اخبار

رادیوفرانسه: مجید فراهانی، دبیر کل “حزب ندای ایرانیان”، قاچاق و بنیادها و تلویحاً سپاه پاسداران و رهبر جمهوری اسلامی ایران را به عنوان صاحبان اصلی بنیادهای بزرگ کشور مسبب بحران اقتصادی و عدم تحقق آنچه آیت الله خامنه ای “اقتصاد مقاومتی” نامیده، معرفی کرد.

مجید فراهانی در توضیح این نظر قاچاق کالا و رانت خواری را دو مانع اصلی تحقق اقتصاد مقاومتی دانست و گفت : اگر اقتصاد مقاومتی به معنای تأسیس اقتصاد بدون نفت و ادارۀ کشور به یاری مالیات ها است، هم اکنون بیش از ۴۰ درصد اقتصاد ایران در اختیار بنیادها و نهادهایی است که یک ریال هم مالیات نمی دهند و با اتکاء به رانت قدرت تمام طرح های ملی و عمرانی را در رقابتی نابرابر و غیرمنصفانه تصاحب می کنند.
مجید فراهانی سوءاستفاده از رانت قدرت و رانت های اقتصادی را مهمترین عامل جلوگیری از پیدایش و رشد بخش خصوصی و اقتصاد حقیقتاً آزاد در کشور دانست.
دبیرکل “حزب ندای ایرانیان” عامل دیگر شکست “اقتصاد مقاومتی” و مستقل از نفت و همچنین بهبود وضعیت کسب و کار و تولید در کشور را قاچاق کالا دانست و گفت : اصلی ترین موضوعی که به تولید ملی ضربه می زند قاچاق کالا است به طوری که امروز انواع لوازم خانگی و کالاهای مصرفی بیشتر و ارزانتر از کالاهای داخلی در بازار کشور پیدا می شود.
مجید فراهانی در ادامه توضیح داد که ورود گستردۀ کالاهای قاچاق به کشور صرفاً نتیجۀ وجود اسلکه های غیرقانونی است که کمترین نظارتی بر آنها نیست و تقویت تولید داخلی جز از “طریق کور کردن این اسکله های غیرقانونی” میسر نیست.
در ایران کلیه مبادی ورودی کشور اعم از فرودگاه ها و مرزهای آبی و زمینی در کنترل نیروهای مسلح به ویژه سپاه پاسداران ایران است. سپاه پاسداران همچنین دارندۀ ثروتمندترین بنیادها و نهادهای انحصاری از جمله قرارگاه خاتم الانبیا است و کلیه بنیادهای کشور نیز زیر نظر شخص رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیت الله خامنه ای، عمل می کنند.
دبیر کل “حزب ندای ایرانیان” در پایان گفته است که دو عامل ایجاد تنش و برانگیختن تحریم ها (به ویژه در دورۀ هشت سالۀ دولت های محمود احمدی نژاد) و رانت خواری در داخل باعث شده اند که بیش از ۵۰ درصد مردم ایران زیر خط فقر زندگی کنند و بیکاری و رکود اقتصادی تعطیلی کارخانه ها را باعث شده و کشور را به ورطۀ سقوط اقتصادی سوق دهند.
در اظهاراتی جداگانه، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت و رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی، امروز سه شنبه دهم فروردین ماه گفت : در حال حاضر به غیر از شهرک های صنعتی حدود ۳۶ هزار واحد تولیدی در کشور وجود دارد که از این تعداد حدود ۷ هزار واحد تولیدی طی سال های گذشته به حال نیمه فعال یا غیرفعال درآمده اند و در نتیجۀ این امر ۱۳۰ هزار نفر به صف بیکاران اضافه شده اند.
وی بار دیگر وضعیت مالی کشور و دولت را دشوار توصیف کرد و گفت که دولت حسن روحانی در حال حاضر کشور را نه با ۱۲۰ میلیارد دلار درآمد نفتی، بلکه تنها با ۲۰ میلیارد دلار درآمد نفتی اداره می کند.
گفتنی است که علی خامنه ای، رهبر حکومت اسلامی ایران، در پیام نوروزی اش خواستار تحقق واقعی “اقتصاد مقاومتی” شد که در تلقی او به منزلۀ واگذاری بیشتر طرح های اقتصادی کشور به سپاه پاسداران و نیروهای مسلح به ویژه بعد از “برجام” است. در پاسخ به این سخن حسن روحانی گفت که اقتصاد مقاومتی به عنوان اقتصاد مستقل از نفت بدون تعامل با دنیا میسر نیست، در حالی که معاون رییس جمهوری، اسحاق جهانگیری، در سخنانی جداگانه کل نظام از جمله قوای سه گانۀ کشور را مسئول اجرای واقعی شعار “اقتصاد مقاومتی” رهبر دانست.

حسین باستانی بی‌بی‌سی: از نخستین سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی در جمع مخاطبان عمومی در سال ۱۳۹۵، این برداشت ایجاد می شود که گویی وی به اصطلاح شمشیر را برای دولت حسن روحانی “از رو بسته است”.

در جریان این سخنرانی در مشهد، آیت الله خامنه ای به صراحت از کسانی انتقاد کرد که به دنبال حل مشکلات “طبق مدل و میل آمریکا” هستند و می گویند “در قضایای منطقه و قانون اساسی کشور باید برجام ۲ و ۳ و غیره باید به وجود بیاید”. وی افزود: “معنای این حرف این است که جمهوری اسلامی از مسائل اساسی که به حکم اسلام و برجستگی های نظام جمهوری اسلامی به آن پایبند است صرف نظر کند.”

می توان انتظار داشت در ساعات آینده، نشریات بین المللی و همچنین رسانه‌های منتقد دولت یازدهم، سخنرانی امروز مشهد را به صورت موضع گیری تند در مقابل رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران تفسیر کنند

اظهارات آیت الله خامنه ای، تنها چند ساعت بعد از انتشار پیام نوروزی آقای روحانی بیان می شد که تصریح داشت “مردم برجام ۲ را در انتخابات ۷ اسفند کلید زدند” که به گفته او “همان [برنامه جامع] اقدام مشترک ملی در داخل کشور است”. این البته نخستین بار نبود که آقای روحانی از اصطلاح “برجام ۲”، که از سوی خود او وارد ادبیات سیاسی ایران شده بود، استفاده می کرد.

رهبر جمهوری اسلامی ایران در بخشی دیگر از انتقادات امروز خود، به حامیان برجام ۲ گفت: “شما وقتی در مقابل دشمن در حالی که می توانید ایستادگی کنید، عقب نشینی کردید دشمن جلو می آید و متوقف نمی شود”. او در انتقادی شدید از “کسانی که امید می بندند که بنشینیم با آمریکا مذاکره کنیم”، نتیجه چنین مذاکره ای را”خسارت محض” دانست و در جای دیگر تاکید کرد که “امروز در جمهوری اسلامی یک عنصر آگاه مطلع و متکی به ارزش‌های دینی را پیدا نمی کنید که از آمریکا بترسد”.

البته در سرتاسر سخنرانی آیت الله خامنه ای در مشهد، که در میانه آن شعارهای “دولت تدبیر ما، بصیرت، بصیرت” سر داده شد، می توان جملاتی را، از جمله بعد از طنین انداز شدن همین شعار، پیدا کرد که مضمون حمایت نسبی از دولت یازدهم را نیز داشته باشد.

با وجود این، تکلیف نخستین سخنرانی عمومی رهبر در سال جدید با سیاست های حسن روحانی، واضح تر از آن به نظر می رسد که بتوان از آن تفسیرهای مرضی الطرفین ارائه کرد. بر همین مبنا، می توان انتظار داشت در ساعت های آینده، نشریات بین المللی و همچنین رسانه های منتقد دولت یازدهم، سخنرانی امروز مشهد را به موضع گیری تند رهبر در مقابل رئیس دولت جمهوری اسلامی ایران تفسیر کنند.

آیت الله خامنه ای به این ترتیب، ظاهرا به هر علت سال جدید را به شیوه ای شروع کرده که اگر قرار بر استمرار آن باشد، سال پر تنشی در عرصه سیاست ایران خواهد بود.

ادامه وضعیت موجود، می تواند با ایجاد یک دو قطبی زودهنگام در فضای سیاست ایران – به درست یا غلط – این برداشت را در عرصه افکار عمومی ایجاد کند که رهبر جمهوری اسلامی ایران، از هم اکنون در حال روشن کردن تکلیف خود با انتخابات ریاست جمهوری سال آینده است

ادامه چنین وضعیتی، می تواند با ایجاد یک دو قطبی زودهنگام در فضای سیاست ایران، به درست یا غلط این برداشت را در عرصه افکار عمومی ایجاد کند که رهبر جمهوری اسلامی ایران، از هم اکنون در حال روشن کردن تکلیف خود با انتخابات ریاست جمهوری سال آینده است.

انتخابات آینده، البته ممکن است هر نتیجه ای داشته باشد. اما اگر به سمت ریاست جمهوری مجدد حسن روحانی پیش برود – اتفاقی که در ربع قرن گذشته، برای هر رئیس جمهوری در ایران افتاده – رهبر جمهوری اسلامی ایران را در وضعیت پیچیده ای قرار می دهد.

وضعیتی که ایجاد شدن یا نشدن آن، در گرو شکل گرفتن یا نگرفتن دو قطبی خبرسازی خواهد بود که منطقا هیچ کس بیشتر از آیت الله خامنه ای، امکان تشدید یا مهار آن را ندارد.

کلمه: چکیده :سخنان روز پنجشنبه آقای خامنه ای، نشانه آشکار تنزلی چندباره از مقام رسمی ای که به وی اعطا شده، به رهبری یک جناح خاص سیاسی است؛ جناحی که از قضا، سال به سال به لحاظ کمیت و کیفیت در حال سقوط و انحطاط است و از پشتیبانی مردمی کمتری برخوردار. …

کلمه – سید کاظم قمی:

سخنان روز پنجشنبه آقای خامنه ای، نشانه آشکار تنزلی چندباره از مقام رسمی ای که به وی اعطا شده، به رهبری یک جناح خاص سیاسی است؛ جناحی که از قضا، سال به سال به لحاظ کمیت و کیفیت در حال سقوط و انحطاط است و از پشتیبانی مردمی کمتری برخوردار. تجزیه و تحلیل نتایج انتخابات به شدت مهندسی شده ای که رد صلاحیت ها توسط شورای نگهبان و دخالت های گسترده اطلاعات سپاه در ستادها و انصراف ها که روزی روزگاری باید گزارش آن به طور شفاف در اختیار صاحبان «حق الناس» قرار گیرد، ادبار روزافزون شهروندان، از «خواص» و «عوام» (تقسیم بندی مورد علاقه اقتدارگرایان) از داعیه دار مقام رهبری را آشکار می سازد. کافی است آراء حوزه انتخابیه تهران را در نظر بگیرید تا با احتساب نیمی از واجدان صلاحیت شرکت در انتخابات که با عدم حضور خود به حاکمیت رأی «نه» دادند و اکثریت کسانی که با انتخاب فهرست حامیان دولت رأی «نه» خود را آشکار کردند، کوچک بودن دائره طرفداران اقتدارگرایی در پیش چشمان تان به نمایش درآید. نمایش اراده مردم در انتخابات اخیر، همانند انتخابات های سال ۷۶ و ۸۸، چنان خشم اقتدارگرایان را برانگیخت که زبان به دشنام گویی به شهروندان ایرانی و به خصوص تهرانی گشودند؛ دشنام گویی که عمق فقدان منطق، دامنه بحران مشروعیت و میزان تنزل کیفی اقتدارگرایان را به خوبی نشان می دهد. و حالا، مدعی رهبری کشور نیز در آخرین دیدار با خبرگان، در رفتاری که شدیدا از بلوغ و کمال به دور است، با اظهار نقدهای زهرآگین به عملکرد دولت و «نانجیب» خواندن معترضان به نتایج انتخابات ۸۸، از شکست سنگین هوادارن خویش در انتخابات اخیر، عقده گشایی می کند.

بازی های بی حد و حصر با الفاظ و اصطلاحات صدالبته رویه همیشگی این «ولی خطیب» بوده است؛ واژه پردازی هایی که نشان از استیصال فزاینده و فقدان منطق استدلالی دارد و هدفش، تهییج «لات های سیاسی»، تجهیز «وعاظ السلاطین» و ارضای خاطر «بداقبالان» عرصه های سیاست در کشور و منطقه است. کمیت و کیفیت واژه نامه ای که آقای خامنه ای برای توصیف جنبش عظیم و بیادماندنی و زنده سبز و خیل معترضان به نتایج انتخابات ۸۸ به کار گرفته، مورخان و محققان آینده این کشور را یاری خواهد کرد تا داستان سقوط و انحطاط یک رهبر خودکامه را بهتر روایت کنند. چنین است که برای فهم معنای این واژه نورسیده یعنی «نجابت»، دست به دامان تاریخ باید شد و پرسش را به پیشگاه «آئینه عبرت» برد: «نجابت» چیست و کدام کار «نانجیبانه» به شمار می آید؟

شاید بهترین راه برای فهم معنای این صفت در واژه نامه آقای خامنه ای، مروری بر رفتارهای «نجیبانه» او با منتقدان باشد: حمله به حسینیه مرحوم آیت الله منتظری و حبس خانگی ایشان؛ فاجعه های کوی دانشگاه تهران در سال های ۷۸ و ۸۸؛ قتل های زنجیره ای؛ تعطیلی فله ای مطبوعات و بازداشت فله ای فعالان ملی- مذهبی در سال ۸۰؛ برخورد خشونت بار منتقدان نتایج انتخابات ۸۸ که همراه با کشتار، شکنجه، تجاوز، حبس های طویل المدت و حصر غیرقانونی و غیراخلاقی معترضان بوده است؛ فاجعه کهریزک؛ قتل هدی صابر و هاله سحابی و دیگرشهدای جنبش سبز که فهرست ۸۴ نفره آنان در سال ۸۸ از سوی نیروی انتظامی به مجلس شورای اسلامی ارائه شد؛ به عنوان مشتی از خروار.

همچنین، می توان از رفتارهای «نجیبانه» او با «همدلان» خود یاد کرد: حمایت تمام قد از دولت و دولتمردانی که در فسق و فجور مالی و غارت بیت المال از مشروطه تاکنون بی سابقه هستند؛ حمایت تمام قد از حسین شریعتمداری به عنوان «شمشیر» رهبری در عرصه مطبوعاتی؛ حمایت تمام قد از نوحه خوان ها و مداحان وابسته به بیت رهبری که آلودگی های اخلاقی و فسادهای مالی شان ورد زبان مردم کوچه و بازار است؛ حمایت تمام قد از حمله کنندگان به سفارتخانه های خارجی در تهران و «حزب اللهی» خواندن آنان؛ جلوگیری از تحقیق و تفحص از امپراتوری مالی بزرگی که تحت نظر دفتر رهبری، بیش از نیمی از اقتصاد کشور را در دست دارد و از هرگونه حسابرسی و پرداخت مالیات معاف است؛ باز هم به عنوان مشتی از خروار.

حالا می توانیم ترجمان سخنان اخیر اقای خامنه ای را با رجوع به این واژه نامه بفهمیم و پیام آن را به شهروندان ایرانی درک کنیم؛ «نانجیبانی» که به دعوت چهره های سیاسی و اصرار شخص او پای صندوق های رأی رفتند و باعث تأسف آفای خامنه ای در از دست دادن برخی از همراهان و همدلان خود در مجلس خبرگان آینده شد؛ مجلسی که در حالی که کفه «انقلابی» آن سبک تر شده است به تعبیر او باید درباره رهبری آینده تصمیم بگیرد. آیا زمان آن نرسیده که آقای خامنه ای در این واپسین ماه های حیات، به خود آید و صدای مردم را بشنود؟

دویچه‌وله: احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد در سخنانی در محله لویزان تهران گفته است، مردم تهران در انتخابات خبرگان “اطراف رهبری را قیچی کردند”. اشاره او به حذف محمد تقی مصباح و محمد یزدی در انتخابات هفتم اسفند است.

رجانیوز، از تریبون‌های خبری تندروها، روز جمعه (۲۱ اسفند/ ۱۱ مارس) بخش‌هایی از سخنان احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد در مراسم فاطمیه در محله لویزان تهران را منتشر کرد.

علم‌الهدی در این سخنرانی با اشاره به انتخابات هفتم اسفند و نتایج آن گفت: «ما امروز در تحولات سیاسی جامعه خود بحران‌های گوناگونی می‌بینیم. در یک فراز، مردم ما با تمام وجود هستی خود را پای ولایت می‌ریزند و در یک نشیب، همین مردم بر اثر عوامل پیش‌آمده اطراف رهبری را قیچی می‌کنند.»

امام جمعه مشهد که به تازگی نماینده ولی فقیه در استان خراسان شده، افزوده است: «یک انتخاباتی در کشور راه افتاد، بنده‌ طلبه‌ بی‌ارزش به عنوان خبره انتخاب شدم. استاد من، کسی که رهبری درباره‌اش می‌فرماید خلأ وجود علامه طباطبایی و مطهری را پر می‌کند، مردم حذف می‌کنند.»

اشاره او به محمد تقی مصباح یزدی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و رهبر معنوی “جبهه پایداری”، گروه هوادار محمود احمدی‌نژاد است که نامزد انتخابات دوره پنجم مجلس خبرگان از تهران بود، اما آرای لازم برای ورود به خبرگان را به دست نیاورد. علاوه بر او، محمد یزدی، آخرین رئیس دوره چهارم مجلس خبرگان نیز در راهیابی به خبرگان ناکام ماند.

آیت‌الله خامنه‌ای روز پنجشنبه۲۰ اسفند رای‌نیاوردن مصباح یزدی و محمد یزدی را “خسارت” خواند. او گفت: «آقایان یزدی و مصباح از جمله این افراد هستند که حضور آنان در خبرگان باعث افزایش وزانت این مجلس می‌شود و نبود آنها نیز برای مجلس خبرگان خسارت است.»

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: نبودن مصباح و یزدی برای خبرگان خسارت است

در انتخابات دوره پنجم خبرگان کارزاری به راه افتاده بود که هدف آن جلوگیری از ورود احمد جنتی، تقی مصباح یزدی و محمد یزدی به مجلس خبرگان بود. این کمپین تا حدود زیادی موفق شد. و از این سه نفر تنها احمد جنتی به خبرگان راه یافت که او هم آخرین فرد فهرست شانزده نفره تهران بود.

پیش از انتخابات احمد خاتمی، امام‌جمعه موقت تهران، با اشاره تلویحی به کمپین یادشده هشدار داده بود که می‌خواهند “پروبال رهبری را قیچی کنند”.

دویچه‌وله: پیروزی قاطع اصلاح‌طلبان در تهران و بیرون رفتن محمد یزدی و مصباح یزدی از خبرگان، از نظر بسیاری از تحلیل‌گران حاوی پیامی برای حاکمیت ایران است. آیا این پیام از سوی کسانی که باید آن را بشنوند، شنیده خواهد شد؟

نتایج انتخابات دهمین دور مجلس شورای اسلامی و پنجمین دور خبرگان رهبری کم و بیش قطعی شده است. اگرچه لیست نهایی راه‌یافتگان به دو مجلس در تمامی حوزه‌های انتخابی هنوز کامل نیست و در برخی حوزه‌ها نیز انتخابات به مرحله دوم کشیده شده اما آنچه مسلم است، نتایج زیر است:

در مجلس خبرگان رهبری، رئیس کنونی این مجلس کرسی‌اش را از دست داد. مصباح یزدی، که مغز متفکر جریان تندرو شناخته می‌شود نیز به خبرگان راه پیدا نکرد. احمد جنتی، دبیر مقتدر شورای نگهبان که خود بسیاری از نامزدها را رد صلاحیت کرده بود، در رده آخر لیست برندگان تهران قرار گرفت و شنیده‌های تاییدنشده حاکی از آن است که کسب همین جایگاه نیز برای او با مصلحت صورت گرفته و در حقیقت او حذف شده بود.

در مجلس شورای اسلامی، لیست ۳۰ نفره اصلاح‌طلبان در تهران به تمامی برنده شد و در حقیقت تمام صندلی‌های تهران در اختیار اصلا‌ح‌طلبان خواهد بود. نتیجه در سراسر کشور هم تاکنون حاکی از اختلاف کم اصلاح‌طلبان با اصول‌گرایان است به طوری که اگر برخی از برنده‌های مستقل را جزو اصلاح‌طلبان قلمداد کنیم، تعداد کل آنها در مجلس آینده از اصول‌گرایان بیشتر خواهد بود.

صفحه ویژه: انتخابات ۹۴

آیا این نتایج را می‌توان زیر عنوان کلی “پیروزی اصلاح‌طلبان” جمع کرد؟ اگر چنین است اصلاح‌طلبان پس از این پیروزی چه باید بکنند؟ مردمی که این پیروزی را رقم زدند جایگاهشان کجاست و آیا از این پس خواهند توانست خواسته‌های خود را از طریق مجلس پیگیری کنند؟

رضا علیجانی تحلیلگر سیاسی مقیم پاریس در گفت‌وگو با دویچه‌وله به این پرسش‌ها پاسخ داده است. او در ابتدا بر این نکته تاکید می‌کند که پیروزی اصلاح‌طلبان یک “پیروزی مرحله‌ای” است بدین معنا که یک هدف‌گیری حداقلی انجام شده بود و حالا این حداقل برآورده شده است. او نتیجه این هدف اولیه را ورود سه جریان قوی به مجلس دهم می‌داند: اصلاح​طلبان، محافظه​کاران و جریان مستقل.

به نظر علیجانی اصلاح‌طلبان برای اولین بار بعد از مجلس ششم می​توانند یک فراکسیون مستقل و قوی داشته باشند و ضعف عملکرد فراکسیون​های​شان در مجلس قبلی را جبران کنند.

شنیدن صوت 14:09
گفت‌وگو با رضا علیجانی درباره نتایج انتخابات هفتم اسفند

دستور رفع حصر؛ اولین پاسخ به پیام مردم

بسیاری از تحلیل‌گران نتایج انتخابات مجلس خبرگان و شورای اسلامی را “نه” به سیاست‌های تندروانه جناح اقتدارگرا و در رأس آن خامنه‌ای می‌دانند. این گروه معتقدند که این انتخابات مانند رفراندومی بود که نظر نهایی مردم را درباره روش اداره کشور بیان کرد.

علیجانی نیز گیرنده اصلی این پیام مردم را شخص خامنه‌ای می‌داند و معتقد است در حال حاضر و پس از اعلام این پیام از سوی مردم دو راه در برابر جناح تندرو وجود دارد: یکی اینکه همان مسیر قبلی را ادامه دهد و بخواهد شکست در انتخابات را یا کمرنگ کند و یا به اشتباهات تاکتیکی نسبت دهد نه استراتژیک، مثل اینکه اگر فلان کس نامزد می‌شد یا اگر فلان‌طور لیست اعلام می‌کردیم حتما برنده می‌شدیم. در حقیقت در این راه خبری از تغییر استراتژی و مسیر وجود ندارد.

بیشتر بخوانید: تفسیر: از پیروزی “امید” تو را چه حاصل!

در صورت انتخاب این مسیر، به گفته علیجانی “این سیکل معیوب ادامه پیدا می‌کند” و این به ضرر منافع ملی و نیز به زیان روند تدریجی به سوی دموکراسی است.

اما راه دوم در برابر جناح اقتدارگرا این است که پیام مردم را بشنود و به آن پاسخ دهد. اولین و سریع‌ترین پاسخ نیز، از نظر علیجانی، دستور رفع حصر موسوی، کروبی و رهنورد از سوی خامنه‌ای است.

او می‌گوید: «الان آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد اعلام کرده​اند که رای می‌دهند. در واقع قدم اول را برای باز کردن گره کور حصر برداشته​اند. اگر به این پاسخ مثبت داده شود، اگر در کار دولت کارشکنی نشود، اگر در چرخه تصمیم​گیری در مجلس همسو با دولت کارشکنی نشود می​توان امیدواری​هایی داشت. من البته امید چندانی به شنیدن این پیام ندارم، ولی مطلقا هم ناامید نیستم.»

“مجلس مقتدر می‌تواند فضاسازی سیاسی کند”

برخی از تحلیلگران معتقدند هرچند ترکیب مجلس دهم با مجلس نهم تفاوت دارد اما اصولا مجلس در سیاست‌های کلان کشور نقش پررنگی ندارد و این شخص ولی فقیه است که این سیاست‌ها را حتی در آنجایی که در مجلس تعیین می‌شوند با یک حکم حکومتی تدوین می‌کند.

رضا علیجانی در این باره می‌گوید: «بله، در سیاست​های کلان از ابتدای انقلاب تا حالا هم مجلس خیلی کاره​ای نبوده. ولی مجلس می​تواند فضاسازی سیاسی بکند، حتی در آن تصمیمات کلان. یعنی اگر همسو با ملت باشد، ولو اینکه راس هرم سیاسی هم سیاست دیگری داشته باشد، ولی مجلس می‌تواند به نفع سیاست دیگر که همسو با دولت و افکارعمومی جامعه مدنی است، آن را تا حدی تقویت بکند. ولی پایین​تر از این تصمیم‌های کلان به​هرحال مجلس در رابطه با وزرا، در رابطه با بودجه کشور، در رابطه با برخی شوراهایی که مجلس هم در آن نماینده دارد و شوراهای تصمیم​گیری​ مهمی هستند نقش دارد.»

“دولت دیگر بهانه‌ای ندارد”

دو سال از آغاز کار دولت روحانی می‌گذرد. در این دو سال مجلس نهم یکی از موانع اصلی دولت بر سر راه عزل و نصب وزرا، تعیین سیاست‌های اقتصادی و نیز تغییرات اندک در موضوعات فرهنگی و ا جتماعی بوده است.
نتایجی که تا کنون از انتخابات مجلس دهم اعلام شده نشان می‌دهد که مجلس آینده همگام با دولت خواهد بود. آیا دولت می‌تواند از این فرصت به بهترین نحو استفاده کند؟

بیشتر بخوانید: واکنش متفاوت اصول‌گرایان به نتایج انتخابات هفتم اسفند

رضا علیجانی می‌گوید: «دولت از گردنه برجام عبور کرده، از گردنه انتخابات مجلس هم عبور کرده. حالا دولت می​تواند با پشتیبانی این رای با اعتماد به​ نفس بیشتری مطالبات اقتصادی و سیاسی​ای را که رای​دهندگان داشته​اند محقق کند. همچنین جامعه مدنی از یکسو و فراکسیون اصلاح​طلبان از سوی دیگر می​توانند هم به دولت کمک کنند و هم از دولت متوقع باشند، به​ویژه در عرصه سیاست داخلی و آزادی​ها و حقوق بشر که دولت در آن خیلی فعال نبوده است.»

به نظر این فعال سیاسی ملی مذهبی، حمایت جامعه مدنی از دولت تا کنون حمایتی نسبی و انتقادی بوده و دولت در رابطه با برخی از مسائل داخلی کارنامه قبولی ندارد.

او ادامه می‌دهد: «الان دیگر به نظر من جاده برای دولت هموارتر است و حالا می‌تواند در برابر جریان تندرو و نیروهایی که مانع حرکت دولت در ساختار قدرت در ایران هستند، با استحکام بیشتری بایستد. می​تواند با تحلیل​های کارشناسی قوی که حتی در مقابل آقای خامنه​ای قرار می‌دهد، نشان بدهد که مردم در این انتخابات به سیاست دیگری رای داده​اند.»

“رفسنجانی می‌تواند در خبرگان آینده تاثیرگذار باشد”

اکبر هاشمی رفسنجانی که صلاحیتش برای انتخابات ریاست جمهوری از سوی شورای نگهبان رد شده بود، حالا در انتخابات خبرگان با کسب بیش از دو میلیون و ۳۰۰ هزار رأی در جایگاه اول تهران قرار گرفت.

مجلس خبرگان پنجم با توجه به بیماری و کهولت سن خامنه‌ای مجلس مهمی است چرا که احتمالا در دوره هشت ساله خود باید رهبر آینده ایران را تعیین کند. رأی بالای رفسنجانی در این انتخابات آیا می‌تواند میزان تاثیرگذاری او را در خبرگان آینده بالا ببرد؟

رضا علیجانی می‌گوید: «اگر آقای هاشمی در دوره انتقال از آقای خمینی به خامنه​ای اجماع​ساز بود، الان می​تواند اجماع​ خراب​کن باشد. یعنی اگر حداقل یک سوم مجلس با طیف آقای روحانی و آقای هاشمی باشند، آن​ها نقش​آفرینی خواهند کرد. موقعی که تعیین رهبر آینده گره بخورد، امثال آقای شاهرودی و حسن روحانی می‌توانند مرضی‌الطرفین باشند و این گره را باز کنند.»

بیشتر بخوانید: بازتاب نتایج انتخابات ایران در مطبوعات آلمان؛ “محاسبات روحانی درست درآمد”

برخی از تحلیل‌گران معتقدند که اصولا نقش خبرگان در انتخاب رهبر آینده خیلی تعیین‌کننده نیست و احتمالا رهبر آینده در محافل پنهانی دیگری انتخاب خواهد شد.

پاسخ علیجانی به این گروه این است: «فراموش نکنیم که بخش مهمی از روحانیت از عملکرد ۲۰ ساله آقای خامنه​ای، به​ویژه در ۱۰ساله اخیر، زیاد راضی نیستند. حمایت‌هایی که از احمدی​نژاد در برابر روحانیت کرد، حمایت​هایی که از سپاه دارد می‌کند، از مداح​ها می​کند، بی​بصیرتی مطلقی که در فرایند انتخابات ۸۸ نشان داد و دیگر اشتباهات خیلی محرز و بارز ایشان. به​هرحال این نارضایتی​ها در روحانیت محافظه​کار و ملاحظه​کار سربزنگاه خودش را نشان می​دهد. از آنجایی که نزدیک به ۴۰درصد مجلس خبرگان آینده بین دو جناح مشترک هستند، اگر رای آن​ها را سیال بدانیم، منتفی نخواهد بود اینکه در روزی که می​خواهند رهبر جدید را انتخاب کنند، این​ رأی‌های سیال به سمت هاشمی و سیاست​های این طرفی چرخش داشته باشند.»

مجموعه رأی‌هایی که نزدیک به ۳۰ میلیون از ایرانی‌ها روز هفتم اسفندماه به صندوق‌های انتخابات مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری ریختند، از نظر بسیاری از کارشناسان حاوی یک پیام روشن بود. آیا گوش شنوایی برای شنیدن این پیام در حاکمیت اقتدارگرای ایران وجود دارد؟

کاریکاتور شاهرخ حیدری

بی‌بی‌سی: آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران در یک سخنرانی در تهران و در دیدار گروهی از مردم نجف آباد اصفهان گفته است “یکی از ترفندهای دشمن در انتخابات که در اینجا تکرار می‌کنند ایجاد دوقطبی دروغینی مانند مجلس دولتی و ضد دولتی است.”

آقای خامنه ای گفته “ملت نه مجلس دولتی می‌خواهد نه ضد دولتی؛ ملت، مجلس شجاع و متدینی می‌خواهد که با وظایفش آشنا باشد و مرعوب آمریکا نباشد.”

به گفته آیت الله خامنه ای “ملت ایران مجلسی می‌خواهد که علاج درد مردم را بشناسد. مجلس متدین، متعهد و شجاعی که فریب ترفند دشمن را نخورد. مجلسی که به عزت و استقلال اهمیت دهد و مقابل طمع قدرت‌هایی که دستشان از ایران کوتاه شده و می‌خواهند برگردند بایستد. مجلسی که دولت را موظف به اقتصاد درون‌زا کند.”

رهبر ایران گفته “همه باید مراقب نفوذ باشند. وقتی می‌بینید دشمن برای ایجاد دودستگی از شما تعریف می‌کند بی‌درنگ ابراز بیزاری کنید. شما که می‌دانید دشمن قصد تفرقه دارد، نگذارید. امام گفتند وقتی دشمن از شما تعریف می‌کند، ببینید چه اشتباهی کرده‌اید. برگردیم به کلام امام.”

آیت الله خامنه ای در سخنرانی امروز خود خواسته “از ادبیات سیاسی دشمن استفاده نکنیم. دشمنان انقلاب از روز اول تعبیر تندرو و میانه‌رو را استفاده کردند. از نظر آنها از همه تندروتر، امام بزرگوار بود؛ امروز هم بنده‌ حقیر را از همه تندروتر می‌دانند.”

آقای خامنه ای گفته “اسلام طرفدار راه وسط و میانه است اما وسط از نظر قرآن مقابل تندرو نیست، مقابل انحراف است. تند رفتن در صراط مستقیم چیز بدی نیست منظور دشمن از تندرو کسانی است که در انقلاب مصمم‌ترند، حزب‌اللهی‌ها را می‌گویند و میانه‌رو را کسی می‌دانند که در برابر آنها تسلیم باشد.”

دویچه‌وله: دولت اتریش مانع ارسال نامه آیت‌الله خامنه‌ای به مدارس این کشور شده است. در نامه خامنه‌ای به جوانان غرب که پس از ترورهای پاریس در ماه نوامبر منتشر شد گناه افراط‌گرایی جوانان مسلمان به گردن غرب و اسرائیل انداخته شده است.

دولت اتریش سفارت ایران را از ارسال ترجمه نامه آیت‌الله خامنه‌ای به جوانان غرب منع کرده است. خبر این اقدام ضمن بحث در مجلس اتریش علنی شد. در پی پرسش یک نماینده حزب سبزها در مجلس اتریش از وزارت آموزش و پرورش در باره رویکرد این وزارتخانه در برابر ارسال نامه آیت‌الله خامنه‌ای به مدارس، وزارتخانه یادشده پاسخ داد که قبل از آنکه سفارت ایران دست به چنین اقدامی بزند “ما نماینده سفارت را به وزارتخانه فراخواندیم و نسبت به هرگونه اقدامی از این دست اعتراض کردیم”.
نماینده سفارت جمهوری اسلامی ایران در برابر، به طور رسمی گفته است که دیگر در صدد توزیع این نامه نخواهند بود. در حال حاضر این نامه تنها بر روی سایت اینترنتی سفارت ایران قابل مشاهده است.

بیشتر بخوانید: پیام ضد غربی خامنه‌ای به “عموم جوانان در غرب”

آیت‌الله خامنه‌ای در نامه خود به جوانان غرب تقصیر افراط‌گرایی اسلامی را یک سره متوجه سیاست‌ها و فرهنگ جاری در غرب و اسرائیل کرده است و از جمله نوشته است: «شاید نفرت عمیقی که طیّ سالهای شکوفایی صنعتی و اقتصادی، در اثر نابرابری‌ها و احیاناً تبعیض‌های قانونی و ساختاری در دل اقشاری از جوامع غربی کاشته شده، عقده‌هایی را ایجاد کرده که هر از چندی بیمارگونه به این صورت گشوده می‌شود.» این در حالی است که شماری از کارشناسان، ایدئولوژی رسمی حاکم بر کشورهای مانند ایران و عربستان را در ۴ دهه گذشته دارای سهم عمده در رواج “اسلام‌گرایی افراطی” می‌دانند.

روز: نتیجه تعیین صلاحیت شرکت‌کنندگان در انتخابات جمهوری اسلامی بالاخره مشخص شد و بسیاری از فعالان سیاسی منتقد حکومت و حتی گروه زیادی از اصلاح‌طلبان از شرکت در انتخابات اسفند ماه محروم شدند. گرچه دعوت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای از مخالفان “نظام” برای مشارکت در انتخابات آینده در ابتدا به معنی پذیرش حق مخالفان حکومت برای شرکت در  فرایند تحولات سیاسی تلقی شد، اما توضیحات بعدی او بار دیگر نشان داد که ماجرا چیز دیگری است.

انتخابات در ایران به موضوع عشق و نفرت مسئولان حکومتی تبدیل شده است. از یک طرف نیاز نظام به “ژست” دموکراتیک آن را محتاج به انتخابات می‌کند و از سوی دیگر امکان ایجاد بحران در هر انتخاباتی موجب نگرانی های فزاینده است.

خامنه‌ای در روز نوزدهم دی‌ماه گفته بود: “حتّی آن کسانی که نظام را قبول ندارند، برای حفظ کشور، برای اعتبار کشور بیایند در انتخابات شرکت کنند.” او اما حدود یک هفته بعد در توضیحی دوباره با اشاره به سخنان چند روز قبلش تاکید کرد: “این سخن به معنای آن نیست که بخواهند کسانی که نظام را قبول ندارند به مجلس بفرستند. در هیچ جای دنیا، افرادی را که اصل نظام آن کشور را قبول ندارند، به مراکز تصمیم‌گیری راه نمی‌دهند.”

اظهارات اولیه رهبر جمهوری اسلامی، آنچنان که پیش از این هم سابقه دارد، موجب برداشت‌های کاملا متفاوتی در میان نیروهای سیاسی شده بود. حتی بعد از اعلام نتیجه ردصلاحیت‌های گسترده هیات‌های نظارت، سیدحسین هاشمی، استاندار تهران با اشاره به این سخنان از ردصلاحیت کاندیداهای انتخابات انتقاد کرده و گفته بود: “ایشان تاکید کردند کسانی که حتی نظام و من را قبول ندارند، رای دهند. اما باید کسی وجود داشته باشد که مردم به او رای دهند. هنگامی که رهبری فضا را این‌طور توصیف می‌کنند، باید تلاش کنیم که حقوق همه افراد رعایت شود.”

به دلیل همین برداشت‌های خوشبینانه بود که رهبر جمهوری اسلامی ناچار شد سخنانش را توضیح دهد تا سوتفاهم‌ها برطرف شود. حتی بعد از آن سایت رسمی رهبر جمهوری اسلامی یادداشتی با عنوان “کسی از شما دعوت نکرده است!” صریحا نوشت: “کسی از ضد انقلاب نه برای شرکت در انتخابات و نه برای حضور در مجلس دعوت نکرده است.” نویسنده این یادداشت تاکید داشت: “ضد انقلاب و دنباله‌روهایش، نظام اسلامی را متهم به سوءاستفاده از رأی مردم می‌کنند. منطق جمهوری اسلامی ایران مشخص است. حفظ و تقویت این حصار امن، در گرو تقویت جمهوری اسلامی است و نظامی که در مدت حیات خود این امنیت را برقرار کرده است؛ اگر راه برای ورود ضد انقلاب به مراکز تصمیم‌گیری نظیر مجلس باز کند، در واقع این حصار امن را به خطر انداخته است.”

اظهارات دوگانه خامنه‌ای در واقع تصویری واقعی از وضعیت انتخابات در ایران است. سیدعلی خامنه‌ای و متحدان او از یک طرف نیازمند استفاده از مشروعیت انتخابات هستند و از  سوی دیگر حاضر به برگزاری انتخابات بی‌طرفانه و آزاد که نتیجه نامشخصی داشته باشد، نیستند.

انتخابات در واقع “زینت” نظام است. “صورت”ی است بر چهره نظام ولایت فقیه تا شباهت به ساختار دموکراتیک یابد و  “دهان” دولت‌های خارجی بسته شود، اما قرار نیست که با انتخابات تغییری مهم اتفاق بیافتد. قدرت در واقع جایی است که رای مردم توان دسترسی به آن را ندارد.

برای نمونه، در شهریور ماه سال ۱۳۹۳ وقتی حسن روحانی از “مسئولیت اجرای قانون اساسی” توسط رئیس‌جمهور سخن گفته بود، روزنامه کیهان تعارف را کنار گذاشت و در یادداشتی نوشت: “انتخابات عمومی برای تعیین رئیس‌جمهور، در واقع انتخاب مستقیم رئیس حکومت جمهوری یا رئیس کشور نیست بلکه صرفا انتخاب رئیس قوه مجریه و دستگاه اجرایی است (یعنی همان مفهومی که متاسفانه در اظهارات اخیر آقای روحانی نفی شده است) چرا که در ایران، رئیس کشور یا رئیس حکومت جمهوری اسلامی و یا همان «رئیس‌جمهوری» (در معنای واقعی و حقوقی) حسب اختیارات و صلاحیت‌های پیش‌بینی شده در قانون اساسی، مقام رهبری است.”

البته از آنجا که در سال‌های گذشته حتی همین “انتخابات” هم موجب بحران‌های داخلی متعددی شده، نگرانی از آن همچنان باقی است.

اواسط دی‌ماه گذشته، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با ائمه جمعه سراسر کشور گفته بود: “ما این مسئله‌ نفوذ را در قضیّه‌ برجام و پس از برجام مطرح کردیم؛ این خیلی مسئلهی عجیب و خیلی مسئله‌ مهمّی است. کسانی که در مسائل گوناگون دسترسی به اطّلاعات دارند، خوب می‌دانند که چه دامی برای کشور گسترده‌اند یا میخواهند بگسترانند برای نفوذ کردن در حصن و حصار اراده و فکر و تصمیم ملّت ایران، با انحاء مختلفِ تدابیر و سیاستها و توطئه‌ها؛ این الان در جریان است؛ مردم در باب انتخابات باید خیلی متوجّه این باشند. اگر فرض کنیم عنصر نفوذی به شکلی وارد مجلس شورای اسلامی بشود یا وارد مجلس خبرگان بشود یا در ارکان دیگر نظام نفوذ بکند، مثل موریانه از داخل می‌جَود و پایه‌ها را سست میکند و فرو می‌ریزد؛ قضیّه این‌جوری است. ”

خامنه‌ای از مردم می خواست که در انتخابات “خیلی متوجه” این موضوع باشند. مشخص نبود که با وجود شورای نگهبان و ردصلاحیت‌های چند هزار نفره همیشگی آن که همواره مورد حمایت رهبر جمهوری اسلامی است، چرا نگرانی از نفوذ در مجلس شورا و مجلس خبرگان همچنان وجود دارد. احتمالا تجربه انتخابات سال ۱۳۸۸ و پیش از آن انتخابات سال ۱۳۷۶ و همچنین مجلس ششم، زمینه این نگرانی‌ها بود.

البته مساله انتخابات سال ۱۳۸۸ که حتی نتیجه اعلام‌شده آن نیز با خواست نظام هماهنگ بود، نشان می داد که در صورت مدیریت نتایج، باز هم امکان بحران‌سازی وجود دارد.

در مهرماه سال ۱۳۹۰، حسین شیخ الاسلام مشاور امور بین‌الملل رئیس مجلس شورای اسلامی از اینکه برگزاری انتخابات به یک بحران برای جمهوری اسلامی تبدیل شود ابراز نگرانی کرده بود. او گفته بود: “گناه غیرقابل اغماض این است که افراد براساس ذهنیت‌های غلط نظام را به چالش بکشند چرا که راه برای پیگیری مسائل مختلف و شبهات از مسیر قانونی باز است اما دشمن سرمایه‌گذاری فراوانی کرده که انتقادها و شبهات را به مسیر‌های غیرقانونی وارد و انتخابات را به یک چالش امنیتی تبدیل کند.”

همین زمینه بحران شدن انتخابات است که امروز نیز موجب نگرانی آیت الله خامنه‌ای و متحدان او شده است. “رای مردم” آنچنان که سیدعلی خامنه‌ای صریحا اعلام کرده، برای “بیمه کردن” نظام در مقابل “دشمنان” مفید است، به شرطی که “مخالفان نظام وارد مراکز تصمیم‌گیری” نشوند. دایره “مخالفان نظام”  نیز در طی سی و چند سال گذشته همواره در حال گسترش بوده است. با این وصف، تنها  کارکرد مفید “رای مردم” کم کردن از فشارهای خارجی است.

سال گذشته آیت‌الله عبدالمحمود عبداللهی، نماینده اصفهان در مجلس خبرگان رهبری گفته بود: “رأی مردم در جمهوری اسلامی ابتکار نظام بود چون جمهوری اسلامی برای مشروعیت نیازی به رأی مردم نداشت.” مشابه این سخنان از سوی دیگران نیز بارها تکرار شده است. حکومت جمهوری اسلامی از دیدگاه حاکمان جمهوری اسلامی مشروعیتی الهی دارد و بنابراین چه نیازی است به رای مردم؟ خامنه‌ای روز نوزدهم بهمن‌ماه در یک سخنرانی عمومی گفت: “اصرار بنده بر حضور همه در انتخابات به این دلیل است که مشارکت همگانی، کشور و نظام را عزت می‌بخشد و بیمه می‌کند لذا شرکت در این حادثه عظیم، فریضه‌ای برای همه مردم است.”  والبته نظام در صورتی بیمه خواهد شد که هر بار و در هر انتخابات، بحرانی تازه سربرنیاورد.

دویچه وله: دبیر شورای عالی امنیت ملی روز چهارشنبه با رهبر جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد. خامنه‌ای در این دیدار تاکید کرد که باید فضای انقلابی و حزب‌اللهی بر این نهاد حکمفرما باشد.

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران در دیدار با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، تاکید کرد که فضای این نهاد باید “حزب‌اللهی” باشد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، در این دیدار که روز چهارشنبه (۱۴ بهمن / ۳ فوریه) انجام شد، خامنه‌ای تصریح کرد: «برای آن‌که دبیرخانه نقش بسیار مهم تصمیم‌سازی را به‌درستی و به‌خوبی انجام دهد، باید فضای حاکم بر دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و جهت گیری‌های آن کاملاً منطبق بر تفکر صحیح و خالص انقلابی و حزب‌اللهی باشد.»

بیشتر بخوانید: شمخانی: دستگیری‌های اخیر صیانت از خبرنگاران است

او همچنین تاکید کرد که نباید “جهت‌گیری‌های زاویه‌دار با انقلاب اسلامی” در تصمیمات شورای عالی امنیت ملی تاثیر بگذارد.

خامنه‌ای بدون اشاره به جریان یا شخص خاصی گفت: «از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی برخی تفکر انقلابی را قبول نداشتند و برخی هم با این‌که در داخل نظام بودند، اما اعتقادی به مبارزه با استکبار نداشتند که باید در مقابل این جریان ایستاد.»

او “جهت گیری و گرایش‌های انقلابی” را توهم و کلیات ندانسته، بلکه آنها را واضح و روشن و مبتنی بر اظهارات آیت‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران دانست.

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای برجام را با الزاماتی ۹ گانه تایید کرد

بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی شورای عالی امنیت ملی وظایف زیر را بر عهده دارد: تامین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی، هماهنگی فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر کلی دفاعی امنیتی و بهره‌گیری از امکانات مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی.

اعضای شورای عالی امنیت متشکل از روسای سه قوه، رئیس ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح، مسئول امور برنامه و بودجه، دو نماینده به انتخاب رهبر و وزرای امور خارجه، اطلاعات و کشور هستند.

مصوبات شورای عالی امنیت ملی پس از تایید رهبر جمهوری اسلامی قابلیت اجرایی پیدا می‌کند.