اخبار

صدای آمریکا: اسرائیل روز پنجشنبه ١٣ دی جزئیات بیشتری از عملیات نیروی هوایی ارتش این کشور با هدف نابودی یک تاسیسات تولید موشک حکومت ایران در سوریه و ویدیوهایی از این عملیات را برای نخستین بار منتشر کرد.

این عملیات با شرکت ۱۲۰ کماندوی ارتش اسرائیل در ١٨ شهریور (هشتم سپتامبر ٢۰۲۴) در زمان حکومت بشار اسد و پیش از آغاز حملات سنگین و مرگبار اسرائیل علیه کادر رهبری و فرماندهان و اعضای حزب‌الله لبنان انجام شد و در جریان آن هیچ کماندوی اسرائیلی آسیب ندید.

https://twitter.com/IDFFarsi/status/1874853594899632426

هدف از «عملیات راه‌های فراوان» ارتش اسرائیل، نابودی این تاسیسات زیرزمینی موسوم به «لایه عمیق» بود که جمهوری اسلامی ایران قصد داشت به منظور تولید موشک‌های نقطه‌زن برای حزب‌الله لبنان، گروه تحت حمایت خود، و حکومت بشار اسد راه‌اندازی کند.

• تاسیسات تولید موشک سپاه پاسداران

این تاسیسات زیرزمینی در فاصله ۲۰۰ کیلومتری شمال اسرائیل و ۴۵ کیلومتری سواحل غربی سوریه در عمق ۷۰ تا ۱٣۰ متری یک کوه در اطراف مرکز مطالعات و تحقیقات علمی صنایع نظامی دولت سوریه در منطقه مصیاف ساخته شده بود و همین مساله نابودی آن به وسیله حملات مستقیم هوایی را دشوار می‌ساخت.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که جمهوری اسلامی از اواخر سال ۲۰۱۷ میلادی شروع به حفاری در این منطقه کرد و منابع اطلاعاتی اسرائیل از همان ابتدا در جریان این اقدام حکومت ایران قرار داشتند.

جمهوری اسلامی در پی سال‌ها حملات موفق اسرائیل به محموله‌های تسلیحات ارسالی به حزب‌الله لبنان و حمله سنگین اسرائیل به یک تاسیسات تولید موتورهای موشک در همان محل، تصمیم به احداث تاسیسات تولید موشک در دل کوه گرفته بود.

حکومت ایران در سال ۲۰٢١ میلادی کار حفاری و ساخت‌وساز را به پایان رساند و شروع به انتقال تجهیزات لازم به منظور تولید انبوه موشک کرد و طی سال‌های بعد به انتقال تجهیزات ادامه داد.

به گفته ارتش اسرائیل، این تاسیسات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در زمان حمله، یعنی روز ١٨ شهریور، به طور کامل عملیاتی نشده بود اما در آخرین مراحل پیش از عملیاتی‌شدن قرار داشت و علاوه بر تولید انبوه موتور راکت، به طور آزمایشی دو موشک نیز تولید کرده بود.

طبق برآورد ارتش اسرائیل، سپاه پاسداران قصد داشت سالانه ۱۰۰ تا ۳۰۰ فروند موشک از جمله موشک‌های دوربرد با برد ۳۰۰ کیلومتر، موشک‌های نقطه‌زن با برد ۱۳۰ کیلومتر، و راکت‌های کوتاه‌برد با برد ۴۰ تا ۷۰ کیلومتر در این تاسیسات تولید کند.

• آماده‌سازی‌ها برای عملیات

به گزارش نشریه «تایمز اسرائیل»، اگرچه اندیشه حمله به این تاسیسات سپاه پاسداران از سال‌ها قبل شکل گرفته بود، اما آغاز و گسترش جنگ جاری میان حکومت ایران و نیابتی‌هایش علیه کشور اسرائیل، مقامات اسرائیلی را بر آن داشت که حمله به تاسیسات مزبور به طور جدی بررسی کنند.

کماندوهای اسرائیلی دو ماه پیش از انجام «عملیات راه‌های فراوان» سرگرم انجام تمرینات بر اساس سناریوهای مختلف بودند تا برای هرگونه حادثه غیرمترقبه در حین انجام عملیات آماده باشند.

این عملیات همزمان با جنگ علیه حماس و حزب‌الله و تلاش‌های شبانه‌روزی ارتش اسرائیل به منظور رهگیری و انهدام پرتابه‌های شلیک‌شده از سوی این گروه‌ها و دیگر نیابتی‌های حکومت ایران به سوی شهروندان اسرائیلی انجام شد و آماده‌سازی‌ها برای انجام آن بخشی از منابع ارتش اسرائیل را به خود اختصاص داده بود.

در هفته‌ها و روزهای منتهی به انجام عملیات، تلاش‌های اطلاعاتی اسرائیل به منظور تعیین محل دقیق فرودآمدن کماندوهای اسرائیلی، چگونگی ورود آنها به تاسیسات سپاه پاسداران و نابودی این تاسیسات، و نوع تهدیدهای احتمالی در زمان انجام عملیات دوچندان شد.

زمان انجام عملیات نیز بنا به دلایلی از جمله روشن بودن هوا و کمک آن به انتقال کماندوهای اسرائیل به وسیله هلی‌کوپتر، روز ١٨ شهریور تعیین شد.

• روز عملیات

شش فروند هلی‌کوپتر ارتش اسرائیل همراه با ٢١ جنگنده، ۵ پهپاد، و ۱۴ فروند هواپیمای جاسوسی هنگام عملیات از ۱۲۰ کماندوی ارتش پشتیبانی می‌کردند و ۳۰ فروند هواپیمای دیگر در داخل اسرائیل در حالت آمادە‌باش برای کمک در صورت وقوع حادثه‌ای غیرمترقبه بودند.

کماندوهای اسرائیلی در مدت ١٨ دقیقه به‌وسیله هلی‌کوپترها از دریای مدیترانه به این تاسیسات سپاه پاسداران در سوریه منتقل شدند. این هلی‌کوپترها به منظور گریز از رادارها و سامانه‌های پدافند هوایی سوریه، در ارتفاع پایین پرواز می‌کردند.

شبکه «کان» اسرائیل روز یکشنبه نهم دی گزارش داده بود که کماندوهای ارتش اسرائیل ماه سپتامبر سال ۲۰۲۴ میلادی به یک تاسیسات زیرزمینی تولید موشک سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در شهر مصیاف سوریه حمله کرده بودند.

گزارش شبکه کان می‌افزاید که دولت اسرائیل پیشاپیش ایالات متحده را در جریان حمله قرار داده بود.

اسرائیل طی سال‌های گذشته مسئول حملات مکرری به مواضع سپاه پاسداران و شبه‌نظامیان وابسته به حکومت ایران در سوریه به‌ویژه حزب‌الله شناخته می‌شد اما به ندرت مسئولیت این حملات را بر عهده می‌گرفت.

به دنبال حمله تررویستی ۱۵ مهر سال گذشته حماس، شدت و تکرر حملات به مواضع جمهوری اسلامی و نیابتی‌های آن در سوریه افزایش یافت.

حزب‌الله که از فردای این حمله تروریستی، به طور یک‌جانبه حملات پهپادی و راکتی علیه اسرائیل آغاز کرده بود، در نتیجه حملات تلافی‌جویانه اسرائیل بخش عمده کادر رهبری، فرماندهان نظامی، و همچنین هزاران عضو خود را از دست داد و به دلیل ناتوانی در حمایت از حکومت سوریه، پنج دهه سلطه خاندان اسد بر سوریه پایان یافت.

رادیوفردا: خبرگزاری رویترز گزارش داده است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کنترل خود بر صنعت نفت ایران را به طور قابل توجهی افزایش داده و اکنون تا نیمی از صادرات نفت را، که منبع عمدهٔ درآمد تهران و تأمین هزینه‌های نیروهای نیابتی آن در خاورمیانه است، در اختیار دارد.

بر اساس این گزارش، که رویترز روز چهارشنبه ۲۸ آذر آن را با استناد به اظهارات بیش از «دوازده تن» از مقام‌های غربی، منابع امنیتی و افراد مطلع در داخل ایران تهیه کرده است، سپاه پاسداران از طریق شرکت‌های صوری و «ناوگان اشباح»، نفت تحریم‌شده را به صورت مخفیانه و عمدتاً به مقصد چین حمل می‌کند.

این گزارش تأکید می‌کند که با وجود تحریم‌های سخت‌گیرانه غرب که در سال ۲۰۱۸ توسط دولت وقت آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ اعمال شد، ایران همچنان توانسته بیش از ۵۰ میلیارد دلار در سال از محل صادرات نفت درآمد کسب کند. این درآمدها اصلی‌ترین منبع ارز خارجی و اتصال‌دهندهٔ اصلی کشور به اقتصاد جهانی به شمار می‌روند.

شش «منبع متخصص»، شامل مقامات غربی و کارشناسان امنیتی از جمله منابعی در ایران، به رویترز گفته‌اند که تسلط سپاه پاسداران بر صادرات نفت ایران نسبت به سه سال پیش، با شیب تندی از ۲۰ درصد به ۵۰ درصد رسیده است. رویترز نام این منابع را به دلیل حساسیت موضوع منتشر نکرده است.

بر اساس تخمین ادارهٔ اطلاعات انرژی دولت ایالات متحده، درآمدهای نفتی ایران در سال ۲۰۲۳ به ۵۳ میلیارد دلار رسیده. این در حالی است که درآمد نفتی ایران در سال ۲۰۲۲، ۵۴ میلیارد دلار، در سال ۲۰۲۱، ۳۷ میلیارد دلار و در سال ۲۰۲۰، ۱۶ میلیارد دلار بود.

همچنین بر اساس آمارهای اوپک، در سال جاری میلادی تولید نفت ایران به بیش از سه میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است و این بالاترین میزان از سال ۲۰۱۸ محسوب می‌شود.

دو منبع غربی به رویترز گفته‌اند که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به طور متوسط در هر بشکه پنج تا هشت دلار تخفیف به مشتریان خود ارائه می‌کند.

رویترز همچنین نوشته است که بر اساس منابع و اسنادِ اطلاعاتی که به دست آورده، نفت به‌طور مستقیم توسط دولت به سپاه و نیروی قدس اختصاص داده می‌شود و سپس بر عهدهٔ این دو نهاد است که برای آن بازاریابی کرده، آن را حمل و مکانیزمی برای توزیع درآمد آن ایجاد کنند.

رویترز بر اساس اسنادِ اطلاعاتی که مشاهده کرده، گزارش داده که قاسم سلیمانی، فرماندهٔ پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران که سال ۲۰۲۰ در حملهٔ هوایی آمریکا در بغداد کشته شد، در همان سال یک مقر مخفی برای فعالیت‌های قاچاق نفت این واحد افتتاح کرده بود که توسط رستم قاسمی، وزیر سابق نفت، اداره می‌شد.

شرکت ملی نفتکش ایران، که پیش از این نقش کلیدی در صادرات نفت کشور داشت، هم‌اکنون با انتقال نفت ایران از یک کشتی به کشتی دیگر به سپاه پاسداران کمک می‌کند تا منشأ نفتی که کشتی‌ها حمل می‌کنند را پنهان کند.

علاوه بر این، سپاه پاسداران از ناوگانی از نفتکش‌ها بهره می‌برد که وزارت خزانه‌داری آمریکا آن را «ناوگان اشباح» خوانده است. این وزارتخانه در ماه اکتبر ۱۷ کشتی از این ناوگان را تحریم کرد و در ماه دسامبر نیز ۱۸ نفتکش دیگر را به فهرست این تحریم اضافه کرد.

تخمین زده می‌شود که بخش قابل توجهی از درآمدهای نفتی ایران در پروسهٔ دور زدن تحریم‌ها و تغییر برند نفت از بین می‌رود.

دولت مسعود پزشکیان در لایحهٔ بودجهٔ سال ۱۴۰۴ صادرات روزانه یک میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه نفت را پیش‌بینی کرده که یک سوم آن سهم نیروهای نظامی (سپاه پاسداران) برای «تقویت بنیه دفاعی» و بقیه سهم دولت، شرکت ملی نفت و صندوق توسعه ملی است.

ایران اینترنشنال: به گزارش نیویورک‌تایمز، ایران روز جمعه تخلیه فرماندهان نظامی و نیروهای خود از سوریه را آغاز کرد، اقدامی که به گفته مقامات منطقه‌ای و سه مقام جمهوری‌اسلامی، نشانه‌ای از ناتوانی حکومت ایران در کمک به حفظ بشار اسد در مواجهه با حمله گسترده شورشیان مخالف بشار اسد است.

خروج‌ این نیروها، که یکی از اصلی‌ترین حامیان بشار اسد در سوریه هستند، همزمان با حمله گسترده مجدد شورشیان مخالف بشار اسد انجام شده است.

بنا بر این گزارش، از جمله افرادی که به عراق و لبنان منتقل شده‌اند، فرمانده‌های ارشد نیروی قدس، شاخه خارجی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، هم دیده می‌شوند.

سه مقام جمهوری‌اسلامی که دو نفر از آن‌ها عضو سپاه هستند، به نیویورک تایمز گفته‌اند پرسنل سپاه، برخی از کارکنان دیپلماتیک ایران، خانواده‌های آن‌ها و سایر شهروندان ایرانی در حال تخلیه از سوریه هستند.

بنا بر اعلام منابع نیویورک‌تایمز که نخواسته‌اند نام‌شان فاش شود، دستور تخلیه شامل سفارت ایران و پایگاه‌های سپاه پاسداران در سوریه شده و خروج این نیروها از جمله بخش زیادی از کارکنان سفارت سوریه از صبح جمعه آغاز شده است.

بنا بر این گزارش، بخش‌هایی از تخلیه این نیروها از طریق پرواز به تهران انجام می‌شود، در حالی که بخش دیگر از آن‌ها، از طریق مسیرهای زمینی به لبنان، عراق و بندر لاذقیه سوریه منتقل می‌شوند.

مهدی رحمتی، از تحلیل‌گرانی که در زمینه استراتژی‌ منطقه‌ای به مقام‌های جمهوری اسلامی مشاوره می‌دهد، در مصاحبه‌ای تلفنی به نیویورک تایمز گفت جمهوری اسلامی پرسنل نظامی خود را از سوریه خارج می‌کند، به این دلیل که اگر خود ارتش سوریه قصد جنگیدن ندارد، تهران نیز نمی‌تواند به سوریه مشاوره و حمایت نظامی ارائه کند.

به گزارش نیویورک تایمز، دستور تخلیه نیروهای جمهوری اسلامی از سوریه، نشانه‌ای قابل توجه از تغییر اوضاع برای اسد و ایران است، کشوری که در طول جنگ داخلی ۱۳ ساله سوریه، از اسد حمایت کرده و از خاک سوریه به عنوان مسیر اصلی انتقال تسلیحات به حزب‌الله لبنان استفاده کرده است.

جمهوری‌اسلامی، همراه با روسیه، قوی‌ترین حامی دولت سوریه بود و نیروها و فرماندهانی به پایگاه‌ها و خطوط مقدم اعزام کرده و از شبه‌نظامیان پشتیبانی کرده است.

در آن مقطع، جمهوری اسلامی همچنین ده‌ها هزار نیروی سپاه قدس و نیروهای نیابتی، از جمله افغان‌ها و پاکستانی‌های شیعه و نیروهای حشد شعبی و حزب‌الله لبنان را برای دفاع از دولت سوریه مقابل ارتش آزاد و نیروهای افراطی اسلامی به سوریه اعزام کرد.

بر اساس این گزارش، لشکر فاطمیون افغانستانی، که همچنان در پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور داشتند، روز جمعه نیز به دمشق و لاذقیه منتقل شدند.

چند ویدیو هم که در حساب‌های مرتبط با سپاه منتشر شد، نیروهای فاطمیون را در یونیفرم نشان می‌دهد که در مرقد زینب در نزدیکی دمشق پناه گرفته‌اند.

حمله غافلگیرانه ائتلاف شورشیان به‌طور چشمگیری وضعیت جنگ داخلی را تغییر داده است و آن‌ها تنها در یک هفته، شهرهای مهمی مانند حلب و حما را تصرف کردند و مناطق وسیعی از چهار استان را تحت کنترل خود درآوردند.

به گفته منابع ایرانی نیویورک تایمز، دو فرمانده ارشد نیروی قدس که فرماندهی نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه را بر عهده داشتند، روز جمعه پس از تصرف حمص به دست هیات التحریر و دیرالزور به دست نیروهای سوریه دموکراتیک، به عراق گریختند.

واکنش مقامات جمهوری اسلامی

احمد نادری، یکی از نماینده‌های تهرن در مجلس شورای اسلامی به بی‌عملی جمهوری اسلامی در قبال تحولات سوریه واکنش نشان داد و نوشت تا دیر نشده باید کاری کرد: «سوریه در آستانه سقوط است و ما خونسرد داریم تماشا می کنیم. در صورت سقوط دمشق، لبنان و عراق را هم از دست خواهیم داد و باید در مرزهایمان با دشمن مقابله کنیم. خون های زیادی برای حفظ سوریه دادیم. علت این سکوت را نمی فهمم اما هر چه باشد به صلاح کشور نیست. تا دیر نشده باید کاری کرد.»

صدای آمریکا: دولت سوریه روز شنبه ۱۰ آذر اذعان کرد که شورشیان مخالف بشار اسد ضمن در دست گرفتن کنترل بخش‌هایی از شهر حلب، ده‌ها سرباز ارتش را کشته‌اند. در این حال، گزارش شماری از رسانه‌های حکومتی ایران حاکی از کشته شدن شماری از نیروهای جمهوری اسلامی در درگیری‌های حلب است.

حلب طی هشت سال گذشته تحت کنترل دولت سوریه بود و حمله ناگهانی گروه «هیئت تحریرالشام» و دیگر گروه‌های متحد آن به این شهر، بزرگ‌ترین چالش شورشیان مخالف بشار اسد علیه دولت او طی سال‌های گذشته است.

ارتش سوریه ادعا کرد حملات هوایی به مخالفان دولت موجب توقف پیشروی‌های آنها در حلب شده است و وعده داد که بار دیگر کنترل دومین شهر بزرگ این کشور و حومه آن را طی روزهای آینده در دست خواهد گرفت.

خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع وابسته مخالفان بشار اسد گزارش داد که شورشیان همچنین کنترل شهر معره‌النعمان در استان ادلب را در دست گرفته‌اند و بدین ترتیب کل این استان اکنون تحت سیطره مخالفان بشار اسد است.

رویترز به نقل از سه منبع دیگر گزارش داد که به نیروهای ارتش سوریه دستور داده شده است از مناطقی که مخالفان اسد وارد شده‌اند، «عقب‌نشینی ایمن» انجام دهند.

• روسیه

دو منبع وابسته به دولت سوریه به رویترز گفتند که هواپیماهای جنگی روسیه و بشار اسد به مواضع شورشیان در حومه حلب حمله کرده‌اند.

دمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، روز جمعه نهم آذر گفت: مسکو حمله شورشیان مخالف اسد به حلب را «نقض حاکمیت» سوریه قلمداد می‌کند و خواستار احیای «نظم قانونی» در مناطق مورد حمله «در اسرع وقت» است.

در این حال، نیروهای مخالف اسد در استان ادلب اعلام کردند حمله هواپیماهای جنگی روسیه و سوریه به محلات مسکونی در این استان موجب کشته‌شدن چهار غیرنظامی و زخمی‌شدن شش تن دیگر شده است.

رویترز به نقل از دو منبع نظامی سوریه گزارش داد روسیه وعده داده است که کمک‌های نظامی این کشور طی ٧٢ ساعت آینده به سوریه خواهد رسید.

• جمهوری اسلامی ایران

برخی رسانه‌های حکومت ایران، از جمله روزنامه کیهان، روز شنبه از کشته‌شدن «شماری» از نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه طی درگیری‌های ٧٢ ساعت گذشته در حلب خبر داده‌اند.

در این گزارش‌ها به تعداد کشته‌شدگان اشاره نشده است.

پیش از این، خبرگزاری‌های حکومتی در ایران از کشته شدن کیومرث پورهاشمی، از مقامات ارشد سپاه پاسداران،‌ در حلب سوریه خبر داده‌ بودند.

خبرگزاری دانشجو، وابسته به سازمان بسیج دانشجویی، کیومرث پورهاشمی را «سرتیپ»‌ و «فرمانده مستشاران ایرانی» معرفی کرده و نوشته بود که او در حلب سوریه کشته شده است.

در ادبیات حکومتی جمهوری اسلامی، اصطلاح «مستشار نظامی» به آن دسته از اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اطلاق می‌شود که خارج از ایران از جمله در عراق، لبنان، سوریه، و یمن فعالیت نظامی می‌کنند.

در همین حال، کانال تلگرامی «صابرین نیوز» وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه گزارش داد که نیروهای حزب‌الله و جمهوری اسلامی در جنوب حلب قرار دارند و با مخالفان اسد می‌جنگند.

این در شرایطی است که مصطفی عبدالجابر، فرمانده یکی از گروه‌های مخالف بشار اسد، به رویتزر گفت که کمبود نیروهای ایرانی در منطقه به پیشروی سریع نیروهای مخالف اسد در حلب کمک کرد.

گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به حکومت ایران، به‌ویژه حزب‌الله لبنان، طی ماه‌های گذشته متحمل خسارت‌های سنگینی از سوی اسرائیل شد‌ه‌اند.

در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه در گفتگوی تلفنی با همتای سوری خود مدعی شد که آمریکا و اسرائیل از حملات مخالفان اسد به حلب حمایت می‌کنند.

• ترکیه

رویترز به نقل از منابع مخالف اسد گزارش داد که ترکیه، به عنوان اصلی‌ترین حامی مخالفان حکومت این کشور در استان‌های ادلب و حلب، به عملیات جاری چراغ سبز نشان داده است.

این در شرایطی است که وزارت خارجه ترکیه روز جمعه اعلام کرد درگیری‌ها در شمال غرب سوریه به تشدید «نامطلوب» تنش‌ها منجر شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیه‌ای عنوان کرد که اولویت آنکارا جلوگیری از بی‌ثباتی بیشتر منطقه است.

او افزود که ترکیه پیشترهشدار داده بود حملات اخیر علیه مخالفان بشار اسد در ادلب موجب تضعیف روح اجرای توافق‌های تنش‌زدایی می‌شود.

• کُردها

همزمان با عقب‌نشینی نیروهای دولت سوریه و جمهوری اسلامی ایران از فرودگاه حلب و شهرهای نوبل و الزهرا در شمال غرب حلب، نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کُردها در این مناطق و نیز برخی محلات حلب مستقر شده‌اند.

به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، حدود ۵۰ هزار تن از ساکنان نوبل و الزهرا به محله کُردنشین اشرفیه و چندین محله دیگر حلب و همچنین استان‌های حمص و حماه پناه برده‌اند.

نیروهای دموکراتیک سوریه همچنین کنترل تل‌عاران، تل‌حاصل، و برخی از روستاهای واقع در شرق حلب را نیز در دست گرفته‌اند.

فرهاد شامی، سخنگوی این گروه متحد آمریکا در سوریه، روز جمعه ترکیه را به «مدیریت گام به گام» حملات جاری در حلب متهم کرد و گفت: این تحولات را «از نزدیک دنبال می‌کنیم.»

صدای آمریکا: وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا روز جمعه جزئیات کیفرخواست مربوط به خنثی‌سازی یک توطئه جمهوری اسلامی برای ترور دونالد ترامپ، رئیس جمهوری منتخب آمریکا، پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را منتشر کرد.

بر اساس یک کیفرخواست جنایی ثبت‌شده در دادگاه فدرال منتهن، نیویورک، یک مقام ناشناس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ماه سپتامبر (١١ شهریور تا ٩ مهر) به یکی از عوامل حکومت ایران دستور داده بود برنامه‌ای را برای رصد و در نهایت کشتن ترامپ آماده کند.

تلاش جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مخالفان ایرانی خود در خاک ایالات متحده و همچنین مقامات آمریکا مسبوق به سابقه است.

بر اساس یک کیفرخواست که روز سه‌شنبه ۱ آبان منتشر شد، دادستان‌های فدرال در منهتن، یک مقام ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و سه مرد دیگر را که با حکومت ایران ارتباط دارند، به مشارکت در توطئه‌ نافرجام ترور مسیح علی‌نژاد، روزنامه نگار و مجری برنامه‌ تبلت صدای آمریکا، در سال ۱۴۰۱ متهم کردند.

مقامات آمریکا پیشتر هم در یک دادگاه فدرال ایالات متحده علیه یک شهروند جمهوری آذربایجان و دو شهروند گرجستان به اتهام دست داشتن در توطئه‌‌ای برای استخدام قاتل برای کشتن مسیح علینژاد کیفرخواست صادر کردند.

• بیانیه وزارت دادگستری

وزارت دادگستری آمریکا روز جمعه با انتشار بیانیه فرهاد شاکری ۵۱ ساله ساکن ایران، و کارلایل ریورا ۴۹ ساله و جاناتان لودهلت ۳۶ هر دو ساکن نیویورک را دست‌داشتن در توطئه قتل «یک شهروند آمریکایی ایرانی‌الاصل در نیویورک» متهم کرد.

بر اساس این بیانیه، دو فرد ساکن نیویورک روز پنجشنبه بازداشت شده‌اند و فرهاد شاکری احتمالا در ایران به سر می‌برد.

مریک گارلند، دادستان کل ایالات متحده، گفت کمتر تهدیدی در جهان علیه امنیت ملی ایالات متحده به اندازه تهدید جمهوری اسلامی جدی است.

به گفته او، وزارت دادگستری یک عامل جمهوری اسلامی را متهم کرده که از سوی حکومت ایران مامور هدایت شبکه‌ای از افراد جنایتکار به منظور انجام توطئه‌های ترور علیه اهدافی همچون دونالد ترامپ شده است.

گارلند افزود دو فرد دیگر را نیز که به عنوان بخشی از شبکه مزبور برای ساکت‌کردن و کشتن یک روزنامه‌نگار آمریکایی منتقد جمهوری اسلامی در خاک آمریکا استخدام شده بودند، بازداشت و تفهیم اتهام شدند.

دادستان کل ایالات متحده تصریح کرد آمریکا تلاش‌های جمهوری اسلامی برای به خطر انداختن امنیت ملی آمریکا و شهروندان آمریکایی را تحمل نخواهد کرد.

• بیانیه کریستوفر ری، رئیس اف‌بی‌آی

همچنین کریستوفر ری، رئیس پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی)، با انتشار بیانیه‌ای در این باره گفت اتهامات مطرح‌شده در روز جمعه «تلاش‌های مستمر و گستاخانه» حکومت ایران برای حمله به شهروندان آمریکایی از جمله دونالد ترامپ، دیگر رهبران آمریکا، و مخالفان جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد.

به گفته او، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی با همکاری جنایتکاران و قاتلان در حال توطئه برای حمله به آمریکایی‌ها در خاک آمریکا بوده است و چنین چیزی تحمل نخواهد شد.

کریستوفر ری افزود به لطف تلاش فشرده اف‌بی‌آی، طرح‌های مرگبار مختل شد.

او تصریح کرد اف‌بی‌آی متعهد به بهره‌گیری از تمام منابع خود به منظور محافظت از شهروندان آمریکایی در برابر جمهوری اسلامی و هر دشمن دیگری است که قصد حمله به آمریکایی‌ها را دارد.

• فرهاد شاکری کیست؟

بنا بر بیانیه وزارت دادگستری، شاکری یک مأمور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که در تهران، ایران زندگی می‌کند. شاکری به‌عنوان یک کودک به ایالات متحده مهاجرت کرد و در حدود سال ۲۰۰۸ پس از گذراندن ۱۴ سال در زندان به‌دلیل محکومیت سرقت، دیپورت شد.

در ماه‌های اخیر، شاکری از یک شبکه همکاران جنایتکار که در زندان ایالات متحده با آن‌ها آشنا شده بود، برای تأمین نیروهای عملیاتی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده کرده است تا نظارت و ترور اهداف سپاه را انجام دهند.

او یک مأمور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که در تهران، ایران زندگی می‌کند. شاکری که در کودکی به ایالات متحده مهاجرت کرده بود، حدود سال ۱۳۸۷ پس از گذراندن ۱۴ سال حبس به‌دلیل سرقت، از آمریکا اخراج شد.

در ماه‌های اخیر، شاکری از یک شبکه همکاران جنایتکار که در زندان ایالات متحده با آن‌ها آشنا شده بود، برای تأمین نیروهای عملیاتی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده کرده است تا نظارت و ترور اهداف سپاه را انجام دهند.

حکومت جمهوری اسلامی طی سال‌های گذشته متهم به تلاش برای ترور دونالد ترامپ و چندین تن از اعضای بلندپایه دولت او بوده است.

در جدیدترین مورد، ایالات متحده در ماه مهر سال جاری به جمهوری اسلامی هشدار داد که هرگونه سوء قصد علیه دونالد ترامپ را «اقدام جنگی» تلقی می‌کند و با آن مقابله خواهد کرد.

تلاش جمهوری اسلامی برای ترور مخالفان سیاسی خود در خارج ایران و همچنین مقام‌های پیشین دولت ترامپ از جمله شخص او مسبوق به سابقه است.

خبرگزاری رویترز اواسط مهر در گزارشی اعلام کرد جمهوری اسلامی از سال ۱۳۹۹ دست‌کم در ٣٣ فقره تلاش برای ترور یا آدم‌ربایی در اروپا و آمریکا دست داشته است.

صدای آمریکا: خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات ارشد ایرانی گزارش داد پس از ایجاد سوءظن نسبت به برخی اعضای سپاه که به لبنان سفر کرده بودند، یکی از این نیروها به دلیل پرس‌وجو درباره محل اقامت نصرالله و مدت زمان حضور او در مکان‌های خاص، بازداشت شد.

به گفته این مقام، کشته شدن حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله، مقامات حکومت ایران را بر آن داشته تا به طور کامل درباره نفوذهای احتمالی در نیروهای خود، از سپاه پاسداران گرفته تا مقامات ارشد امنیتی، تحقیق کنند.

یکی دیگر از مقامات هم گفته است، سران جمهوری اسلامی به ویژه به کسانی مشکوک شده‌اند که به خارج از کشور سفر می‌کنند یا اقوامشان در خارج از ایران زندگی می‌کنند.

گفته می‌شود کشته شدن حسن نصرالله باعث ایجاد بی‌اعتمادی عمیق بین تهران و حزب‌الله شده است.

همزمان حزب‌الله لبنان اعلام کرد که در انتخاب رهبر جدید خود تردید دارد و نگران است نفوذ مداوم اسرائیل در این تشکیلات، جان جانشین نصرالله را هم به خطر بیاندازد.

حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان جمعه ۶ مهرماه در پی بمباران مقر حزب‌الله در بیروت کشته شد.

حسن نصر‌الله پس از صبحی الطفیلی و عباس موسوی، سومین دبیرکل حزب‌الله لبنان بود.

برخی رسانه‌ها بعد از کشته شدن نصرالله مدعی شدند که یک ایرانی «گرای» رهبر حزب‌الله را به اسرائیل داده بود.

صدای آمریکا: رسانه‌های ایران روز پنجشنبه ۸ شهریور گزارش دادند که نشت گاز در یکی از مراکز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باعث کشته شدن دو نفر و زخمی شدن ۱۰ نفر دیگر شد.

روابط عمومی سپاه اصفهان نام این دو نفر را مختار مرشدی و مجتبی نظری عنوان، و درجه‌های آنها را به ترتیب «سرهنگ دوم» و «سروان» اعلام کرده است.

بنا بر این گزارش‌ها، این نشت گاز چهارشنبه شب در کارگاهی متعلق به سپاه در استان اصفهان رخ داد.

در بیانیه روابط عمومی سپاه گفته نشده که آیا این دو نفر بر اثر خفگی گاز جان خود را از دست داده‌اند یا نشت گاز منجر به انفجار شده است.

در سال‌های اخیر، چندین انفجار مرگبار در تأسیسات سپاه پاسداران رخ داده است. قابل توجه‌ترین این موارد انفجار «پادگان مدرس» سپاه واقع در روستای بیدگنه از توابع شهر ملارد در سال ۱۳۹۰ بود که بر اثر آن ۱۷ تن از نیروهای سپاه، جمله حسن تهرانی مقدم که از او به عنوان پدر صنایع موشکی ایران یاد می‌شد، کشته شدند.

اصفهان مرکز بسیاری از تأسیسات هسته‌ای ایران، از جمله تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی نطنز، است؛ جایی که جمهوری اسلامی غنی‌سازی اورانیوم با سانتریفیوژهای پیشرفته نسل ششم را در آن پیش می‌برد.

در بهمن‌ ۱۴۰۱ نیز یک کارخانه تسلیحاتی در اصفهان مورد حمله قرار گرفت. مقامات نظامی جمهوری اسلامی در آن زمان گفتند که این حمله خسارتی در پی نداشته و مدعی شدند «ریزپرنده»‌های استفاده شده در حمله از بین رفتند.

در فروردین ‌ماه ۱۴۰۳، پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در یک پایگاه هوایی بزرگ و در یک سایت هسته‌ای در نزدیکی اصفهان در جریان حمله متقابل منتسب به اسرائیل پس از حملات پهپادی و موشکی تهران به اسرائیل در اصفهان مورد اصابت قرار گرفت.

جمهوری اسلامی همواره انگشت اتهام خود را به سوی اسرائیل نشانه گرفته‌اند. برای نمونه آنها در سال ۱۳۹۹ اسرائیل را عامل ترور محسن فخری‌زاده معرفی کردند. از فخری‌زاده به عنوان «مغز متفکر» برنامه مخفی جمهوری اسلامی برای توسعه قابلیت‌های هسته‌ای یاد می‌شد.

پس از کشته شدن اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس، در دهم مرداد در تهران نیز جمهوری اسلامی بار دیگر به رغم موضع «نه تایید و نه تکذیب» اسرائیل، آن را به اسرائیل نسبت داد و تهدید به انتقام‌گیری کرد.

از آن زمان نگرانی‌های بین‌المللی نسبت به تشدید تنش‌ها و درگیری گسترده‌تر در منطقه افزایش یافته است.

در مقابل، مقامات اسرائیلی وعده داده‌اند هر کسی به این کشور حمله کند، مجبور به پرداخت «بهایی سنگین» خواهد شد.

ایران اینترنشنال: گروه «سپاه ممنوع» (StopIRGC) در کانادا با اشاره به تروریست شناخته شدن سپاه در این کشور و وظیفه دولت کانادا برای پیگرد عوامل سپاه و جمهوری اسلامی، از مردم خواست اطلاعات خود درباره عوامل و وابستگان سپاه و حکومت ایران را به این گروه ارائه دهند.

«سپاه ممنوع» گروهی از وکلا در کانادا، آمریکا و ایران است که از پاییز ۱۴۰۱ برای اقدام علیه وابستگان سپاه پاسداران در کانادا کارزاری را ایجاد کرده‌اند.

صدای آمریکا: خبرگزاری آسوشیتدپرس روز چهارشنبه گزارش داد حدود ۱۲ جت جنگنده اف-۱۸ از ناو هواپیمابر تئودور روزولت پرواز کردند و در یک پایگاه نظامی در خارومیانه فرود آمدند.

آسوشیتدپرس این خبر را به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش کرد و نوشت: «این اقدام بخشی از تلاش پنتاگون برای کمک به دفاع از اسرائیل در برابر حملات احتمالی جمهوری اسلامی ایران و نیروهای نیابتی آن و همچنین به منظور محافظت از نیروهای ایالات متحده است.»

به گفته این مقام، جنگنده‌های اف-۱۸ و یک هواپیمای جاسوسی گرومن ایی-۲ هاوکی از ناو آمریکایی در خلیج عمان بلند شدند و روز دوشنبه در پایگاه نامعلومی فرود آمدند.

لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، دستور افزایش حضور نظامی در منطقه را صادر کرده است.

مقامات نگران تشدید خشونت‌ها در خاورمیانه در پی کشته شدن یکی از فرماندهان ارشد حزب‌الله در لبنان و رهبر ارشد حماس اسماعیل هنیه در هفته گذشته در ایران هستند. هر دو گروه مورد حمایت مالی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی هستند.

مظنون پرونده کشتن هنیه اسرائیل است اما این کشور کشتن او را رد و یا تائید نکرده است. با این حال اسرائيل پس از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائيل وعده کشتن او را داده بود.

انتظار می‌رود استقرار جت‌های نیروی دریایی آمریکا موقت باشد، چرا که یک اسکادران از جت‌های جنگنده پیشرفته اف-۲۲ نیروی هوایی آمریکا نیز از پایگاه اصلی خود در آلاسکا به سمت همان پایگاه در خاورمیانه در حرکت است. مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، گفت که انتظار می‌رود در روزهای آینده حدود ده فروند اف-۲۲ وارد خاورمیانه شوند.

مشخص نیست تا چه مدت این دو گروه از هواپیماها هم‌زمان در آن پایگاه خاورمیانه حضور داشته باشند.

پیشتر نیویورک تایمز روز جمعه ۱۲ مرداد به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که آمریکا در واکنش به تهدیدهای جمهوری اسلامی ایران و نیروهای نیابتی‌اش در غزه، لبنان، و یمن در مورد حمله به اسرائیل در روزهای آینده، جهت اعزام هواپیماهای جنگی بیشتر به خاورمیانه آماده می‌شود.

با افزایش سطح‌ تنش در منطقه خاورمیانه، جو بایدن رئیس جمهوری ایالات متحده و کامالا هریس معاون او، عصر دوشنبه با اعضای تیم امنیت ملی دولت جلسه‌ای در کاخ سفید برگزار کردند.

این جلسه در شرایطی برگزار شد که جمهوری اسلامی، اسرائيل را بر سر کشته شدن رهبر گروه تروریستی حماس، اسماعیل هنیه، تهدید کرده است و روزنامه وال‌ استریت ژورنال به نقل از یک دیپلمات عرب گفته که یک مقام ایرانی روز دوشنبه گفته در ۴۸ ساعت آینده هر زمان ممکن است حمله‌ای از ایران رخ دهد.

صدای آمریکا: روزنامه بریتانیایی تلگراف روز جمعه ۱۲ مرداد در گزارشی نوشت که سازمان اطلاعاتی اسرائیل، موساد، با استخدام نیروهایی از سپاه، در ساختمان محل اقامت اسماعیل هنیه در تهران بمبگذاری کرده و او را کشته است.

براساس این گزارش عوامل امنیتی جمهوری اسلامی از سپاه «انصارالمهدی» که مسئولیت حفاظت از اماکن و شخصیتها را برعهده دارد، با همکاری با موساد مواد منفجره را در سه اتاق جداگانه از ساختمانی که اسماعیل هنیه عمدتا در آن اقامت داشت، کارگذاری و بامداد چهارشنبه ۱۰ مردادماه آنرا از خارج از ایران منفجر کرده‌اند.

به گزارش روزنامه بریتانیایی تلگراف، عوامل اجرای این عملیات در تصاویر دوربین‌های مداربسته دیده شدند که به‌طور مخفیانه وارد اتاق‌ها شده و پس از چند دقیقه خارج می‌شوند.

گفته می‌شود این افراد پیش از انجام عملیات روز چهارشنبه از کشور خارج شده‌اند اما با یک رابط در داخل ایران مرتبط بودند.

روزنامه تلگراف همچنین نوشت اقدام به کشتن اسماعیل هنیه، رئیس سیاسی حماس، همزمان با مراسم تشییع جنازه ابراهیم رئیسی، برنامه‌ریزی شده بود اما به دلیل ازدحام جمعیت در داخل ساختمان و احتمال ناکامی، این عملیات انجام نشد.

یک مقام سپاه پاسداران هم به تلگراف گفت اکنون مطمئن هستند که موساد عوامل سپاه حفاظت انصار المهدی را استخدام کرده است.

او همچنین افزود: «پس از تحقیقات بیشتر، بمبهای اضافی در دو اتاق دیگر کشف شد.»

یک مقام دیگر سپاه پاسداران هم به تلگراف گفت که این عملیات یک تحقیر بزرگ برای جمهوری اسلامی و یک نقص بزرگ امنیتی است.

این مقام افزود در حال حاضر، گروههای درون سپاه در بخش‌های مختلف یکدیگر را به شکست متهم می‌کنند و اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، دستور داده تا شماری از سپاهیان مشکوک و مظنون اخراج، دستگیر و احتمالاً اعدام شوند.

گفته می‌شود علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی هم در دو روز گذشته چندین بار تمامی فرماندهان ارشد نظامی را فراخوانده و خواستار پاسخگویی شده است.

کشتن اسماعیل هنیه در پایتخت ایران نگرانی‌ها را درباره نفوذ و توانایی اسرائیل برای عملیات در داخل ایران تشدید کرده است.

علی یونسی، وزیر اسبق اطلاعات جمهوری اسلامی، در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۲۰ گفته بود: «همه مقامات جمهوری اسلامی باید نگران جان خود باشند و اگر اسرائیل تاکنون مقامات سیاسی جمهوری اسلامی را هدف قرار نداده به این دلیل است که هنوز تصمیم به انجام این کار نگرفته است.»

همزمان یکی از دستیاران مسعود پزشکیان به تلگراف گفت که «این نقص امنیتی» ممکن است به‌صورت عمدی توسط سپاه ایجاد شده باید تا به چهره «رئیس‌جمهور جدید» آسیب بزند چرا که سپاه با دیدگاه‌های او در مورد دیپلماسی بین‌المللی و دیگر جنبه‌های سیاست‌های اصلاح‌طلبانه او موافق نیست.

این در حالی است که یک مقام حماس که در شب کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران در ساختمان محل اقامت او بوده، روز جمعه ۱۲ مردادماه ادعای کشته شدن هنیه «بر اثر بمبی که در اتاقش در تهران کار گذاشته شده بود» را رد و هدف گرفتن او توسط یک پرتابه را تایید کرد.

خالد قدومی که ایالات متحده او را «رابط بین حماس و حکومت ایران» می‌داند در گفتگو با پایگاه خبری العربی الجدید مستقر در لندن گفت: «از ظاهر محل پس از حمله و آنچه بر آن گذشت و از جسد اسماعیل هنیه مشخص است که هدف‌گیری با یک پرتابه هوابرد مثل موشک، انجام شده است.»

او ادعا و گزارش روز پنجشنبه روزنامه نیویورک تایمز مبنی بر کشته شدن اسماعیل هنیه توسط بمبی که حدود دو ماه پیش در محل اقامتش در تهران کار گذاشته شده بود را رد کرد و در روایت شب حادثه گفت:«دقیقاً در ساعت ۱:۳۷ بامداد، ساختمان محل استقرار ما لرزید، شدت لرزش به قدری بود که فکر کردم رعد و برق یا زلزله است. پنجره را باز کردم و باران یا رعد و برق ندیدم، بعد به طبقه چهارم که هنیه در آنجا بود رفتیم و متوجه شدیم که دیوار و سقف مکانی که او در آنجا بود، ریخته و او کشته شده است.»