Jun 25 2018
نشست گروه ویژه اقدام مالی؛ چه سرنوشتی در انتظار ایران است؟
رادیوفردا: این هفته ایران در معرض یک تصمیم مهم در سازمان گروه ویژه اقدام مالی (افایتیاف) در پاریس است. این سازمان در نشست پیشین خود به مدت چهار ماه فرصت ایران برای اعمال اصلاحات در نظام مالی خود تمدید کرد؛ اصلاحاتی در ارتباط با مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم.
ایران پس از دستیابی به برجام تعهد خود را کرد که اصلاحاتی را پیش ببرد که میتواند به بهبود ارتباطش با نظام مالی بینالمللی کند. اما این مسیر پرفراز و نشیب بوده و حال با ورود رهبر جمهوری اسلامی به این موضوع، آن هم در آستانه تصمیم اف ای تی اف، اهمیت ویژهای یافته است.
آیتالله علی خامنهای از مجلس خواست لایحه مقابله با تأمین مالی تروریسم را کنار بگذارد. و از سوی دیگر برخی قانونگذاران آمریکایی از وزیر خزانهداری خواستهاند با استفاده از نفوذ خود کشورهای عضو «گروه ویژه اقدام مالی» را ترغیب کند تا مانع دسترسی ایران به سیستم مالی بینالمللی شوند.
درباره چشمانداز نشست پیش روی سازمان «افایتیاف» رادیوفردا با متیو اسپیواک، متخصص مبارزه با پولشویی، گفتوگو کرده است. آقای اسپیواک در ۱۶ سال گذشته درباره موضوع جرائم مالی در مؤسسات مختلف از جمله در وزارت دادگستری آمریکا کار کرده است.
چه انتظاری باید از نشست هفته آینده «افایتیاف» یا گروه ویژه اقدام مالی داشته باشیم، وقتی باید درباره ایران تصمیم بگیرد؟
سؤال مهمی است. باید چند موضوع را در نظر داشت. هم اکنون نسبت به گذشته، برای آمریکا یا هر کشور دیگری، جلب همه نظرات به سمت خود، سختتر است. به صورت سنتی این مدلی بوده که این سازمان اداره میشده است. معمولاً گروههای کاری وجود دارند که نشستهای آنها به سه جلسه در سال منتهی میشد، بسیاری از تصمیمها در آن گروههای کاری گرفته و در جلسه اصلی اعلام میشد.
اما در این مورد، به خاطر خیلی از اتفاقاتی که خارج از نشستهای «افایتیاف» یا گروه ویژه اقدام مالی میافتد، وضعیت متفاوت است. اینکه کشورها به منافع ملی خود فکر میکنند، و اینکه چگونه هر تصمیمی بر این کشورها و بقیه تأثیر میگذارد، آنها را ترغیب میکند که چگونه تصمیم بگیرند و دیگران را با خود همراه بکنند.
موضوع دیگر این است که کار «افایتیاف» یا گروه ویژه اقدام مالی و مأموریت آن اصیل است و در پی حفاظت از نظام مالی بینالمللی در مقابل جرائم مالی است، و به نظرم کشورهای عضو همچنان بر این باورند که این یک هدف بسیار مهم است اما اینکه درباره اینکه چگونه به این هدف برسند اختلاف نظر دارند.
من همچنین معتقدم که وقتی به نتایج این نشست نگاه کنیم، برای ایالات متحده و ایران سخت خواهد بود که دقیقاً آنچه را که میخواهند به دست آورند، برای ایران سخت خواهد بود که از فهرست کشورهای پرخطر خارج شود، چون هنوز در زمینه اقداماتی که باید میکرده، مسائلی باقی مانده است، اما برای ایالات متحده هم اگر بخواهد بار دیگر اقدامات متقابل سختگیرانه بر ایران اعمال شود، به دلایل متعددی سخت خواهد بود.
یعنی فکر می کنید که اعضا به حفظ وضع موجود تن به دهند و همچنین وضعیت کنونی ایران را در «افایتیاف» یا گروه ویژه اقدام مالی تمدید کنند؟
من نمیتوانم با قطعیت بگویم که چه اتفاقی میافتد اما با وضعیت کنونی، با توجه به اینکه ایران کارهای زیادی انجام داده، مشورتهایی که با کارشناسان «افایتیاف» در جریان دارد، برقرار کردن نظام نقدینگی که در فوریه به آن اشاره شد، پیش بردن تلاش برای تصویب قوانینی که خصوصاً مربوط به اقدامات ضد پولشویی بوده، نشان میدهد که ایران در حال همکاری کردن است و مهمترین موضوعی که در نظرگرفته خواهد شد این است که آیا ایران کشوری است که همکاری میکند یا خیر.
فکر میکنم میتوانند بر این موضوع تمرکز کنند که تمدید برنامه اقدام باید اتفاق بیفتد. اما از سوی دیگر سؤال این است که آیا ایالات متحده موفق میشود که نظرها را با خود و برای برگرداندن ایران به وضعیت اقدام متقابل همراه کند و آیا می تواند این کار را با متحدان سنتی خود انجام دهد؟
اینجا ممکن است شاهد اختلاف نظر باشیم. چون ایالات متحده از توافق اتمی خارج شده است و این فشار بیشتری بر متحدان اروپایی وارد میکند که بتوانند برخی از منافع برجام را حفظ کنند. و اگر آنها به همراه آمریکا رأی به این بدهند که اقدامات متقابل در قبال ایران بازگردد، کار را سختتر میکند و ممکن است به معنی تهدید امنیت و منافع اروپا ارزیابی شود.
شما در مقالهای که اخیراً درباره نشست «افایتیاف» یا گروه ویژه اقدام مالی نوشتید، به صحبتهای مقامهای ایرانی از جمله رهبر جمهوری اسلامی اشاره کردید و به نوعی تفسیر شما این بود که صحبتهای آیتالله خامنهای چند هدف متعدد داشته است. کمی درباره این توضیح میدهید؟
صحبتهایی که رهبر جمهوری اسلامی در هفته گذشته کرد، به نظر آمد که آب یخی بر روی همه روند «افایتیاف» بود که پارلمان را ترغیب میکرد از پیوستن به کنوانسیونهای بینالمللی پرهیز کند، و و ملزومات و استانداردهای «افایتیاف» را در نظر نگیرد، اما به نظرم همانند دورانی که به دستیابی به برجام منتهی شد، چنین اظهاراتی میتواند بیشتر از یک تفسیر داشته باشد، چرا که تنها یک مخاطب ندارد.
به نوعی به متحدان خودش اطمینان می داد درباره اینکه چگونه چنین اقداماتی بر منافع آنها تأثیر خواهد گذاشت و آنها مثلاً سپاه پاسداران چگونه میتواند فعالیتها و اقداماتش را خارج از مرزهای ایران ادامه دهد. اما به نظرم در این اظهارات باید این را هم در نظر داشت که نیاز و حمایت از شفافیتِ بهتر در نظام بانکی در داخل ایران دیده میشود، و این موضوع هر روز بیشتر تبدیل به یک اولویت میشود. اما این اظهارات از نقطه نظر بینالمللی هم قابل ارزیابی است و میتواند برای فشارآوردن به کشورهای اروپایی باشد که شرایط بهتری به ایران ارائه دهند.
همچنین در نهایت این موضوع را باید در قالب عمل در مقابل حرف تفسیر کرد. اگرچه حرفهای تندی درباره ترک این روند زده شده، اما به اقداماتی که رهبر ایران اخیراً از آن حمایت کرده نگاه کنید. تأسیس شورای اقتصادی که برای واکنش به تحریمهای آمریکا تأسیس شده و به نظرم تصادفی هم نیست که اولین تصمیم آن شورا تسریع همکاری با «افایتیاف» بود. در نتیجه اینها اظهارات و اقدامات متناقضی است که نمیتوان در نظر نگرفت. شاید او از همه این روند ناراضی است اما شاید هم فقط این بخشی از مذاکره است.
اگر قانونگذاران ایرانی در نهایت مجموعه قوانینی را تصویب کنند، که به نوعی در راستای اقداماتی باشد که جامعه بینالمللی در این زمینه از ایران مطالبه میکند، فکر میکنید این کار میتواند از سوی «افایتیاف» به عنوان همکاری ایران ارزیابی شود و ایران جایگاه کنونی خود را حفظ کند؟
به نظرم از نقطه نظر جامعه جهانی، وقتی درباره استانداردهای قانونی ضد پولشویی و اقدامات در مقابل تأمین مالی تروریسم نگاه کنیم، اینکه استانداردهای داخلی بهروز و پیشرفته شوند، دلگرمکننده است اما در عین حال از نقطه نظر یک سازمان بینالمللی مانند گروه ویژه اقدام مالی تا زمانی که کشورها و نه فقط ایران، نحوه اداره خودشان در این زمینه را تغییر ندهند، کاملاً قابل قبول نخواهد بود.
شاید بگویند که این یک قدم خوب اولیه است و باید ادامه یابد اما از منظر آنها از نظر نظام مالی بینالمللی، اگر برای ایران یک استثنا قائل شوند، آنوقت باید برای بقیه کشورها هم این کار را بکنند. و این در راستای آنچه آنها میگویند هدفشان است نخواهد بود، هدفی که مبارزه با تأمین مالی جهانی تروریسم و مبارزه با پولشویی است.
