اخبار

کمپین حقوق بشر ایران: در اقدامی جدید برای تشدید فیلتر تلگرام و کم اثر کردن یا بلااستفاده کردن فیلترشکن‌ها برای دسترسی به این پیام‌رسان، شرکت مخابرات ایران با تغییر مسیر دادن آدرس‌های ای.پی تلگرام، کاربران را به جای متصل کردن به تلگرام، به سمت سرور‌های شرکت مخابرات هدایت کرده است و عملا دسترسی کاربران را به این پیام‌رسان قطع کرده‌اند.

تغییر مسیر دسترسی به تلگرام تنها کاربران داخل ایران را از استفاده این پیام‌رسان محروم نمی‌کند، بلکه با توجه به سرقت بردن ای‌پی‌ها، فراتر از مرزهای ایران می‌تواند تاثیرگذار باشد. برای این که سرورها در سراسر جهان در تماسند و مسیریابی ها را آپدیت می‌کنند. درصورتی که دولت ایران آدرسی که به تلگرام می‌رسد را منحرف کند و به سمت سرورهای شرکت مخاربرات بفرستد، سرورهای دیگر در جهان نیز با آپدیت کردن این ادرس ممکن است برای مدتی -حتی خیلی کوتاه- آدرس غلطی را به مخاطب خود برای دسترسی به تلگرام بدهند و به این ترتیب دسترسی به تلگرام نه تنها در ایران بلکه در دیگر کشورهای جهان نیز مختل شود. اگر چه معمولا تغییر مسیرهایی از این نوع به سرعت توسط «مسیریاب»‌های اصلی اینترنت در سطح جهان شناسایی و اصلاح می‌شوند و به این ترتیب اختلال از بین می‌رود.

اما انجام اقداماتی مانند به سرقت بردن (BGP (Border gateway Protocol، که به تغییر مسیر و آدرس‌دهی شبکه اینترنت منجر می‌شود، اعتبار وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات ایران را در سطح جهان خدشه‌دار می‌کند. BGP، پروتکلی است که نحوه ارتباط مسیریاب‌های اینترنتی را با هم مشخص می‌کند.

با توجه به اینکه چنین اقدامی برای فیلتر کردن یک سایت یا اپلیکیشن، تاثیر موقتی دارد و  به سرعت توسط مسیریاب‌های اصلی شبکه اینترنت در سطح جهان اصلاح و بی‌اثر خواهد شد، مشخص نیست که ایران با چه هدفی به اختلال در شبکه‌جهانی برای قطع ارتباط کاربران با تلگرام اقدام کرده است.

محمدجواد آذری‌جهرمی وزیر ارتباطات و فن‌اوری اطلاعات در واکنش به این اتفاق در توییتر نوشت: «بنابر گزارش‌هایی که تاکنون دریافت کردم، مخابرات ایران روز هشتم مرداد ماه از ساعت ۴ تا ۶ بامداد درگیر تغییر توپولوژی و تجمیع شبکه استانی خود در شیراز و بوشهر بوده است. در صورت تائید خطا، چه سهوی یا عمدی، مخابرات ایران جریمه سنگینی خواهد شد. سازمان تنظیم مقررات[سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی] مامور رسیدگی شده است.»

به سرقت بردن بی‌جی‌پی مانند این است که شما با فریب دادن اداره پست محل خود، نشانی خودتان را به جای نشانی فرد دیگری جا بزنید و از این به بعد تمام بسته‌ها و مرسولات پستی آن نشانی به جای آنکه تحویل مقصد شود به شما تحویل داده می‌شود و در صورتی که بسته پستی ارسالی دارای مهر و موم محکم و امنی نباشد، شما می‌توانید آن بسته را باز کنید، محتوای آن را بررسی کنید و حتی محتوای مورد نظر خود را در داخل بسته گذاشته و آن را دوباره به مقصد اصلی و یا نشانی‌ دیگری پست کنید.

با این وجود این نخستین بار نیست که ایران با انجام اقداماتی غیرقانونی و خلاف عرف جهانی تلاش می‌کند تا سیاست‌های فیلترینگ خود را به خارج از مرز‌های خود گسترش دهد.

بررسی‌های کمپین نشان می‌دهد که تاریخ ۲۶ تیر ۱۳۹۷ایران تلاش کرده بود تا وب‌سایت‌های فیلتر شده در داخل ایران را در خارج از ایران نیز از دسترس خارج کند. به این صورت که اگر وب‌سایتی که در داخل ایران میزبانی می‌شود و فیلتر شود در خارج از ایران نیز در دسترس قرار نگیرد. با توجه به این عمل، «تخریب و اخلال در داده‌های» در حال انتقال در شبکه محسوب می‌شود، بر اساس قانون جرایم رایانه‌ای ایران جرم است. مسوول پیاده‌سازی چنین روشی شرکت ارتباطات زیرساخت، وابسته به وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات است.

به عنوان نمونه زمانی که کاربری در خارج از ایران در خواست دسترسی به وب‌سایت www.fileniko.com را بدهد، شرکت ارتباطات زیرساخت با تزریق(Code injection) کردن یک تکه کد(iframe) در وب‌سایت باعث می‌شود تا وب‌سایت «پیوندها» برای کاربر خارج از ایران باز شود. زمانی که یک وب‌سایت در ایران فیلتر است، کاربران به وب‌سایتی به نام «پیوندها» هدایت می‌شود ضمن آنکه که به آنها اعلام می‌کند این وب‌سایت مسدود است، تعدادی از وب‌سایت‌های مورد نظر مقامات ایرانی را برای بازدید پیشنهاد می‌کند. این وب‌سایت پس از چند روز از فیلتر خارج شد.
تصویر کد تزریق شده به یکی از وب‌سایت‌های که در داخل ایران فیلتر شده بود و در خارج از ایران نیز در دسترس نبود.

این روش عملا نوعی خرابکاری و هک محسوب می‌شود که بر اساس مواد ۷۳۶ و ۷۳۷ قانون جرائم رایانه‌ای ایران جرم و مجازات حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات را در پی‌خواهد داشت. هنوز آمار دقیقی از تعداد وب‌سایت‌های که به این روش در در حال مسدود شدن هستند در دست نیست.

بی‌جی‌پی چیست؟

روز دوشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۷ وب‌سایت bgpstream.com که یکی از مراجع نظارت،‌ بررسی و تحلیل ترافیک اینترنت بر روی پروتکل BGP است، گزارش داد شرکت مخابرات ایران از ساعت ۶:۲۸ دقیقه بامداد به وقت نیویورک به سرقت بخشی از IP آدرس‌های مربوط به اپلیکیشن پیام‌رسان تلگرام اقدام کرده است.

حمید کشفی کارشناس امنیت شبکه ساکن اروپا در توضیح سرقت BGP به کمپین گفت: «به سرقت بردن بی‌جی‌پی درست مثل این هست که شما مشخصات آدرس پستی یک نفر را تغییر بدهید به آدرس خانه خودت و همه بسته‌ها و نامه‌هایش را دریافت کنید. حالا اگر حساب شده این کار را کرده باشید بعد از گرفتن بسته‌ها و نامه‌ها دوباره آنها را به آدرس و مقصد اصلی‌شان می‌فرستید.»

با توجه به اینکه تلگرام از اردیبهشت ماه فیلتر است به نظر می‌رسد که اقدام امروز ایران برای تقویت فیلترینگ تلگرام صورت گرفته باشد. به این صورت که ایران با توزیع نشانی‌های غلط در مورد اپلیکیشن تلگرام، عملا ترافیک این اپلیکیشن را به سمت سرور‌های خود در داخل ایران هدایت می‌کند. پیش از این در اسفند ۱۳۸۶ دولت پاکستان از روش مشابهی برای فیلتر کردن یوتیوب استفاده کرده بود. زمانی که دولت پاکستان تصمیم گرفت سایت یوتیوب را فیلتر کند به دلیل آنکه آدرس فیلترینگ خود را در سطح جدول‌های مسیریابی جهانی بی‌جی‌پی تغییر داد، بیشتر ترافیک YouTube به سمت پاکستان هدایت شد.

درو فیسجرالد گزارشگر حوزه مخابرات روزنامه واشنگتن پست در این مورد در توییتر خود نوشت: «ترجمه: مشتی از پیام‌های تلگرام از سراسر جهان به ایران منتهی شدند.»

با وجود آنکه فیلتر کردن به این روش می‌تواند باعث ایجاد اختلال گسترده بر روی اپلیکیشن تلگرام در سطح جهانی شود، اما مشکل فیلترینگ این روش در این است که به سرعت این تغییر نشانی‌ها توسط سرور‌های مسیریاب جهانی قابل شناسایی هستند و در نهایت طی دو یا سه روز مسیر‌های اصلی و درست جایگزین مسیر غلط خواهد شد و این روش را کاملا غیرکاربردی خواهد کرد.

پروتکل بی‌جی‌پی به مسیریاب‌ها در شبکه اینترنت کمک می‌کند تا بتوانند همدیگر با پیدا بکنند. تصور کنید شما درخواست باز کردن وب‌سایت www.Telegram.com را می‌دهید. مسیر دسترسی به سرور مورد نظر شما باید در سطح شبکه اینترنت با استفاده از مسیریاب‌ها پیدا شود تا از این طریق شما بتوانید به مسیر بهینه و مناسب را برای دسترسی به اطلاعاتی که نیاز دارید را پیدا کنید.

مسیریاب‌ها به بیان ساده کامپیوتر‌هایی هستند که در خود جدولی از نشانی‌های اینترنتی یا IP را نگه‌داری می‌کنند که به صورت فیزیکی در سراسر جهان به هم متصل و در ارتباط هستند. پروتکل بی‌جی‌پی کمک می‌کند تا این مسیریاب‌ها بتوانند یکدیگر را پیدا کنند و در صورتی که نشانی تغییر کرد، خود را با تغییرات جدید به روز رسانی کنند. به این شکل که توسط این پروتکل هر کدام از این مسیریاب‌ها به یک دیگر اطلاع می‌دهد که کدام محدوده از آدرس‌های اینترنتی را دارند و چطور اگر کسی از مسیریاب کناری درخواست این آدرس‌ها را کرد باید آنها را دریافت کنند.

حمید کشفی کارشناس امنیت شبکه ساکن اروپا در این مورد علت انجام چنین حملاتی به کمپین گفت: «به سرقت بردن ترافیک اینترنت از طریق بی‌جی‌پی ساده‌ترین راه برای شنود ترافیک یه کشور، شرکت و یا شبکه دیگر است در زمانی که دسترسی یا کنترل فیزیکی روی بستر مورد نظر را ندارید. بر خلاف تصور عموم این مدل حمله جزییات فنی خیلی ساده‌ایی دارد. در واقع یه جور اشتباه عمدی در تنظیم مسیریاب‌های اصلی یک سرویس دهنده اینترنت است.» به گفت کشفی از این نوع حمله‌ها « برای شنود و استخراج اطلاعات از ترافیک یا حتی حمله به اس‌‌اس‌‌ال استفاده می‌شود. اگر ترافیک درست رمزنگاری شده باشه خیلی خطر جدی ندارد ولی در عمل و دنیای واقعی همیشه مشکل وجود دارد.» او در مورد تصادفی و یا عمدی بودن این اتفاق گفت: «عادت دولت‌ها این است که این کار را عمدی انجام میدن و بعد میگن تصادفی بوده. در این مورد احتمال تصادفی بودن خیلی خیلی کم هست بخاطر استراتژیک بودن موقعیت تلگرام تو ایران.»

چون حمله‌‌های بی‌جی‌پی خیلی سریع شناسایی و رفع میشن حداکثر ممکنه است تا چند روز این وضعیت دوام بیارد. حمید کشفی به کمپین گفت: «می‌شود چک کرد و فهمید که فلان آدرس مثلا در مالکیت یه شرکت روسی است و محل فیزیکی ثبت شده‌اش روسیه… در حالی که این اعلام جعلی می‌گوید که ترافیک مربوط به این آدرس را برای من بفرستید که یک روتر ساکن ایران هستم.»

رادیوفردا: تنها ساعاتی پس از انتشار خبری مبنی بر احتمال فیلتر شدن شبکه اجتماعی اینستاگرام در ایران، وزیر ارتباطات در دولت حسن روحانی آن را تلاشی برای «انحراف افکار عمومی از مطالبه‌گری شفاف‌سازی سوءاستفاده‌کنندگان ارزی اخیر» دانست.

به گفته محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات، تلاش برای فیلتر کردن شبکه‌های اجتماعی در ایران خبر تازه‌ای نیست، آن هم در شرایطی که نه فیلتر، بلکه «رفع فیلتر» توئیتر «در انتظار» بررسی است.

روز سه‌شنبه، ۱۲ تیرماه، چند خبرگزاری از جمله خبرگزاری فارس به نقل از یک مقام عالی‌رتبه قضایی از احتمال فیلتر شدن شبکه اجتماعی اینستاگرام در کشور خبر دادند.

به گفته محمد مصدق، معاون اول دادستان کل کشور، فیلترینگ اینستاگرام در دستور کار این مقام قضایی قرار گرفته و دادستانی کل در غیاب شکایت خصوصی «به عنوان مدعی‌العموم به این موضوع ورود کرده است».

آقای مصدق دلیل این امر را «جمع‌آوری پول به بهانه کمک به افراد بی‌بضاعت» توسط بعضی از «سلبریتی‌ها» [اشخاص معروف] و «سوء‌استفاده از احساسات پاک مردم» عنوان کرد.

حجت‌الاسلام مصدق جزئیاتی در این باره ارائه نکرده است.

با این حال آقای آذری جهرمی تنها ساعتی بعد در یک پیام توئیتری این اظهار نظر را زیر سوال برده و صراحتاً آن را تلاشی برای «انحراف افکار عمومی» تعبیر کرد.

آن طور که آقای آذری جهرمی در این توئیت نوشته است: «موضوع پیگیری برخی برای “فیلتر” سرویس‌های مختلف اینترنتی تازگی ندارد. “رفع فیلتر” توئیتر در صف انتظار جلسه کارگروه تعیین مصادیق قرار دارد. آن چه تازگی دارد طرح یک موضوع قدیمی توسط برخی رسانه‌ها برای انحراف افکار عمومی از مطالبه‌گری #شفاف_سازی سوءاستفاده‌کنندگان ارزی اخیر است.»

اشاره وزیر ارتباطات به موج تازه‌ای در عرصه اجتماعی و سیاسی ایران برای «شفافیت» و «شفاف‌سازی» است که در پی مسئله افزایش بهای دلار در بازار ایران و رسیدن آن در ماه جاری به هشت هزار تومان آغاز شد.

این موج حتی به کابینه آقای روحانی هم رسید و دو عضو این کابینه را در برابر هم قرار داد: در حالی که وزیر صنعت با انتشار اسامی واردکنندگانی که ارز دولتی دریافت کرده بودند مخالف بود، وزیر ارتباطات بر این عقیده بود که «بخش خصوصی پاکدست» از انتشار چنین فهرستی حمایت می‌کند.

بر پایه همین عقیده، آقای آذری جهرمی در توئیتر اقدام کرد به افشاگری درباره کسانی که از دولت ارز ارزان گرفته و آن را به مصرفی جز آن چه تعهد کرده بودند رسانده بودند.

حتی یکی از پیام‌های «وزیر جوان» دولت با «پسند» یا «لایک» حساب کاربری حسن روحانی در توئیتر همراه شد و برخی از کاربران این موضوع را به معنای حمایت رئیس جمهور ایران از وزیر ارتباطات در مقابل دیدگاه وزیر صنعت ارزیابی کردند.

حال آقای آذری جهرمی می‌گوید که قوه قضائیه می‌خواهد با طرح فیلترینگ اینستاگرام «شفاف‌سازی» درباره «سوء‌استفاده‌کنندگان ارزی» را به بیراهه بکشاند.

دادستان کل کشور که ریاست کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را بر عهده دارد در یک سال گذشته حمایتی قاطعانه و گسترده از فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی کرده است.

این بخش از قوه قضائیه جمهوری اسلامی حتی تا آنجا پیش رفته است که در خردادماه سال جاری در برابر درخواست شماری از وزیران و نمایندگان مجلس برای رفع فیلتر توئیتر نیز ایستاد.

منابع: خبرگزاری فارس، توییتر، رادیوفردا/ ف. دو./ پ. پ.

دیگیاتو: «حجت‌الاسلام محمد مصدق»، معاون اول دادستان کل کشور خبر داده است که فیلترینگ شبکه اجتماعی اینستاگرام در دستور کار قرار گرفته است.

اما علت اینکه تنها شبکه اجتماعی مسدود نشده‌ی پرطرفدار در ایران در حال مسدود شدن است چیست؟ آنطور که «فارس» نقل می‌کند، معاول اول دادستان کل کشور عنوان کرده که برخی افراد تحت عنوان سلبریتی در فضای مجازی به بهانه کمک به افراد بی‌بضاعت، پول جمع آوری می‌کنند که همین موضوع باعث کلاه‌برداری‌های بسیاری شده و دادستانی کل کشور نیز به عنوان مدعی العموم به این مسئله ورود کرده است.

معاون اول دادستان کل کشور عقیده دارد که این مسائل باعث بی اعتمادی به نهادهای متولی امر کمک‌رسانی به مردم شده: «ما باید با عملکرد خودمان دست این افراد را قطع و اعتماد را به جامعه بازگردانیم.»

مصدق گفت: «در همین راستا فیلترینگ اینستاگرام در دستور کار قرار گرفته و آقای خرم‌آبادی در معاونت امور فضای مجازی دادستانی کل کشور به صورت جدی پیگیر این موضوع شده و باید ببینیم چه اتفاقی می افتد.»

بعد از اضافه شدن تماس تصویری و قابلیت IGTV، گمانه زنی‌هایی در خصوص فیلترینگ اینستاگرام یا دست‌کم مسدود شدن این دو قابلیت شده بود. «حسین فلاح جوشقانی»، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیز درباره احتمال فیلترینگ اینستاگرام به دیجیاتو گفته بود که این سازمان هیچ برنامه‌ای مبنی بر فیلتر کردن این شبکه اجتماعی یا بخشی از آن ندارد. با این حال مانند سابق، شاهد ورود قوه قضاییه به مسئله فیلترینگ آخرین شبکه اجتماعی باقی مانده در ایران هستیم.

استان‌وایر: سایت رسمی سپاه تهران از شکست برنامه‌های دولت و نظام در فیلتر «تلگرام» و هدایت مردم به شبکه‌های اجتماعی داخلی خبر داده است.

«بسیج‌پرس» نوشته که «رفته رفته حال و روز این روزهای تلگرام به مانند قبل می‌شود، البته به لطف استفاده کردن از فیلترشکن‌ها و جواب‌گو نبودن پیام رسان‌های داخلی به نیاز‌های مردم.»

این سایت به صراحت اعلام کرده که «طرح فیلترینگ تلگرام توسط دولت با شکست مواجه شده است.»

جواد طباطبایی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اردستان هم در این رابطه گفته «شبکه‌های اجتماعی داخلی جوابگوی نیازهای ارتباطاتی مردم نیستند.»

طباطبایی در واکنش به بی‌اعتنایی مردم به این شبکه‌ها گفته «مردم وقتی با اجبار روبه رو می‌شوند، از خود واکنش منفی نشان می‌دهند.»

وی افزوده «استفاده از فیلترشکن یک هنجار شکنی است، مردم به منظور مخالفت از روش اتخاذی دولت از فیلترشکن‌ها استفاده می‌کنند.»

طباطبایی ادامه داده «استفاده از فیلترشکن توصیه نمی‌شود اما بهترین جایگزین پیام رسان‌های داخلی هستند که خیلی ضعیف عمل کرده‌اند.»

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اردستان اضافه کرده «فیلتر تلگرام در روسیه انجام شده و با شکست مواجه شده است.»

رادیوفردا: محمدجعفر منتظری، دادستان کل ایران، درخواست شماری از وزیران و نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای رفع فیلتر شبکه اجتماعی توئیتر را رد کرد.

شش وزیر دولت حسن روحانی و دو نماینده مجلس شورای اسلامی که همگی از اعضای کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه هستند در نامه‌ای به دادستان کل کشور با اشاره به گستره جهانی تاثیر توئیتر خواستار رفع فیلتر این رسانه شده بودند.

این نامه روز دوشنبه منتشر شد و به امضای وزیران اطلاعات، ارتباطات و فناوری اطلاعات، آموزش و پرورش، دادگستری، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین رمضان علی سبحانی‌فر و محمد کاظمی، دو نماینده مجلس که عضو کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه هستند، رسیده است.

اما دادستان کل کشور که ریاست کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را بر عهده دارد، ضمن رد این درخواست، بحث توئیتر را خارج از صلاحیت این کمیته دانست.

بر اساس گزارش خبرگزاری ایسنا، محمدجعفر منتظری روز سه‌شنبه اول خرداد در جمع خبرنگاران گفت: «توئیتر به موجب دستور قضایی فیلتر شده و به همین جهت قابلیت طرح در کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را ندارد و در نتیجه مطرح نخواهیم کرد».

وی در ادامه گفت: «مادام که شرایط توئیتر مثل گذشته باشد، دستور قضایی به استحکام خود باقی است».

توئیتر در حالی در ایران فیلتر است که دفتر آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، حسن روحانی، رئیس‌جمهوری، و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در این شبکه اجتماعی فعالند.

در نامه هشت عضو کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه به دادستان از توئیتر به عنوان «فضایی برای نقش آفرینی موثرتر» فعالان رسانه‌ای و جوانان ایران نام برده شده است.

در این نامه تاکید شده که استفاده از «فضای رسانه‌ای بین‌المللی تاثیر بسیار قوی‌تری در جامعه جهانی خواهد داشت».

روز سه‌شنبه همچنین یک مقام قضایی دیگر ایران گزارش‌ها درباره احتمال رفع فیلتر تلگرام را رد کرد.

عبدالصمد خرم‌آبادی، معاون قضایی دادستان کل کشور، به ایسنا گفته که «رفع فیلتر تلگرام صحت ندارد و فیلتر تلگرام قطعی و دائمی است».

در روزهای اخیر خبری منتسب به لعیا جنیدی، معاون حقوقی رئیس‌جمهوری ایران، منتشر شده بود دال بر اینکه تلگرام به زودی رفع فیلتر می‌شود.

اما قبل از این مقام قضایی، روابط عمومی معاونت حقوقی رئیس‌جمهوری ایران این خبر را تکذیب کرد و گفت که خانم جنیدی هیچ صفحه‌ای در شبکه‌های مجازی از جمله توئیتر و اینستاگرام ندارد و این صفحات جعلی هستند.

پیام‌رسان تلگرام در ایران حدود چهل میلیون کاربر دارد، اما به گفته مقام‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پس از مسدودسازی این رسانه تنها یک میلیون نفر از شمار کاربران آن کاسته شده است.
بر اساس گزارش‌های ایسنا و رادیو فردا/ س.ن/ ک.ر

عصرایران: بزرگ ترین زیر ساخت برای یک پیام رسان، نه امکانات فنی مدرن و نه منابع مالی عظیم که “اعتماد”ی است که مردم نسبت به آن پیام رسان دارند.

عصر ایران – مدیر پیام رسان سروش، سایت انتخاب را تهدید به شکایت کرد! این تهدید بعد از آن صورت گرفت که انتخاب به نقل از سیدمیثم سیدصالحی، مدیر سروش نوشت که او از دولت خواسته 10 میلیون کاربر به این پیام رسان دهد.

سیدصالحی در واکنش به این خبر، اظهارات منتسب به خود را تکذیب و سایت منتشر کننده را تهدید به برخورد حقوقی کرد.
این احتمالاً اولین بار است که یک پیام رسان داخلی در صدد شکایت از یک رسانه داخلی برآمده است!

در واکنش به این تهدید، پایگاه خبری انتخاب فیلمی از اظهارات مدیر سروش در دانشگاه الزهرا(س) را منتشر کرده است که نشان می دهد وی از دولت می خواهد کاری کند که سروش یک پایگاه کاربری 10 میلیونی داشته باشد.
متن سخنان سید صالحی دقیقاً به شرح زیر است:

“آقای وزیر [ارتباطات] ادعا می کنند ما پهنای باند دادیم به پیام رسان های داخلی . این پهنای باند الان به چه درد من می خورد؟ مگه من مصرف پهنای باندم چقدر است؟
من الان پایگاه کاربری می خواهم. اگر راست می گویید که قرار است آن انحصار بزرگ شکسته بشود بیایید یک کاری کنید من آن پایگاه کاربری 10 میلیونی که تلگرام در کشور داشته رو داشته باشم.”

در این باره سه نکته قابل توجه است:
1 – مدیر پیام رسان سروش می گوید: “این پهنای باند الان به چه درد من می خورد؟ مگه من مصرف پهنای باندم چقدر است”
این بزرگ ترین اعتراف مدیر سروش درباره عدم استقبال مردم ایران از این پیام رسان است. وقتی او پهنای باند اختصاص داده شده را زیاد می داند و می گوید مگر من چقدر مصرف پهنای باند دارم معنای ساده و فنی اش این است که تعداد کاربران سروش اندک است و الا اگر زیاد بودند که باید مصرف پهنای باند سروش هم بالا می رفت.

2 – فرق است بین کارآفرینی که استارت آپی را از صفر راه انداخته است و با تدبیر خود مدیریت می کند با کسی که از بودجه بیت المال حقوق می گیرد تا بر مجموعه ای که آن هم با بودجه بیت المال راه اندازی شده است، مدیریت کند.

حاصل پارادایم ذهنی چنین مدیری همین انتطاراتی است که بیان می کند:من الان پایگاه کاربری می خواهم. بیایید کاری کنید من پایگاه کاربری 10 میلیونی داشته باشم!

مگر قرار است دولت پایگاه کاربری به پیام رسان ها بدهد؟
مگر زمانی که سایت کلوپ به عنوان یک شبکه اجتماعی داخلی راه افتاد و میلیون ها عضو گرفت، دولت به او پول و کاربر داد؟ همین آپارات و تماشا و نماشا و … چطور؟ سال هایی که در ایران وبلاگ نویسی رواج داشت، پرشن بلاگ و بلاگفا و میهن بلاگ کاربران و هزینه های خود را از بیت المال می گرفتند؟!

اصلاً چرا از بین این همه پیام رسان داخلی مانند ویسپی و بله و گپ و … تنها این سروش است که طلبکاری می کند؟
البته قابل درک است، چرا که سروش متعلق به صدا و سیمایی است که سال های سال به انحصار عادت کرده و مدام بودجه های کلان را بلعیده و خروجی اش نیز همین است که می بیند!
حالا همان سازمان وارد عرصه ای شده که در آن رقابت وجود دارد ولی نمی تواند به تلگرامی که فیلتر هم شده است، حتی نزدیک شود!
آیا باید همسایه ها یاری کنند که صدا و سیما پیام رسان داری کند؟!

3 – بزرگ ترین زیر ساخت برای یک پیام رسان، نه امکانات فنی مدرن و نه منابع مالی عظیم که “اعتماد”ی است که مردم نسبت به آن پیام رسان دارند.
بهتر است برخی پیام رسان های داخلی، به جای طلبکاری از زمین و زمان و درخواست پایگاه کاربری از این و آن، طوری رفتار کنند که اعتماد مردم را جلب کنند و این، تنها با کرنش واقعی در برابر اراده مردم به دست می آید.

بعد از تحریر:
تلگرام، بیش از 40 میلیون کاربر در ایران دارد نه 10 میلیون.

رادیوفردا: کمتر از یک هفته پس از انتقاد صریح حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، از فیلتر شدن برنامه پیام‌رسان تلگرام، روز دوشنبه، ۱۷ اردیبهشت، یک نامه قدیمی او به وزیر ارتباطات در این باره منتشر شد.

نامه شش بند دارد که از این میان سه بند مستقیماً به اخبار و گزارش‌های اخیر درباره فیلترینگ تلگرام ارتباط دارد: «برخورد موثر با فیلترشکن‌ها»، «تقویت شبکه‌های پیام‌رسان داخلی»، و «رفع انحصار از پیام‌رسان فعلی خارجی».

در این نامه بر «پیگیری جدی» تقویت پیام‌رسان‌های داخلی و «الزام دستگاه‌های حکومتی برای استفاده از شبکه‌های پیام‌رسان داخلی در امورد اداره کشور» تأکید شده‌است.

آن طور که در شبکه‌های اجتماعی از جمله توئیتر اشاره شده است، این نامه با مهر «خیلی محرمانه» روز دوشنبه «به رؤیت» نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسیده است.

پس از چندین هفته گمانه‌زنی و انتشار گزارش‌های متعدد از احتمال بالای فیلتر شدن برنامه کاربردی تلگرام، دادسرای فرهنگ و رسانه تهران هفته گذشته با صدور دستور مسدودسازی این پیام‌رسان، از ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی در ایران خواست از روز دوشنبه، دهم اردیبهشت، این دستور را اجرا کنند.

در واکنش به صدور این حکم، حسن روحانی، رئیس جمهور، روز جمعه، ۱۴ اردیبهشت، در پیامی تاکید کرد که دولت او نقشی در مسدودسازی پیام‌رسان تلگرام نداشته و آن را اجرا نکرده است.

آقای روحانی در متنی در اینستاگرام خود نوشت: «سیاست دولت یازدهم و دوازدهم مبتنی بر ایجاد فضای امن مجازی بوده و نه امنیتی. تاکنون هیچ شبکه اجتماعی و یا پیام‌رسانی توسط این دولت مسدود نشده و نخواهد شد. فیلتر و مسدودسازی اخیر تلگرام نیز نه توسط دولت اجرا شده و نه مورد تایید دولت است.»

این موضع‌گیری روشن حسن روحانی به انتقادهای بسیار در طیف اصولگرایان جمهوری اسلامی و همین طور در شبکه‌های اجتماعی دامن زد و خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، تا آنجا پیش رفت که از این اقدام او با عنوان «ژست مخالفت» یاد کرد.

به نظر می‌رسد انتشار نامه محرمانه رئیس دولت به وزیر ارتباطات نیز در همین راستا اتفاق افتاده باشد؛ نامه‌ای که گفته می‌شود حاوی حکم رئیس جمهور برای فیلتر شدن تلگرام است و انتقاد بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی را به دنبال داشته که حسن روحانی را به «دورویی» و «دروغگویی» متهم می‌کنند.

نامه با امضای حسن روحانی خطاب به وزیر ارتباطات با مهر «خیلی محرمانه» تاریخ ۲۵ دی‌ماه سال ۹۶ را بر خود دارد؛ کمتر از یک ماه پس از اعتراضات گسترده‌ای که در شهر مشهد آغاز شد و در مدتی بسیار کوتاه به ده‌ها شهر دیگر سرایت کرد.

در این نامه به روشنی به «وقایع اخیر» در دی‌ماه گذشته اشاره شده و ظاهراً دو روز پس از آن نوشته شده که شورای عالی امنیت ملی ایران درباره این اعتراضات جلسه‌ای فوق‌العاده داشته است.

با این حال در نامه رئیس جمهور به وزیر ارتباطات به فیلتر شدن اپلیکیشن تلگرام اشاره‌ای نشده و دستوری هم در این باره صادر نشده است.

اما خبرگزاری فارس در گزارشی که روز دوشنبه منتشر کرد به نقل از یک عضو شورای عالی فضای مجازی چنین نوشت که ابلاغیه رئیس جمهور به وزیر ارتباطات «شفاف» بوده و تنها «شبهاتی درباره نظر مخالف روحانی در این باره مطرح می‌شود».

در اسفند ۹۶ برخی از کانال‌های تلگرامی خبر داده بودند که در یکی از جلسات شورای عالی فضای مجازی که با حضور رهبر جمهوری اسلامی برگزار شده بود، آیت‌الله علی خامنه‌ای «به شدت» از رفع فیلتر تلگرام انتقاد کرده است.

با این حال حسن روحانی و محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات، گفته‌ بودند که برنامه‌ای برای مسدود کردن این پیام‌رسان ندارند.

تاکنون هیچ مقام دولتی به انتشار نامه محرمانه رئیس جمهور درباره پیام‌رسان‌ها واکنش نشان نداده، اما عده‌ای از حامیان او در شبکه‌های اجتماعی چنین اظهار نظر می‌کنند که نامه در دی‌ماه و در پی اعتراضات مردم نوشته شده و باید با توجه به «شرایط خاص» آن زمان سنجیده شود.

متن نامه محرمانه روحانی
«کاهش ۴۰ درصدی» در پست‌های کانال‌های تلگرام در ایران

در همین حال روز سه‌شنبه، ۱۸ اردیبهشت، رئیس سازمان فناوری اطلاعات کشور از «کاهش ۴۰ درصدی» در پست‌های ارسالی در کانال‌های تلگرام در ایران خبر داد.

خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، به نقل از رسول سراییان خبر داد که «میزان بازدید از پست‌های تلگرامی مجموعا کاهشی ۷۰ درصدی از زمان آغاز مهاجرت داشته که ۵۰ درصد آن مربوط به زمان فیلتر شدن این پیام رسان است».

آقای سراییان توضیح نداده است که سازمان فناوری اطلاعات چگونه و از چه منبعی به این آمار دست پیدا کرده است.

در همین زمینه رضا تقی‌پور، عضو شورای مجازی، نیز روز دوشنبه گفته بود که «اکثر کاربران از تلگرام کوچ کرده‌اند و استفاده کاربران ایرانی از تلگرام به کمتر از یک‌چهارم رسیده است که این روند نزولی ادامه‌دار نیز است.»

آقای تقی‌پور نیز به منبع آمار خود اشاره نکرده بود.

تلگرام از محبوب‌ترین شبکه‌های اجتماعی در ایران است و بیش از ۴۰ میلیون کاربر ایرانی دارد.

بی‌بی‌سی: دادسرای فرهنگ و رسانه تهران اعلام کرد که دستور مسدود کردن کامل وب‌سایت و اپلیکیشن شبکه پیام‌رسان تلگرام را به شرکت ارتباطات زیر ساخت و اپراتور‌های تلفن و ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطات ثابت ابلاغ کرده است.

به گزارش خبرگزاری قوه قضاییه ایران این شرکت‌ها مکلف هستند از امروز دوشنبه ۱۰ اردیبهشت این حکم را اجرا کنند.

“شکایات متعدد علیه شبکه اجتماعی تلگرام به دادسرای عمومی وانقلاب تهران” واز جمله دلایل و “اخلال در وحدت ملی وایجاد اختلاف مابین اقشار جامعه” از جمله جرایم این پیام‌رسان اعلام شده است.

بازپرس شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه تهران دلایل زیر را برای مسدود کردن تلگرام اعلام کرده است:

تلگرام با سرمایه‌گذاری خارجی و بدون رعایت قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران اقدام به فعالیت غیرقانونی و بی‌ضابطه در فضای مجازی کشور نموده
تلگرام بستر امنی برای فعالیت “گروه‌های تروریستی بین‌المللی” ایجاد کرده (عملیات داعش در حمله به مجلس و آرامگاه آیت‌الله خمینی)
ازطریق این پیام رسان اقدامات ضدامنیتی دیگر سازماندهی و هدایت شده است (ناآرامی‌های دی ماه ۱۳۹۶)
مدیران تلگرام برای جمع‌آوری و ارائه ادله جرم با مقامات قضایی و ضابطان دادگستری ایران همکاری نکرده‌اند
تلاش‌های وزارت ارتباطات برای جلب همکاری تلگرام به تبعیت از قوانین کشور نتیجه نداشته است
تلگرام برخلاف قوانین و مقررات پولی و بانکی جمهوری اسلامی ایران مستقیماً در حوزه اقتصادی و پولی وارد شده و یک نوع پول رمز پایه بنام (گرام) را طراحی و عرضه کرده است

درباره تلگرام در ایران بیشتر بخوانید:

تلگرام در ایران؛ کانال آیت‌الله خامنه‌ای و معاون اول رئیس جمهور تعطیل شد
‘جنبش مقاومت دیجیتال’، پاسخ تلگرام به روسیه
رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس از فیلترینگ تلگرام دفاع کرد
واکنش مدیر تلگرام به اعلام جرم دادستانی تهران: شوکه شدم

واکنش در شبکه‌های اجتماعی

با اینکه ادمین‌های بسیاری از کانال‌های تلگرامی از چندی پیش برای پیدا کردن راه ارتباطی جایگزین تلگرام در تکاپو بودند، بعد از انتشار خبر دستور دادسرای فرهنگ و رسانه برای مسدود‌سازی تلگرام، دست‌اندرکاران بسیاری از کانال‌ها در پیام‌هایی در واکنش به این دستور ابراز تاسف کردند.

در توییتر هم کاربران با استفاده از هشتگ تلگرام و فیلتر تلگرام در این مورد اظهار نظر می‌کنند. برخی تاکید می‌کنند که در تلگرام می‌مانند و از فیلترشکن استفاده خواهند کرد، برخی سراغ راه‌های امن ارتباطی می‌گردند و بعضی دیگر به حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران انتقاد می‌کنند و می‌گویند مگر قول نداده بود که دست وزیر روی دکمه فیلترینگ نرود.

دویچه‌وله: کاریکاتور “ممنوعیت تلگرام در روسیه”، اثر سرگئی الکین

با وجود آغاز فیلترینگ تلگرام در روسیه، خالق این پیام‌رسان می‌گوید دسترسی به آن در این کشور کاهش محسوسی نیافته است. این پدیده حاصل شرایط فنی خاصی است که می‌تواند بر فیلترینگ تلگرام در ایران هم مؤثر باشد.
تلاش برای فیلترینگ تلگرام در روسیه همچنان ادامه دارد. فیلترینگ از روز ۲۷ فروردین (۱۶ آوریل) با حکم دادگاه و از طریق بستن آدرس‌های آی‌پی سرورهای تلگرام آغاز شده است. این حکم در پی آن صادر شد که تلگرام به خواست “سرویس امنیت فدرال روسیه” (FSB) عمل نکرد. این نهاد امنیتی که جانشین “کمیته امنیت کشور در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (کاگ‌ب) شده، از تلگرام خواسته بود که کلید رمزگذاری پیام‌های کاربران را در اختیار این نهاد امنیتی بگذارد.

پاول دوروف، بنیانگذار اکنون ۳۳ ساله تلگرام، یک روز پس از آغاز فیلترینگ توییت کرد که مسکو در تلاش برای انسداد تلگرام در خاک روسیه بیش از ۱۵ میلیون آدرس آی‌پی را از دسترس خارج کرده است. این رقم در هنگام تنظیم این گزارش (بعدازظهر چهارشنبه، ۲۹ فروردین/ ۱۸ آوریل) به ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار آدرس رسیده بود.

دوروف در ادامه توییت مزبور نوشته بود که با وجود این، بیشتر کاربران در روسیه همچنان به این پیام‌رسان دسترسی دارند.

یکی از دلایل ثبات شبکه تلگرام در روسیه با وجود فیلترینگ، استفاده گسترده کاربران از وی‌پی‌ان است. این ارتباط اینترنتی رمزگذاری‌شده که گذر از فیلترینگ نتیجه جانبی آن است، از ابزارهای محبوب کاربران ایرانی نیز هست.

خنثی‌کنندگان فیلترینگ

توسعه‌دهندگان تلگرام در نسخه ۴.۱ این پیام‌رسان پشتیبانی از پروتکل “ساکس” را هم اضافه کردند. این پروتکل امکان برقراری ارتباط با سرور را به صورت غیرمستقیم فراهم می‌کند. یعنی کاربر از طریق یک سرور پروکسی به سرور فیلترشده می‌رسد.

پاول دوروف در تازه‌ترین پست تلگرامی خود نوشته بود که برای پشتیبانی از آزادی اینترنت در روسیه و دیگر نقاط جهان به ارائه‌کنندگان خدمات پروکسی‌های ساکس۵ و وی‌پی‌ان کمک مالی می‌کند. او این اقدام را “مقاومت دیجیتال” خوانده است: «حرکتی غیر متمرکز و جهانی با هدف آزادی‌های دیجیتال».

از سوی دیگر، تلگرام بخشی از سرورهای خود را به شبکه ابر رایانشی غول‌های اینترنتی دیگر، از جمله آمازون و گوگل، منتقل کرده است. با این حساب انسداد دسترسی به سرورها، “خسارت جانبی” ایجاد می‌کند. الکساندر ژاروف، رئیس “Roskomnadzor”، نهاد ناظر بر ارتباطات، فناوری اطلاعات و رسانه‌های جمعی روسیه، شامگاه روزی که فیلترینگ تلگرام در این کشور آغاز شد، اعلام کرد که حدود ۸۰۰ هزار آدرس آی‌پی سرورهای موجود در ابر آمازون و بیش از یک میلیون آدرس آی‌پی سرورهای موجود در ابر گوگل مسدود شده‌اند.

به همین دلیل پس از آغاز فیلترینگ تلگرام در روسیه اخباری مبنی بر ایجاد اختلال در بخش‌هایی از خدمات شرکت‌های یادشده در این کشور منتشر شد.

تجهیز در روسیه، “حذفدر ایران“

روز چهارشنبه همچنین خبری منتشر شد مبنی بر این‌که “کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه” در ایران به بازارهای ایرانی نرم‌افزار از جمله “کافه بازار” دستور داده که نسخه تازه‌منتشرشده تلگرام (۵-۸-۴) را حذف و نسخه پیشین را جایگزین آن کنند. در پایگاه اینترنتی “کافه بازار” نسخه ۴-۸-۴ برای دانلود ارائه شده است.

از قرار معلوم در نسخه تازه امکان دور زدن فیلترینگ از طریق سرورهای پروکسی توسعه یافته و همین موضوع واکنش کارگروه یادشده را برانگیخته است.

امکان یادشده در نسخه جدید اما تنها به کاربران روسی ارائه شده و در همه نقاط در دسترس نیست.

در روسیه طی دو روز بیش از ۱۵ میلیون آدرس آی‌پی برای جلوگیری از دسترسی به سرورهای تلگرام مسدود شد

جمهوری اسلامی اعمال نظر بر محتویات شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های فعال در این کشور را حق خود می‌داند. مسئولان حکومتی در ایران همواره اعلام کرده‌اند که انتقال سرورهای تلگرام به ایران، شرط ادامه فعالیت‌های این پیام‌رسان است.

تلگرام شمار کاربران فعال خود در ایران را ماهانه ۴۰ میلیون نفر اعلام می‌کند. در ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۳۹۶ در ایران که تلگرام به صورت موقت فیلتر شد، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی گفت که “تعهد الزام‌آور مدیران تلگرام” شرط رفع فیلتر این نرم‌افزار خواهد بود.

تیر خلاص تلگرام به فیلترینگ؟

تلاش برای فیلترینگ تلگرام چه در روسیه و چه در ایران تا کنون مبتنی بر انسداد دسترسی کاربران به سرورهای این پیام‌رسان بوده است. البته انسداد سرورها یا جرح و تعدیل محتوای ذخیره‌شده در آنها زمانی میسر است که ترکیب شبکه تلگرام به حالت کنونی باقی بماند.

همزمان با ناآرامی‌های دی‌ماه سال گذشته و فیلترینگ موقت تلگرام در ایران اما خبری منتشر شد مبنی بر این‌که دست‌اندکاران این پیام‌رسان روی نسخه‌ای از آن کار می‌کنند که قابل انسداد نیست. این نسخه که “شبکه باز تلگرام” (Telegram Open Network) یا به اختصار “TON” خوانده شده، در واقع نسخه‌ای ارتقا یافته از فناوری “بلاک‌چین” (Block Chain) است.

یک بلاک‌چین (زنجیره بلوکی) زنجیره‌ای بی‌پایان از بسته‌های اطلاعاتی رمزگذاری‌شده است. در بیانی بسیار ساده و غیرفنی، هر بلوک این زنجیره حاوی اطلاعات مشخصی از بلوک قبلی است که اصالت داده‌ها را تأیید می‌کند. برای راستی‌آزمایی داده‌هایِ زنجیره، نیازی به مراجعه به سرور اصلی نیست و دستگاه‌های موجود در شبکه با مراجعه مستمر به اطلاعات ذخیره‌شده در دیگر نقاط شبکه، از درستی اطلاعات مطمئن می‌شوند.

بدین ترتیب نقطه‌ای متمرکز در شبکه برای ذخیره اطلاعات (سرور) وجود ندارد که انسداد آن سبب فلج‌شدن شبکه شود. ارزهای دیجیتال هم بر بستر بلاک‌چین جاری هستند.

ایجاد نسخه مبتنی بر بلاک‌چین اما نه تنها انسداد تلگرام را تقریبا غیرممکن می‌کند، بلکه کنترل پاول دوروف و دست‌اندرکاران تلگرام بر این پیام‌رسان را هم در عمل از بین می‌برد.

از سوی دیگر، تا هنگامی که نسخه بلاک‌چینی تلگرام ارائه نشده، از کار انداختن سرورها – در صورتی که میسر شود – روشی مؤثر در فیلترکردن این پیام‌رسان است. روندی که روسیه آن را آغاز کرده و به نظر می‌رسد تهران نیز در همین مسیر گام برمی‌دارد.

No responses yet