اخبار

رادیوفردا: در برخوردی تازه با روشنفکران در ایران، مأموران امنیتی جمهوری اسلامی روز دوشنبه، ۱۲ آبان‌ماه، دست‌کم پنج پژوهشگر، مترجم و نویسنده منتقد را بازداشت کردند.

بر اساس گزارش‌ رسانه‌های مستقل و همین طور اطلاعات منتشرشده از سوی نزدیکان افراد بازداشت‌شده، روز دوشنبه نیروهای امنیتی در تهران به‌ طور همزمان به محل زندگی این افراد یورش برده و ضمن تفتیش خانه‌ها و ضبط وسایل الکترونیکی و کتاب‌ها، آنها را بازداشت کرده‌اند.

هنوز هیچ نهاد رسمی مسئولیت این بازداشت‌ها را برعهده نگرفته است.

شیرین کریمی پس از بازداشت به مکان نامعلومی منتقل شد

شیرین کریمی، مترجم و پژوهشگر، صبح روز دوشنبه در منزل شخصی خود بازداشت شد.

مأموران امنیتی پس از تفتیش منزل و ضبط لپ‌تاپ و کتاب‌های خانم کریمی، او را به مکان نامعلومی منتقل کرده‌اند. خانواده این مترجم و پژوهشگر اعلام کرده‌اند که تاکنون هیچ اطلاع رسمی از نهاد بازداشت‌کننده و علت بازداشت او دریافت نکرده‌اند.

شرین کریمی متولد ۱۳۶۲ است و مدرک کارشناسی‌ ارشد جامعه‌شناسی از دانشگاه تهران دارد.

بازداشت پرویز صداقت و احضار محمد مالجو، دو اقتصاددان

مأموران امنیتی در اقدامی مشابه، روز دوشنبه وارد منزل پرویز صداقت و محمد مالجو، اقتصاددان، روزنامه‌نگار و پژوهشگر ایرانی شده‌اند.

بنا بر گزارش‌ها، وسایل هر دو نفر ضبط شده، اما پس از این اقدام، فقط پرویز صداقت بازداشت و منتقل شده است.

به گفته نزدیکان محمد مالجو، او قرار بوده در همین روز برای «گفت‌وگو با نهادهای امنیتی» مراجعه کند، اما پس از ضبط وسایلش، در سکوت خبری به محل مورد نظر مأموران رفته و از وضعیت فعلی او اطلاعی در دست نیست.

هنوز مشخص نیست بازداشت پرویز صداقت و احضار محمد مالجو بر پایه چه اتهامی صورت گرفته است.

ماموران مهسا اسدالله‌نژاد، جامعه‌شناس سیاسی، را بازداشت کردند

مهسا اسدالله‌نژاد، جامعه‌شناس سیاسی و پژوهشگر، فرد دیگری است که صبح روز دوشنبه توسط نهادهای امنیتی در منزل والدینش بازداشت شد.

مأموران پس از ضبط وسایل شخصی و الکترونیکی، او را بدون ارائه توضیح درباره علت بازداشت با خود برده‌اند. او نیز هنوز هیچ تماسی با خانواده خود نگرفته است.

بر اساس گزارش‌ها، بازداشت‌ها تنها به این افراد محدود نبوده و منابع نزدیک به سایت «نقد اقتصاد سیاسی» اعلام کرده‌اند که چندین نفر دیگر از همکاران این سایت از جمله هیمن رحیمی نیز احضار شده‌اند.

پیشتر خبری هم از بازداشت رسول قنبری، مهندس آی‌تی و کارشناس ارشد اقتصاد، منتشر شده بود، اما رادیوفردا قادر به تأیید این خبر نیست.

بر این اساس، دست‌کم چهار تن از نویسندگان، پژوهشگران و اعضای مرتبط با حلقه‌های فکری چپ و مطالعات انتقادی، ظرف چند ساعت در تهران بازداشت شده‌اند.

با این حال هیچ نهادی تاکنون رسماً مسئولیت این بازداشت‌ها را برعهده نگرفته و هیچ‌یک از خانواده‌ها از محل نگهداری بازداشت‌شدگان یا اتهامات احتمالی باخبر نشده‌اند.

این بازداشت‌ها در حالی صورت می‌گیرد که طی ماه‌های گذشته نیز فشار بر پژوهشگران، روزنامه‌نگاران و استادان دانشگاه افزایش یافته و نهادهای امنیتی بدون شفافیت حقوقی، اقدام به احضار و توقیف تجهیزات پژوهشی، کتاب‌ها و لپ‌تاپ‌ها کرده‌اند.

همزمان گزارش‌هایی نیز از فشار امنیتی بر معلمان معترض منتشر شده است.

«شورای هماهنگی فرهنگیان» در اطلاعیه‌ای نوشته است که نیروهای امنیتی در تلاش‌اند گروه‌های سازمان‌دهی اعتصاب سراسری معلمان را هک یا مصادره کنند و با انتشار پیام‌های جعلی، فضای رعب و بی‌اعتمادی میان معلمان ایجاد کنند.

این نهاد صنفی هشدار داده که یکی از «اَبَرگروه‌های تلگرامی» مرتبط با تحصن معلمان اکنون در کنترل نهادهای امنیتی است و با هدف شناسایی و برخورد با معلمان معترض اداره می‌شود.

تویتر: فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت ایران، امروز ۲۹ مهر در نشست خبری با خبرنگاران در پاسخ به پرسشی درباره «تخصیص بودجه از سوی دولت برای تشکیل اتاق عفاف و حجاب» گفت: «شورای عالی امنیت ملی، عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری برای موضوعات کلان و امنیتی کشور است، هم در حوزه اجتماعی و هم در سایر موضوعات کلانی که به امنیت ملی ما برمی‌گردد. بنابراین رعایت و اجرای مصوبات آن بر همگان الزامی‌ است و دولت هم به این موضوع پایبند است.» خانم مهاجرانی به نقل از مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران یادآور شد که تجربه استفاده از زور برای حجاب بر سر خانم‌های ایرانی گذاشتن یا برداشتن، یک «تجربه‌ شکست‌خورده است.» او تاکید کرد که دولت مسعود پزشکیان هیچ بودجه‌ای برای «تشکیل اتاق وضعیت عفاف و حجاب» اختصاص نداده است. پیشتر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی اعلام کرده بود که شورای عالی امنیت ملی دستور داده است که «قانون حجاب فعلا ابلاغ نشود.» اما اخیرا روح‌الله مومن‌نسب، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان تهران از تشکیل «اتاق وضعیت عفاف و حجاب» و «فعال شدن۸۰ هزار نیروی آمر به معروف» خبر داده است. اعلام طرح تازه ستاد امر به معروف در حالی صورت می‌گیرد که اجرای قانون حجاب و نحوه برخورد با آن، یکی از پرتنش‌ترین مسائل اجتماعی ایران در ماه‌های اخیر بوده است. در روزهای اخیر محمدرضا باهنر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، گفته بود قانون حجاب اجباری «لازم‌الاجرا نیست» و اجرای آن با مصوبه شورای امنیت ملی متوقف شده است. این اظهارات با واکنش تند رسانه‌های اصولگرا روبه‌رو شد و باهنر چند روز بعد در تلویزیون گفت که سخنانش «بد منتقل شده» و تاکید کرد که به اصل حجاب اعتقاد دارد.

انتخاب: بحث ما تصمیمات ملی نظام است، نه تک صدایی/ با رایزنی شورای عالی امنیت ملی، مصوبه مجلس در این مورد متوقف شده/ پوشش باید تا یک حدی رعایت شود
باهنر گفت: سوال اساسی این است که حجاب اجباری نیست، اما تا چقدر برهنگی آزاد است؟ بالاخره تا یک حدی باید باشد. همه کشورها در پوشش عرف دارند باید حتما رعایت کنیم. اما اینکه اجباری این نوع حجاب باشد، اشتباه هست. هنوز هم عده ای دنبال حجاب اجباری هستند و جلوی مجلس تحصن می کردند. ما دنبال تک‌صدایی نیستیم.
باهنر در پاسخ به پرسشی در خصوص حجاب تصریح کرد: من صراحتا عرض کردم که عده ای دنبال این بودند که حجاب باید اجباری باشد. من روز اول اعتقادی به حجاب اجباری نداشته و ندارم. من اوایل انقلاب معاون استاندار بودم. یک دادستانی در کرمان داشتیم که روحانی بود، در برخی جلسات به شوخی می گفت خدا لعنت کند شاه را خوب شد که او را بیرون کردیم اما نمی دانستیم حکومت کردن اینقدر سخت است. کاش چند سال نگهش می داشتیم تا حکومت داری کند؛ قانون حجاب اجباری لازم الرعایت نیست. با رایزنی شورای امنیت ملی این مصوبه مجلس متوقف شده است.

وی در ادامه بیانکرد: اما سوال اساسی این است که حجاب اجباری نیست، اما تا چقدر برهنگی آزاد است؟ بالاخره تا یک حدی باید باشد. همه کشورها در پوشش عرف دارند باید حتما رعایت کنیم. اما اینکه اجباری این نوع حجاب باشد، اشتباه هست. هنوز هم عده ای دنبال حجاب اجباری هستند و جلوی مجلس تحصن می کردند. ما دنبال تک‌صدایی نیستیم. نمی گوییم همه دهن ها را ببندیم. ما برخی روزنامه ها را داریم که با مذاکراتی که آقای عراقچی با زحمت انجام می دهند، مخالف هستند. بحث ما تک‌صدایی نیست. بحث تصمیمات ملی نظام است. اکنون قانون حجاب اجباری در کشور لازم الاجرا نیست.

منبع خبر: By Alberto Fittarelli, Maia Scott, Ron Deibert, Marcus Michaelsen, and Darren Linvill October 2, 2025

یافته‌های کلیدی
شبکه‌ای هماهنگ متشکل از بیش از ۵۰ پروفایل غیرواقعی در ایکس (X)، که ما از آن به عنوان «پریزِن‌بریک» (PRISONBREAK) یاد می‌کنیم، در حال انجام عملیاتی با استفاده از هوش مصنوعی برای برانگیختن مخاطب ایرانی به انقلاب علیه جمهوری اسلامی است.
در حالی که این شبکه در سال ۲۰۲۳ ایجاد شده است، تقریبا تمامی فعالیتش از ژانویه ۲۰۲۵ آغاز شده است و تا به امروز ادامه دارد.
به نظر می‌رسد فعالیت‌های این شبکه‌، یا دست‌کم بخشی از آن، با کمپین نیروهای دفاعی اسرائیل علیه مواضع ایران در ماه ژوئن ۲۰۲۵ هماهنگ شده‌ بودند.
در حالی که تعامل واقعی با محتوای تولید شده توسط شبکه PRISONBREAK محدود به نظر می‌رسد، برخی از «پست‌های» این شبکه ده‌ها هزار بار دیده شده‌اند. چنین پست‌هایی در «جوامع» عمومی بزرگِ ایکس (Communities) منتشر شدند و احتمالاً برای تبلیغا ت آن‌ها نیز هزینه پرداخت شده است.
پس از بررسی نظام‌مندِ توضیحات جایگزین، ما ارزیابی می‌کنیم که فرضیه‌ای که بیش‌ترین سازگاری را با شواهد موجود دارد این است که یک نهاد مشخص‌نشده در دولت اسرائیل یا یک پیمانکار فرعی که زیر نظر مستقیم آن فعالیت می‌کند، به طور مستقیم انجام عملیات را برعهده دارد.
در رقابت ژئوپلیتیک بین جمهوری اسلامی ایران و مخالفان بین‌المللی آن، کنترل و دستکاریِ استراتژیک محیط اطلاعاتی نقش کلیدی ایفا می‌کند. رژیم ایران یک سیستم جامع سانسور اینترنت ایجاد کرده است و هم‌زمان عملیات‌های نفوذ را با هدف قرار دادن مخاطبان خارج از کشور انجام می‌دهد. در این تحقیق تمرکز ما بر کمپین «پریزِن‌بریک» است که علیه جمهوری اسلامی طراحی شده است.
توضیح دربارهٔ ترجمه: متن حاضر ترجمه‌ای غیررسمی از نسخهٔ اصلی انگلیسی گزارش است و ممکن است از دقت کافی برخوردار نباشد. هدف این ترجمه صرفاً کمک به ایجاد درک کلی از پژوهش ماست. در صورت وجود هرگونه اختلاف یا ابهام، نسخهٔ انگلیسی معتبر خواهد بود.

لینک به متن اصلی

ترجمه گزارش هاآرتص: در اوایل سال ۲۰۲۳، رضا پهلوی نخستین سفر رسمی خود را به اسرائیل انجام داد. او پسر آخرین شاه ایران است که در انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ سرنگون شد و جای خود را به حکومت آیت‌الله‌ها داد.
این سفرِ «ولیعهد ایران» ـ عنوانی که میزبان اسرائیلی‌اش، گیلا گملیئل، وزیر وقت اطلاعات (و وزیر کنونی علوم) به کار برد ـ در رسانه‌های اسرائیل پوشش گسترده‌ای یافت. گزارشگران همان روایت رسمی را تکرار کردند: این دیدار ثابت می‌کند که خصومتی میان مردم ایران و اسرائیل وجود ندارد و نزاع فقط میان دولت اسرائیل و رژیم تهران است.
هرچند پهلوی در میان جامعهٔ ایرانیان مهاجر تا حدی محبوب است، اما روشن نیست که ایرانیان داخل کشور او را به‌عنوان رهبر بخواهند. او پسر دیکتاتور پیشینی است که از پشتیبانی آمریکا و اسرائیل برخوردار بود و بار سیاسی پدر را با خود دارد؛ حکومتی که علاوه بر گشودگی به فرهنگ غرب، به فساد، سرکوب سیاسی و شکنجهٔ مخالفان نیز شناخته می‌شد.
برخلاف پدرش، رضا پیام‌های صلح، دموکراسی و حقوق بشر را ترویج می‌کند. وقتی در یک نشست خبری کنار گملیئل از او پرسیدند مردم ایران چگونه می‌توانند از زیر سلطهٔ آیت‌الله‌ها رها شوند، همان پیامی را که سال‌هاست تکرار می‌کند به انگلیسی روان بیان کرد:
«از له‌والسا در لهستان تا ماندلا در آفریقای جنوبی… بسیاری از جنبش‌های موفق بر پایهٔ مقاومت مدنیِ بدون خشونت شکل گرفته‌اند؛ یعنی بدون دخالت خارجی.»
سپس مکث کرد، انگشتش را بالا برد و افزود: «اما نکتهٔ کلیدی این است که هیچ‌یک از این جنبش‌ها بدون نوعی حمایت بین‌المللی موفق نمی‌شدند.» او با این سخن سفرش به اسرائیل را توجیه کرد.
وقتی از او دربارهٔ واکنش‌ها به سفرش به اسرائیل ـ دشمن سرسخت ایران ـ پرسیدند، گفت که واکنش‌ها عمدتاً مثبت بوده است و خبرنگاران را به شبکه‌های اجتماعی‌اش ارجاع داد: «به حرف من اکتفا نکنید؛ در توییتر، اینستاگرام، هر پلتفرمی جست‌وجو کنید… اگر خودتان تحقیق کنید، دیگر لازم نیست از من بپرسید؛ پاسخ جلوی چشمتان است.»
پاسخ پهلوی به‌ویژه در پرتو یافته‌های هاآرتص و روزنامهٔ اقتصادی‌اش دِمارکر معنادار است. معلوم شد که یک کارزار گستردهٔ نفوذ دیجیتال به زبان فارسی در جریان بوده که از اسرائیل اداره می‌شده و بودجه‌اش از یک نهاد خصوصیِ برخوردار از حمایت دولتی تأمین می‌شده است.
این کارزار تصویر عمومی پهلوی را تبلیغ می‌کرد و درخواست برای بازگرداندن سلطنت را تقویت می‌نمود. تکیه‌گاه آن «آواتارها» یا هویت‌های جعلی آنلاین بود که در شبکه‌های اجتماعی خود را شهروند ایرانی جا می‌زدند. این حساب‌ها ابتدا توسط پژوهشگران رسانه‌های اجتماعی در داخل و خارج اسرائیل شناسایی شدند.
به گفتهٔ منابعی که با دِمارکر و هاآرتص گفت‌وگو کرده‌اند، از زمان آغاز جنگ غزه و پس از سفر پهلوی، عملیاتی برخط به‌عنوان بخشی از یک کارزار وسیع‌تر اسرائیلی برای اثرگذاری بر گفتمان شبکه‌های اجتماعی فعال شد که کارزارهایی به انگلیسی و آلمانی را نیز در بر می‌گرفت. بنا به گفتهٔ پنج منبع آگاه مستقیم از پروژه، فارسی‌زبانان بومی برای این عملیات استخدام شدند. سه منبع ارتباط مستقیم این پروژه با کارزار یادشده را تأیید کردند و گفتند شاهد پیشبرد پیام‌های طرفدار پهلوی توسط این شبکه بوده‌اند.
به‌گفتهٔ منابع، کارزار شامل حساب‌های جعلی در پلتفرم‌هایی مانند «ایکس» و اینستاگرام بود و از ابزارهای هوش مصنوعی برای پخش روایت‌های کلیدی، تدوین پیام‌ها و تولید محتوا استفاده می‌کرد. به روایت دو منبع، همچنین تلاش‌هایی برای تقویت پست‌های متحد پهلوی در اسرائیل، یعنی گیلا گملیئل ـ وزیر عضو حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو ـ صورت گرفته است. چون این عملیات به‌طور غیرمستقیم با پول مالیات‌دهندگان و در خدمت منافع ژئوپولیتیکی اسرائیل انجام می‌شد، برخی از افراد دخیل از فشار برای استفاده از کارزار به نفع تبلیغ وزیر احساس ناراحتی می‌کردند.
بخش‌هایی از این شبکه و حساب‌هایش قبلاً توسط هاآرتص افشا شده بود. منابع این کارزار را به شبکهٔ حساب‌های طرفدار پهلوی مرتبط کردند که ابتدا توسط پژوهشگران مستقل، نیتسان یاسور و گیل فلدمن، شناسایی و نخستین‌بار توسط بار پلگ در هاآرتص گزارش شد. آن زمان این تلاش به‌عنوان «عملیات نفوذ خارجی» توصیف شد، هرچند به‌سبب پست‌هایی که بیشتر شبیه تبلیغ برای وزیر بود، مخاطب هدف کاملاً روشن نبود.
بااین‌حال منابع تأکید کردند که کارزار فقط ظاهراً خارجی می‌نمود؛ منشأ آن در اسرائیل بود. طبق تحقیق دِمارکر و هاآرتص، این عملیات با سفارش کار به پیمانکاران و عرضه‌کنندگان بیرونی پیش می‌رفت؛ بازیگران خصوصی‌ای که آزاد بودند خدماتشان را به مشتریانی فراتر از دولت اسرائیل هم بفروشند. و این تنها شبکهٔ فعال از این‌دست نبود. دِمارکر و هاآرتص تحقیقات خود دربارهٔ کارزارهای فارسی‌زبان اسرائیل را پس از تماس پژوهشگران Citizen Lab در دانشگاه تورنتو آغاز کردند؛ آزمایشگاهی که تهدیدات دیجیتال ـ ازجمله جاسوس‌افزار و اطلاعات نادرست ـ را مطالعه می‌کند.
همزمان با شبکه‌ای که گزارشگران اسرائیلی یافته بودند، سیتیزن‌لب یک کارزار دیگرِ طرفدار اسرائیل و فارسی‌زبان نیز کشف کرد که قرار بود جمعه، هم‌زمان با انتشار تحقیق دِمارکر و هاآرتص، در گزارشی افشا شود. این کارزار شامل ده‌ها حساب جعلی بود که محتوای تولید‌شده با هوش مصنوعی را پخش می‌کردند. پژوهشگران سیتیزن‌لب ارزیابی کردند که این عملیات «به‌احتمال بسیار زیاد» توسط دولت اسرائیل یا پیمانکاری که به نمایندگی از آن عمل می‌کند اداره می‌شده است. نتیجه‌گیری آنان بر نشانه‌هایی استوار بود که حاکی از هم‌زمانی میان محتوای کارزار آنلاین و اقدامات نظامی اسرائیل در جریان جنگ ۱۲روزه با ایران بود؛ ازجمله نشانه‌هایی مبنی بر آگاهی قبلی گردانندگان از حملهٔ اسرائیل به زندان بدنام اوین و آماده‌سازی محتوا پیش از حمله.
یک روز پادشاهی
پهلویِ جوان پس از دبیرستان برای آموزش خلبانی نظامی به آمریکا رفت، اما در آغاز سال ۱۹۷۹ خانواده‌اش زیر فشار خیزش مردمیِ ضد شاه ناچار به ترک تهران شد. کمی بیش از ۲۰ سال داشت که پدرش در تبعید در قاهره درگذشت و سلطنت‌طلبان او را به‌عنوان جانشین تاج‌گذاری کردند. او ۴۵ سال است که از خارج کشور رژیم آیت‌الله‌ها را نقد می‌کند. اسرائیل در مقطعی با او رابطه برقرار کرد؛ احتمالاً به‌عنوان بخشی از تلاش‌ها برای تغییر رژیم. گملیئل مسئول ارتباط اسرائیل با پهلوی است و دیدار او با نتانیاهو را تسهیل کرد.
راز زیمت از «مؤسسهٔ مطالعات امنیت ملی» در تل‌آویو هشدار می‌دهد که هرچند بیشتر ایرانیان خواهان تغییرند و از حکومت اسلام‌گرای کنونی سرخورده، اما آن‌ها رؤیای «زندگی عادی» را دارند نه بازگشت سلطنت. به باور او، پهلوی گزینهٔ نخست ایرانیان نیست، حتی فقط به این دلیل ساده که «از اواخر دههٔ ۱۹۷۰ پایش به ایران نرسیده است.» او با وجود اینکه می‌پذیرد پهلوی در میان برخی تبعیدیان هوادارانی دارد، ارزش همسویی علنی اسرائیل با او را زیر سؤال می‌برد: «می‌فهمم چرا او برای گملیئل و دولت اسرائیل گزینه‌ای راحت است… اما فکر می‌کنم اشتباه است. در نهایت این کار روایت آیت‌الله خامنه‌ای را تقویت می‌کند که اسرائیل و آمریکا می‌خواهند ایران را دوباره به سلطنت و دولت دست‌نشانده تبدیل کنند.» به گفتهٔ او، اگر این آغوش باز بیشتر تبلیغات سیاسی است تا دیپلماسی واقعی، «کاملاً موافقم… حتی اگر بخواهید چنین رابطه‌ای بسازید، عجیب است که آن را علنی انجام دهید.»
با آنکه پهلوی می‌گوید برای هیچ سمتی نامزد نمی‌شود، در سال‌های اخیر کارزاری در شبکه‌های اجتماعی برای بازگرداندن سلطنت با پادشاهیِ او جریان داشته است. به‌گفتهٔ منابع، بخشی از این تلاش بر شبکه‌ای از حساب‌های جعلی با منشأ اسرائیلی تکیه دارد. یک پژوهشگر رسانه‌های اجتماعی صدها کاربر مشکوک در «ایکس» را شناسایی کرده که پهلوی را تبلیغ می‌کردند، پیام‌هایش را می‌پراکندند و از هشتگ‌هایی مانند #KingRezaPahlavi استفاده می‌کردند. این‌ها در کنار پست‌هایی دیده می‌شد که گملیئل را تبلیغ می‌کرد. گفته نشد همهٔ این نزدیک به هزار آواتار بخشی از یک کارزار واحدند، اما شبکه‌ای به‌مراتب گسترده‌تر آشکار شد.
در واقع، پستی در «ایکس» که این شبکه را برملا کرد، شامل ویدئویی تولیدشده با هوش مصنوعی با عنوان «سال آینده در تهران آزاد» بود که سیاست داخلی را با منافع ژئوپلیتیک در هم می‌آمیخت و بازتاب عظیمی یافت ـ که بخش زیادی از آن احتمالاً غیرطبیعی و سازمان‌دهی‌شده بود. در ویدئو، نتانیاهو و همسرش، گملیئل و شریکش، و نیز پهلوی و همسرش در خیابان‌های تهران راه می‌روند. این ویدئو بسیار بیشتر از اغلب پست‌های وزیر بازدید گرفت و همین به‌همراه تلاش‌های دیگر برای تقویت آن، به پژوهشگران اسرائیلی کمک کرد شبکه‌ای از کاربرانی را بیابند که صرفاً محتوای مرتبط با ایران را تبلیغ می‌کردند؛ از جمله پست‌های پرتعداد گملیئل دربارهٔ «تغییر رژیم در ایران» و پست‌هایی که از رابطهٔ او با پهلوی می‌گفتند. بسیاری از این حساب‌ها در ۲۰۲۲، همزمان با اوج اعتراضات موسوم به «حجاب»، ایجاد شدند. بیش از ۱۰۰ حساب همسو نیز در ژوئنِ همان سالِ جنگ ۱۲روزهٔ هوایی با ایران، به‌طور همزمان ساخته شدند. به نظر نمی‌رسد این تنها کارزار فعال از اسرائیل در این موضوع باشد.
سیتیزن‌لب ـ که بیشتر به‌خاطر پژوهش در زمینهٔ جاسوس‌افزار و نقض حقوق بشر شناخته می‌شود ـ در حوزهٔ دیگر تهدیدات دیجیتال و عملیات‌های اطلاعات نادرست نیز تحقیق می‌کند و اکنون یک عملیات طرفدار اسرائیلِ فعال به زبان فارسی را افشا کرده است. یافته‌های این مؤسسه، که با دِمارکر و هاآرتص به اشتراک گذاشته شد و طی هفته‌های اخیر به‌طور مستقل نیز تأیید شد، شبکه‌ای با بیش از ۵۰ حساب را آشکار می‌کند که به‌گفتهٔ پژوهشگران «با اطمینان بالا» کاربران واقعی نیستند و این جمع‌بندی بر پایهٔ شاخص‌های متعدد است.
این حساب‌ها با حساب‌هایی که پژوهشگران اسرائیلیِ ترویج‌کنندهٔ مستقیم گملیئل شناسایی کرده بودند فرق داشتند. سیتیزن‌لب با روش‌ها و ابزارهای گوناگون کاربران جعلی را شناسایی کرد؛ از جمله این‌که عکس‌های پروفایل بسیاری از آن‌ها با هوش مصنوعی ساخته شده بود. همهٔ حساب‌هایی که این آزمایشگاه به‌عنوان بخش‌هایی از شبکه معرفی می‌کند در سال ۲۰۲۳ باز شده بودند، اما تا اوایل امسال غیرفعال بودند و سپس یکی پس از دیگری یا حتی همزمان در «ایکس» فعال شدند؛ نشانه‌ای از یک کارزار هماهنگ و غیرواقعی. فعالیتشان با آغاز جنگ با ایران شدت گرفت.
این شبکه شامل حساب‌های جعلی «ایکس» بود که خود را کاربر واقعی جا می‌زدند و همچنین به صفحهٔ @TelAviv_Tehran متصل بودند. کاربران جعلیِ همسو محتوای آن صفحه را تقویت می‌کردند؛ ازجمله ویدئوهای هوش‌مصنوعیِ تولیدیِ اختصاصی آن. یکی از ویدئوها، کلیپی از علی خامنه‌ای در نقش هیتلر بود بر پایهٔ صحنهٔ مشهور فیلم «سقوط» (Downfall). این ویدئوی دست‌سازِ هوش مصنوعی فقط توسط همان صفحه و یک حساب دیگر از همان شبکه منتشر شد.
پررنگ‌ترین موردی که این شبکه را به اسرائیل پیوند می‌زد، کارزاری آنلاین بود که با عملیات واقعی هم‌زمان شد: حملهٔ اسرائیل به زندان اوین، محل نگهداری مخالفان ایرانی. این کارزار در مرکز گزارش تازهٔ سیتیزن‌لب با عنوان «فرار از زندان» (Prison Break) قرار دارد. حملهٔ اسرائیل حدود ساعت ۱۱:۱۵ صبح ۲۳ ژوئن رخ داد و حدود یک ساعت طول کشید. ساعت ۱۱:۵۲ ـ پیش از نخستین گزارش‌های رسانه‌های ایران از حمله ـ حساب‌های شبکه شروع کردند به انتشار خبر «انفجارها در حوالی زندان». پست‌ها طوری تنظیم شده بود که القا کند این حساب‌ها متعلق به ایرانیان ساکن همان منطقه‌اند.
چند دقیقه پس از ظهر، در حالی‌که بمباران ادامه داشت و رسانه‌های ایران تازه شروع به گزارش کرده بودند، حسابی دیگر ویدئویی منتشر کرد که ظاهراً انفجار در زندان را نشان می‌داد و القا می‌کرد همان منبع صداهای شنیده‌شدهٔ پیشین بوده است. یکی پس از دیگری، حساب‌های شناسایی‌شدهٔ شبکه، این ویدئو را پخش کردند. بعدها تحقیق نیویورک تایمز نشان داد که این ویدئو تصویری واقعی از صحنه نبود؛ هرچند این کشف پس از آن بود که رسانه‌های سراسر جهان آن را بازنشر کرده بودند. صفحهٔ @TelAviv_Tehran نیز همین کلیپ را پخش کرد؛ پژوهشگران گفتند این ویدئو با هوش مصنوعی ساخته شده بود.
پژوهشگران سیتیزن‌لب این کارزار را به اسرائیل یا بازیگری که به نمایندگی از آن عمل می‌کرد نسبت دادند. استدلالشان بر خط زمانی رویدادها تکیه داشت: حساب‌های شبکه از نخستین‌ها بودند که از حمله خبر دادند و توانستند ویدئوی جعلی را در زمان حمله یا بلافاصله پس از آن تولید و توزیع کنند. سیتیزن‌لب نوشت: «به نظر می‌رسد فعالیت این پروفایل‌ها دست‌کم تا حدی با کارزار نظامی نیروهای دفاعی اسرائیل در ژوئن علیه اهداف ایرانی هم‌زمان بوده است. ما معتقدیم هرچند از نظر فنی ممکن است، بسیار بعید است طرف ثالثی بدون اطلاع قبلی از برنامه‌های ارتش اسرائیل بتواند چنین محتوایی را در چنین بازهٔ کوتاهی آماده و منتشر کند.»
«مرگ بر خامنه‌ای» در ساعت ۸ شب
پس از حمله، حساب‌هایی که آن ویدئو و دیگر محتواها را پخش کرده بودند، ایرانیان را تشویق کردند به سمت زندان بروند تا «اعضای خانوادهٔ خود را آزاد کنند». سیتیزن‌لب نتیجه گرفت هدف کارزار ایجاد ناآرامی برای بی‌ثبات‌سازی رژیم بوده است. حتی پیش از حمله به زندان نیز با آغاز جنگ، پیام‌ها و ویدئوهایی با همین روحیه در «ایکس» منتشر شده بود: یکی نوشت «تهران بی‌دفاع است» و دیگری پیشنهاد داد مردم به بانک‌ها هجوم ببرند و پولشان را خارج کنند. گزارش شد که در روزهای نخست جنگ، گروهی از هکرهای حامی اسرائیل به یک بانک ایرانیِ مرتبط با سپاه پاسداران حمله کردند.
این کارزار همچنین خود را به یک اعتراض واقعی سوار کرد: فراخوان ایرانیان برای رفتن به بالکن‌ها در ساعت ۸ شب و فریاد «مرگ بر خامنه‌ای» و «مرگ بر دیکتاتور». حساب‌های شبکهٔ حامی اسرائیل هماهنگ شدند تا این پیام را تقویت کنند؛ پیامی که مستقل از کارزار غیرواقعی نیز حمایت واقعی داشت. برای نمونه، بعضی حساب‌ها ویدئوهای ساختگی از همین شعارهای واقعاً سر داده‌شده منتشر کردند و هم‌زمان از هشتگ‌های مخصوص اعتراض واقعی استفاده نمودند.
همهٔ محتواها هم ساختهٔ هوش مصنوعی نبود. یکی از ویدئوهایی که سیتیزن‌لب یافت، احتمالاً توسط انسان ویرایش شده بود. این ویدئو و چند نمونهٔ دیگر بسیار موفق‌تر از ویدئوهای همزمان با حمله به زندان عمل کردند؛ بعضی بیش از ۲۰هزار بازدید و یکی بیش از ۶۰هزار بازدید گرفت ـ مشابه موفقیت همان ویدئوی گملیئل که به کشف شبکهٔ دیگر انجامید. پژوهشگران همچنین دریافتند کارزارِ طرفدار اسرائیل شامل یک «خبر جعلی» و یک «ویدئوی دیپ‌فیک» از یک خوانندهٔ ایرانیِ اجراکنندهٔ ترانهٔ اعتراضی نیز بوده است. برای مثال، اسکرین‌شاتی از خبری جعلی منتسب به بی‌بی‌سی فارسی دربارهٔ «فرار مقام‌های ارشد ایرانی از کشور» پخش شد؛ بی‌بی‌سی فارسی تأیید کرد هرگز چنین خبری منتشر نکرده است.
تحلیل حساب‌های شناسایی‌شده نشان داد که شبکه به چند کانال تلگرامی نیز پیوند داشت که اعتراضات در ایران را تشویق می‌کردند و از مشکلات واقعی در کانون جنبش‌های اعتراضی ـ مانند بحران آب، ناکارآمدی مدیریت زیرساخت و فساد ـ بهره می‌بردند. نزدیک به ۱۰ گروه تلگرامیِ مرتبط با حساب‌های «ایکس»ِ این کارزار پیدا شد. یکی از آواتارها خود را «زن ایرانی» جا می‌زد و حتی صفحه‌ای در اینستاگرام و گروهی تلگرامی برای زنان اداره می‌کرد که از زنان واقعی دعوت می‌کرد «داستانتان را در یک فضای امن به اشتراک بگذارید.»
این شیوه چندان متفاوت با روش‌هایی نیست که بازیگران طرفدار ایران علیه اسرائیل به کار می‌گیرند. موضوعات مناقشه‌برانگیز در اسرائیل ـ مانند خصومت برخی مذهبی‌ها با جامعهٔ LGBTQ، یا انتقاد از نتانیاهو و یا هزینه‌های بالای زندگی ـ در سال‌های اخیر محور عملیات اطلاعات نادرست ایرانی در اسرائیل بوده است.
طبق کیفرخواستی که علیه یک جوان اسرائیلی صادر شد و ایران در جریان جنگ از طریق شبکه‌های اجتماعی او را به خدمت گرفته بود، از او خواسته شده بود عکس‌هایی از خرابی‌های ناشی از موشک‌باران‌های ایران تهیه کند و در برابرش پول گرفته بود. این روی دیگر سکهٔ جنگ نفوذ میان ایران و اسرائیل است. آلبرتو فیتارلی، سرپرست تحقیق سیتیزن‌لب، می‌گوید: «در حالی که معمول است حکومت‌های خودکامه چنین ابزارها و تاکتیک‌هایی را در داخل و خارج به کار گیرند، دولت‌های دموکراتیک باید از استفاده از همان روش‌ها خودداری کنند. نسبت‌دادن عملیات‌های نفوذ به عاملان و حامیان‌شان مستلزم نشانگرهای فنی است که به‌ندرت در فضای باز قابل مشاهده‌اند؛ اغلب خودِ پلتفرم‌های اجتماعی دروازه‌بان آن داده‌ها هستند.»
به‌گفتهٔ منابع آگاه از کارزارهای فارسی‌زبان اسرائیل، برخی از حساب‌های جعلی‌ای که سیتیزن‌لب افشا کرد، ردِ مشارکت در همین کارزار دومِ منشأگرفته از اسرائیل را نیز بر جا گذاشته‌اند. اینجا و آنجا همان کاربران جعلی از هشتگ #KingRezaPahlavi هم استفاده می‌کنند، عکس‌ها و سخنرانی‌های پسر شاه را به اشتراک می‌گذارند و خواستار بازگرداندن سلطنت پهلوی می‌شوند.

بی‌بی‌سی: یک روز پس از تصمیم شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بازگشت قطعنامه‌های پیشین و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه برنامه هسته‌ای ایران، ارزش ریال، واحد پول ملی ایران، بار دیگر کاهش یافت و هر دلار آمریکا ۱۱۰ هزار تومان معامله شد. همزمان، قوه قضائیه ایران در واکنش به این تحولات تهدید کرد که «با برهم‌زنندگان امنیت روانی جامعه» برخورد خواهد کرد. تحریم‌های شورای امنیت قرار است از بامداد یکشنبه شش مهر/۲۸ سپتامبر از سر گرفته شود.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، اقدام دولت‌های غربی را برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران «غیرقانونی» خواند.

آقای لاوروف گفت: «رد درخواست روسیه برای تمدید مهلت بازگشت تحریم‌ها «تخریب دیپلماسی» و تمایل آنها «برای گرفتن امتیازات یک‌جانبه از تهران از طریق باج‌گیری و فشار را آشکار کرد.»

روسیه و چین دیروز پیش نویس قطعنامه پیشنهادی خود برای تعویق شش ماهه بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران را به رای گذاشتند اما هر سه کشور بریتانیا، فرانسه و آمریکا این پیش‌نویس را وتو کردند.

تحریم‌های سازمان ملل متحد ساعاتی دیگر و در اوایل بامداد یکشنبه به وقت ایران دوباره و پس از یک دهه توقف، علیه جمهوری اسلامی ایران به اجرا گذاشته خواهد شد.

ایران گفت که به محض بازگشت قطعنامه‌ها، توافق تازه‌ای که بر سر شیوه اجرای قراردادهایش با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به میانجیگری مصر امضا کرده بود را متوقف می‌کند اما مسعود پزشکیان گفته ایران از معاهده منع گسترش سلاح های هسته‌ای خارج نمی شود.
افزایش مجدد قیمت دلار در پایان معاملات امروز در تهران

بر اساس گزارش‌ها از ایران هر دلار آمریکا در بازار غیررسمی ارز تهران و در پایان معاملات امروز بیش از ۱۱۰هزار تومان به فروش رفته است.

قیمت هر دلار آمریکا که ارز شاخص در بازارهای تهران است نسبت به نرخ آن در شروع امروز حدود دوهزار تومان افزایش نشان می‌دهد.

رسانه‌های ایران می‌گویند هر دلار آمریکا پیش از این با قیمت ۱۰۸هزار تومان معامله می‌شد.

این در حالی است که رسانه‌های ایران می‌گویند بازار غیررسمی خرید و فروش ارز امروز کم رونق بوده است.

خبرگزاری ایسنا گزارش داده است که بازار آزاد ارز «بسیار کم‌رنگ‌تر از روزهای گذشته سپری شد، به‌گونه‌ای که فقط واسطه‌ها در بازار حضور داشتند و بازار خالی از متقاضی بود.»

بر اساس این گزارش، طی هفته‌های اخیر و با نزدیک شدن به پایان مهلت زمانی برای بازگشت تحریم‌های شورای امنیت، بازار ارز شاهد افزایش قیمت و نوسانات افزایشی بود به طوریکه طی یک ماهه گذشته قیمت دلار در بازار آزاد با رشد ۱۰ هزار تومانی و قیمت یورو نیز با جهشی ۱۴ هزار تومانی روبرو شد.

ساعاتی مانده به اجرایی شدن بازگشت تحریم‌های سازمان ملل متحد، مقام‌های دولتی تلاش می‌کنند آن را کم اهمیت جلوه دهند.

به غیر از مسعود پزشکیان که درباره بازگشت تحریم‌ها گفت: «با وجود آن تمام مشکلات خود را حل خواهیم کرد»، فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی می‌گوید: «مدت‌هاست ما داریم با تحریم زندگی می‌کنیم.»

او ابراز امیدواری کرده که «با وجود تحریم‌های ظالمانه بتوانیم با درایتی که در این سال‌ها داشتیم کارها را پیش ببریم.»

سعید رسولی، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی هم گفته است که «بنادر ایران بدون وقفه در حال تخلیه و بارگیری انواع کالا بوده و اسنپ‌بک تاثیری بر فعالیت‌ها ندارد.»

آقای رسولی گفت: «در زمان حاضر تخلیه و بارگیری انواع محموله‌ها شامل کالاهای اساسی، محموله‌های نفتی، کالاهای کانتینری، صادراتی و وارداتی به‌طور کامل در حال انجام است.»

ابراهیم رضایی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفته است که بازگشت قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت تاثیری بر ایران نخواهد داشت.

آقای رضایی گفت: «منهای تاثیر روانی، تحریم‌های شورای امنیت چیز جدیدی به تحریم‌های حداکثری فعلی اضافه نمی‌کند، بانیان و حامیان برجام مردم را هراسان نکنند.»

بهروز محبی‌ نجم‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم درباره بازگشت قطعنامه‌های شورای امنیت گفت: «در این تهدید فرصتی است که تا کنون سابقه نداشته است. همیشه رفتار غربی‌ها مبتنی بر زیاده‌خواهی و رفتارهای ناشایست و قلدرمابانه بوده است. ملت ایران کمر دشمنان خود را خواهد شکست.»

آقای رضایی گفت: «پیمان‌های گسترده با چین و روسیه و هند و آمریکای لاتین باید از فردا کلید بخورد.»

محسن زنگنه دیگر نماینده مجلس هم گفته روز بازگشت تحریم‌ها «به روز ملی قطع کامل امید از آمریکا و غرب تبدیل و سرآغاز تحول اقتصادی با تکیه بر ظرفیت‌های درونی و تعمیق پیوندهای اقتصادی با کشورهای شرق، همسایه و دوست خواهد شد.»

خبرآنلاین: به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، محسن منصوری معاون اجرایی دولت ابراهیم رئیسی، در گفتگویی بیان کرد: آخرین جلسه هیات دولت آقای روحانی و اولین جلسه هیات دولت شهید رئیسی ثبت و ضبط و فیلم‌هایش هم منتشر شده است. همان تکه صحبت آقای جهانگیری برای قضاوت در مورد آن زمان کافی است. ایشان شرایط اقتصادی کشور در سال ۱۴۰۰ را با زمان جنگ مقایسه می‌کند. وضعیت گسست اجتماعی، نابسامانی‌های سیاسی، خشکسالی و کرونا با نزدیک به ۷۰۰ هزار کشته را در این ویدئو به خوبی تحلیل می‌کنند. تورم، نقدینگی و کسری بودجه را هم ایشان تحلیل می‌کنند. من به تحلیل آقای جهانگیری چند عدد و رقم دیگر هم اضافه می‌کنم.

او که با روزنامه‌ای به نام «چارسوق» گفتگو کرده، افزوده «ما در مرداد ۱۴۰۰ بیش از ۴۸۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه داشته و تقریباً ۲۰ هزار میلیارد تومان بدهی دولت آقای روحانی ناشی از اوراق مشارکت بود. همه ارز ترجیحی که دولت باید در طول سال هزینه می‌کرد در ۵ یا ۶ ماه اول هزینه کرده بودند و ارزی برای تخصیص به کالاهای اساسی نداشتیم. بهشتی برای دلالان و رانت‌خواران ایجاد شده بود. موضوع تحریم‌ها جدی بود و دلخوش کردن دولتمردان دوازدهم به برجام کشور را زمینگیر کرده بود. ذخایر کالاهای اساسی در برخی استان‌ها به ۱۲ روز رسیده بود؛ برخی از کالاها در نقطه قرمز قرار داشت. تمام تنخواه دولت که باید در طول سال هزینه می‌کرد در همان دو ماه اول مصرف شده بود.»

منصوری ادامه داد: در مجموعه دولت یک نگاه اقتصادی حاکم است که درباره اقتصاد جهانی و اقتصاد بازار سخن می‌گوید. همان سخنانی که آقای آخوندی می‌زد و آقای عارف هم به همین نگاه معتقد است. این افراد می‌گویند عرضه و تقاضا باید خودش بازار را تنظیم کند و ما باید با نگاه حداقلی و کاهش مداخله اقتصاد کشور را اداره کنیم. ظاهر حرف هم غلط نیست؛ اما این در یک اقتصاد سالم جواب می‌دهد نه در این یک اقتصادی که رانت و عدم شفافیت وجود دارد. نباید از یک سوراخ چند بار گزیده شوید. این را چندین بار تجربه کردیم و این مدل رفتار یک حس رها شدگی در بازار ایجاد می‌کند. اکنون ستاد تنظیم بازار و ستاد دولت به کار ننشسته است.
او افزود: وقت دولت به جلساتی تلف می‌شود که معلوم نیست چه اولویتی دارد. مثلاً فهرست جلسات رئیس‌جمهور و برخی عزیزان دولت را که نگاه می‌کنید شامل جلسه با احزاب و فلان موضوع عدالت آموزشی می‌شود. آیا این موضوعات اولویت اول کشور است. شما در همین تهران از ۱۰ هزار نفر سؤال بپرسید که مسئله اصلی آن‌ها چیست؟ آیا کسی پیدا می‌کند که احزاب و عدالت آموزشی مسئله اول آن‌ها باشد؟ شما ببیند چند جلسه تنظیم بازار در دولت تشکیل شده است؟ تعدادش خیلی پایین است. در دولت شهید رئیسی هفته‌ای چند جلسه چندساعته تشکیل می‌شد. مردم باید حس کنند دولت روی موضوعات متمرکز است.

رادیوفردا: رئیس سازمان انرژی اتمی ایران می‌گوید با توجه به تهدیدات مربوط به حمله احتمالی مجدد اسرائیل، وضعیت ایران همچنان «مشابه شرایط جنگی» است.

محمد اسلامی در گفت‌وگو با یک رسانه ژاپنی که متن آن روز چهارشنبه ۲۶ شهریور در رسانه‌های ایران منتشر شد، گفت با توجه به این وضعیت، «اعتماد میان ایران و آژانس باید بازسازی شود. تهدیدات دشمنان ما همچنان ادامه دارد.»

اشاره او به هدف قرار گرفتن تأسیسات هسته‌ای ایران توسط اسرائیل و آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه در خرداد و تیر ماه امسال است. رئیس‌جمهور آمریکا بعد از حملات هوایی این کشور به سه سایت فردو، نطنز و اصفهان اعلام کرد برنامه هسته‌ای ایران به شکل کامل نابود شده است.

بعد از ۱۲ روز حملات متقابل هوایی میان ایران و اسرائیل، آتش‌بس با اعلام دونالد ترامپ میان طرفین برقرار شد.

بازرسان آژانس از زمان آغاز این جنگ نتوانسته‌اند به مراکز هسته‌ای ایران دسترسی پیدا کنند. ماه گذشته، تیمی از بازرسان آژانس تنها برای نظارت بر تعویض سوخت نیروگاه بوشهر به ایران بازگشتند و سپس کشور را ترک کردند، بدون آنکه اجازه دسترسی به سایت‌های کلیدی از جمله فردو و نطنز که در جریان درگیری آسیب دیده بودند، داده شود.

رئیس سازمان انرژی اتمی همچنین اعلام کرد که ازسرگیری بازرسی‌ها از تأسیسات هسته‌ای ایران توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مشروط به «تدابیر ویژه» است.

آقای اسلامی گفت به دلیل آن که آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کرده‌اند،«پیش از آنکه بازرسی‌ها به حالت عادی بازگردد، باید تدابیر ویژه‌ای اتخاذ شود.»

او درباره این تدابیر توضیح بیشتری نداد.

ایران و آژانس هفته گذشته با میانجی‌گری مصر به توافقی دست یافتند که به موجب آن به این نهاد ناظر سازمان ملل اجازه دسترسی به تمام تأسیسات هسته‌ای ایران داده می‌شد و تهران می‌توانست در مورد محل نگهداری تمام مواد هسته‌ای خود گزارش دهد.

هنوز مشخص نیست که ایران چه زمانی این گزارش را ارائه خواهد کرد. اما شورای عالی امنیت ملی ایران روز ۲۳ شهریور اعلام کرد توافق با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی «در مجموع» همان متنی است که در کمیته هسته‌ای این شورا تصویب شده است.

این شورا و وزارت خارجه ایران تهدید کرده‌اند که اگر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران بر اثر «مکانیسم ماشه» احیا شوند، همکاری تهران و آژانس متوقف خواهد شد.

این در حالی است که در پی تماس تلفنی روز چهارشنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با نمایندگان فرانسه، آلمان و بریتانیا و همچنین کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، مقام‌های اروپایی به ایران هشدار دادند که هنوز اقدامات لازم را برای جلوگیری از اجرای سازوکار ماشه انجام نداده است.

دو دیپلمات اروپایی و یک دیپلمات ایرانی به خبرگزاری رویترز گفتند وزرای ایرانی و اروپایی در مذاکره تلفنی روز چهارشنبه پیشرفت چندانی نداشتند.

چهار دیپلمات اروپایی و یک مقام ایرانی پیش از تماس به همین خبرگزاری گفته بودند که محتمل‌ترین سناریو این است که فرانسه، بریتانیا و آٖلمان اجرای دوباره تحریم‌ها را پیش ببرند.

یک دیپلمات ایرانی گفت تهران بار دیگر تأکید کرده که اگر تصمیم به بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل گرفته شود، واکنش نشان خواهد داد.

یکی از مقامات ایرانی در این زمینه اعلام کرد: «برداشت در تهران این است که تحریم‌های سازمان ملل دوباره اعمال خواهند شد. به همین دلیل تهران از دادن امتیاز خودداری می‌کند.»

این در حالی است که وزارت خارجه ایران در موضع رسمی خود درباره تماس تلفنی روز چهارشنبه گفت عباس عراقچی به همتایان اروپایی خود گفته است ایران برای رسیدن به یک «راه حل منصفانه و متوازن که متضمن منافع متقابل باشد» آمادگی دارد.

Henryjacksonsociety: Iran has recently suffered several significant strategic setbacks that began with Israel targeting its air defences in April 2024 in response to Iran’s own missile attack on Israel, followed by the decapitation of Hezbollah and the fall of the Assad regime. This series of events was concluded with the 12 Day War of 13th-24th June 2025 in which Israel and the US successfully targeted Iran’s nuclear and ballistic missile facilities as well as eliminating senior Islamic Revolutionary Guards Corps (IRGC) commanders. The future of the regime was unclear while the Supreme Leader, hunkered down in a bunker, was not reachable to give orders. Not only was the strategic calculus of the Iranian regime undermined, but so was the Supreme Leader’s cult of personality which underpins the entire regime. This was the first time that Iran had been held to account for its malign activities after its ability to – over decades – establish new norms of terrorism that had not only led to the October 7 massacre, but the killing of over 1,000 US service people across the region .

Israel’s spearheading of the attacks that destabilised the Iranian regime was greenlit by the Trump administration. This was a reversal of the Biden administration’s commitment to ‘deescalation’ that only served to embolden the Iranian regime further, as referred to in my report “Restoring Deterrence: Destabilising the Iranian Regime” that was published in May 2024.

This was also a departure for Israel and the US. Until recently, Israel maintained a purely defensive posture, striking at Iranian proxies on its immediate borders. This shielded Iran, which uses its terrorist proxies to enhance its strategic depth. The Trump administration had also shifted from maintaining a transactional ‘America First’ foreign policy that was reluctant to engage in foreign interventions to suddenly joining Israel’s strikes by dramatically bombing three enrichment sites in Iran: Fordow, Natanz and Isfahan. Suddenly Iran was exposed, and the regime appeared brittle.

Going forwards, Israel must maintain its air supremacy that affords it operational freedom in Iran. Rather than merely target uranium enrichment facilities, Israel must reconcile itself to the fact that it is the very nature of the regime that causes its nuclear goals to remain unchanged. Indeed, achieving a nuclear capability is deemed critical for regime survivability. Therefore, Israel and the US should adopt a broader strategy of seeking to topple the Iranian regime, rather than merely reacting to Iran’s malign activities in a symptomatic manner.

This report attempts to identify the likelihood of Iran backsliding into greater authoritarianism as well as sources of the current regime’s resilience and vulnerabilities. This will enable determination of which levers can be used to undermine the regime and ultimately lead to regime collapse and replacement with a better alternative.

Read the report here

رادیوفرانسه: اندیشکده آمریکایی-بریتانیایی «هنری جکسون» در گزارشی هشدار داده است که جمهوری اسلامی ایران پس از شکست‌های سنگین منطقه‌ای در لبۀ فروپاشی قرار گرفته و هرگونه خلأ قدرت می‌تواند کشور را به جنگ داخلی و منطقه را به بی‌ثباتی گسترده بکشاند. این گزارش راه برون‌ رفت را نه در مداخلۀ نظامی، بلکه در گذار سریع و کم‌هزینه به دموکراسی، همراه با تقویت اپوزیسیون و حمایت اقتصادی از ایران پس از جمهوری اسلامی می‌داند.
اندیشکده هنری جکسون (Henry Jackson Society) در گزارشی که روز شنبه بیست‌وهشت اوت منتشر کرد، هشدار داد که جمهوری اسلامی ایران در لبۀ فروپاشی قرار گرفته و هرگونه خلأ قدرت می‌تواند کشور را به سوی جنگ داخلی و منطقه را به سمت بی‌ثباتی گسترده سوق دهد. در این گزارش آمده است که باید “به هر قیمتی” از جنگ داخلی در ایران پرهیز شود و گذار سیاسی در ایران تنها در صورتی موفقیت‌آمیز خواهد بود که “سریع و کم‌هزینه” باشد.

بر اساس این گزارش، مجموعه‌ای از شکست‌های راهبردی موقعیت جمهوری اسلامی را به ‌شدت تضعیف کرده است: حملات هدفمند اسرائیل در آوریل ۲۰۲۴ و ژوئن ۲۰۲۵ توان دفاع هوایی ایران را درهم شکست؛ نابودی بازوهای نیابتی تهران – حماس و حزب‌الله – نفوذ منطقه‌ای آن را کاهش داد و سقوط رژیم بشار اسد، متحد اصلی ایران در منطقه، ضربۀ دیگری به “عمق راهبردی” جمهوری اسلامی وارد ساخت. به این ترتیب، سیاست موسوم به “حلقۀ آتش”، یعنی محاصرۀ اسرائیل از طریق نیروهای نیابتی، اکنون “به‌کلی بی‌اثر شده است”.

با این حال، گزارش تأکید می‌کند که تهران همچنان خواهد کوشید فعالیت‌های تروریستی، برنامۀ هسته‌ای و موشکی خود را بازسازی کند. جمهوری اسلامی مدعی است که مواد شکافت‌پذیر هسته‌ای خود را پیش از حملات اخیر جابجا کرده و از این رو همچنان “تهدیدی معتبر” به‌شمار می‌رود.

به نوشتۀ اندیشکده هنری جکسون، تمرکز قدرت در رأس نظام ایران و تشدید اقتدارگرایی شکاف‌هایی میان جناح‌های رقیب -اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان – ایجاد کرده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که بخش عمده‌ای از اقتصاد کشور را در قالب یک قرارگاه عظیم اقتصادی در کنترل دارد، از توان و زیرساخت لازم برای بازسازی نفوذ خود برخوردار است. قرارگاه “خاتم‌الانبیا”، بازوی اقتصادی سپاه، بر صنایع کلیدی از انرژی و خودروسازی گرفته تا الکترونیک، ساختمان و لجستیک تسلط دارد. با این همه، خطر شکل‌گیری یک حکومت اقتدارگرا و ضدغربی بدون حضور مستقیم سپاه نیز وجود دارد. به باور نویسندگان گزارش، حتی در صورت تغییر رژیم، امکان استقرار نوعی استبداد دیگر – چه مذهبی و چه ناسیونالیستی -بسیار محتمل است.

در همین گزارش، به نقل از یک شهروند ایرانی آمده است : “مردم ایران از فساد و سرکوب و انزوای بین‌المللی حکومت اسلامی خسته‌اند، اما این به معنای پذیرش حملات خارجی نیست. وقتی بمب‌ها بر شهرهایی چون تهران، اصفهان یا تبریز فرود می‌آیند و کودکان کشته می‌شوند، دشوار است که مردم آن را چیزی جز تجاوز غیرقانونی و نامتناسب ببینند.” او تأکید کرده که مردم ایران خواهان تغییر هستند “اما نه از مسیر خشونت بیرونی”، زیرا چنین حملاتی صدای اپوزیسیون را به‌عنوان “همدست دشمن خارجی” جلوه می‌دهد و راه دموکراسی را دشوارتر می‌کند.

انجمن هنری جکسون همچنین هشدار می‌دهد که مداخلۀ نظامی خارجی می‌تواند مقاومت قومی را تشدید کند. گروه‌هایی چون پژاک یا جنبش عربی آزادی‌بخش اهواز ممکن است به‌ مبارزه مسلحانه علیه سپاه روی آورند. این روند، هرچند می‌تواند به تضعیف رژیم کمک کند، اما خطر تجزیۀ قدرت و ایجاد “خلأ سیاسی” پس از سقوط جمهوری اسلامی را در پی دارد.

برای پرهیز از این سناریو، گزارش پیشنهاد می‌کند که غرب اپوزیسیون ایران را یاری کند تا به چارچوبی فراگیر برای آیندۀ کشور تبدیل شود؛ چارچوبی که هم نمایندۀ واقعیت چندقومیتی ایران باشد و هم مانع از جدایی‌طلبی شود.

به باور این اندیشکده، بهترین سناریو تغییر قدرت در ایران استقرار یک دموکراسی مشارکتی بر پایۀ سرمایۀ فرهنگی و آموزشی مردم ایران است. اما چنین آینده‌ای تنها در صورتی محقق خواهد شد که اپوزیسیون چشم‌اندازی روشن و یکپارچه ارائه دهد. در حال حاضر، این اپوزیسیون پراکنده و فاقد رهبری مشترک است…

انجمن هنری جکسون معتقد است که فرصت بزرگی برای غرب وجود دارد تا با شناسایی و حمایت از گروه‌های تبعیدی و هماهنگ‌کردن مواضع آن‌ها، زمینۀ گذار قدرت در ایران را فراهم آورد. این حمایت باید با برنامۀ اقتصادی مشخصی همراه باشد تا گذار سیاسی بدون فروپاشی خدمات حیاتی مانند آب، برق، بهداشت و توزیع مواد غذایی صورت گیرد.

گزارش در پایان تأکید می‌کند که مداخلۀ نظامی صرف “پاسخی زیانبار” است، زیرا به انسجام داخلی رژیم می‌انجامد. راه‌حل، به گفتۀ نویسندگان گزارش، ترکیبی است از فشار خارجی -تحریم‌ها و حملات هدفمند – و فشار داخلی از رهگذر اپوزیسیون سازمان‌یافته و بازتعریف هویت ملی ایران. به این ترتیب، می‌توان از خلأ قدرت و هرج‌ومرج پس از فروپاشی جلوگیری کرد و زمینۀ گذار به نظمی دموکراتیک را فراهم ساخت.