اخبار

ارونیوز: در حالی که ماهیت دقیق واکنش ایران و حزب‌الله همچنان نامشخص است، اما ایران می‌گوید که پاسخ به اسرائیل نزدیک است. پیش‌تر، ارزیابی‌های اولیه آمریکا این بود که ایران اواسط هفته گذشته باید حمله می‌کرد، اما آخرین ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که پاسخ احتمالی ممکن است به تعویق بیفتد.

پس از فشارهای دیپلماتیک ۳ کشور ایالات متحده، مصر و قطر، در نهایت دفتر بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل روز جمعه نهم اوت (۱۹ مرداد ۱۴۰۳) اعلام کرد که اسرائیل در ۱۵ اوت تیم مذاکره کننده خود را برای نهایی کردن جزئیات توافق مبادله گروگان‌ها با جناح‌های مقاومت فلسطین در نوار غزه اعزام می‌کند.

این یعنی اینکه مذاکرات آتش بس وارد «مرحله نهایی» شده و ممکن است با کوچکترین تشدید تنش در سایر نقاط منطقه به خطر بیفتد.

ایران برای عقب‌نشینی از تهدیدهای عجولانه خود علیه اسرائیل پس از قتل هنیه، به پوشش دیپلماتیک نیاز دارد. آتش‌بس غزه می‌تواند این پوشش را برای ایران فراهم کند و به تهران این امکان را بدهد تا ادعا کند که زندگی فلسطینی‌ها در غزه را بر انتقام‌جویی فوری اولویت می‌دهد.

با این حال، این آتش‌بس باید منافع قابل توجهی برای ایران به همراه داشته باشد، چرا که عزت و توان بازدارندگی آن در خطر است.
در همین حال، نمایندگی ایران در سازمان ملل روز جمعه در مورد اینکه آیا ایران می‌خواهد پاسخ به اسرائیل را تا گفت‌وگو‌های هفته آتی درباره آتش‌بس غزه به تعویق بیندازد، تصریح کرد: «برقراری آتش‌بس پایدار در غزه اولویت ما است؛ هر توافقی که حماس بپذیرد، مورد قبول ما هم خواهد بود.»

البته نمایندگی ایران تاکید می‌کند که «امنیت و حاکمیت ملی ما در اقدام تروریستی اخیر رژیم اسرائیل نقض شده است؛ ما حق دفاع مشروع داریم و این ارتباطی با آتش‌بس غزه ندارد؛ اما امیدواریم پاسخ ما در زمان و به‌گونه‌ای صورت گیرد که لطمه‌ای به آتش‌بس احتمالی نزند.»
علی شمخانی، مشاور سیاسی رهبر ایران هم در واکنش به حمله بامدادی اسرائیل به مدرسه محل اسکان آوارگان در غزه، این حمله را به ترور اسماعیل هنیه ارتباط داد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تنها هدف رژیم اسرائیل در کشتار نمازگزاران مدرسه تابعین در غزه و ترور شهید اسماعیل هنیه در ایران جنگ طلبی و به شکست کشاندن مذاکرات آتش بس است. فرآیندهای حقوقی، دیپلماتیک و رسانه‌‌ای طی شده، مقدمات تنبیه شدید رژیمی که جز زبان زور نمی‌فهمد را فراهم کرده است.»

اما منظور این مقام ایرانی از طی شدن فرآیندهای حقوقی، دیپلماتیک و رسانه‌‌ای چه می‌تواند باشد؟

تنها هدف #رژیم_اسراییل در کشتار نمازگزاران #مدرسه_تابعین در غزه و ترور شهید #اسماعیل_هنیه در #ایران جنگ طلبی و به شکست کشاندن مذاکرات آتش بس است. فرآیندهای حقوقی، دیپلماتیک و رسانه ای طی شده، مقدمات تنبیه شدید رژیمی که جز زبان زور نمی فهمد را فراهم کرده است.

— علی شمخانی (@alishamkhani_ir) August 10, 2024

اسرائیل مسئولیت کشتن فواد شکر، فرمانده ارشد حزب‌الله لبنان در بیروت در شامگاه سه‌شنبه ۳۰ ژوئیه (۹ مرداد ۱۴۰۳) را صراحتا بر عهده گرفت، اما در مورد ترور اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس در تهران در بامداد چهارشنبه ۳۱ ژوئیه (۱۰ مرداد) به طور علنی هیچگونه اظهار نظری نکرده است؛ این در حالی است که بلافاصله انگشت اتهام حماس و ایران به سمت اسرائیل نشانه رفت.

هم ایران و هم حزب‌الله تهدید کرده‌اند که در طی «چند روز یا چند هفته» به انتقام‌ سختی از اسرائیل خواهند گرفت و وعده داده‌اند تا «صحنه‌هایی را که قبلاً دیده نشده‌اند» به جهان نشان دهند.

اکنون ۱۰ روز از این حملات پشت سر هم اسرائیل در بیروت و تهران می‌گذرد، اما تاکنون نه ایران و نه حزب‌الله پاسخی نداده‌اند.

در حالی که جهان با نگرانی به انتظار آخرین پاسخ تلافی‌جویانه ایران و نیروهای همسو با آن در منطقه هستند، پرسشی که ممکن است به ذهن آید این است که چرا هنوز این اتفاق نیفتاده است؟

انتقام به فاصله ۱۲ روز

بر اثر حمله هوایی منتسب به ارتش اسرائیل به ساختمان کنسولگری ایران در جوار سفارت این کشور در دمشق در روز  یکم آوریل (۱۳ فروردین)، این ساختمان با خاک یکسان شد و هفت تن از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله یک فرمانده عالی‌رتبه آن به نام محمدرضا زاهدی کشته شدند. در پاسخ به این حمله، ایران ۱۲ روز بعد در شامگاه ۱۳ آوریل (۲۵ فروردین) با بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک حمله گسترده‌ای را به خاک اسرائیل انجام داد.

داستان به همینجا ختم نشد و اسرائیل بامداد جمعه ۱۹ آوریل (۳۱ فروردین) دست به یک حمله پهپادی می‌زند و پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان را هدف قرار می‌دهد و آنطور که نیویورک‌تایمز می‌گوید، بخشی از سامانه‌ موشکی اس-۳۰۰ که برای ردیابی اهداف ورودی استفاده می‌شد را آسیب دیده یا منهدم کرده است. اما این بار واکنش ایران متفاوت بود.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه وقت ایران در مورد حمله اسرائیل به اصفهان، در گفتگو با شبکه خبری ان‌بی‌سی گفت: «این یک حمله نبود. آن‌ها به مثابه اسباب‌بازی‌هایی بودند که کودکان ما با آن‌ها بازی می‌کنند و نه پهپاد.» او گفت: «ایران برنامه‌ای برای پاسخ ندارد مگر اینکه رژیم صهیونیستی یک حمله بزرگ و چشمگیر انجام دهد.»

بهنام بن طالبلو، از اندیشکده آمریکایی «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها» معتقد است که «صریح‌ترین و محتمل‌ترین توضیح» این است که ایران همچنان در حال بررسی مسیر عمل خود با در نظر گرفتن پیامدهای ژئوپلیتیکی است. وی در گفتگو با وبسایت برکینگ دیفنس افزود که ایران «در تلاش است تا مشخص کند چگونه می‌تواند از یک حمله نظامی آشکار دیگر علیه اسرائیل به مزایای سیاسی دست یابد و بازدارندگی خود را تقویت کند، در عین حال هم از انتقام نظامی بزرگتر اسرائیل که می‌تواند منجر به ویرانی و تحقیر شود اجتناب کند.»

اختلاف پزشکیان و سپاه

از طرفی برخی از رسانه‌ها، علت تاخیر انتقام ایران از اسرائیل را به اختلاف پزشکیان و سپاه پاسداران گره زده‌اند اما این مسئله از سوی رسانه‌های رسمی ایران تکذیب شده است. اسماعیل هنیه میهمان ایران در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان بود و عملا تحت حفاظت سپاه پاسداران قرار داشت.  

تسنیم، خبرگزاری نزدیک به سپاه به نقل از یک مقام امنیتی ناشناس موضوع اختلاف بین سپاه و پزشکیان را «عملیات روانی کذب رسانه‌های اسرائیلی» دانست و عنوان کرد که «موضوع خونخواهی هنیه در سطح راهبردی نظام نه تنها هیچ اختلافی وجود ندارد، بلکه اراده، همزبانی و اتفاق نظر برای انجام این اقدام درمیان مقامات کشور در طول سال‌های گذشته کم نظیر است.» این مقام تصریح کرد: «نحوه این اقدام در عالی‌ترین سطح و در شورای عالی امنیت ملی تصمیم‌گیری می‌شود که رئیس جمهور هم رئیس این شورا است.»

پیش‌تر، روزنامۀ انگلیسی تلگراف در نهم اوت (۱۹ مرداد) نوشته بود که مسعود پزشکیان پیشنهاد کرده که به جای حملۀ مستقیم به تل‌آویو و دیگر شهرهای اسرائیل که به جنگی تمام‌عیار میان دو کشور تبدیل خواهد شد، سپاه پاسداران «پایگاه‌های مخفی» اسرائیل در کشورهای همسایه را هدف قرار بدهد، نظیر آنچه سپاه پاسداران پیش از این در کردستان عراق کرد.

سر و سامان دادن به بدنه داخلی

 به هر حال، یکی از موضوعاتی که همزمان با ترور اسماعیل هنیه بار دیگر در ایران قوت گرفت،‌ موضوع نفوذی‌ها در بدنه حاکمیتی و نظامی ایران بود. چنانچه محسن میردامادی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب و نماینده دوره ششم مجلس شورای اسلامی در شبکه ایکس نوشت: «موثرترین پاسخ کوبنده به اسرائیل، شناسایی و قطع‌ ید عوامل نفوذی است که تا مغز استخوان نظام نفوذ کرده‌اند. سراغ منتقدین و معترضین نروید؛ نفوذی‌ها از کسانی هستند که فریاد مرگ بر اسرائیل آنها تا تل‌آویو می‌رسد.»

علی باکیر، کارشناس ارشد مدعو در اندیشکده شورای آتلانتیک، به برکینگ دیفنس گفت که «ایران احتمالاً ابتدا سعی می‌کند هر گونه نفوذ اسرائیل به دستگاه امنیتی خود را که ترور هنیه در تهران را در وهله اول ممکن کرده است، قبل از پاسخگویی ریشه کن کند.»

فرصت برای یارگیری در عرصه دیپلماتیک

دولت بایدن در روزهای اخیر از طریق کانال‌های دیپلماتیک و متحدان خاورمیانه‌ای خود برای لابی کردن با تهران برای بازنگری در پیشبرد حمله نظامی به اسرائیل وارد عمل شده است. دو مقام ارشد آمریکایی گفتند، آن‌ها به ایران هشدار دادند که یک حمله گسترده تنها باعث تشدید تنش‌ها و خطر رویارویی مستقیم بین دو کشور می‌شود.

همچنین ولادیمیر پوتین، رئیس ‌جمهوری روسیه از علی خامنه‌ای، رهبر ایران خواسته تا نسبت به انتقام‌جویی از اسرائیل واکنشی محتاطانه‌تر داشته باشد و توصیه‌ کرده است تا از مواظب تلفات غیرنظامیان اسرائیلی باشند.

در طرف دیگر علی باقری، سرپرست وزارت امور خارجه دولت سیزدهم هم به گفته خودش گفتگوهای تلفنی «فشرده‌ای» با همتایان خود از جمله وزرای امور خارجه سوئیس، بریتانیا و کشورهای عربی داشته و «درباره‌ی شرایط خطیر منطقه ناشی از تجاوزگری‌های تروریستی صهیونیست‌ها در ایران و لبنان» با آن‌ها تبادل نظر کرده است.

همچنین، در نشست اضطراری سازمان همکاری اسلامی در جده، ترور اسماعیل هنیه به اتفاق آرا محکوم شد و کشورهای عضو آن را «نقض آشکار قوانین بین‌المللی و حاکمیت، تمامیت ارضی و امنیت ملی ایران» دانستند.

با این حال هیچگونه حمایت جمعی رسمی از حمله ایران به اسرائیل در بیانیه نهایی نیامده است.

ایجاد جنگ روانی و جلب افکار عمومی در جهان

جهان در این روزها سرگرم مسابقات المپیک تابستانی در پاریس است و در شرایطی که خشونت با روح المپیک در تضاد است، هرگونه واکنش نظامی ایران ممکن است فضای رسانه‌ای منفی علیه ایران به جا بگذارد، مخصوصا اینکه رهبران سیاسی در این روزهای المپیک به فرانسه سفر میکنند. هر چند که حملات اسرائیل به نوار غزه در همین بازه زمانی المپیک از جمله حمله به مدرسه تابعین با دست‌کم ۱۰۰ کشته نتوانست محکومیت عمومی را جلب کند.

«موسسه تحقیقات رسانه‌ای خاورمیانه» و «سندیکای خبری یهودی» اوایل این هفته گزارش دادند که شبکه تلویزیونی افق در ایران کلیپی را منتشر کرد که نشان می‌دهد یک ورزشکار اسرائیلی با دست‌های آغشته به خود با سایر ورزشکاران المپیکی دست می‌دهد و وقتی آن‌ها متوجه این خون می‌شوند، دست‌های خود را با گرمکن سفید ورزشکار اسرائیلی پاک می‌کنند. این کلیپ با واکنش منفی برخی کاربران در فضای مجازی روبرو شد.

طبق گزارش رسانه‌های عبری، ورزشکاران اسرائیل در روزهای المپیک پیام‌های تهدیدآمیزی از طریق ایمیل و تلفن دریافت کرده‌اند که برخی از این پیام‌ها به کشتار ورزشکاران اسرائیلی در المپیک مونیخ در سال ۱۹۷۲ اشاره داشتند.

اداره ملی سایبری اسرائیل در ماه ژوئیه اعلام کرد که ایران در حال اجرای یک کمپین نفوذ با هدف ترساندن هیات المپیک اسرائیل است.

به گفته بلال صعب، کارشناس اندیشکده آمریکایی «انستیتو خاورمیانه»، با این حال، «همانطور که نصرالله اشاره کرد جنبه روانی انتظار کشیدن برای حمله نیز بسیار واقعی است. به عبارت دیگر، آنها می‌خواهند ترس و وحشت را در اسرائیل بکارند.»

صعب افزود: «استراتژی تعلل همچنین برای جلب توجه هرچه بیشتر جهان و رسانه‌ها به ایران و وضعیت و توانایی‌های نظامی آن طراحی شده است. آن‌ها از همه می‌خواهند که همگان نمایش آینده آن‌ها را تماشا کنند.»

نصرالله در سخنرانی خود متعهد به هماهنگی حملات تلافی‌جویانه خود با ایران نشد و این سوال را بی ‌جواب گذاشت. اما شش کارشناس که بریکینگ دیفنس با آنها صحبت کرد، گفتند بعید است حزب‌الله دست‌کم بدون رضایت ایران، اگر هماهنگی نداشته باشد، کاری انجام دهد.

نصرالله در آخرین سخنرانی خود یک گام به عقب برداشت و اعلام کرد که عجله‌ای در کار نیست، زیرا اسرائیل در انتظار می‌ماند.

هنگامه پیاده‌روی اربعین در عراق و از طریق بازوهای نیابتی

یکی دیگر از سناریوهای مطرح شده این است که وعده انتقام از اسرائیل توسط گروه‌های نیابتی ایران در منطقه انجام شود.

ایران با احیای شعارهایی همچون «راه قدس از کربلا می‌گذرد» سعی دارد از فرصت پیاده‌روی به مناسبت اربعین حسینی (چهلم کشته شدن امام سوم شیعیان) به نفع جلب حمایت طرفداران اصلی خود استفاده کند.

با توجه به اینکه اسرائیل گفته است که هرگونه سناریوی محتملی را در نظر خواهد گرفت،‌ در نتیجه می‌توان گفت که تل‌آویو برای حمله از جانب نیروهای عراقی نیز فرضیه چینی کرده است. این درحالیست که وجود شبه نظامیان نیابتی در میان انبوه زائران در این برهه زمانی در خاک عراق پاسخگویی احتمالی اسرائیل را خونین‌تر خواهد کرد.

• آمریکا به تهران در مورد «ضربه ویرانگر به اقتصاد ایران» در صورت حمله بزرگ به اسرائیل هشدار داد
• ابعاد کشته شدن اسماعیل هنیه و چرایی ترور او در تهران و نخستین روز کاری پزشکیان چیست؟

برخی تحلیل‌گران معتقدند واکنش حزب‌الله لبنان در مقام خونخواهی فرمانده ارشد خود فواد شکر،منطقی تر است و احتمال شعله ور شدن یک جنگ تمام‌عیار و «آخرالزمانی» در منطقه را کاهش‌ می‌دهد. حال باید دید ایران و گروه‌های نیابتی آن در منطقه با توجه به شرایط حاکم بر فضای بین‌الملل چه تصمیمی خواهند گرفت.

نمایندگی ایران در سازمان ملل روز جمعه اعلام کرده است که «کانال‌های رسمی مستقیم و واسطه‌ای برای انتقال پیام همیشه میان ایران و آمریکا وجود داشته است؛ ترجیح طرفین این است که جزئیات آن مسکوت بماند.»

ایران اینترنشنال: خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع اطلاعاتی اروپایی، که نام آنها را اعلام نکرد، گزارش داد که ده‌ها نفر از پرسنل نظامی روسیه در خاک ایران برای استفاده از سامانه موشکی بالستیک دوربرد فتح-۳۶۰ آموزش می‌بینند و قرار است تهران به‌زودی صدها موشک بالستیک به روسیه بفرستد.

به گفته این دو منبع، جمهوری اسلامی به‌زودی صدها فروند موشک بالستیک هدایت‌شونده ماهواره‌ای را در اختیار روسیه قرار خواهد داد تا از آنها در جنگ خود علیه اوکراین استفاده کند.

به گفته این منابع، گمان می‌رود نمایندگان وزارت دفاع روسیه در ۱۳ دسامبر در تهران قراردادی با مقام‌های جمهوری اسلامی برای دریافت فتح-۳۶۰ و یک سامانه موشکی بالستیک دیگر به نام ابابیل که در سازمان صنابع هوافضای دولتی ایران ساخته شده است، امضا کرده باشند.

این دو مقام امنیتی با استناد به منابع اطلاعاتی محرمانه متعدد به رویترز گفتند که پرسنل روسی به ایران سفر کرده‌اند تا نحوه کار با سامانه دفاعی فتح-۳۶۰ را بیاموزند. این سامانه موشک‌هایی با حداکثر برد ۱۲۰ کیلومتر و کلاهک ۱۵۰ کیلوگرمی پرتاب می‌کند.

یکی از این منابع گفت: «تنها مرحله ممکن بعدی پس از آموزش، تحویل واقعی موشک‌ها به روسیه خواهد بود.»

یک کارشناس نظامی نیز به رویترز گفت که مسکو موشک‌های بالستیک خود را دارد، اما عرضه فتح-۳۶۰ می‌تواند به روسیه اجازه دهد تا از زرادخانه بزرگ‌تری برای حمله به اهدافی فراتر از خط مقدم برخوردار شود.

یک سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، به رویترز گفت که ایالات متحده و متحدانش در ناتو و گروه هفت «آماده پاسخگویی سریع و شدید در صورت پیشبرد چنین نقل و انتقالاتی از سوی جمهوری اسلامی هستند.»

او گفت: «این اقدام گامی بلند از سوی جمهوری اسلامی برای حمایت از جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین خواهد بود.»

کاخ سفید بارها نسبت به تعمیق مشارکت امنیتی بین روسیه و جمهوری اسلامی از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین هشدار داده است.

سکوت مسکو، انکار تهران

وزارت دفاع روسیه به پرسش‌های رویترز در این زمینه پاسخ نداد، اما نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در بیانیه ای اعلام کرد که جمهوری اسلامی یک همکاری راهبردی بلندمدت با روسیه در زمینه‌های مختلف از جمله همکاری‌های نظامی دارد.

در این بیانیه آمده است: «با وجود این، از منظر اخلاقی، جمهوری اسلامی از انتقال هرگونه سلاح، از جمله موشک‌هایی که به‌طور بالقوه می‌توانند در درگیری با اوکراین به کار گرفته شود، تا پایان این جنگ خودداری می‌کند.»

کاخ سفید تایید نکرده است که جمهوری اسلامی به پرسنل نظامی روسیه برای کار کردن با سامانه موشکی فتح-۳۶۰ آموزش می دهد یا اینکه در حال آماده شدن برای ارسال این تسلیحات به روسیه برای استفاده از آنها علیه اوکراین است.

این دو منبع اطلاعاتی هیچ چارچوب زمانی دقیقی برای تحویل موشک‌های فتح-۳۶۰ به روسیه ارائه نکردند اما گفتند که این کار به زودی انجام خواهد شد. آنها همچنین هیچ اطلاعاتی در مورد وضعیت قرارداد ابابیل ارائه نکردند.

یک منبع اطلاعاتی از یک آژانس اروپایی دیگر نیز به رویترز گفت که اطلاعاتی دریافت کرده است که نشان می‌دهد روسیه سربازانی را برای آموزش استفاده از سامانه‌های موشکی بالستیک جمهوری اسلامی به ایران فرستاده است.

این منبع که او نیز نخواست نامش فاش شود، گفت که چنین آموزش‌هایی برای استفاده از تسلیحات ایرانی ارائه شده به روسیه، اقدامی رایج است.

یک مقام ارشد جمهوری اسلامی که او هم خواست نامش فاش شود، به رویترز گفت که جمهوری اسلامی به روسیه موشک و پهپاد فروخته است اما موشک‌های فتح-۳۶۰ را به این کشور ارائه نکرده است.

او افزود: «هیچ منع قانونی برای اینکه تهران چنین تسلیحاتی به روسیه بفروشد، وجود ندارد.»

این مقام مسئول با بیان اینکه جمهوری اسلامی سلاحی برای استفاده در جنگ اوکراین به روسیه نفروخته است، گفت: «جمهوری اسلامی و روسیه به صورت متقابل قطعات و تجهیزات نظامی خرید و فروش می‌کنند.»

اقدامات بی‌ثبات کننده

رویترز در ادامه گزارش اختصاصی خود نوشته است که تا کنون، حمایت نظامی تهران از مسکو عمدتا به فروش پهپادهای تهاجمی شاهد محدود می‌شد که میزانی نه چندان قابل توجه از مواد منفجره را حمل می‌کردند و سرنگونی آنها آسان‌تر بود، زیرا از موشک‌های بالستیک کندتر هستند.

جاستین برانک، پژوهشگر ارشد نیروی هوایی در مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) یک اندیشکده دفاعی در لندن، گفت: «تحویل تعداد زیادی موشک بالستیک کوتاه‌برد از سوی جمهوری اسلامی به روسیه باعث افزایش بیشتر فشار بر سیستم‌های دفاع موشکی اوکراینی می‌شود.

او با اشاره به وجود پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافند هوایی در اوکراین مانند سامانه‌های پاتریوت ساخت آمریکا و سامانه‌های SAMP/T اروپایی، گفت:«موشک‌های بالستیک را تنها می‌توان به‌طور قابل اعتماد با لایه بالایی سامانه‌های اوکراینی رهگیری کرد.»

وزارت دفاع اوکراین در این زمینه به پرسش‌های رویترز پاسخ نداد.

یک سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفت که مسعود پزشکیان، رییس تازه دولت در جمهوری اسلامی مدعی است که می‌خواهد سیاست‌های جمهوری اسلامی را تعدیل کند و با جهان تعامل داشته باشد، اما اقدامات بی‌ثبات کننده‌ای از این دست، با این لفاظی‌ها در تضاد است.

محدودیت‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد برای صادرات برخی موشک‌ها، پهپادها و سایر فناوری‌های ایران در اکتبر ۲۰۲۳ به پایان رسید. با این حال، ایالات متحده و اتحادیه اروپا تحریم‌ها علیه برنامه موشکی بالستیک ایران را در بحبوحه نگرانی‌ها در مورد صادرات تسلیحات به نیروهای نیابتی این کشور در خاورمیانه و روسیه همچنان حفظ کرده‌اند.

بی‌بی‌سی: منابع حقوق‌بشری امروز – چهارشنبه ۱۷ مرداد – از اعدام دست‌کم ۲۰ زندانی در زندان قزل‌حصار خبر دادند.

هرانا که اخبار حقوق‌بشری ایران را دنبال می‌کند گزاش کرده که هویت چهار زندانی اعدام‌شده را شناسایی کرده است.

هه‌نگاو، که اخبار حقوق بشری و فعالان کرد را دنبال می‌کند، هم نوشته هویت ۱۱ نفر از اعدام‌شدگان را شناسایی کرده است.

آن طور که این منابع حقوق‌بشری گزارش کرده‌اند اعدام‌شدگان اتهامات «غیرسیاسی» داشته‌اند و چند شهروند افغانستانی و چند زندانی سنی در میان اعدام شدگان بوده‌اند.

هه‌نگاو جرایم اعدام‌شدگان را مرتبط با «موادمخدر، قتل عمد و تجاوز به عنف» گزارش کرده است.
همینطور بر اساس گزارش‌ها در روزهای گذشته احکام اعدام شماری از زندانیان در زندان‌های عادل‌آباد شیراز، زندان مرکزی بندرعباس و زندان سبزوار اجرا شده است. ‌

حکومت جمهوری اسلامی ایران از زمان تاسیس تا کنون صدها زندانی سیاسی را نیز اعدام کرده است.

در سال‌های اخیر نیز چندین معترض که در اعتراضات سراسری شرکت داشتند، اعدام شده‌اند. ‌

در تازه‌ترین مورد، روز گذشته ۱۶ مرداد، رضا رسایی، زندانی سیاسی کرد و از بازداشت‌شدگان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در زندان مرکزی کرمانشاه اعدام شد. ‌‌

مسئولان زندان به خانواده رضا رسایی پیش از اجرای حکم اطلاع ندادند و او را بدون دیدار آخر با عزیزانش اعدام کردند. آنها سپس خانواده‌اش را مجبور کردند که جسد رضا رسایی را در جایی دورافتاده و تحت نظارت امنیتی به خاک بسپارند.‌

هم‌ اکنون نیز چندین زندانی سیاسی و فعال کارگری و حقوق زنان نیز زیر حکم اعدام هستند.

سازمان عفو بین‌الملل در تازه‌ترین گزارش سالانه خود درباره مجازات اعدام در جهان، از افزایش چشمگیر موارد اعدام در ایران خبر داده و گفته است که نزدیک به ۷۵ درصد از کل اعدام‌های ثبت‌شده در جهان در سال ۲۰۲۳، در ایران رخ داده است.

براساس آمار منتشر شده توسط سازمان‌های حقوق بشری، در سال ۲۰۲۳ «۴۷۱ نفر» به جرم‌های مختلف در زندان قزل‌حصار اعدام شده‌اند که نسبت به سال ۲۰۲۲ حدود «۸۴ درصد» افزایش داشته است.
«اگر همین قوانین نیم‌بند اعتبار داشت»

اجرای حکم اعدام رضا رسایی، زندانی سیاسی کرد و از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در روز ۱۶ مرداد با واکنش‌های بسیاری همراه بوده که طیف وسیعی، از انتقادهای حقوق‌دانان تا خانواده سایر زندانیان سیاسی در معرض اعدام را شامل می‌شود.

در شبکه‌های اجتماعی تصاویری از شیون و داغ‌داری مادر و خواهر رضا رسایی منتشر شده است. خواهر محمود مهرابی، زندانی سیاسی که به دلیل فعالیت در اعتراضات ۱۴۰۱ دستگیر و محکوم به اعدام شده، بعد از شنیدن خبر اجرای حکم رضا رسایی ویدیویی منتشر کرده که در آن از همه خواسته «صدای زندانیان سیاسی» به خصوص محکوم‌شدگان به اعدام باشند.

سعید دهقان، وکیل دادگستری مقیم کانادا،‌ در پستی اینستاگرامی نوشته است: «اگر همین قوانین نیم‌بند هم اعتبار داشت، نه بازداشتی در کار بود و نه شکنجه و اخذ اعترافات اجباری… ‏اگر حکم اعدام «قانونی» بود، «بدون اطلاع خانواده و وکیل و حق انجام آخرین ملاقات» اجرا نمی‌شد…. ‏و اساسا اگر قانون حکومت داشت، جمهوری اسلامی حاکم نمی‌شد، گروگان نمی‌گرفت، آدم نمی‌کشت.»

نگار کورکور، خواهر مجاهد کورکور از زندانیان سیاسی در معرض خطر اعدام هم در واکنش به اجرای حکم اعدام رضا رسایی، نوشت: «رضا رسایی را در سکوت بی‌خبری اعدام کردند…نگذارید سر برادر من هم در سکوت و بی‌خبری بلایی بیاورند… صدایش باشید…»

دختر مینو مجیدی، از معترضانی که در نخستین روزهای اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» کشته شد در پستی اینستاگرامی نوشت: «رضا رسایی را در گورستان میناآباد کرمانشاه (گورستان اهل تسنن) به خاک سپردند،

همانجا که مادرم، مینو مجیدی،‫ آرمیده. خانواده رضا را هم مثل ما داغدار کردند، داغی که با گذشت زمان هم ذره‌ای از دردش کم نمی‌شود! نه فراموش می‌کنیم و نه می‌بخشیم».
اعتراض به اعدام در زندان اوین؛‌ تعدادی از زندانیان سیاسی زخمی و به بهداری برده شدند

همزمان بی‌بی‌سی فارسی دریافته در حمله شب گذشته – سه‌شنبه ۱۶ مرداد – ماموران به بند زنان اوین، چند نفر از زندانیان آسیب دیده‌اند و تعدادی از آنان به بهداری برده شدند.

یکی از نزدیکان زندانیان که خواست نامش فاش نشود شب گذشته به بی‌بی‌سی فارسی گفت هنگام حمله به بند زنان، ماموران گارد به صف شده بودند و «می‌گفتند همه را بزنید».

به گفته این منبع پس از مشکلات دیروز، امروز، چهارشنبه ۱۷ مرداد‌‌/۷ اوت، حال این زندانیان در مجموع مساعد است.

به گفته این منبع نرگس محمدی، فعال سرشناس حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح، در پی یورش ماموران دچار حمله قلبی شده است و در پی خشونت آنها کبودی‌هایی روی بدن او بر جای مانده است.

پریوش مسلمی، فعال مدنی هم دچار کبودی شده و مچ دست و پلک او هم زخمی شده است.

بر همین اساس گفته شده دست سارینا جهانی و محبوبه رضایی هم آسیب دیده و ماموران به شکم و زیر شکم خانم رضایی لگد زده‌اند.

به واسطه شرایط متشنج، مهناز طراح، سروناز احمدی، رعنا شاهین پور (کورکور) و نسرین جوادی دچار حمله عصبی شدند و از میان آنها خانم‌ها جوادی و شاهین‌پور نیازمند مراقبت‌های بیشتر بودند.

گفته شده که با وجود وضع نامناسب زندانیان، ماموران در را برای انتقال زندانیان به بهداری باز نمی‌کردند.

به دنبال حمله ماموران به بند زنان دسترسی معمول برخی از زندانیان به تلفن قطع شده است.

حمله ماموران به بند زنان به دنبال اعتراض آنان به اعدام رضا رسایی، یکی از بازداشت‌شدگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» انجام شد.

شماری از زندانیان سیاسی در بند زنان اوین کارزاری با عنوان «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» به راه انداخته‌اند.

صدای آمریکا: خبرگزاری آسوشیتدپرس روز چهارشنبه گزارش داد حدود ۱۲ جت جنگنده اف-۱۸ از ناو هواپیمابر تئودور روزولت پرواز کردند و در یک پایگاه نظامی در خارومیانه فرود آمدند.

آسوشیتدپرس این خبر را به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش کرد و نوشت: «این اقدام بخشی از تلاش پنتاگون برای کمک به دفاع از اسرائیل در برابر حملات احتمالی جمهوری اسلامی ایران و نیروهای نیابتی آن و همچنین به منظور محافظت از نیروهای ایالات متحده است.»

به گفته این مقام، جنگنده‌های اف-۱۸ و یک هواپیمای جاسوسی گرومن ایی-۲ هاوکی از ناو آمریکایی در خلیج عمان بلند شدند و روز دوشنبه در پایگاه نامعلومی فرود آمدند.

لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، دستور افزایش حضور نظامی در منطقه را صادر کرده است.

مقامات نگران تشدید خشونت‌ها در خاورمیانه در پی کشته شدن یکی از فرماندهان ارشد حزب‌الله در لبنان و رهبر ارشد حماس اسماعیل هنیه در هفته گذشته در ایران هستند. هر دو گروه مورد حمایت مالی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی هستند.

مظنون پرونده کشتن هنیه اسرائیل است اما این کشور کشتن او را رد و یا تائید نکرده است. با این حال اسرائيل پس از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائيل وعده کشتن او را داده بود.

انتظار می‌رود استقرار جت‌های نیروی دریایی آمریکا موقت باشد، چرا که یک اسکادران از جت‌های جنگنده پیشرفته اف-۲۲ نیروی هوایی آمریکا نیز از پایگاه اصلی خود در آلاسکا به سمت همان پایگاه در خاورمیانه در حرکت است. مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، گفت که انتظار می‌رود در روزهای آینده حدود ده فروند اف-۲۲ وارد خاورمیانه شوند.

مشخص نیست تا چه مدت این دو گروه از هواپیماها هم‌زمان در آن پایگاه خاورمیانه حضور داشته باشند.

پیشتر نیویورک تایمز روز جمعه ۱۲ مرداد به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که آمریکا در واکنش به تهدیدهای جمهوری اسلامی ایران و نیروهای نیابتی‌اش در غزه، لبنان، و یمن در مورد حمله به اسرائیل در روزهای آینده، جهت اعزام هواپیماهای جنگی بیشتر به خاورمیانه آماده می‌شود.

با افزایش سطح‌ تنش در منطقه خاورمیانه، جو بایدن رئیس جمهوری ایالات متحده و کامالا هریس معاون او، عصر دوشنبه با اعضای تیم امنیت ملی دولت جلسه‌ای در کاخ سفید برگزار کردند.

این جلسه در شرایطی برگزار شد که جمهوری اسلامی، اسرائيل را بر سر کشته شدن رهبر گروه تروریستی حماس، اسماعیل هنیه، تهدید کرده است و روزنامه وال‌ استریت ژورنال به نقل از یک دیپلمات عرب گفته که یک مقام ایرانی روز دوشنبه گفته در ۴۸ ساعت آینده هر زمان ممکن است حمله‌ای از ایران رخ دهد.

صدای آمریکا: شماری از سازمان‌های مدافع حقوق بشر فعال در حوزه ایران و دیگر کشورها در بیانیه‌ای مشترک به صدور حکم اعدام برای شریفه محمدی، فعال حقوق کارگران اعتراض کردند و خواهان لغو همه اتهامات منتسب به او شدند.

به گزارش هرانا، ارگان رسانه‌ای مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ۳۱ سازمان مدافع حقوق بشر در یک بیانیه مشترک ضمن درخواست «لغو کلیه اتهامات وارده بر» شریفه محمدی، از مقامات جمهوری اسلامی خواستند که «به آزار و اذیت سیستماتیک زنان مدافع حقوق بشر پایان»‌ دهد و «از صدور احکام اعدام خودداری» کند.

مقامات قضایی جمهوری اسلامی در هفته‌های گذشته برای شریفه محمدی و پخشان عزیزی، دو کنشگر مدنی، با اتهام «بغی» حکم اعدام صادر کرده و چند تن دیگر نیز در خطر صدور حکم مشابه قرار دارند.

در بیانیه ۳۱ سازمان مدافع حقوق بشر با تأکید بر این که «از حکم ناعادلانه اعدام» برای شریفه محمدی «شوکه شده و به‌شدت نگران هستیم»، از قوه قضاییه جمهوری اسلامی خواسته شده که «فوراً و بدون قید و شرط تمام اتهامات وارده» علیه شریفه محمدی را «لغو کند» و تأکید شده است: «اتهاماتی که به دلیل فعالیت‌های او در دفاع از حقوق کارگران به او وارد شده است، فعالیت‌هایی که نه فقط مسالمت‌آمیز بلکه قانونی و در چارچوب قوانین کشور بوده است.»

در این بیانیه از مقامات جمهوری اسلامی خواسته شده «به اجتماعات مسالمت‌آمیز و حق سازماندهی برای حقوق زنان و کارگران در سازمان‌های جامعه مدنی احترام بگذارند» و «به استفاده از مجازات اعدام که اغلب برای ایجاد رعب و وحشت در میان مخالفان حکومت و بدون رعایت تشریفات و سازوکارهای قانونی در دادگاه‌ها صادر می‌شود، پایان دهند.»

نهادهای امضاکننده این بیانیه «از همه فمینیست‌ها و زنان مدافع حقوق بشر و سازمان‌هایشان در سراسر جهان، به‌ویژه در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا» خواسته‌اند «تا در همسبتگی با شریفه محمدی، متحد، و خواستار آزادی بی‌قید و شرط او شوند.»

به تأکید این سازمان‌ها، «شریفه محمدی، کنشگر حقوق بشر است که در حمایت از حقوق کارگران، یک سازمان ثبت‌شده، مستقل، عمومی و قانونی را سازماندهی کرده است.»

در بیانیه این نهادهای حقوق بشری تأکید شده که «محکومیت یک زن مدافع حقوق بشر صرفاً به خاطر دفاع مسالمت‌آمیز از حقوق کارگران، جامعه مدنی ایران و جامعه بین‌المللی حقوق بشر را شوکه کرده» و «ما معتقدیم شریفه محمدی قربانی یک پرونده‌سازی امنیتی است و همه اتهامات وارد شده به او بی‌اساس است.»

به گفته امضاکنندگان این بیانیه، پرونده شریفه محمدی «نمونه بارز تداوم سرکوب و خصومت» جمهوری اسلامی با «فعالان حقوق زنان و کنشگران مدنی است»؛ آنها به مقامات حکومت ایران یادآوری کرده‌اند که «فعالیت برای احقاق حقوق کارگران جرم نیست.»

بنیاد سیامک پورزند، مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، و کُردپا از جمله نهادهای امضاکننده این بیانیه هستند.

شریفه محمدی در ۱۴ آذر ۱۴۰۲ در خانه‌اش توسط مأموران وزارت اطلاعات دستگیر شد و نهم دی همان سال از زندان لاکان به زندان سنندج انتقال یافت و مدتی بعد دوباره به زندان لاکان بازگردانده شد.

گزارش‌های پیشین حاکی از آن است که خانم محمدی در دوران بازداشت و بازجویی با «خشونت‌های فیزیکی و روانی» مواجه شده است.

رادیوفردا: در پی کشته شدن اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی گروه افراطی حماس در تهران، شاخص کل بورس ایران با بازگشایی بازارها به شدت سقوط کرد و بیش از ۱٫۱ تریلیون تومان پول حقیقی از بازار بورس تهران خارج شد.

در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی اسرائیل را مسئول ترور اسماعیل هنیه معرفی می‌کنند و وعده پاسخ به این اقدام را می‌دهند، شاخص کل بورس تهران روز شنبه ۱۳ مرداد با ریزشی ۶۱ هزار و ۷۰۵ واحدی مواجه شد.

همچنین شاخص کل هم‌وزن با ریزشی ۲۰ هزار واحدی به ۶۳۷ هزار واحد رسید و در روز جاری یک تریلیون و ۱۵۷ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد.

با ریزش نزدیک به سه درصدی شاخص کل بازار بورس تهران، این رقم هم‌اکنون در محدوده دو میلیون واحد قرار گرفته است.

ادامه افت شاخص بورس در حالی است که محمدرضا عارف معاون اول ریاست‌جمهوری ایران از روز چهارشنبه دستور تزریق منابع عظیم مالی از صندوق توسعه ملی به این بازار را صادر کرده است و همان روز ۱۰۰ میلیارد تومان و روز شنبه ۵۰۰ میلیارد تومان توسط این نهاد مالی جمهوری اسلامی به بورس تزریق شد.

رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که برخی معامله‌گران تالار بورس تهران در روز شنبه به نشانه اعتراض به وضعیت بورس و مدیریت بازار، سیستم‌ها را خاموش کردند و معامله‌گران ارشد بورس در تالار معاملات بلوکی نیز دست از کار کشیدند.

کشته شدن اسماعیل هنیه رئیس دفتر سیاسی گروه حماس در بامداد چهارشنبه هفته گذشته در محل اقامتش در هتل تحت نظارت سپاه پاسداران به موجی از تهدیدات مقامات جمهوری اسلامی علیه اسرائیل دامن زده و رسانه‌های بین‌المللی می‌گویند ایران و گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در واکنش نظامی علیه اسرائیل مصمم هستند.

حماس از سوی اسرائیل، آمریکا و اتحادیه اروپا گروه تروریستی تلقی می‌شود.

از روز چهارشنبه تاکنون ریال ایران نیز به صورت متوالی ارزش خود را از دست داده و هر دلار آمریکا با رشدی ۱۵۰۰ تومانی، هم‌اکنون در بازار آزاد غیررسمی ۶۱ هزار و ۵۰۰ تومان معامله می‌شود.

در این میان قیمت انواع سکه نیز در بازارهای داخلی ایران در روز جاری روند صعودی گرفت. قیمت سکه بهار آزادی حدود ۸۵ صدم درصد، امامی ۱٫۶ درصد، نیم‌سکه ۱٫۳ درصد، ربع سکه بیش از ۱٫۹ درصد و سکه گرمی تقریباً ۲٫۵ درصد افزایش یافت.

قیمت سکه بهار آزادی هم‌اکنون بیش از ۴۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است.

صدای آمریکا: روزنامه بریتانیایی تلگراف روز جمعه ۱۲ مرداد در گزارشی نوشت که سازمان اطلاعاتی اسرائیل، موساد، با استخدام نیروهایی از سپاه، در ساختمان محل اقامت اسماعیل هنیه در تهران بمبگذاری کرده و او را کشته است.

براساس این گزارش عوامل امنیتی جمهوری اسلامی از سپاه «انصارالمهدی» که مسئولیت حفاظت از اماکن و شخصیتها را برعهده دارد، با همکاری با موساد مواد منفجره را در سه اتاق جداگانه از ساختمانی که اسماعیل هنیه عمدتا در آن اقامت داشت، کارگذاری و بامداد چهارشنبه ۱۰ مردادماه آنرا از خارج از ایران منفجر کرده‌اند.

به گزارش روزنامه بریتانیایی تلگراف، عوامل اجرای این عملیات در تصاویر دوربین‌های مداربسته دیده شدند که به‌طور مخفیانه وارد اتاق‌ها شده و پس از چند دقیقه خارج می‌شوند.

گفته می‌شود این افراد پیش از انجام عملیات روز چهارشنبه از کشور خارج شده‌اند اما با یک رابط در داخل ایران مرتبط بودند.

روزنامه تلگراف همچنین نوشت اقدام به کشتن اسماعیل هنیه، رئیس سیاسی حماس، همزمان با مراسم تشییع جنازه ابراهیم رئیسی، برنامه‌ریزی شده بود اما به دلیل ازدحام جمعیت در داخل ساختمان و احتمال ناکامی، این عملیات انجام نشد.

یک مقام سپاه پاسداران هم به تلگراف گفت اکنون مطمئن هستند که موساد عوامل سپاه حفاظت انصار المهدی را استخدام کرده است.

او همچنین افزود: «پس از تحقیقات بیشتر، بمبهای اضافی در دو اتاق دیگر کشف شد.»

یک مقام دیگر سپاه پاسداران هم به تلگراف گفت که این عملیات یک تحقیر بزرگ برای جمهوری اسلامی و یک نقص بزرگ امنیتی است.

این مقام افزود در حال حاضر، گروههای درون سپاه در بخش‌های مختلف یکدیگر را به شکست متهم می‌کنند و اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، دستور داده تا شماری از سپاهیان مشکوک و مظنون اخراج، دستگیر و احتمالاً اعدام شوند.

گفته می‌شود علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی هم در دو روز گذشته چندین بار تمامی فرماندهان ارشد نظامی را فراخوانده و خواستار پاسخگویی شده است.

کشتن اسماعیل هنیه در پایتخت ایران نگرانی‌ها را درباره نفوذ و توانایی اسرائیل برای عملیات در داخل ایران تشدید کرده است.

علی یونسی، وزیر اسبق اطلاعات جمهوری اسلامی، در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۲۰ گفته بود: «همه مقامات جمهوری اسلامی باید نگران جان خود باشند و اگر اسرائیل تاکنون مقامات سیاسی جمهوری اسلامی را هدف قرار نداده به این دلیل است که هنوز تصمیم به انجام این کار نگرفته است.»

همزمان یکی از دستیاران مسعود پزشکیان به تلگراف گفت که «این نقص امنیتی» ممکن است به‌صورت عمدی توسط سپاه ایجاد شده باید تا به چهره «رئیس‌جمهور جدید» آسیب بزند چرا که سپاه با دیدگاه‌های او در مورد دیپلماسی بین‌المللی و دیگر جنبه‌های سیاست‌های اصلاح‌طلبانه او موافق نیست.

این در حالی است که یک مقام حماس که در شب کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران در ساختمان محل اقامت او بوده، روز جمعه ۱۲ مردادماه ادعای کشته شدن هنیه «بر اثر بمبی که در اتاقش در تهران کار گذاشته شده بود» را رد و هدف گرفتن او توسط یک پرتابه را تایید کرد.

خالد قدومی که ایالات متحده او را «رابط بین حماس و حکومت ایران» می‌داند در گفتگو با پایگاه خبری العربی الجدید مستقر در لندن گفت: «از ظاهر محل پس از حمله و آنچه بر آن گذشت و از جسد اسماعیل هنیه مشخص است که هدف‌گیری با یک پرتابه هوابرد مثل موشک، انجام شده است.»

او ادعا و گزارش روز پنجشنبه روزنامه نیویورک تایمز مبنی بر کشته شدن اسماعیل هنیه توسط بمبی که حدود دو ماه پیش در محل اقامتش در تهران کار گذاشته شده بود را رد کرد و در روایت شب حادثه گفت:«دقیقاً در ساعت ۱:۳۷ بامداد، ساختمان محل استقرار ما لرزید، شدت لرزش به قدری بود که فکر کردم رعد و برق یا زلزله است. پنجره را باز کردم و باران یا رعد و برق ندیدم، بعد به طبقه چهارم که هنیه در آنجا بود رفتیم و متوجه شدیم که دیوار و سقف مکانی که او در آنجا بود، ریخته و او کشته شده است.»

صدای آمریکا: نشریه آکسیوس می‌گوید دولت بایدن بر این باور است که جمهوری اسلامی در پاسخ به کشته شدن اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس، که اوایل این هفته در تهران کشته شد، قصد حمله به اسرائیل را دارد.

سه مقام آمریکایی به آکسیوس گفتند که آمریکا در حال آماده‌سازی برای مقابله با این حمله احتمالی است.

مقامات آمریکایی اعلام کردند که انتظار می‌رود تلافی‌جویی جمهوری اسلامی به همان شیوه حمله ۱۳ آوریل به اسرائیل باشد، اما ممکن است در مقیاس بزرگتر و با دخالت حزب‌الله لبنان صورت گیرد. جامعه اطلاعاتی آمریکا از روز چهارشنبه نشانه‌های واضحی دریافت کرده که ایران قصد تلافی دارد.

دو مقام آمریکایی گفتند که ممکن است چند روز طول بکشد تا جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی‌اش حمله‌ای به اسرائیل را هماهنگ و آماده کنند. یکی از مقامات گفت: «انتظار داریم چند روز سخت پیش رو داشته باشیم.»

یک مقام ارشد اسرائیلی نیز اظهار داشت که جامعه اطلاعاتی اسرائیل انتظار دارد ایران حمله موشکی گسترده‌ای به اسرائیل انجام دهد.

یک مقام دفاعی آمریکا می‌گوید افزایش تنش‌ها در خاورمیانه به دنبال کشته شدن مقامات ارشد حماس و حزب‌الله، پنتاگون را به اعزام نیروهای اضافی وانداشته، ولی ایالات متحده دست کم ۱۲ کشتی جنگی را در مناطق اطراف مستقر‌ کرده است.

این مقام که خواسته نامش فاش نشود به «واشنگتن پست» گفت که این کشتی‌ها شامل ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس تئودور روزولت»، کشتی‌های جنگی همراه آن و گروه عملیاتی خاکی-آبی «وسپ» شامل سه فروند کشتی و بیش از ۴ هزار تفنگدار دریایی و ملوان می‌شود.

ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس تئودور روزولت» روز چهارشنبه، ۱۰ مرداد با شش ناوشکن آمریکایی در خلیج فارس مستقر بود.

در شرق مدیترانه نیز سه کشتی آبی-خاکی «یو‌اس‌اس وسپ»، «یو‌اس‌اس اوک‌هیل»،و «یو‌اس‌اس نیویورک» همراه با دو ناوشکن «یو‌اس‌اس باکلی» و «یو‌اس‌اس روزولت» مستقر شده‌اند.

بر اساس این گزارش، هیچ کشتی جنگی آمریکایی در دریای سرخ حضور نداشت. این در حالی است که ارتش آمریکا در روزهای اخیر با حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران که طی ماه‌های گذشته حملات متعددی را به کشتی‌رانی تجاری در این منطقه انجام داده‌اند درگیر است.

همزمان، سخنگوی دولت اسرائیل روز پنجشنبه، ۱۱ مرداد گفت که اسرائیل در پی تهدیدهای جمهوری اسلامی ایران و متحدانش به «انتقام‌گیری» کشته شدن رهبران ارشد حزب‌الله و حماس برای هر‌گونه احتمالی آماده است و به هر حمله‌ای «به شدت» پاسخ خواهد داد.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، که برای دیدار با مقامات مغولستان به آن کشور رفته است روز پنج شنبه، ۱۱ مرداد از «تمام طرف‌ها» در خاورمیانه خواست از تشدید تنش‌ها جلوگیری کنند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای بلینکن هشدار داد که خاورمیانه در مسیر «درگیری بیشتر، خشونت بیشتر، رنج بیشتر و ناامنی بیشتر» قرار دارد و تأکید کرد که شکستن این چرخه بسیار حیاتی است.

Business-standard: An explosive device hidden in a heavily guarded complex where Ismail Haniyeh was known to stay in Iran was what killed him, according to a Times investigation By Ronen BergmanMark Mazzetti and Farnaz Fassihi Ismail Haniyeh, a top leader of Hamas, was assassinated on Wednesday by an explosive device covertly smuggled into the Tehran guesthouse where he was staying, according to seven Middle Eastern officials, including two Iranians, and an American official.

The bomb had been hidden approximately two months ago in the guesthouse, according to five of the Middle Eastern officials. The guesthouse is run and protected by the Islamic Revolutionary Guards Corps and is part of a large compound, known as Neshat, in an upscale neighborhood of northern Tehran.

Haniyeh was in Iran’s capital for the presidential inauguration. The bomb was detonated remotely, the five officials said, once it was confirmed that he was inside his room at the guesthouse. The blast also killed a bodyguard.

The explosion shook the building, shattered some windows and caused the partial collapse of an exterior wall, according to the two Iranian officials, members of the Revolutionary Guards briefed on the incident. Such damage was also evident in a photograph of the building shared with The New York Times.
Haniyeh, who had led Hamas’s political office in Qatar, had stayed at the guesthouse several times when visiting Tehran, according to the Middle Eastern officials. All of the officials spoke on the condition of anonymity to share sensitive details about the assassination.

Iranian officials and Hamas said Wednesday that Israel was responsible for the assassination, an assessment also reached by several US officials who requested anonymity. The assassination threatened to unleash another wave of violence in the Middle East and upend the ongoing negotiations to end the war in Gaza. Haniyeh had been a top negotiator in the cease-fire talks.

Israel has not publicly acknowledged responsibility for the killing, but Israeli intelligence officials briefed the United States and other Western governments on the details of the operation in the immediate aftermath, according to the five Middle Eastern officials.

On Wednesday, Secretary of State Antony J. Blinken said that the United States had received no advance knowledge of the assassination plot.

In the hours after the killing, speculation immediately focused on the possibility that Israel had killed Haniyeh with a missile strike, possibly fired from a drone or a plane, similar to how Israel had launched a missile on a military base in Isfahan in April.

That missile theory raised questions about how Israel might have been able to evade Iranian air defense systems again to execute such a brazen airstrike in the capital.

As it turns out, the assassins were able to exploit a different kind of gap in Iran’s defenses: a lapse in the security of a supposedly tightly guarded compound that allowed a bomb to be planted and to remain hidden for many weeks before it would eventually be triggered.

Such a breach, three Iranian officials said, was a catastrophic failure of intelligence and security for Iran and a tremendous embarrassment for the Guards, which uses the compound for retreats, secret meetings and housing prominent guests like Haniyeh.

How the bomb was stashed in the guesthouse remained unclear. The Middle Eastern officials said that the planning for the assassination took months and required extensive surveillance of the compound. The two Iranian officials who described the nature of the assassination said they did not know how or when the explosives were planted in the room.

Israel decided to carry out the assassination outside Qatar, where Haniyeh and other senior members of Hamas’s political leadership live. The Qatari government has been mediating the negotiations between Israel and Hamas over a cease-fire in Gaza.

The deadly blast early Wednesday shattered windows and collapsed a portion of the wall of the compound, photographs showed and the Iranian officials said. It appeared to do minimal damage beyond the building itself, as a missile probably would have done.

At around 2 a.m. local time, the device exploded, according to the Middle Eastern officials, including the Iranians. Startled building staff members, the officials said, ran to find the source of the tremendous noise, leading them to the room where Haniyeh was staying with a bodyguard.
The compound is staffed with a medical team which rushed to the room immediately after the explosion. The team declared that Haniyeh had died immediately. The team tried to revive the bodyguard, but he, too, was dead.

The leader of the Palestinian Islamic Jihad, Ziyad al-Nakhalah, was staying next door, two of the Iranian officials said. His room was not badly damaged, suggesting precise planning in the targeting of Haniyeh.

Khalil al-Hayya, the deputy commander of Hamas in the Gaza Strip who was also in Tehran, arrived at the scene and saw his colleague’s body, according to the five Middle Eastern officials.

Among the people immediately notified, said the three Iranian officials, was Gen. Ismail Ghaani, the commander in chief of the Quds Force, the overseas arm of the Revolutionary Guards, which works closely with Iranian allies in the region, including Hamas and Hezbollah. He notified Iran’s supreme leader, Ayatollah Ali Khamenei, in the middle of the night, waking him up, the officials said.

Four hours after the blast, the Revolutionary Guards issued a statement that Haniyeh had been killed. By 7 a.m., Khamenei had summoned the members of Iran’s Supreme National Security Council to his compound for an emergency meeting, at which he issued an order to strike Israel in retaliation, according to the three Iranian officials.

Tehran had already been under heightened security because of the inauguration of Iran’s new president, Masoud Pezeshkian, with senior government officials, military commanders and dignitaries from 86 countries gathering at Parliament in central Tehran for the ceremony.

Haniyeh had looked cheerful and triumphant on Tuesday during the swearing in, hugging the new president after he delivered his inaugural speech, and the two men raised their hands together, making the victory sign.

In Iran, the method of assassination was the subject of rumor and dispute. The Tasnim News Agency, the media outlet for the Guards, reported that witnesses said an object like a missile had hit the window of Haniyeh’s room and exploded.

But the two Iranian officials, the members of the Guards briefed on the attack, confirmed that the explosion had taken place inside Haniyeh’s room, and said that an initial investigation showed that the explosives had been placed there sometime in advance.

They described the attack’s precision and sophistication as similar in tactic to the remote controlled A.I. robot weapon that Israel used to assassinate Iran’s top nuclear scientist Mohsen Fakhrizadeh in 2020.

Israeli assassination operations outside of the country are primarily carried out by Mossad, the country’s foreign intelligence service. David Barnea, the head of Mossad, said in January that his service was “obliged” to hunt down the leaders of Hamas, the group behind the Oct. 7 attacks in Israel.

“It will take time, as it took after the massacre in Munich, but our hands will catch them wherever they are,” Barnea said, referring to the killing of Israeli athletes by terrorists at the 1972 Olympics.

رادیوفردا: کمتر از یک روز پس از انتشار تصاویر اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی گروه افراطی حماس، در آغوش مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، خبر ترور او در قلب تهران منتشر شد. گروه حماس را آمریکا و اتحادیه اروپا یک سازمان تروریستی می‌دانند.

با آن‌که اسرائیل هنوز به‌طور رسمی مسئولیت این ترور را به عهده نگرفته، اما فعلاً همهٔ انگشت‌ها به سمت سرویس امنیتی اسرائیل و احتمال انتقام‌گیری از این مقام بلندپایه گروه حماس به‌خاطر حملهٔ غافلگیرانه ۱۵ مهر پارسال به اسرائیل نشانه رفته است.

کشته شدن هنیه در شرایطی روی داد که در روزهای اخیر به‌دلیل برگزاری مراسم تنفیذ و تحلیف مسعود پزشکیان، ایران و به‌ویژه تهران در شرایط امنیتی ویژه‌ای به سر می‌برد و مقامات نیز به‌دلیل «گرمای هوا»، کشور را در شرایط نیمه‌تعطیل قرار داده بودند.

شمار زیادی از روزنامه‌های تهران هم که صفحه‌های اول خود را پیش از ترور بسته بودند، با انتشار تصاویر هنیه و پزشکیان در آغوش همدیگر، تیتر زده بودند:‌ «قسم به مقاومت»، «سوگند به مقاومت»، «تحلیف به رنگ مقاومت» و «فریاد ضدصهیونیستی رئیس‌جمهور».

تنها یک روز قبل، انتشار تصاویر و دیدار و روبوسی گرم هنیه با پزشکیان در صحن علنی مجلس از سوی شماری از کاربران نزدیک به حکومت با تیتر تبلیغاتی «جبهه مقاومت در آغوش امن ایران»، بارها در فضای مجازی فارسی‌زبان بازنشر شد.

ساعاتی بعد اما مشخص شد که جمهوری اسلامی نتوانسته «آغوشی امن» برای این رهبر حماس باشد؛ کسی که از او به عنوان نفر دوم گروه افراطی حماس که از سوی اروپا و آمریکا در فهرست گروه‌های تروریستی قرار دارد، یاد می‌شود و اسرائیل سال‌ها به‌دنبال ترور او بود.

فارغ از حذف یکی از مهم‌ترین رهبران گروهی که جمهوری اسلامی از آن‌ها به عنوان «جبهه مقاومت» یاد می‌کند، ضعف امنیتی که منجر به موفقیت حمله در تهران شده، آن هم در روزی که ده‌ها مهمان خارجی در ایران بودند، بیش از هر چیز دیگری می‌تواند اهمیت داشته باشد.

ترور قاسم سلیمانی و دیگر فرماندهان بلندپایه سپاه اگرچه برای جمهوری اسلامی دردآور بود، اما دست‌کم در داخل ایران رخ نداد و همواره توجیهاتی ازجمله همکاری برخی افراد «خائن خارجی» با «دشمن» دربارهٔ آن‌ها وجود داشت.

اگرچه موساد پیش از این نیز عبدالله احمد عبدالله معروف به ابو محمد المصری، نفر دوم القاعده، را به سفارش آمریکا در تهران ترور کرده بود، اما حذف فیزیکی هنیه که آشکارا به ایران سفر می‌کرد، با حذف ابوالمصری که مخفیانه در ایران زندگی می‌کرد، قابل مقایسه نیست.

کشتن اسماعیل هنیه حتی از جنس حذف هدفمند «دانشمندان و چهره‌های هسته‌ای» جمهوری اسلامی چون مجید شهریاری، مصطفی احمدی روشن، مسعود علیمحمدی، و محسن فخری‌زاده و دیگران طی سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ هم نبود، چرا که این افراد در ایران زندگی و کار می‌کردند. اما اسماعیل هنیه به‌عنوان یک مهمان خارجی و یک چهره مهم «مقاومت» که قطعاً باید از سطح بالای محافظت برخودار می‌بود، هدف حمله‌ای موفقیت‌آمیز قرار گرفت و کشته شد.

اگرچه این نخستین‌بار نبود که هنیه به ایران سفر می‌کرد و تصاویر و ویدئوهای حضور او ازجمله در نماز جمعه در ایران منتشر می‌شد، اما شرکت او در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان و روبوسی گرم و خندان آن‌ها که چند روز پس از تأکید پزشکیان بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از این جبهه در دوران ریاست‌جمهوری او مطرح شد، بسیار خبرساز شده بود.

این ترور به‌فاصله کوتاهی پس از ترور فواد شکر، یکی از فرماندهان بلندپایه حزب‌الله لبنان، در بیروت رخ داد که اعلام شد مسئول کشته شدن ۱۲ کودک و نوجوان در زمین فوتبالی در بلندی‌های جولان بوده است.

هنوز اطلاعات چندانی از جزئیات کشته شدن اسماعیل هنیه منتشر نشده و بیانیه‌های روابط عمومی کل سپاه نیز به‌جز تأیید خبر کشته‌شدن او و یکی از محافظانش در بامداد روز چهارشنبه دهم مرداد در محل اقامت خود در تهران اطلاعات بیشتری به ما نمی‌دهد.

اگرچه سپاه از «مورد اصابت‌ قرار گرفتن» محل اقامت هنیه خبر داده، اما هنوز مشخص نیست که این ساختمان چگونه و با چه وسیله‌ای مورد اصابت قرار گرفته و به‌دلیل رسوایی امنیتی نیز بعید به‌نظر می‌رسد جزئیات بیشتری فعلاً منتشر شود.

ضمن این‌که هنوز گزارش دقیقی از شنیده‌شدن صدای انفجار در تهران منتشر نشده و تنها در فضای مجازی روایت‌های تأییدنشده‌ای مبنی بر شنیده‌شدن صدای انفجار در غرب و شمال تهران حوالی ساعت دو بامداد چهارشنبه منتشر شده که البته قابل استناد نیست.

با این حال واکنش کاربران فضای مجازی که صبح چهارشنبهٔ خود را با خواندن این خبر شروع کرده‌اند، روز به افزایش است؛ واکنش‌هایی که محور اصلی بیشتر آن‌ها ملامت نیروهای امنیتی و اطلاعاتی در ایران و یا تحقیر آنها است.

ملامت دستگاه‌های اطلاعاتی-امنیتی جمهوری اسلامی و پدافند حکومت، این بار از جنس دیگری است؛ جنسی از این که اگر ترور هنیه کار اسرائیل باشد، چقدر این کشور در عرصه عملیاتی در ایران دست بالا را دارد و تعیین‌کنندهٔ زمان و مکان عملیاتش در خاک بزرگ‌ترین دشمنش، فقط خودش است.

سرزنش پدافند هوایی جمهوری اسلامی و کارکرد انحصاری این سخت‌افزارها و بگیروببندهای امنیتی اطلاعاتی برای شهروندان بی‌دفاع و غیرمسلح داخلی هم از دیگر انتقادهایی است که منتقدان و مخالفان حکومت ایران به زبان می‌آورند.

جمهوری اسلامی که سال‌ها درباره اهمیت دفاع از سوریه و بشار اسد برای جلوگیری از حضور گروه دولت اسلامی داعش در تهران تبلیغات می‌کرد، حالا در قلب تهران و کمتر از یک روز پس از دیدار اسماعیل هنیه با رهبر جمهوری اسلامی و انتشار تصاویر او در کنار سایر رهبران «مقاومت» در ایران، خبر «شهادت» او را منتشر می‌کند.