از ذخایر آبی در منطقه یزد، منجر به درگییری های شدیدی بین مردم یزد و اردکان شد تا حدی که شورای تاین استان مجبور شد بری جلوگیری از افزایش تنش، نیروهای یگان ویژه را به این منطقه اعزام کند.

درگیری ها در حدی بود که یک تن جان خود را از دست داد و به نظر می رسد با حجم خشکسالی و کم بارانی در سال جدید، این بحران ها تشدید شود.

علاوه بر تهران و یزد، وضع آب در ارومیه نیز بحرانی ست به طوری که حسن عباس‌نژاد مدیرکل حفاظت از محیط زیست استان آذربایجان غربی، از کاهش ۴۰ درصدی ارتفاع دریاچه ارومیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داده است.

او به ایسنا گفته است: “با کاهش میزان بارندگی و افزایش دمای هوا، دریاچه ارومیه در حال طی کردن سیر قهقهرایی خود است. در ماه‌های آینده «شعاع تاثیرگذاری منفی خشکی» دریاچه ارومیه، در جوامع محلی افزایش پیدا می‌کند”.

دریاچه ارومیه که تا چند سال پیش، بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران و دومین دریاچه آب شور جهان بوده، هم‌اکنون بخش زیادی از مساحت و آب‌های خود را از دست داده است. اختصاص منابع آبی منطقه به کشاورزی، کاهش بارندگی و گرم شدن هوا، از اصلی‌ترین دلایل خشک شدن تدریجی این دریاچه به شمار می‌آیند.

در آخرین مورد از هشدار‌ها نسبت به شرایط دریاچه ارومیه، مزدک میررمضانی، کار‌شناس ارشد کشاورزی و محیط زیست به خبرگزاری تسنیم گفته که وضعیت این دریاچه “بسیار بحرانی است و به زودی تبدیل به شوره‌زار می‌شود.”

این در حالی است که پرویز کردوانی، جغرافی‌دان ایرانی معتقد است که دریاچه ارومیه «سرطان پیش‌رونده» گرفته و باید هرچه زود‌تر آن را خشکاند

رادیوفردا: در حالی که پیشتر وزیر نیرو از افزایش ۲۵ درصدی قیمت برق خبر داده بود٬ گزارش‌ها حاکی است که معاون اول رئیس جمهور مصوبه افزایش ۲۰ درصدی قیمت آب را نیز به وزارت نیرو و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ابلاغ کرده است.

به گزارش ۱۲ اسفندماه خبرگزاری مهر٬ اسحاق جهانگیری٬ ششم اسفندماه سال جاری مصوبه افزایش ۲۰ درصدی نرخ تعرفه‌های آب شهری و روستایی و خدمات دفع فاضلاب را برای اجرا به وزارت نیرو و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ابلاغ کرده است.

هیات وزیران در راستای پیشنهاد وزارت نیرو بر اساس ماده سوم قانون هدفمندی یارانه‌ها با این افزایش قیمت موافقت کرده است.

بر اساس ماده سوم قانون هدفمندی٬ دولت مجاز است در چارچوب قانون قیمت آب و کارمزد جمع‌آوری و دفع فاضلاب را تعیین کند.

۹ اسفندماه نیز حمید چیت‌چیان٬ وزیر نیرو از افزایش ۲۵ درصدی قیمت برق از اسفندماه سال جاری خبر داد.

افزایش قیمت آب و برق در حالی اعلام شده است که علی طیب‌نیا٬ وزیر اقتصاد٬ پیشتر گفته بود که افزایش قیمت‌ها از فروردین یا اردیبهشت‌ماه اعمال خواهد شد.

برپایه قانون بودجه سال ۱۳۹۳ که به تصویب مجلس رسیده است٬ دولت اجازه دارد قیمت حامل‌های انرژی را افزایش دهد.

مقام‌های مختلف دولت و از جمله حسن روحانی٬ رئیس جمهور٬ بار‌ها گفته‌اند که برای تامین یارانه‌های نقدی و دیگر پروژه‌ها با مشکل درآمدی مواجه هستند.

در قانون بودجه ۱۳۹۳ از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی مبلغ ۴۸ هزار میلیارد تومان درآمد برای دولت پیش‌بینی شده است. این میزان به غیر از درآمد حاصل از افزایش قیمت برق است.

با این‌حال دولت تاکید کرده بود که افزایش قیمت‌ها با «شیب ملایم» خواهد بود و در همین خصوص مسعود نیلی٬ مشاور اقتصادی رئیس جمهور تاکید کرده بود که «قرار نیست قیمت حامل‌های انرژی به صورت یک‌جا و هم‌زمان افزایش یابد».