اخبار

دویچه وله: ترانه علیدوستی بازیگر ایرانی پنجشنبه در توییتر نوشت به خاطر طرح تعلیق ویزا برای ایرانیان که در دولت ترامپ در حال اجرایی شدن است در مراسم اسکار شرکت نمی‌کند. کاربران اینترنت یا برایش هورا کشیدند و یا به او دشنام دادند.

ترانه علیدوستی بازیگر فیلم “فروشنده” به کارگردانی اصغر فرهادی، که یکی از ۵ نامزد نهایی بخش فیلم‌های غیرانگلیسی زبان جایزه اسکار است، روز پنجشنبه (۲۶ ژانویه/ ۷ بهمن) در صفحه توییتر خود طرح تعلیق صدور ویزا برای ایرانیان از سوی دولت ترامپ را “نژادپرستانه” خواند. او اعلام کرد صرف‌نظر از این‌که این طرح دربرگیرنده‌ی مراسم فرهنگی می‌شود یا خیر، در اعتراض به آن، از حضور در مراسم اسکار صرف‌نظر می‌کند.

اگرچه این تعلیق در صورت امضا شدن قرار است موقتی باشد اما واکنش‌های ایرانیان در فضای مجازی را چند روزی است که برانگیخته است. با این‌همه هیچ اظهارنظری در شبکه‌های مجازی نظیر فیس‌بوک و توییتر نتوانست به اندازه یک توییت ترانه علیدوستی، بازیگر سرشناس سینمای ایران، افکار عمومی داخل و خارج از کشور را به خود جلب کند. در حدود ۲۴ ساعتی که از زمان انتشارش گذشته، این توییت هزاران بار بازنشر شده و صدها نفر در پاسخ به آن واکنش نشان داده‌اند.

بیش‌تر بخوانید: جزئیات بیشتر پیرامون ویزا و مهاجرت ایرانیان به آمریکا

برخی از کاربران از حرکت ترانه استقبال کرده‌اند و برخی از او خرده گرفته‌اند که وقتی جعفر پناهی ممنوع‌الخروج و ممنوع‌ کار است و کیوان کریمی، سینماگر دیگری، در زندان است، چه جای اعتراض به دولت ترامپ؟ چرا که ظاهرا به اعتقاد آن‌ها “چراغی که به خانه حلال است به مسجد حرام است.”

اما از سوی دیگر این بازیگر جوان که هنوز خاطره تتوی لگوی فمینیسم بر دستش کهنه نشده است از سوی شمار زیادی از کاربران نیز مورد تقدیر قرار گرفت که با مردم کشورش در واکنش به تبعیض هم‌صداست.

آن‌چه در آن میان شاید از هر ستایش یا نکوهشی بیش‌تر به چشم می‌خورد ناآگاهی بسیاری از کاربران از طرح دولت جدید آمریکا و چندوچون برگزاری مراسم اسکار و همچنین نداشتن دانش کافی زبان انگلیسی برای فهم درست توییت بازیگر کشورشان به زبان انگلیسی بود. البته ترانه علیدوستی در اینستاگرام، که پیام‌ها محدودیت تعداد حروف ندارند، متن پیامش را به فارسی نیز نوشت.

بیش‌تر بخوانید: واکنش کاربران ایرانی اینترنت به محدودیت ویزای آمریکا

اما آیا پیام او درست هنگامی که برخی از کاربران مشغول بالا پایین کردن زبان انگلیسی توییتش بودند، توانست مرزها را در نوردد و به جهان برسد؟ انتشار گزارش‌های متعدد از سوی آژانس‌های خبری معتبر درباره انصراف علیدوستی از شرکت در مراسم اسکار شاید پاسخی باشد به این سوال.

کیوان کریمی، آری یا خیر

یک نگاه به واکنش‌های کاربران به توییت ترانه علیدوستی در شبکه‌های اجتماعی کافی است تا به لیستی بلندبالا از مطالبات ناگهان پدیدار شده‌ی کاربران از علیدوستی دست یابیم. یکی از کاربران در توییتر از او خواسته است که کمی “نزدیک‌بینی” داشته باشد و به تبعیض و تحقیر در داخل ایران اعتراض کند و به گفته این کاربر در این راه “چشم از درآمد میلیونی‌اش بردارد.” کسی دیگر نیز از او خواست که ابتدا به حجاب اجباری نه بگوید و بعد اظهارنظر کند. برخی دیگر نیز او را به نزدیکی با سران جمهوری اسلامی متهم کردند.

اما در این میان برخی با لحنی آگاه‌تر از مسایل با اشاره به وضعیت دیگر سینماگران ایرانی که یا آزاد هستند اما اجازه فیلم‌سازی یا خروج از کشور ندارند و یا در بند هستند، به طور ضمنی از ترانه علیدوستی خواستند که همبستگی صنفی بیش‌تری نشان دهد.

بیش‌تر بخوانید: کیوان کریمی، مستندساز برای اجرای حکمش به زندان رفت

کیوان کریمی یکی از سینماگرانی است که اسمش در توییت‌ها و پست‌های فیس‌بوکی بیش از دیگران چرخید. او مستند‌سازی است که اسفندماه سال ۱۳۹۴ به علت ساختن فیلم “نوشتن بر شهر” به یک سال زندان، ۵ سال حبس تعلیقی و ۲۲۳ ضربه شلاق محکوم شد. کریمی از آذر ماه امسال در حبس است. فیلم مستند “نوشتن بر شهر” درباره گرافیتی در ایران است.

با این‌همه برخی دیگر از کاربران این گونه واکنش‌ها را درست ندانستند. یکی از کاربران توییتر در این باره نوشت: «حالا بنده خدا یک کار سیاسی کرده باید برای همه کارهای سیاسی نکرده هم جواب پس بده؟» مهدی جامی، روزنامه‌نگار ایرانی، نیز در صفحه فیس‌بوک خود چنین اظهارنظرهایی را “مغلطه آشکار” خواند و نوشت: «می گویند چرا ترانه علیدوستی فلان اعتراض را نکرده اما اسکار را تحریم کرده. این دوستان نقش استصوابی برای خود قائل‌اند!» او تاکید می‌کند: «واقعیت این است که آدم‌ها آزادند به هر چیزی می‌خواهند اعتراض کنند ولو اینکه به چیزهای دیگری که من و شما انتظار داریم اعتراض نکرده باشند».

بحث‌های کاربران به سوال‌برانگیز بودن منابع بودجه سریال شهرزاد و بازی ترانه علیدوستی در این سریال نیز کشیده شد. برخی از کاربران در این زمینه نوشتند که تنها در صورتی حاضر هستند توییت ترانه علیدوستی را بپذیرند که او از بازی در بخش دوم سریال شهرزاد کناره‌گیری کند.

یک مثال عینی

واکنش‌ها به توییت ترانه اما از هر دو طرف حالت افراطی دارد. شراگیم زند در پستی وبلاگی در سایت ایران‌وایر که در شبکه‌های اجتماعی نیز دست به دست شد نوشت اگر ترانه در مراسم اسکار شرکت نکند، گفته میشود: “حالا کسی هم مگه دعوتش کرده بود بره مراسم اسکار که افه میاد؟” یا “این دیده ترامپ دیگه ویزا نمی‌ده به ایرانیها و نمی‌تونه بره، داره روغن ریخته رو نذر امامزاده می‌کنه!” و یا: “شما جای شرکت نکردن تو اسکار اگه می‌خوای نشون بدی آدم حسابی هستی از پروژه شهرزاد بیا بیرون!”
USA Nominiert als bester fremdsprachiger Film The Salesman (picture alliance/AP Photo/Cohen Media Group/Amazon Studios)

ترانه علیدوستی به خاطر بازی در فیلم فروشنده به کارگردانی اصغر فرهادی نامزد دریافت جایزه اسکار است

شراگیم زند توضیح می‌دهد که اگر ترانه علیدوستی در مراسم هم شرکت کند، خواهند گفت که “معلومه که باید براش کارت دعوت بفرستن و ایشونم پاشه بره… تحریم و محدودیت مال ما بدبخت بیچاره هاست…!” و یا این‌که: “تف به گورت که درد و رنج مردم رو نمی‌بینی و وقتی اینهمه آدم اینجوری تحقیر می‌شن می‌ری توی اسکار شرکت می‌کنی!” و در نهایت این‌که “شما جای شرکت کردن توی اسکار اگه می‌خوای نشون بدی آدم حسابی هستی بیا و از پروژه شهرزاد بیا بیرون!”

به اعتقاد این وبلاگ‌نویس: “ترانه علیدوستی صرفا یک مثال عینی برای فهم یک وضعیت تاسف‌بار است.” رضا حقیقت‌نژاد، روزنامه‌نگار، نیز در توییتر روی سخنش را نه به یک فرد بلکه به یک تفکر برگرداند و نوشت: «ترانه علیدوستی از حق اعتراض به تصمیم ترامپ استفاده کرده، کاری که همه ما باید بکنیم، البته اگر ترامپیسم چنین حقی برای ما قائل باشد».

توییت ترانه علیدوستی در کنار همه اعتراضاتی که به آن شد شمار زیادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی را نیز به آفرین گفتن واداشت. از آن میان می‌توان به توییت یکی از کاربران اشاره کرد که با اشاره به عنوان یکی از فیلم‌های قدیمی ترانه علیدوستی نوشته است: «این ترانه همون ترانه‌ایه که ۱۵ سال داشت؟ ماشالا چقدر بزرگ شده» و دیگری هم در تایید تصمیم علیدوستی توییت کرد: “کار درست” باید انجام شود، بی‌توجه به این‌که معترضانی هم داشته باشد.

بی‌بی‌سی: سه سناتور آمریکایی مجدا طرحی را برای وضع تحریم های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران به سنای آن کشور تسلیم کرده اند.

این طرح توسط مارکو روبیو، تاد یانگ و جان کورنین، اعضای سنای آمریکا از حزب جمهوریخواه تهیه شده و در صورت تصویب، تحت عنوان “قانون تحریم‌های غیر هسته‌ای ایران” باعث خواهد شد آمریکا تحریم‌های سنگین اقتصادی و مالی را علیه برخی نهادها و اشخاص ایرانی به اجرا بگذارد.

تدوین‌کنندگان طرح دلیل ارائه آن را “مقابله با تحریکات غیر هسته‌ای” جمهوری اسلامی از جمله “تخطی از محدودیت مرتبط با برنامه موشکی بالستیکی، نقض حقوق بشر شهروندان ایرانی و حمایت از تروریسم بین‌المللی” عنوان کرده‌اند. ظاهرا منظور از “تخطی از محدودیت مرتبط با برنامه موشکی” به دیدگاه مقامات آمریکایی اشاره دارد که معتقدند قطعنامه شماره ٢٢٣١ شورای امنیت در تایید و تنفیذ برجام ایران را به توقف برنامه‌ موشکی یا بخشی از این برنامه ملزم کرده است. مقامات جمهوری اسلامی این برداشت از قطعنامه فوق را مردود دانسته‌اند.

طبق گزارشی که در وبسایت سناتور روبیو منتشر شده، وی در توجیه این طرح، سیاست دولت باراک اوباما در مورد ایران را مورد انتقاد قرار داده و گفته است: “پس از سال‌ها امتیازدهی یکجانبه توسط دولت قبلی آمریکا، زمان آن فرا رسیده است تا ایالات متحده در صدد مقابله با حمایت ایران از تروریسم، فعالیت های تهدیدآمیز موشکی رژیم و اقدامات تکان دهنده آن در نقض حقوق بشر برآید.” مارکو روبیو ضمن استقبال از آغاز به کار دولت دونالد ترامپ، افزوده است: “من شخصا به همکاری با دولت جدید آمریکا در راستای مطالبه پاسخگویی کامل از ایران در قبال تهدیدات هسته‌ای و غیرهسته‌ای چشم دوخته‌ام.”

آقای ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی از آنچه که نرمش دولت قبلی ایالات متحده در مورد ایران می‌خواند انتقاد می‌کرد.
حق نشر عکس EPA
Image caption سناتورهای ارائه دهنده طرح از آغاز به کار دولت ترامپ استقبال کرده و خواستار سختگیری او نسبت به حکومت ایران شده‌اند

سناتور یانگ نیز گفته است که “ایران به خاطر ادامه حمایت از تروریسم و فعالیت تهاجمی در زمینه توسعه برنامه موشکی بالستیکی که به منزله تهدید متحدان، نیروهای نظامی و در نهایت سرزمین ماست، همچنان خطری عمده محسوب می‌شود.” وی افزوده است که طرح پیشنهادی “تبعات واقعی این اقدامات را بر ایران تحمیل می‌کند و مشخص می‌سازد که به سر آمده است آن روزهایی که فعالیت‌های تروریستی و موشکی تهران فقط یک بیانیه شدیداللحن و یک پشت دستی ناچیز را در پی می‌آورد.”

سناتور کورنین نیز در توجیه حمایت از این طرح، گفته است که “با وجود توافق معوجی که دولت قبلی آمریکا به دست آورد، حکومت ایران همچنان عمده‌ترین حامی ترور و بزرگترین نیروی بی‌ثبات ساز در خاورمیانه است و زمان آن فرا رسیده تا کنگره و رئیس جمهوری جدید ما در برابر این اقدامات ایرانی، واکنش اقتصادی واقعی نشان دهند تا مشخص شود که ایالات متحده با قوت با اقدامات آنان در نقض حقوق بشر، فعالیت تروریستی در سراسر جهان و تلاش برای کسب ظرفیت موشکی مخالف است.”

این طرح برای اولین بار در ماه دسامبر سال گذشته به مجلس سنا تسلیم شد.
حق نشر عکس Social Media
Image caption سعید عابدینی، جیسون رضائیان، امیر حکمتی – سناتورهای آمریکایی خواستار توضیح در مورد وضعیت “آمریکائیان بازداشت و ربوده شده توسط ایران” هستند

براساس این طرح، تحریم‌های جدیدی علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و هواپیمایی ماهان وضع خواهد شد. به گفته تدوین کنندگان طرح، ماهان “یک شرکت هواپیمایی ایرانی است که به سپاه پاسداران در گسترش تروریسم و افراطگرایی کمک کرده است.” همچنین، دولت آمریکا ملزم خواهد شد تا فهرستی از موسسات و شرکت‌هایی تهیه کند که سپاه پاسداران مالکیت بیش ار ٢٥درصد سهام آنها را در اختیار دارد و آنها را مشمول تحریم قرار دهد.

در این طرح، خواسته شده است تا به دلیل “نقض نفرت آور حقوق بشر” در ایران، تحریم‌های حقوق بشری کنونی تشدید و تحریم‌های جدیدی به اجرا گذاشته شود. علاوه بر این، دولت آمریکا موظف خواهد شد تا در مورد “شهروندان آمریکایی که توسط ایران بازداشت یا ربوده شده‌اند و اقدامات دولت برای آزادی آنان به طور شفاف به کنگره توضیح دهد.”

تحریم‌های جدیدی نیز علیه “افرادی که آگاهانه به برنامه موشکی ایران کمک می‌کنند” و علیه موسسات و شرکت‌هایی وضع خواهد شد که بیش از ٢٥ درصد از مالکیت آنها به سازمان‌های ایرانی دارای “نقشی کلیدی در برنامه موشکی” تعلق دارد. سازمان صنایع هوا فضا، گروه صنعتی شهید همت و گروه صنعتی شهید باکری از جمله این موسسات هستند.

این طرح از رئیس جمهوری آمریکا می‌خواهد تا مشخص کند که افرادی که اسامی آنها در فهرست تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل وجود داشته قطعا ارتباطی با برنامه موشکی ایران ندارند و در صورتی که تایید عدم ارتباط آنها امکانپذیر نباشد، این افراد را هم مشمول تحریم قرار دهد. همچنین، افرادی که در بخش‌هایی از اقتصاد ایران دخیل هستند که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با برنامه موشکی ارتباط دارد نیز تحریم شوند.

طرح پیشنهادی این سه سناتور از رئیس جمهوری می‌خواهد تا وضعیت دسترسی مستقیم یا غیرمستقیم ایران به نظام مالی آمریکا را دقیقا مشخص سازد و همچنین چگونگی تصمیم‌گیری رئیسان جمهوری در حذف نام ایران یا هر کشور دیگری از فهرست کشورهای حامی تروریسم را “به سامان کند.”

بی‌بی‌سی: کاخ سفید می‌گوید باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، مصوبه کنگره برای تمدید قانون تحریم‌های ایران را تایید خواهد کرد. مقام‌های مختلف ایران تمدید این تحریم‌ها را خلاف توافق هسته‌ای می‌دانند.

در واکنش به تمدید تحریم‌ها طرحی در مجلس ایران تهیه شده که مطابق آن نمایندگان می‌خواهند دولت را به ازسرگیری فعالیت‌های هسته‌ای ملزم کنند.

• ‘طرح سه فوریتی مجلس ایران’ در واکنش به مصوبه سنای آمریکا

یک مقام کاخ سفید به بی بی سی فارسی گفت باراک اوباما تمدید قانون تحریم‌ها را وتو نخواهد کرد.

وتوی رئیس جمهوری آمریکا وقتی موثر است که طرح تصویب شده کمتر از دو سوم آرا را داشته باشد. دیروز ٩٩ نفر از ١٠٠ سناتور آمریکایی به تمدید قانون تحریم‌ها رای دادند.

کاخ سفید می‌گوید تمدید قانون تحریم‌های ایران را ضروری نمی‌دانسته، اما به هر حال تمدید این قانون را در چهارچوب تعهدات آمریکا در توافق هسته‌ای برای رفع تحریم‌ها می‌دانند. به گفته یک مقام کاخ سفید در عین تمدید قانون تحریم‌های ایران از سوی رئیس جمهور، وزارت خارجه آمریکا اجرای تحریم‌های هسته‌ای را مستثنا می‌کند.

یک مقام کاخ سفید گفته است مادامی که ایران به تعهدات خود پایبند باشد، تمدید قانون تحریم‌های ایران مانع از رفع تحریم‌های مورد توافق در برجام نیست.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، تمدید تحریم‌ها “نقض برجام” می‌داند و نسبت به “واکنش” ایران هشدار داده است. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه هم گفته است که تمدید تحریم‌ها “مغایر برجام” است.

بی‌بی‌سی: وزارت دادگستری آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که برادر رضا ضراب را هم در ارتباط با توطئه برای انجام معامله از طرف دولت و نهادهای ایرانی متهم کرده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز دادستان های آمریکایی گفتند که محمد ضراب که او نیز شهروندی دوگانه ایران و ترکیه را دارد در ادعانامه ای که در منهتن نیویورک تسلیم یک دادگاه فدرال شد متهم شده است.

دادستان ها گفتند که او ساکن ترکیه و آزاد است.

در ادعانامه علیه محمد ضراب همچنین ادعاهای تازه ای علیه رضا ضراب مطرح شده است دایر بر اینکه او در معاملاتی به نفع شرکت ایرانی “ماهان ایر” دست داشته است.

دولت آمریکا ماهان ایر را به خاطر “ارائه خدمات به نیروی قدس سپاه پاسداران” و همچنین حزب الله لبنان تحریم کرده است.

خبرگزاری رویترز گزارش می دهد که وکیل رضا ضراب هنوز به درخواست برای اظهار نظر در این مورد پاسخ نداده است.

این ادعانامه می گوید که محمد ضراب، ۳۸ ساله، صاحب شبکه ای از شرکت ها از جمله شرکت خدمات پولی “صرافی فلاش دوویز” است.

رضا ضراب، تاجر ایرانی تبار اهل ترکیه، هم اکنون در آمریکا با محاکمه روبروست. جلسه بعدی دادگاه آقای ضراب که اعلام بی گناهی کرده قرار است روز ۲۳ ژانویه ۲۰۱۷ (۴ بهمن ۱۳۹۵) برگزار شود.

آقای ضراب متهم است که از طریق یک شبکه بانکی در ترکیه و امارات متحده عربی، به دور زدن تحریم های آمریکا علیه ایران کمک کرده و کوشیده بانک های آمریکایی را به مبادلاتی وادار کند که یک سر آنها در ایران است.

رضا ضراب ۳۳ ساله و شهروند ترکیه است.

او حدود هشت ماه پیش در ایالت فلوریدای آمریکا، زمانی که با خانواده اش در راه شهر بازی “دیزنی ورلد” بود، بازداشت شد و برای حضور در دادگاه به نیویورک فرستاده شد. از آن زمان، او بدون قرار وثیقه در بازداشت به سر می برد.

آقای ضراب پیشتر در سال ۲۰۱۳ میلادی در ترکیه بازداشت شده بود. آن زمان او متهم شده بود که با رشوه به اعضای ارشد کابینه و مسئولان بانکی می خواسته به نفع ایران مبادله بانکی انجام دهد.

آن پرونده بعد از عوض شدن چند دادستان و قاضی و مامور پلیس، بسته شد.

رجب طیب اردوغان، نخست وزیر وقت ترکیه، پرونده رضا ضراب را کودتایی علیه دولت خود دانسته بود.

در مورد پرونده اخیر هم آقای اردوغان گفته که آمریکا، از این طریق شخص او را هدف قرار داده است.

بی‌بی‌سی: انصراف دو زن شطرنج باز از مسابقات قهرمانی زنان جهان که بهمن ماه امسال در تهران برگزار می شود، یک بار دیگر به این بحث دامن زده که کدام یک به نفع زنان ایران است: کم کردن هر نوع رابطه با ایران، یا برعکس بیشتر کردن روابط و تماس های زنان ایران با زنان جهان. بعضی از مخالفان حجاب اجباری، ضمن دفاع از این شطرنج بازان می گویند فدراسیون بین المللی شطرنج نباید مسابقات را در ایران برگزار کند. آنها با حضور سیاستمدارن زن خارجی هم که با حجاب به ایران می روند مخالفند و می گویند جمهوری اسلامی قوانین خود را نه تنها به زنان ایرانی که به زنان بقیه دنیا هم دیکته می کند و آنان که می توانند، نباید به این اجبار تن بدهند. اما بعضی از فعالان حقوق زنان در ایران، چنین کاری را به نفع وضعیت زنان نمی دانند و معتقدند تنها نتیجه اش، منزوی شدن زنان ایرانی است.

علی همدانی گزارش می دهد.

راستین: براساس هماهنگی‌های هواپیمایی نفت با شرکت بوئینگ، تحویل یک فروند هواپیمای ٧٣٧ این شرکت نهائی شد.

راستین آنلاین-مدیر عامل شرکت هواپیمایی نفت ایران دراین باره گفت: با ورود یک فروند از چهار فروند هواپیمای بوئینگ خریداری شده ظرفیت ناوگان ایرلاین نفت به منظور جابجایی مسافران ٢٠ درصد افزایش یافت.

نورالله رضایی نیارکی افزود: پس از برجام و در ماه‌های گذشته، قراردادی با شرکت بوئینگ برای خرید چهار فروند هواپیمای ٧٣٧ امضا شد و امروز یک فروند از هواپیماهای سفارش شده به شرکت هواپیمایی نفت ایران تحویل شد.

رضایی نیارکی با بیان این که پس از لغو تحریم‌ها این هواپیما نخستین هواپیمایی است که وارد هواپیمایی نفت ایران می شود، تصریح کرد: با برنامه ریزی‌های صورت گرفته تا پایان امسال در زمان‌های مشخص و تدریجی سه فروند هواپیمای دیگر ٧٣٧ شرکت بوئینگ به ناوگان هوایی نفت ایران اضافه خواهد شد.

این مقام مسئول اعلام کرد: با ورود این هواپیما توان حمل ١٥٠ مسافر افزایش یافته است و به این ترتیب جمع صندلی‌های هواپیمایی نفت به حدود ٩٠٠ صندلی رسید.

بوئینگ ۷۳۷، یک هواپیمای مسافربری ساخته شرکت بوئینگ آمریکاست؛ بوئینگ ۷۳۷ هواپیمایی کارا و محبوب به شمار می آید و تاکنون بیش از هفت هزار سفارش ساخت آن به بوئینگ داده شده و بیش از پنج هزار فروند از این مدل ساخته و تحویل مشتریان شده است.

مدیرعامل شرکت هواپیمایی نفت ایران از نخستین پرواز این هواپیما در ساعت ١٧ امروز (یکشنبه، ٢٨ شهریورماه) از مبدأ تهران به مقصد اهواز خبر داد و گفت: طبق برنامه تنظیم این هواپیما روزانه حدود هشت لگ در مسیرهای داخلی پرواز خواهد داشت.

من و تو: حسین دهقان گفت اگر برجام نبود هر ۶ماه یک‌بار از فروش ۲۰ درصد از نفت ایران جلوگیری می‌شد.
وزیر دفاع ایران تاکید کرد در برجام هرچه پذیرفته شده با نظر نظام بوده و کسی جرأت اینکه کار مخفیانه و پنهانی بکند را ندارد.

وزیردفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با حمایت از برجام تاکید کرد مشکل جابجایی پول به برجام ربط ندارد و “به تحریم ایران در زمان تسخیر لانه جاسوسی مربوط است.”

حسین دهقان گفت اگر برجام نبود، هر ۶ماه یک‌بار از فروش ۲۰ درصد از نفت ایران جلوگیری می‎شد، اما به گفته او امروز کسانی که ایران را تحریم کردند نفت از این کشور خریداری می‌‌کنند.

وزیر دفاع ایران تاکید کرد “در برجام هر چه پذیرفته شده با نظر نظام بوده و کسی جرأت اینکه کار مخفیانه و پنهانی بکند را ندارد و این اتفاق هم رخ نداده است.”

او افزود حتی اگر ایران ثابت کرده باشد آمریکا “دغل‌کار و حیله‌گر” است و برجام هیچ دستاورد دیگری نداشته باشد هم، در این توافق برنده است.

دهقان با اشاره به اینکه ایران به هیچ وجه نقض برجام نخواهد کرد، گفت “مگر اینکه طرف مقابل نقض برجام کند که در آن صورت ما آن را به آتش می‎کشیم.”

دهقان در بخش دیگری از صحبت‌های خود افزود “ایران اسلامی هیچ‌گاه دنبال سلاح هسته‌ای نبوده و برای این کار هم هیچ وقت اقدامی نکرده است.”

قطع تمام روابط، ضبط و مصادره میلیون‌ها دلار از اموال ایران در خارج از کشور و قطع روابط اقتصادی و تحریم‌های مالی‌ و بانکی‌، از جمله تاثیرات منفی‌ و تحریم‌هایی بود که پس از حمله به سفارت آمریکا در تهران صورت گرفت.

همچنین، در دسامبر ۲۰۱۵ اعلام شد که پس از ۳۵ سال کنگره ایالات متحده موفق شده قانونی را تصویب کند که از محل جریمه بانک فرانسوی «بی‌ان‌پی پاریبا» که به علت نقض تحریم‌های ایران، سودان و لیبی حدود ۹ میلیارد دلار جریمه شده بود، به هر یک از ۵۳ دیپلماتی که ۴۴۴ روز در تهران گروگان گرفته شده بودند حدود ۴ میلیون و چهارصد هزار دلار غرامت پرداخت شود که معادل حدوداً روزی ۱۰ هزار دلار خواهد بود.

پایش: مصطفی پورمحمدی در برنامه گفتگوی ویژه خبری جزئیات تازه ای از دزدی آشکار آمریکاییها نسبت به ۲ میلیارد دلار اموال ایران و سهل انگاری مسئولان وقت دولتی و بانک مرکزی در سال ۸۷ بیان کرد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، برنامه دیشب گفتگوی ویژه خبری از شبکه ۲ سیما به گزارش کارگروه ویژه رسیدگی به ماجرای برداشت ۲ میلیارد دلاری از اموال ایران در آمریکا اختصاص داشت. در ابتدای این برنامه، گزارشی از گردش کار ربودن غیرقانونی اوراق قرضه ایران ارائه شد.
مهمان حضوری این برنامه مصطفی پورمحمدی وزیر دادگستری بود که به صورت مشروح، پرونده راهزنی بین المللی دولت و قوه قضاییه آمریکا را تشریح کرد. در ادامه مشروح این نشست را می خوانید:
آقای رئیس جمهور در سفر به کرمان گفتند قضیه به دادگاه بین المللی می رود ولی در این گزارش کارگروه چرا چنین چیزی نیامده؟
چند روز پس از محکومیت ایران در دیوان عالی آمریکا، به دستور رئیس جمهور، کارگروه تشکیل شد و گزارشهای متعدد اخذ شد. تیمهای ناظر سوابق و اسناد را بازنگری کردندتا گزارش مستند تهیه شود. ریاست کارگروه با وزیر اقتصاد و دارایی بود و بنده هم عضو بودم. ایشان در سفر خارج است و توضیح این گزارش به عهده بنده افتاد.
اولا گزارش مفصل و فنی تر تهیه شده است. جزئیات درباره شرایط، زمان، عدم رعایت حقوق ایران و همه چیز بررسی شده. در گزارش فعلی، خلاصه روان و قابل فهم آن گزارش برای عامه مردم فهیم است. اصل این موضوع باید توسط شورای عالی امنیت ملی تصویب می شد و ملاحظاتی بود، در گزارش اخیر درج نشد تا در شورا مطرح شد و پذیرفتند پرونده به دیوان بین المللی دادگستری لاهه ارجاع شود.
موضوع چه زمانی در شورای عالی امنیت ملی مطرح شد؟
در دو مقطع، ارائه گزارش و تصویب نهایی در شورای عالی امنیت ملی بود. ما راههای ممکن را تعقیب می کنم و ما سال ۷۲ شکایتی علیه آمریکا داشتیم و عملا معاهده بین ایران و آمریکا استناد شد. این مجرا قابل تعقیب است و مرجع بین المللی همان است. حتما از طرق سیاسی، آشکار و پنهان تعقیب می کنیم.
پیشنهاد شما در کارگروه همین بود؟
در نگاه اول، ارزیابی این اتفاق و کالبدشکافی را باید می داشتیم. گزارش دقیق برای دولت، مقام معظم رهبری و رئیس جمهور باید تهیه می شد. اقدامات عملی از الان شروع می شود. ابعاد گسترده دارد و بحث مفصل باید در شورای عالی امنیت ملی تعقیب شود.
اصل قضیه چی بوده؟ لنگی و اصل ماجرا کجاست؟
در این پرونده، یک اتفاق مهم برای منابع بانک مرکزی صورت گرفته. سپرده گذاری از سال ۷۸ تا ۸۷ بیش از ۱۵ میلیارد دلار سپرده گذاری شده و اوراق قرضه برای حفاظت از منابع ما خریداری شده. این عادی و کار جاری بانک مرکزی بوده. در موسسات کارگزاری و عملیات حفاظت از اوراق قرضه را پشتیبانی می کردند این عملیات بوده. این کار جاری در دنیاست و عرف است. معمولا منابع بانکهای مرکزی و موسسات و بیمه ها را سپرده گذاری می کنند و سودش را می دهند. نکته مهم این است که در سال ۱۹۹۵ یعنی ۷۴ و ۷۵ شمسی اقدامی در کنگره آمریکا می شود که بتوانند اتباع آمریکایی علیه اتباع کشورهای دیگر شکایت کنند و دادگاه های آمریکا اموال خارجیان را بتوانند بلوکه کنند. این زنگ خطر بوده. کارگزار جدی وارد عملیات نشده بود و بانک مرکزی طبق روال گذشته عمل می کرد. تا اینکه در سال ۸۲ این موضوع به طور جدی در محاکم آمریکا و پرونده پتروسن مطرح می شود. حادثه ای در سال ۶۳ برای بیش از ۲۴۰ تفنگدار آمریکا در بیروت اتفاق افتاد و ایران را به اتهام دست داشتن دراین حادثه، محکوم شد. این می توانست زنگ خطر جدی باشد. عمده سپرده گذاری به دلار بود. یکی در بانکهای داخل آمریکا اوراق قرضه خریداری می شد که us می نامند و یک نوع نیز در بانکهای اروپایی است که xs نامیده می شود. از سال ۸۴ بیانیه های تند و تهدید و قطعنامه های تحریمی علیه ایران شروع می شود. این دیگر زنگهای خطر بود و آمریکا شمشیر را از رو می کشد. این هشدار جدی بوده که به منابع ارزی توجه جدی نکنیم. او ما را زیر ضربه قطعنامه برده و حتما به ما آسیب می زد. این وضعیت ادامه می یابد تا در سال ۸۶ در این پرونده خاص رقم ۲.۶ میلیارد دلار محکومیت برای ایران رقم می خورد. کسانی که مدعی این پرونده بودند می گشتند پول ایران در داخل آمریکا هست یا نه. اثری از این پول حدود ۱.۸ میلیارد دلاری پیدا می کنند و دستور توقیف را سال ۸۷ می گیرند. این اتفاق در شهریور ۸۶ ما را محکوم کرد به بلوکه شده ۲.۶ میلیارد دلار. همزمان کنگره آمریکا قطعنامه ای را علیه ما و سوریه به خاطر تروریزم و امثال این مسایل صادر می کند. این زنگهای خطر جدی است. ما یک ۹ ماه وقت داشتیم از شهریور ۸۶ تا خرداد ۸۷ که اقدامات جدی کنیم. تنها از آن موسسه پولهایمان را در بانک ایتالیا با عنوان مشکوک حساب مشتری باز کردیم که شک برانگیز است. با یک فاکس هم حساب را جابجا می کردیم. می گفتیم از سوئیفت استفاده نکنیم که شنود نکنند. کسی که شنود می کرده که فاکس را بهتر می تواند شنود کند. به خوبی رصد کردند تغییر پولها و نام اسامی، مربوط به همان منابع بانک مرکزی است. مختصری ۳۰۰ میلیون دلار هم بوده که به حساب ایران واریز می شود و ۳.۳ میلیارد دلار باقی می ماند.
در آن فاصله کاری نکردیم؟
یک جابجایی صوری از یک حساب به حساب دیگر می شود.
وکیل هم گرفتیم؟
آن مراحل بعدی است. اینجا جابجایی صوری و سطحی با بی تفاوتی می کنیم. این محل سوال است. با اموال کشور و ملت که نمی شود با خوش خیالی برخورد کرد. در برخی گزارشها نوشته اند اموال بانک مرکزی مصادره نمی شود. بلکه اموال دولت مصادره می شود. این تحلیل سطحی و ساده انگارانه است. از اوراق قرضه حدود ۵هزار میلیارد دلار در اروپا سپرده گذاری می شود. یعنی ۳-۴ میلیارد دلار را جابجا کردن کار شاقی نبود. باید اهتمام می کردیم در مقابل دشمن خطرناکی که ما را تحریم کرده و کنگره آمریکا مستقیم اسم ایران را در توقیف اموال در دستور کار قرار داده. آنها رد را زدند و فهمیدند پول ما بانک مرکزی ایران است. سال ۸۸ دادگاه فدرال نیویورک شک کرد، وکلای ما پیگیری کردند. آخر دادگاه به این نتیجه رسید که پول ما بانک مرکزی است که حکم قطعی توقیف را صادر کرد. اینجا بانک مرکزی شروع به اعتراض کرد که این اموال ماست و شما حق توقیف ندارید. سال ۹۰ دادگاه بدوی اعتراض را قبول نمی کند و حکم توقیف را تایید می کرد. کنگره آمریکا هم وارد این عرصه می شود و درباره این پول مصوبه ای دارد. تخلفات آمریکا فوق العاده است و واقعا قانون جنگل آنجاست. مصوبات در تداخل قوا واضح است. قوه مقننه وارد یک پرونده قضایی می شود و اختلافی که بانک مرکزی ایران شکایت کرده، را مصوبه می گذراند. این هرج و مرج حقوقی است. ما وارد یک عرصه جدی هماوردی جدید می شویم.

ادعای آنها درباره حادثه بیروت اثبات نشده و روند آمریکا نیز خلاف قوانین است. ما با این شرایط باید چه کنیم؟ اموال دیگری در آمریکا داریم؟
در همین پرونده ۱.۵ میلیارد دلار اوراق قرضه در بانکهای اروپایی سپرده گذاری کرده ایم. همین شاکیان پرونده پترسون سراغ آن پول هم رفته اند ولی محاکم آمریکا هنوز حکم نداده اند. آنها تقاضای تجدیدنظر کرده اند. ما نیز نگران هستیم دوباره آسیب مجددی به پول کشور نخورد.
چه نهادی باید پیگیری کند؟
پرونده چند بعد دارد. شاکی این قصه بانک مرکزی است. اما اگر بخواهیم در لاهه شکایت کنیم دفتر حقوقی دعاوی بین المللی ریاست جمهوری مسئول پیگیری است. عملیات دیپلماتیک هم نیاز است. ما در حواشی برجام؛ خیلی چیزها را یافتیم. دنیا، دنیای زورگویی است. ما نشان دادیم برجام منطق حقوقی دارد ولی پشتوانه عملیات دیپلماسی و اتحاد وانسجام و مدیریت می خواهد. خوشبختانه دستاوردهای حقوقی و سیاسی ارزشمندی به دست آمد. اجرای این نیز فقط در پناه وحدت و اقتدار ملت ایران است. این پرونده نیز متاثر از این فضاست. اگر فضای اقتدار و وحدت را با قدرت تعقیب کنیم، باید از راههای سیاسی هم باید تعقیب کنیم. ممکن است تعقیب حقوقی ۱۰ سال طول بکشد.
در برجام که آمریکا به تعهدات خود عمل نمی کند. آیا می توان به آمریکا امیدوار بود؟
بحث برجام جای دیگری باید مطرح شود. ما با یک غول ثروتمند زورگو روبرو هستیم. کاری که ما با آمریکا کردیم فوق العاده است. چیزهایی که گرفتیم باید تعقیب شود. همین الان نیز دستاوردها زیاد است. پیمان شکنی آمریکا از گذشته تاکنون زیاد بوده. معنی اش این نیست او تمکین می کند. ما با قلدری و اقتدار گرفتیم و جلوی او را باید بگیریم. او نشان داده پیمان شکن است. این از ارزش حقوقی کار ما کم نمی کند. آمریکا از لحاظ حقوقی نیز دم لای تله نمی دهد. از لحاظ سیاسی هم عقب نشینی نمی کند. کری رفت اروپا و گفت ما تعهد دادیم و قبول داریم. آنها اصرار می کردند نوشته بگیرند. ما این نوشته را با تاکیدات رهبری گرفتیم. در دنیا، باید از همه اهرمها استفاده کنیم. باید پیگیری حقوقی باید بشود. اگر کار سیاسی هم انجام شود، معنی اش این نیست کارهای دیگر نکنیم. الان در اوج کشمکش هستیم. در فضای حقوق بین الملل دستاوردهای ما چشمگیر است.
راه حل دیگر ما غیر از دادگاه لاهه چیست؟ از لحاظ سیاسی چه می شود کرد؟
روی مدلهای حقوقی مطالعات زیادی شده. الان قابل پیگیری ترین روش، مراجعه به دیوان لاهه است. بعد از سال ۷۵ شمسی ما ۱۳۷۸ اختیارات ویژه به قوه قضاییه دادیم که اگر کسی از آمریکا از سال ۳۲ تاکنون متضرر شده اند خسارت بگیریم. تا امروز ۵۱ میلیارد دلار خسارت واقعی بر اساس احکام ما صادر شده. در دادگاه آمریکا یک عملیات مجددی در سال ۱۹۹۶ دنبال قطعنامه اول کنگره آمریکا انجام شد که چند ده برابر جریمه بگیرند. در موضوع پرونده پترسون چند برابر جریمه گرفتند. در پرونده های ما نه خسارت واقعی حساب نشده. در ایران، چندین پرونده بزرگ مطرح شده. ما فکر می کنیم خسارات ما بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار باشد.
اینجا که آمریکا اموالی ندارد؟
این روش حقوقی است. باید در این میدان کارزار جدی ورود کرد. مجلس مصوبه ای دارد و سالهای ۸۷ و ۹۰ مصوباتی داشتیم که ادامه حمایت از کارهای حقوقی ما است. دنبال راهکارهایی هستیم که احکام محاکم ما در مجاری بین المللی تعقیب شود. کار، سخت است. آمریکا اعمال نفوذهای ظالمانه را همه جا دارد. سعی کرده چشم همه را بترساند. باید به عظمت کار ملت ایران در عرصه های مختلف برابر آمریکا پی برد. وقتی امام فرمود آمریکا شیطان بزرگ است و هیچ غلطی نمی تواند کند الان می فهمیم.

شما یک عنصر امنیتی و اطلاعاتی هستید. سیاست پنهان ما در این باره چیست؟
من خطهایی را تعقیب می کردم. توانایی سرویس ها و ظرفیتهای فرامرزی ما قابل توجه است. امروز وقت استفاده از ظرفیتهای ما است. در برخی از پرونده های اخیر از این ظرفیتها خوب استفاده شده که برخی قابل گفتن نیست. به عنوان نمونه پرونده ۱.۷ میلیارد دلاری طلب ما از آمریکا با جرایم و سودش از همین روش به دست آمد.
در شورای عالی امنیت ملی کار به صورت قوی می شود. اما همه ما مسئول مشخص کردن کسانی هستیم که قصور کرده اند. در این زمینه برنامه خاصی هست؟
حتما. اولا باید از این تفکر ساده اندیشانه در حقوق ملت باید درس عبرت گرفت. ماجرای ۲.۸ میلیارد دلاری بابک زنجانی یک تخلف و اهمال مدیریتی روشن بود. در این پرونده نیز یک اهمال مدیریتی روشن داریم. در پرونده ۳۰۰۰ میلیارد تومانی هم بی توجهی و سهل انگاری مدیریت و رفتار مجرمانه سطوح پایین می بینیم. باید دست از این رفتار ناقص و غیرمسئولان درباره حقوق ملت دست برداریم و باید حتما برخورد شود. نگاه نکنیم کی بود و متعلق به چه دولتی بود. این کار خیانت به حقوق ملت بوده. اصلاح رفتار و پیگیری قضایی باید صورت گیرد. باید بانیان و مسئولیت افراد در ۹ ماه طلایی که گفتیم و بسیار قابل توجه بوده و با توجه به قطعنامه ها باید مشخص شوند. عزم ما جزم است با تمام ظرفیت و توان با همه امکانات به پشتیبانی ملت و لطف و عنایت خداوند در پیگیری پرونده امیدواریم. دولت بسیج شده تا خبرهای خوبی برای ملت به ارمغان بیاورد.

رادیوفرانسه: تحریم دلار آمریکا در مبادلات ایران با دیگر کشورهای خارجی مبدل به یکی از بزرگترین مشکلاتی شده که پس از اجرایی شدن برجام در روز ۱۷ ژانویه عملاً تمامی مبادلات پولی-دلاری ایران را با چالش های جدی روبرو کرده است. تحریم‌های دلاری بر مبنای تحریم‌های اولیه آمریکا علیه ایران و در چهارچوب نقش منطقه ای و حمایت ایران از تروریسم از سوی آمریکا علیه ایران وضع شده و هیچ رابطه مستقیمی با تحریم های هسته ای ایران ندارد و اصولاً در آن چهارچوب قرار نمی گیرد. لذا با اجرایی شدن برجام، به رغم انتظارات ایران، تحریم دلار و استفاده از آن در مبادلات خارجی ایران بر طرف نمی شود. تحریم دلار و مبادلات دلاری که در ادبیات مالی و اقتصادی اصطلاحاً “یو ترن”* نامیده میشود، عملاً تجارت خارجی ایران را فلج کرده و مشکل بزرگی برای بازگشت منابع ارزی ایران که در حدود ۵۳ میلیارد دلار برآورد می شود، به‌ این کشور به وجود آورده است.

به رغم تلاش ها و رایزنی های دیپلماتیک طی هفته های اخیر بین ایران و آمریکا، و پادر میانی های کشورهای ثالث، از جمله، برخی از کشورهای اروپایی، اینطور به نظر میرسد که این مشکل نمی تواند به زودی حل و فصل شود. به این نوع مبادلات دلاری در ادبیات مالی اصطلاحاً “یو ترن”* گفته میشود. “یو ترن”* ، یا قابلیت تبدیل ارزهای محلی به دلار و پس از آن به ریال، درسال ۲۰۰۵ برای ایران مجاز شد اما مجددا در سال ۲۰۰۸ این تحریم‌ها مجداداً علیه ایران گذاشته شد و تاکنون نیز برداشته نشده است.

به اعتراف بسیاری از مقامات سیاسی و اقتصادی جهان، از جمله جان کری وزیر امور خارجه آمریکا، پس از اجرایی شدن برجام، به لحاظ ادامه تحریم های دلاری، ایران نتوانسته به اکثریت قریب به اتفاق دارایی های خود در خارج که مبلغی در حدود ۵۳ میلیارد دلار برآورد میشود، دسترسی داشته باشد.

با ادامه تحریم دلارعلیه ایران، بانک های خارجی از ترس تحریم های ثانویه آمریکا از مبادلات پولی و بانکی بر مبنای دلار با ایران پرهیز می کنند.

مهرداد عمادی اقتصاد دان و مشاور بین المللی در امور مالی مقیم بریتانیا میگوید که تحریم دلار علیه ایران هم اکنون جاری بوده و ادامه خواهد داشت. او می گوید که تحریم دلار در چهارچوب تحریم های اولیه آمریکا علیه ایران ایجاد شده است. اعمال این تحریم در چهارچوب تحریم های آمریکا به لحاظ نقش منطقه ای این کشور و حمایت ایران از تروریسم بوده است و کماکان جاری و ساری است. او با توجه به ادامه تحریم دلار علیه ایران میگوید که ایران نمی تواند هیچ قرارداد دلاری با طرف های خارجی خود امضا کند. در همین حال، بازگشت دلاری منابع ارزی خارجی ایران که ۵۳ میلیارد دلار برآورد میشود به سهولت امکان پذبر نیست…

تحریم دلار، عمری به درازی عمر نظام اسلامی دارد

تحریم دلار و همچنین سرویس های مالی و تجارت با ایران عمری به درازای عمر نظام اسلامی دارد. نقطه آغاز آن ١۴ نوامبر ١۹۷۹ است. در این سال، بر اساس دستور رئیس‌جمهور وقت ایالات ‌متحد آمریکا کلیه اشخاص آمریکایی در واکنش به تسخیر سفارت آمریکا در ایران مکلف شدند دارایی‌های ایران نزد خود را توقیف کنند، هر گونه نقل‌و‌انتقال وجوه متعلق به ایران ازسوی بانک‌های آمریکایی ممنوع شد. در تاریخ ١۵ نوامبر ١۹۷۹ مقررات کنترل دارایی‌های ایران** وضع شد.

اوج گیری تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ایران با تصویب قانون موسوم به “داماتو” بود. بر اساس این قانون که در سال ١۹۹۵ به تصویب رسید، رئیس‌جمهوری وقت آمریکا اجازه یافت تا شرکت‌های غیرآمریکایی را که فن‌آوری‌های صنعت نفت در اختیار ایران می‌گذارند تحریم کند.

قانون داماتو، پس از آمیختگی با طرح بنیامین ‌گیلمن، رئیس کمیسیون روابط ‌بین‌الملل مجلس نمایندگان آمریکا که محتوایی مشابه با قانون داماتو داشت، در قالب مجازات های جدید آمریکا علیه ایران و لیبی در سال ١۹۹۶ توسط کنگره آمریکا تصویب شد. “قانون تحریم‌های ایران و لیبی” تحریم‌های بیش‌تری را برای کشورهای ثالث که به‌ایران صادرات دارند در نظر گرفت.

بنابراین، قانون اولیه که دلار را تحریم میکند، در سال های ابتدای انقلاب وضع شده است. در سال ١۹۹۵ اصلاح و تشدید شده است. این تحریم به لحاظ نقش ایران در حمایت از تروریسم و اضافه کردن نام ایران به فهرسیت کشورهای تروریست و یا حامی تروریسم وضع شده و هیچ ربطی به برنامه هسته ای ایران نداشته است.همچنین، این تحریم به قانون تحریم های سال ۲۰۰۸ که ماهیتی هسته ای دارند، آمیخته شده است. اما این موضع، بدین معنی نیست که تحریم های دلاری و سرویسهای مالی ایران که از سال ۲۰۰۸ آغاز شده اند، ماهیتی هسته ای دارند. در واقع در این سال، تحریم های دلاری علیه ایران دوباره اصلاح، گسترش و تشدید میشوند. اما کماکان منشا قانونی آن به پیش از مطرح شدن برنامه هسته ای ایران برمیگردد.

تحریم دلار و مبادلات دلاری در چهارچوب تحریم های مالی و پولی آمریکا در دفتر اسناد فدرال آمریکا ثبت شده است. مراجعه به این دفتر، نشان میدهد که تحریم دلاری علیه ایران به سال های اولیه انقلاب بر میگردد.

اما، عدم یافتن یک راهکار اجرایی در این زمینه چه مشکلاتی میتواند برای مبادلات بانکی و مالی ایران با کشورهای خارجی، تجارت خارجی ایران و همچنین اقتصاد ایران در بر داشته باشد؟ با آگاهی از این مشکل، هم اکنون تمامی مبادلات تجاری خارجی ایران، از جمله فروش نفت و گاز با قراردادهای غیر دلاری صورت می گیرد. در نتیجه، هم اکنون مشکلی برای بازگشت منابع ارزی این مبادلات به ایران وجود ندارد. فقط تبدیل نرخ مرجع برخی از کالاها مانند نفت که همواره به دلار قیمت گذاری میشود، هزینه های اضافی برای ایران ایجاد می کند. همچنین عدم وجود بانک های کارگزار کافی در کشورهای غربی، موجب کندی بسیار شدید پرداخت ها شده است.

مشکل اصلی ایران با توجه به تداوم تحریم دلار مربوط به منابعی میشود که طی سال های تحریم نفتی علیه ایران در کشورهای خریدار نفت ایران انباشت شده است. ایران نمیتواند این منابع را که مبلغی در حدود ۵۳ میلیارد دلار برآورد میشود، با دلار آمریکا و ارزهای معتبری همچون یورو دریافت دارد. در واقع، قراردادهای نفتی بسته شده با خریداران نفت ایران، بر مبنای دلار تنظیم شده، ولی با واحد پولی کشور خریدار قابل پرداخت بوده است. با توجه به اینکه بیشترین مقدار منابع مالی ایران در کشورهای چین، هند و ترکیه منجمد شده است، ایران، میتواند منابع اصلی از فروش نفت خود را به یوآن، روپیه و لیر دریافت کند. در همین حال، امکان تسعیر ارزی این منابع که با پول محلی در این کشورها انباشت شده، به هیچیک از ارزهای دیگر، وجود ندارد.

مهرداد عمادی تأیید می کند که ایران نمیتواند منابع مالی خارجی خود را با دلار یا هر ارز دیگری، به جز ارز محلی دریافت کند. او برای استیفای حق ملت ایران، طرح یک دعوای بین المللی حقوقی از سوی ایران علیه آمریکا را در دادگاه لاهه و سازمان تجارت جهانی توصیه می کند

با توجه به اینکه دلار، واحد پول مرجع جهانی محسوب میشود، ارزهای محلی برای تبدیل به ارزهای دیگر ناچاراً باید به دلار آمریکا تبدیل شده و پس از آن به ارز دیگری تبدیل شوند. این مکانیزم پولی و مالی جهانی، با توجه به تحریم دلار برای ایران، عملاً امکان پذیر نمی باشد. در نتیجه، ایران نمیتواند به عنوان مثال، منابع خود که به روپیه است را به یورو که پول قابل استفاده بیشتری برای این کشور است، تبدیل کند.

واما موضوع سومی که مربوط به تحریم دلار علیه ایران، و اصولاً تحریم های آمریکا علیه ایران در چهارچوب حمایت از تروریسم و دخالت های منطقه ای می شود و طی هفته های اخیر برای ایران بسیار چالش ساز شده است، موضوع عدم همکاری بانک های بزرگ اروپایی و دیگر بانک های بزرگ آسیایی با ایران است.

این موضوع، عملاً اجرایی شدن بخش بزرگی از تفاهم نامه ها و قرادادهای تجاری ایران با شرکت های مختلف اروپایی و آسیایی را با مشکل روبرو کرده و در تمامی طرح های سرمایه گذاری خارجی در دوران پسا تحریم در ایران وقفه ایجاد کرده است.

بانک های بزرگ غربی همواره هراس دارند که در صورت تبادلات بانکی و مالی با ایران دوباره تحت تحریم های ثانویه آمریکا قرار بگیرند. خاطره تلخ جریمه های سنگین چندین میلیارد دلاری که برخی از آنها مانند بانک فرانسوی بی ان پی به آمریکا پرداخت کرده اند، موجب تصمیم مدیران این بانک ها برای پرهیز از مبادلات مالی، پولی و بانکی با ایران شده است.

این رویکرد بانک های بزرگ غربی، مشکل دیگری برای مبادلات مالی و تجاری ایران ایجاد کرده است. این موضوع باعث شده تا شبکه کارگزاری بانکی برای تسهیل در مبادلات تجاری ایران به سهولت شکل نگیرد. نتیجه اینکه، به رغم بازگشایی سوئیفت بانکی، طی هفته های گذشته عملاً اکثریت حواله های بانکی نافرجام مانده و به مقاصد تجاری مورد نظر نرسیده است.

مهرداد عمادی میگوید مشکل تعامل بانک های اروپایی با ایران ظرف دو تا چند ماه آینده به کلی حل خواهد شد. او اعتقاد دارد که تحریم های ثانوی آمریکا مشمول بانک های غیر آمریکایی نمیشود و قرار است وزارت خزانه داری آمریکا با در خواست بانکهای اروپایی به آنها مجوز دهد که در صورت کار در ایران مشمول تحریم های آمریکا قرار نخواهند گرفت

پس از اجریی شدن برجام، اتحادیه اروپا نخستین مجموعه ای در جهان بود که به سرعت اقدام به برداشتن تحریم ها علیه ایران کرد. همچنین طی ماه های اخیر هیات های تجاری ، اقتصادی و سیاسی بسیار زیادی از سوی کشوهای اروپایی به ایران سفر کرده اند. تا کنون تفاهمنامه های بسیار زیادی در جهت همکاری های اقتصادی و تجاری بین کشورهای اتحادیه اروپا و ایران امضا شده است.

در چنین فضای مساعدی که برای تعامل بین اتحادیه اروپا و ایران ایجاد شده، این پرسش مطرح میشود: با توجه به خواست اتحادیه اروپا برای توسعه مبادلات اقتصادی با ایران، چه اقداماتی از سوی این اتحادیه برای حل مشکل یو ترن اتخاذ شده و یا در دست اقدام است؟
برای شنیدن پاسخ مهرداد عمادی در این باره، بر روی فایل صوتی پائین کلیک فرمائید

مهرداد عمادی: تلاش اتحادیه اروپا برای رفع محدودیت ها در ایران

رادیوفردا: وزیر خارجه ایالات متحده ضمن حمایت مجدد از توافق اتمی میان ایران و شش قدرت جهانی، گفته است از زمان اجرایی شدن آن تا کنون، تهران ۳ میلیارد دلار وجه نقد دریافت کرده‌است.

به گفته وزارت خارجه آمریکا، جان کری، ۳۰ فروردین ماه، در گردهمایی لابی «جی‌استریت» با اشاره به بحث نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری آن کشور گفته است «مناظره‌های (انتخاباتی) را در مورد اینکه ایران چقدر دریافت می‌کند، به یاد دارید؟»

او سپس افزوده است «نامزدها اشتباها گفتند ۱۵۵ میلیارد دلار. برخی فکر کردند ۱۰۰ میلیارد دلار. ما محاسبه کردیم؛ شد ۵۵ میلیارد دلار (وجه نقد). ولی می‌دانید تا کنون چه مقدار دریافت کرده‌اند؟»

وزیر خارجه آمریکا به شرکت‌کنندگان در نشست «جی‌استریت» گفته است، ایران از زمان اجرایی شدن برجام تا امروز،سه  میلیارد دلار پول دریافت کرده‌است.

اشاره آقای کری به گفته‌های انتخاباتی، به مناظره‌ها و مصاحبه‌های نامزدهای جمهوری‌خواه باز می‌گردد؛ برای نمونه دونالد ترامپ، نامزد پیشتاز این حزب، در اسفند گذشته گفته بود «ما به آنها (ایران) ۱۵۰ میلیارد دلار داده‌‌ایم».

پیش از این خبرگزاری رویترز گفته بود ایران با رفع تحریم‌ها به ۱۰۰ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده خود دسترسی پیدا می‌کند، که عمده آن صرف پرداخت بدهی‌هایش شده است.

جان کری در آغاز اسفندماه سال گذشته، وجه نقدی که به ایران می‌رسد را «کمتر از ۵۰ میلیارد دلار» عنوان کرده بود.

آقای کری در نشست «جی‌استریت» تاکید کرده که توافق اتمی به دست‌آمده با تهران، بهترین راه برای «جلوگیری از دستیابی» تهران به «سلاح هسته‌ای» است.

ایران همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد کرده‌است.

جان کری در عین حال می‌گوید، مقدار اوانیوم غنی‌شده ایران از ۱۲۰۰ کیلوگرم به ۳۰۰ کیلوگرم کاهش یافته است. او افزوده، تهران تا پیش از این، دو ماه برای آنکه «کار را تمام کند» وقت داشت، اما الان «یک سال عقب است، و ما قابلیت آن را داریم که بدانیم به کدام سو می‌روند».

وزیر خارجه ایالات متحده می‌گوید با وجود برخی بدبینی‌ها، «ما اکنون جایی هستیم که برای بعضی‌ها غیرقابل تصور و برای بعضی دیگر غیرقابل قبول می‌نمود».

جی‌استریت، یک گروه فرادولتی لابی لیبرال است. این گروه در عین حال که هوادار اسرائیل به شمار می‌رود، خواستار ادامه رهبری ایالات متحده در حل مناقشه اسرائیل و فلسطینی‌ها و ایجاد صلح میان اسرائیل و همسایگانش است.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد جان کری، برای ملاقات با محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، به نیویورک رفته است. «برجام» و «بحران سوریه»، از موضوع گفت‌وگوهای پیش‌رو عنوان شده‌اند.

پیش از این وزارت خارجه ایران نیز گفته بود آقای ظریف در جریان سفر خود به نیویورک با آقای کری دیدار و با او در مورد برنامه جامع اقدام مشترک، گفت‌وگو می‌کند. طی روزهای گذشته حملات اصول‌گرایان به توافق اتمی افزایش یافته و آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز انتقاداتی را در مورد اجرای آن مطرح کرده‌است.