اخبار

تویتر: ظاهراً درحمله به جلسه شورای عالی امنیت ملی از همان روش حمله به جلسه نصرالله با فرماندهانش استفاده شده! صبح دوشنبه ۲۶ خرداد، محل جلسه شعام در زیرزمین یک ساختمان درغرب تهران با شلیک ۶ موشک هدف قرار داده میشه، ورودی‌ها و خروجی‌های ساختمان

ساختمان برای بستن راه فرار زده و با تخریب ساختمان و قطع برق سعی می‌کنند جریان هوا را قطع کنند تا افراد را در زیرزمین خفه کنند، اما اعضا از طریق یک تونل و دریچه اضطراری فرار کرده و خارج می‌شوند، برخی اعضا از جمله مسعود پزشکیان جراحاتی برمیدارند عکس مربوط به اعضای شعام

فیلم مربوط به حمله به محل جلسه‌ی شعام

فیلم مربوط به حمله به محل جلسه‌ی شعام

در توضیح اثرات این حمله:

چند ویدئوی دیگه از حمله به جلسه شعام. فیلم اول:

فیلم سوم:

فیلم چهارم

صدای آمریکا: یوآف گالانت، وزیر دفاع سابق اسرائيل در نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی گفته است که اسرائيل تمامی تحرکات او را زیر نظر دارد و به خامنه‌ای هشدار داده است که نمی‌تواند یک برنامه مخفی هسته‌ای دیگر راه‌اندازی کند.

متن نامه گالانت به علی خامنه‌‌ای را در زیر می‌خوانید:

ما هرگز با هم دیدار نداشته‌ایم، اما اطمینان دارم که اطلاعات بسیاری از یکدیگر داریم. من تقریباً سه دهه است که شما را می‌شناسم و هر نقطه عطف در دوران رهبری‌تان را بررسی کرده‌ام.

تصمیم‌هایتان، دکترین‌تان، و ساختار نیابتی‌ای را که در منطقه ایجاد کردید دنبال کرده‌ام. شاهد بودم که جایگزین خمینی شدید، قدرت سیاسی انباشته کردید و کوشیدید سلطه منطقه‌ای [جمهوری اسلامی] ایران را بنا کنید. نه‌تنها هدف‌هایتان را دریافتم، بلکه روش‌هایی را که برای رسیدن به آن هدف‌ها برگزیدید نیز درک کردم.

به‌عنوان وزیر دفاع، مسئول بودم که دهه‌ها اطلاعات امنیتی اسرائیل، توانمندی‌های نیروی هوایی و دکترین راهبردی را به یک طرح نظامی منسجم و هماهنگ تبدیل کنم—همان طرحی که حلقه «آتش» شما را مانند چاقویی داغ که در کره فرو می‌رود شکافت و سرانجام باعث فروپاشی آن شد. این همان طرحی بود که به جنگ دوازده‌روزه اسرائیل و ایالات متحده علیه برنامه هسته‌ای، پدافند هوایی، تأسیسات موشکی و فرماندهی عالی نظامی [جمهوری اسلامی] ایران انجامید.

آنچه در ژوئن ۲۰۲۵ رخ داد، تنها یک عملیات نظامی نبود؛ بلکه فروپاشی راهبردی نظامی بود که شما چهار دهه برای ساختنش کوشیده بودید.

«حلقه آتش» شما طراحی شده بود تا اسرائیل را در میان فشارها و عوامل انحرافی قرار دهد: حماس در جنوب، حزب‌الله در شمال، سوریه و عراق در شرق، و حوثی‌ها در جنوب‌شرق. (خوشبختانه، در غرب ما دریای مدیترانه است.)

برنامه‌تان این بود که با استفاده از نیروهای نیابتی، جنگ فرسایشی علیه اسرائیل به راه اندازید و ارتش‌های تروریستی‌ای بسازید که روزی آن را فتح و نابود کنند. قصد داشتید زرادخانه‌ای از موشک‌های سنگین، دقیق و دوربرد فراهم کنید تا حمله‌ای هماهنگ و ویرانگر را رقم بزنید. و در مرکز این معماری، تلاش اصلی‌تان قرار داشت: ساخت سلاح هسته‌ای برای کسب مصونیت از تغییر رژیم و دستیابی به سلطه و بازدارندگی منطقه‌ای — نخست در برابر اسرائیل، و سپس دیگران.

اما آن حلقه، ما را محاصره نکرد. شکست خورد.

حمله‌ی سنوار در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بر مبنای مهمات، آموزش، اطلاعات و منابع مالی‌ای انجام شد که شما و نیابتی‌هایتان در اختیار حماس گذاشتید. شاید اقدامات او فراتر از نیت شما بود، اما پیامدهایش بر عهده شما است. قتل‌عامی که به راه انداخت، با ترس مواجه نشد، بلکه با ایستادگی، مقاومت، و نهایتاً با عزم سرد اسرائیل روبه‌رو شد: این‌که هرچه لازم باشد انجام می‌دهیم تا از خود در برابر نیروهای اهریمنی‌ای که برای نابودی ما به‌پا خواسته‌اند، دفاع کنیم — به هر بهایی.

مردم اسرائیل، با وجود درد و اندوه، نشکستند. ملت ما تاب آورد. همان‌طور که اکنون نیک می‌دانید، ما واکنش نشان دادیم.

شما نه‌فقط اراده‌مان، بلکه توانایی نیروهایمان و دقت سلاح‌هایمان را نیز دست‌کم گرفتید. حتی اکنون، در بسیاری موارد نمی‌دانید که چگونه، از کجا و با چه چیزی مورد حمله قرار گرفتید.

آنچه رخ داد، یک ضربه نبود؛ یک رشته عملیات بود.

اسرائیل به‌شکل نظام‌مند رهبری حماس، انبارهای تسلیحاتی و فرماندهی حزب‌الله، و تأسیسات تولید موشک را نابود کرد. ما بر فراز تهران همان‌گونه پرواز کردیم که بر فراز تل‌آویو [پرواز می‌کنیم]. فرماندهان نظامی و دانشمندان اصلی شما را از میان برداشتیم. سامانه‌های اس-۳۰۰ را هدف گرفتیم. پدافند هوایی‌تان را در هم کوبیدیم. برنامه هسته‌ای و زیرساخت‌هایتان را سال‌ها عقب انداختیم.

سپر دفاعی‌ای که سال‌ها تبلیغ می‌کردید، نتوانست از شما محافظت کند.

اما فراتر از آسیب‌های فیزیکی، حقیقتی ژرف‌تر آشکار شد:

ما همه چیز را می‌بینیم. همه چیز را می‌شنویم. همه‌جا هستیم.

برنامه‌هایتان را می‌دانستیم. مکان‌هایتان را. ارتباطات‌تان را. گفت‌وگوهایتان با نزدیک‌ترین متحدانتان — آن‌ها که دیگر با شما نیستند — در بیروت، دمشق و تهران. جدول زمان‌بندی‌تان، طرح‌های جایگزین‌تان، و نقاط کورتان را می‌دانستیم.

از بسیاری جهات، ما بیش از آنچه خودتان از خود می‌دانستید، از شما آگاه بودیم.

و اکنون باید این پرسش‌ها را مطرح کرد:

آیا می‌توانید برنامه‌ای هسته‌ای را مخفیانه دنبال کنید وقتی دیگر رازی برای پنهان کردن ندارید؟

دنبال‌کردن برنامه هسته‌ای در این مقطع، قمار نیست، رؤیاست. عملی است مبتنی بر اعتماد به سامانه‌هایی که پیش‌تر شکست خورده‌اند.

امید، راهبرد نیست. آیا حاضرید آینده خود و کشورتان را بر سر مسابقه‌ای بگذارید که نه می‌توان آن را پنهان کرد و نه به‌احتمال زیاد به پایان رساند؟

برای محافظت از برنامه هسته‌ای، به توان دفاعی و تهاجمی متعارف نیاز دارید. اما آن توانمندی‌ها پیش‌تر ناکارآمدی‌شان را ثابت کرده‌اند.

بارها از ۷ اکتبر به این‌سو، نصرالله از شما اجازه خواست تا وارد جنگ شود. و بارها شما مخالفت کردید. روشن گفتید که حزب‌الله ذخیره راهبردی‌تان است، برای زمانی که [جمهوری اسلامی] ایران هدف حمله قرار گیرد یا مستقیماً به اسرائیل حمله کند. اما وقتی لحظه سرنوشت‌ساز فرا رسید، وقتی زیرساخت‌های اصلی‌تان هدف قرار گرفت و دکترین‌تان فروپاشید، او نبود. سپری که به آن دل بسته بودید، هرگز بالا نیامد.

زرادخانه حزب‌الله در ویرانه‌ها است، با فرماندهانش دفن شد. حماس خنثی شده است. اسد از صحنه بیرون رفته و جانشینش راهی دیگر در پیش گرفته. کشورهای حاشیه خلیج فارس علیه شما صف بسته‌اند، نه در کنار شما. عراق در برابر چنگال‌تان مقاومت می‌کند. منطقه از شما عبور کرده است.

شما کشوری با ۹۰ میلیون جمعیت هستید، با سرزمینی بیش از ۶۰ برابر اسرائیل. اما امروز، بیش از هر زمان دیگر، آسیب‌پذیر هستید.

شبکه نیابتی‌تان که مرکز راهبرد منطقه‌ای‌تان بود، اکنون نقطه ضعف‌تان شده است. جنایت‌های آن‌ها به ما مشروعیت داد. شکست‌شان آزادی عمل برای ما به ارمغان آورد.

شما گزینه‌هایی دارید. اما هیچ‌کدام آسان نیست. و هیچ‌کدام کامل نیست.

می‌توانید نیروهای نیابتی‌تان را بازسازی کنید. اما ما آن‌ها را نابود خواهیم کرد. امروز می‌توانیم آنچه شما دهه‌ها برای ساختنش صرف کردید، در چند ماه از میان ببریم.

می‌توانید برنامه هسته‌ای‌تان را شتاب دهید. اما آنچه می‌سازید، ما احتمالاً خواهیم دید. و آنچه ببینیم، هدف قرار می‌دهیم. و آنچه بزنیم، جایگزین‌کردنش برای شما دشوار خواهد بود.

می‌توانید مذاکره کنید. اما آیا نظام‌تان، که بر مقاومت و ایدئولوژی غیرانعطاف‌پذیر بنا شده، توان تحمل مصالحه‌هایی را دارد که مسیر مذاکره اقتضا می‌کند؟

این موضوع، مسئله تاکتیک نیست؛ واقعیتی ساختاری است. برنامه هسته‌ای نیازمند افراد، تأسیسات و هماهنگی است. شما برنامه‌تان را در عصر آنالوگ ساختید. امروز، ماهواره‌ها، ابزارهای سایبری، منابع انسانی و تحلیل داده، آنچه را که پیش‌تر پنهان می‌ماند، آشکار می‌کنند.

و با گذر هر ماه، شکاف بیشتر می‌شود. دانش ما ژرف‌تر می‌شود. فهرست اهداف‌مان گسترش می‌یابد. و گزینه‌های شما محدودتر.

هنوز زمانی دارید. اما زیاد نیست.

پیش‌تر نیز با لحظات خویشتنداری روبه‌رو بوده‌اید. در جنگ ۲۰۰۳ عراق با آمریکا وارد جنگ نشدید. در برابر آشوب‌های منطقه‌ای ثبات خود را حفظ کردید. زمانی که بقا ایجاب می‌کرد، از متحدان‌تان گذشتید.

این یکی از همان لحظه‌های سرنوشت‌ساز است.

هنگامی که درباره گام‌های بعدی‌تان می‌اندیشید، به این فکر کنید که چگونه ما فهمیدیم افراد مهم‌تان چه کسانی هستند، چه سمتی دارند، و کجا زندگی می‌کنند. وقتی به اطراف‌تان نگاه می‌کنید، از خود بپرسید: چه‌کسی واقعاً وفادار است؟

و با این در ذهن، اکنون باید انتخاب کنید:

[آیا این کار را خواهید کرد:] دنبال‌کردن برنامه هسته‌ای بدون پوشش، بدون محافظت، و با ظرفیت محدود تهاجمی؟

ما آگاه می‌شویم آن را خنثی خواهیم کرد. و بهای سنگینی خواهید پرداخت.

تلاش برای بازسازی زرادخانه متعارف، در حالی‌که می‌دانید دهه‌ها زمان می‌برد؟ ما آن را به تأخیر خواهیم انداخت، خراب خواهیم کرد، و دوباره از هم خواهیم پاشید.

یا،

رهاکردن جنگ علیه کشوری کوچک اما مصمم، در هزار کیلومتری مرزهایتان، و تمرکز بر رفاه و آینده مردم خودتان.

اما اگر باز هم اشتباه کنید، ما آن‌جا خواهیم بود — منتظر شما.

گویانیوز: شهریار براتی، زندانی سیاسی، روایتش درباره حمله اسرائیل به زندان اوین را منتشر کرده و نوشت در حمله دفتر رییس بند و ساختمان بهداری به‌طور کامل تخریب شدند و یکی از کارکنان زن بهداری در پی این حادثه دچار قطع عضو شد- مهدی محمودیان، زندانی سیاسی، در شبکه‌های اجتماعی روایت شهریار براتی از وقایع پس از حمله به اسرائیل را منتشر کرده است

– براتی همچنین اعلام کرد که زندانیان سیاسی اجساد نیروهای امنیتی، از جمله بازجوها، را از بند ۲۰۹ خارج کردند

خاطره شهریار براتی، زندانی سیاسی از روزی که اوین مورد حمله اسراییل قرار گرفت.

یک سال پیش به خدای ابراهیم قسم خوردم که عصای موسی در اوین را خواهد شکافت. این پیش‌بینی شیطانی، مانند دیگر پیش‌بینی‌هایم درست از آب درآمد…

باید سزاوار و پذیرای چه رنجی بوده باشیم که در بند اوین شاهد اصابت موشک‌های اسراییل باشیم؟

بعد از آن‌که موشک‌ها اصابت کرد، میان دود و سرفه، میان آوار و خون به‌سوی محمد نجفی دویدم تا او را سالم یافته باشم؛ سالم بود. در کمال سرگشتگی با هم به کریدور رفتیم، چراغ‌ها چون چشم‌های دوزخیان چشمک می‌زدند. محمد می‌خواست از پنجره بیرون را ببیند. قدش نرسید. چه را می‌خواستی به تماشا بنشینی محمد؟! آزادی را؟ نه! آوار را. به راستی که قدما نه به آزادی رسیدند نه به آوار…

گفت قلاب بگیر. برایش گرفتم. چیزی ندید. دود سیاه نمی‌گذاشت، به پایین رفتیم. دفتر رییس بند متلاشی شده بود. بهداری متلاشی شده بود. پای زنی که در بهداری کار می‌کرد، قطع شده بود، اوین، غزه شده بود…

زندانیان سیاسی از ۲۰۹ اجساد بازجوها را بیرون می‌کشیدند… بازجوها، بازجوها! زندگانشان به ما نگاه می‌کردند. میان دو دشمن ایستادند؛ اسراییل و زندانیان سیاسی. و این نفرینی است جاودان برای آنان. پرسیدم! بنیادین پرسیدم: نگاه ما درد بیشتری داشت یا موشک اسراییل؟!

با محمد نجفی و مهدی محمودیان به همه سالن‌های بند ۴ سر زدیم. به زندانیان دلداری دادیم. آقا مهدی می‌گفت: «روحیه را باید حفظ کرد، بالاخره همدیگر را داریم.»

مدتی بعد گفتند جمع کنید تا منتقل شوید. شب شد. نزدیک به شب، هنوز در حیاط کمی نور بود. هیچ‌کس در حیاط نبود، همه مثل اسرای جنگی در صف بودند با دستبند و پابند… دو به دو راه می‌رفتند. پیرمردها می‌لنگیدند. پیش از پابند شدن محمد را دوباره گم کردم. دوباره یافتمش. موحش‌ترین یافتن زندگی‌ام؛ در حیاط سالن ۳ انجیر اوین را بغل کرده بود و هق‌هق گریه می‌کرد؛ به حال ما، به حال انسان، به حال تاریخ، به حال آن همه نام روی آجرها.
جنگ است و محمد در آغوش انجیرش، جنگ است و محمد در آغوش دارش.

شهریار براتی
زندان تهران بزرگ، تیپ ۲، سالن ۹
۱۴۰۴.۴.۴

بی‌بی‌سی: غلامرضا جلالی نماینده «طبقه»ای از مدیران ارشد است که در مقطع طراحی عملیات پیچیده اسرائیل در خاک ایران، در جایگاه‌های تعیین‌کننده قرار داشته‌اند: مدیرانی با تخصص در زمینه‌هایی چون سخنرانی، مصاحبه یا تبیین نظریه‌های توطئه

وضعیت «سازمان پدافند غیرعامل» و رئیس آن غلامرضا جلالی، برای فهم نتایج عملیات اسرائیل در خاک ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، از اهمیت خاص برخوردار است.

«پدافند غیرعامل» در سند چشم انداز ۲۰ ساله جمهوری اسلامی چنین تعریف شده: «مجموع اقدام‌های غیر مسلحانه‌ای که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیت های ضروری، ارتقای پایداری ملی و تسهیل میریت بحران در مقابل تهدید ها و اقدام های نظامی دشمن می شود.» با این تعریف، فلسفه وجودی سازمان پدافند غیرعامل، ایجاد «بازدارندگی» در مقابل عملیاتی از جنس حملات اخیر اسرائیل در خاک ایران بوده است.

تعجبی نداشت که بعد از «نفوذ» گسترده اسرائیل به تاسیسات راهبردی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، بسیاری از حامیان حکومت، خواستار پاسخگویی سازمان پدافند غیرعامل شدند. سازمانی که رئیس آن در همان اوایل جنگ، با ادعای مبهم «تسهیل مدیریت بحران»، به انتشار خبر ساختگی «ساقط شدن جنگنده‌های اف ۳۵» پرداخته بود.

پس از توقف درگیری، غلامرضا جلالی به مدت ۱۰ روز ساکت ماند و سپس، با «خبرگزاری دانشجو» مصاحبه‌ای انجام داد که نشانی از پاسخگویی نداشت. او در عوض، با موثر دانستن واتساپ در ترورهای اسرائیل و گلایه از نقش اینستاگرام در طول جنگ، مردم را نصیحت کرد «از نرم‌افزارهای خارجی که خصومت آن‌ها با ما اثبات شده است استفاده نکنند».

اظهارات رئیس سازمان پدافند غیرعامل، واکنش‌های منفی بسیار و از جمله، پاسخ فرزند علی شادمانی فرمانده سابق قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا را به دنبال داشت -که بعد از ترور غلامعلی رشید فرمانده این قرارگاه شد و چهار روز بعد، خود هدف حمله‌ای مرگبار قرار گرفت. مهدیه شادمانی با رد اظهارات غلامرضا جلالی در مورد نقش واتساپ در ترورها گفت که پدرش حتی موبایل شخصی همراه نداشته. او از مسئولان خواست به جای این نوع تحلیل‌ها، در جستجوی شیوه‌های واقعی ردیابی اسرائیلی‌ها باشند.

در واکنشی جداگانه به مصاحبه جلالی با خبرگزاری دانشجو، یکی از مجریان صدا و سیما فاش کرد که این مقام، تمایلی به حضور در تلویزیون برای پاسخگویی در مورد عملکرد خود نداشته است. این مجری در اشاره‌ای کنایه‌آمیز به او گفت: «ایشان در این ۱۰-۱۵ روز اصلا نبودند. نه خودشان، نه معاون‌شان… در سازمان‌شان هیچ کس را پیدا نمی‌کردیم.»

این روایت، یادآور رفتار کاملا مشابه غلامرضا جلالی در زمان همه‌گیری کرونا بود. در آن زمان هم، خودداری طولانی‌مدت جلالی از پاسخگویی در مورد عملکرد خود، گلایه یک مجری تلویزیون را در برنامه زنده به دنبال داشت: «آن موقعی که ما اصلا با پدافند غیرعامل کاری نداریم آقای جلالی، شما راه به راه اینجایید…هی می‌آیید می‌گویید تعریف پدافند غیرعامل این است! الان که دقیقا باید بیایید بگویید داستان از چه قرار است می‌گویید وقت ندارید.»

اصرار به «بی پشتوانه» دانستن تهدید اسرائیل

غلامرضا جلالی قبل از جنگ ۱۲ روزه، مکررا راجع به اسرائیل سخنرانی می‌کرد، ولی در حال و هوایی که ظاهرا، تناسبی با وقایع پیشِ رو نداشت. او مثلا پنج روز قبل از جنگ، با ابراز نگرانی از نقش اسرائیل در بر هم زدن «امنیت غذایی» کشورها، دغدغه آن داشت که «صدور حکم بازداشت نتانیاهو از سوی دیوان بین‌المللی کیفری تبدیل به صدور حکم اعدام شود».

رئیس سازمان پدافند غیرعامل حتی بعد از کشته شدن حسن نصرالله و سایر فرماندهان حزب الله لبنان، که مشابه عملیات بعدی اسرائیل در ایران بود، نشانه‌ای از توجه به سطح تهدیدهای جدید نشان نداد. او چند هفته پس از ترور نصرالله، درس وقایع لبنان را ضرورت «حمایت از شرکت‌های دانش بنیان و جوانان» برای تولید «محصولات بومی» دانست. جلالی در تبلیغی جداگانه برای محصولات مورد نظر خود، ادعای «تولید ۳۰۰ محصول پدافند سایبری بومی با کمک شرکت‌های دانش بنیان» را مطرح کرد.

سرتیپ جلالی در همان مقطع، همچنین هشدار داد: «در حوادث اخیر لبنان شاهد خرابکاری بر اساس فناوری‌ها نو بودیم که باید به آن توجه می‌کردند». او بدون توضیح بیشتر در این زمینه که چه کسانی باید به تجربه لبنان توجه می‌کردند، به مسئولان نظام اطمینان داد که سازمان او «تمامی تهدیدات در حوزه‌های نظامی، سایبری و خرابکاری را پوشش می‌دهد» و «تمامی سناریوها را در قالب ۸ دستورالعمل ابلاغ کرده». جلالی در عین حال، کوشید خاطر همگان را جمع کند که «رژیم صهیونیستی از درون دچار فروپاشی شده».

غلامرضا جلالی بعد از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائیل هم، اظهارات مشابهی را بر زبان آورد. او از سویی اطمینان داد به واسطه عملیات حماس «بعد از ۷۵ سال همه استراتژی‌های اسرائیل شکست خورده»، و از سوی دیگر تاکید کرد که حزب‌الله در نبردهای قبلی توانسته «تمام ظرفیت‌های رژیم صهیونیستی» را از بین ببرد.

سرتیپ جلالی پیشتر، در پاسخ به برخی هشدارها در مورد احتمال حمله اسرائیل به ایران، چنان سخنانی را «گنده‌گویی و گزافه‌گویی بدون پشتوانه» دانسته بود، با این استدلال که «رژیم صهیونیستی اگر قدرت داشت تاکنون این حمله را انجام داده بود».

کارنامه مشابه در مواقع بحرانی

نگاه رئیس سازمان پدافند غیرعامل به تهدیدات اسرائیل، نوعی الگوی رفتاری آشنا در مواقع بحرانی را تداعی می‌کرد، که ترکیبی از کوچک شمردن بحران و توسل به اخبار ساختگی برای توضیح مشکلات بود.

مقطع همه‌گیری کرونا را، احتمالا باید جنجالی‌ترین نمونه این رفتار دانست.

در نیمه بهمن ۹۸، در حالی که نگرانی‌ جامعه در خصوص این بیماری شدت گرفته بود، سازمان تحت مسئولیت سرتیپ جلالی کشور را در «شرایط سفید» اعلام کرد و اطمینان داد: «بررسی‌های میدانی و قرائن موجود نشان می‌دهد احتمال طغیان شیوع بیماری در ایران اندک است». غلامرضا جلالی حتی سه روز پس از تایید رسمی مرگ نخستین مبتلایان به کرونا در ایران از طرف وزارت بهداشت، اصرار داشت: «ما به جمع‌بندی نرسیدیم که الان زمان قرنطینه است… در وضع ثبات هستیم.»

رئیس سازمان پدافند غیرعامل همزمان، آشکارا به تحلیل کرونا با استناد به از تئوری های توطئه علاقه داشت. او مثلا در اوایل اسفند ۹۸، کرونا را «حمله زیستی با اهداف اقتصادی توسط آمریکایی‌ها علیه اقتصاد چین» توصیف ‌کرد. جلالی چند روز بعد، نظریه خود را به این صورت توسعه داد که کرونا «حمله زیستی با اهداف اقتصادی علیه چین و ایران» است.

در عین حال، با افزایش همه‌گیری کرونا در ایران -و حتی آمریکا- سرتیپ جلالی در مقابل هرگونه توضیح بیشتر در مورد تئوری‌های قبلی خود مقاومت نشان داد.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل، به همین ترتیب، معمولا تمایلی برای پاسخ‌گویی راجع به سایر تئوری‌های خبرساز خود هم نداشته است.

او به عنوان نمونه، چند ماه قبل از همه گیری کرونا در ایران، راه حل بحران کاهش ارزش پول ملی را چنین معرفی کرد: «اگر این اراده در کشور به وجود بیاید که دلار آمریکایی توسط مردم… به آتش کشیده شود… می‌تواند یک حمله تمام عیار به نقطه ضعف دشمن باشد.» جلالی توضیح داد که در آن صورت «آمریکایی‌ها… بزرگ‌ترین نقطه قوت خود در عرصه اقتصاد را از دست می‌دهند».

با وجود این، وقتی بعدا بر سر این ادعای نامتعارف به چالش کشیده شد، سکوت را ترجیح داد.

رویکرد مشابه غلامرضا جلالی، وقتی توجه رسانه‌ها را جلب کرد که بحران آب کشور را نتیجه «دزدی» برف‌های کشور توسط اسرائیل و ترکیه دانست. جلالی در جریان یک سمینار تخصصی اعلام کرد: «به طوری که مراکز علمی مطالعه کرده و سرنخ‌هایی پیدا کرده اند، تیم‌های مشترکی از ترکیه و اسراییل بر روی حوزه ما کارکرده‌اند که ابرها را غیرقابل باروری کرده یا برف دزدی می‌کنند.»

او در جای دیگر، اعلام کرد که برای تصوراتی در حد دزدی برف‌های ایران توسط اسرائیل و ترکیه، سال‌ها وقت و بودجه صرف کرده است: «در یک تحقیق ما به مدت ۵ سال مناطقی را زیر نظر گرفتیم… دیدیم در برخی سال‌ها این مناطق کلا برفی است و بعضی سال‌ها کلا خشک می‌شود. این موضوع مشکوک به نظر آمد.»

«طبقه»‌ای از مدیران هم‌نوع

غلامرضا جلالی از دو سال بعد از ایجاد سازمانی برای مدیریت «پدافند غیر عامل» -زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح- در راس آن قرار داشته است.

او در آبان ۸۴ از طرف حسن فیروزآبادی، رئیس وقت ستاد کل نیروهای مسلح، به ریاست «کمیته پدافند غیرعامل کشور» رسید. جلالی به فاصله پنج سال، در تیر ۸۹، با حکم جدید سرلشکر فیروزآبادی، «رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور» شد. سرتیپ جلالی پنج سال بعد، در شهریور ۹۴، این بار مستقیما از طرف رهبر جمهوری اسلامی، در جایگاه ریاست سازمان پدافند غیرعامل کشور قرار گرفت و هنوز در همین سِمت قرار دارد.

به عبارت دیگر غلامرضا جلالی در بیست سال گذشته، یعنی مشخصا از زمان تبدیل پرونده هسته‌ای به بزرگ‌ترین بحران راهبردی جمهوری اسلامی، در راس سازمان بسیار قدرتمند پدافند غیر عامل قرار داشته است. در طول این دو دهه، موقعیت او در حکومت به قدری محکم بوده که علی رغم تغییر تقریبا تمام فرماندهان و مسئولان ارشد دستگاه‌های کلیدی، سِمت خود را حفظ کرده.

طی این بیست سال، جنس نگاه سرتیپ جلالی به موضوعات پیچیده، همواره در حد ادعاهای سالیان اخیر در پرونده‌های حساس بوده است.

با این حال، غلامرضا جلالی در تمام این دوره، ویژگی‌هایی داشته که برای حفظ جایگاه‌ او کافی بوده‌اند. به عنوان نمونه، او به‌خوبی از کاربرد نظریه های توطئه برای توجیه مشکلات پیچیده، یا از تمایل حکومت برای انکار «بحران»‌های بزرگ آگاهی داشته. مهم‌تر آنکه همیشه، از توانایی تعریف «پروژه»‌های پرطمطراق و تولید روایت‌های همسو با نگاه رهبر جمهوری اسلامی برخوردار بوده است.

در حقیقت، غلامرضا جلالی را، باید تنها یکی از اعضای «طبقه»ای خاص از فرماندهان و مدیران ارشد دانست که در دهه‌های اخیر، عهده‌دار کلیدی ترین مسئولیت‌های راهبردی در حکومت ایران بوده‌اند. چهره‌هایی با قابلیت‌های خاص در زمینه‌هایی چون سخنرانی و مصاحبه، تبیین نظریه های توطئه، جلب اعتماد در راس نظام و یارگیری موثر در بدنه حکومت.

این طبقه، طبیعتا تمام مدیران و فرماندهان ارشد را شامل نمی‌شده. ولی اعضای آن، در تمام سال‌هایی که اسرائیل مشغول طراحی عملیات پیچیده نفوذ در خاک ایران بوده‌، در جایگاه‌های تعیین‌کننده قرار داشته‌اند. حتی در مواردی که از مقامی کنار رفته‌اند هم، معمولا با افرادی با ویژگی‌های کمابیش مشابه، جایگزین‌ شده‌اند.

رادیوفردا: روزنامه وال استریت جورنال روز یکشنبه هشتم تیرماه در گزارشی در خصوص عملیات اسرائیلی «نارنیا»، به نقل از آندره‌آ استرایکر، یک پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در واشینگتن، نوشت که قتل‌های هدفمند «دانشمندان هسته‌ای ایران» اعتماد دیگر افراد در این حوزه را «از بین برده است».

او افزود این امر به «توانایی ایران در جذب افراد برخودار از تجربه در ساخت اجزای خاص سلاح‌های هسته‌ای ضربه زده است».

رسانه‌های اسرائیل دو هفته پیش جزئیات عملیات «نارنیا» را منتشر کرده و گفته بودند که نیروهای ارشد اطلاعاتی اسرائیل در یک دوره طولانی اقدام به غربالگری دانشمندان هسته‌ای ایران کرده و مهم‌ترین آن‌ها را شناسایی کردند تا در ضربات غافلگیرانه هدف قرار گرفته و با هم کشته شوند و امکان گریز از آن‌ها سلب شود.

گزارش رسانه‌های اسرائیل حاکی بود که طرح کشتن دانشمندان طراز اول برنامه هسته‌ای آن‌چنان رؤیایی تصور می‌شد که خود آن را عملیات «نارنیا» نام نهادند؛ نامی برگرفته از مجموعه داستان‌های تخیلی نوشته سی.اس. لوئیس.

وال استریت جورنال در گزارش خود با استناد به مقامات و کارشناسان امنیتی نوشت حملات اسرائیل علیه دانشمندان، «ضربه محکمی به توان ایران برای رقابت در مسیر ساخت بمب وارد کرده است» زیرا دست‌کم ۱۱ دانشمندی که تا روز آتش‌بس در هفته گذشته کشته شدند، دارای تجارب علمی در آزمایش و ساخت اجزای کلاهک هسته‌ای، مانند سیستم‌های انفجاری، مواد منفجره قوی و منابع نوترونی بودند؛ امری که برای ایجاد یک واکنش زنجیره‌ای در بمب هسته‌ای مورد نیاز است.

اریک برِوِر، مدیر سابق امنیت ملی امریکا در امر مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای، به وال استریت جورنال گفت اگر ایران در میانه تلاش برای ساخت بمب بوده یا آن را یک گزینه بالقوه در آینده نزدیک تصور کرده بود، از بین رفتن دانشمندانش به آسانی قابل جایگزینی نیست.

دیوید آلبرایت، رئیس مؤسسه علوم و امنیت بین‌الملل، فریدون عباسی دوانی را یکی از اهداف مهم دانسته؛ فردی که ۱۵ سال پیش از یک ترور دیگر جان بدر برد و در تلویزیون ایران گفت کشورش «تمامی دانش لازم را برای ساخت سلاح هسته‌ای دارد» و افزوده بود که «اگر به من بگویند بمب بساز، من آن را خواهم ساخت».

رونِن سولومون، یک تحلیلگر اسرائیلی، به وال استریت جورنال گفت ایران در دو دهه گذشته از دانشگاه‌هایی مانند بهشتی (ملی سابق)، صنعتی شریف و مالک اشتر برای پویایی تخصص خود در زمینه سلاح‌های هسته‌ای استفاده کرده و در این مراکز علمی دانشمندان هسته‌ای تحقیقات و آزمایش‌های خود را با هماهنگی با دانشجویان جوان‌تر انجام می‌دهند تا نخبه‌های جوان وارد قلب برنامه هسته‌ای ایران شوند.

ایران و «امان»، سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل ترور ۱۱ دانشمند هسته‌ای در درگیری ۱۲ روزه دو کشور را تأیید کردند. ۹ دانشمند همزمان در ساعت نخست عملیات در بامداد ۲۳ خرداد کشته شدند، یک دانشمند چند روز پس از شروع عملیات و دیگری در آخرین ساعات پیش از آغاز آتش‌بس.

رادیوفردا: رسانه‌های ایران گزارش دادند یکی از نظامیانی که به تازگی در عملیات اسرائیل کشته شد، ابوالفضل (حسین) نیکویی ملقب به حاج یونس، از فرماندهان ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، بوده است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز دوشنبه نوشت نیکویی هفتهٔ گذشته در یک حملهٔ اسرائیل در تهران کشته شد اما جزئیاتی در این باره ارائه نکرد.

به نوشتهٔ تسنیم، نیکویی از آغاز جنگ در سوریه در کنار قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران، در آن کشور حضور داشت.

این خبرگزاری به نقل از یک نظامی دیگر ایران که در سوریه بوده، نوشت: نیکویی هشت سال در سوریه مستقر بود و از نزدیک‌ترین مهره‌ها به قاسم سلیمانی‌ محسوب می‌شد، به گونه‌ای که بسیاری از نیروهای اعزامی به سوریه او را ندیده و تنها نامی از او شنیده بودند.

تا پیش از کشته شدن ابوالفضل نیکویی، رسانه‌های جمهوری اسلامی مطالب و تصاویر زیادی از این فرمانده ارشد نیروی قدس منتشر نکرده بودند.

معلوم نیست چه تعداد از اعضای نیروی قدس سپاه در جنگ ۱۲ روزهٔ اسرائیل و ایران کشته شدند. محمدسعید ایزدی، فرمانده «لشکر فلسطین» در نیروی قدس، نیز در این حملات کشته شد.

اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، روز شنبه در آیین خاکسپاری ۶۰ تن از فرماندهان و دانشمندان ارشد هسته‌ای کشته‌شده شرکت کرد. او هفتهٔ گذشته نیز در حالی در انظار دیده شد که ریش خود را کوتاه کرده بود و کلاه بر سر داشت.

رادیوفردا: جمهوری اسلامی ایران برای حدود ۶۰ تن از فرماندهان ارشد نظامی و دانشمندان هسته‌ای خود که در ۱۲ روز حملات اسرائیل به ایران کشته شدند، مراسم رسمی تشییع‌جنازه برگزار کرد.

این مراسم با عنوان رسمی «شهدای اقتدار ملی» روز شنبه هفتم تیر از میدان انقلاب در مرکز تهران با حضور جمعیتی که این میدان را پر کرده بود، به سمت میدان آزادی آغاز شد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی که از شروع جنگ اسرائیل با ایران در پناهگاهی مخفی مستقر شده، در این مراسم نیز حضور نداشت اما در پیام خود پس از آتش‌بس با تأکید بر «اقتدار ملی» مدعی شد ایران در این جنگ هم بر اسرائیل و هم آمریکا پیروز شده است.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه، اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران و علی شمخانی مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی نیز هر یک زمانی بسیار کوتاه در این مراسم حاضر شدند.

اسرائیل نگفته است که آیا قاآنی در میان اهدافش در ۱۲ روز جنگ بوده است یا نه. علی شمخانی اما بامداد ۲۳ خرداد در آپارتمان خود در برجی در کامرانیه در شمال تهران هدف قرار گرفت و به‌شدت زخمی شد اما پس از چند روز نخستین پیام خود را از بیمارستان منتشر کرد.

او روز شنبه عصابه‌دست و با لبخند بر لب در مراسم خاکسپاری مقامات ارشد نظامی و هسته‌ای شرکت کرد.

View this post on Instagram

A post shared by راديو فردا‌ ‌‌| ‌‌‌Radio Farda (@radiofarda)

تابوت‌های فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای ترورشده و برخی اعضای خانواده‌های آنان ازجمله چهار تابوت کهه به‌گفته رسانه‌های ایران متعلق به چهار کودک بود، در پرچم جمهوری اسلامی پیچیده شده و حاضران تصاویر آن‌ها را بر سر دست داشتند.

تابوت‌ها روی کفی تریلرها در طول خیابان ۱۱ کیلومتری «آزادی» حمل شد و محافظانی که در کنار تابوت‌ها ایستاده بودند، تکه‌پارچه‌ها، روسری‌ها و چفیه‌هایی را که مشایعت‌کنندگان «برای تبرک» به‌سوی آن‌ها پرت می‌کردند، به روی تابوت کشیده و دوباره به‌سوی حاضران پرتاب می‌کردند.

بر روی تابوت‌های اول در صف کامیون‌های حامل اجساد، عکس‌های حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران و امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه دیده می‌شد.

تصاویر محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فریدون عباسی و محمدمهدی طهرانچی، دانشمندان ارشد هسته‌ای ایران، بر روی سه تابوت دیگر بود.

تلویزیون ایران در پخش زندۀ خود این مراسم را با شعارهای حماسی و گفتمان تند ضد اسرائیلی و ضد آمریکایی همراه کرد.

محسن محمودی، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران، در آغاز مراسم گفت که این «یک روز تاریخی برای ایران اسلامی و انقلاب خواهد بود».

با این حال، فیلم‌های زنده که از مراسم پخش می‌شد، حاکی از شمار کم مشایعت‌کنندگان در مقایسه با دوره‌هایی از مقاطع مهم برای جمهوری اسلامی بود. لحظاتی از فیلم‌های پخش‌شده از سیمای جمهوری اسلامی، خالی بودن خیابان‌های اطراف را نشان می‌داد.

تصاویر منتشرشده از سوی خبرگزاری‌های خارجی مانند خبرگزاری فرانسه نیز از تفاوت شمار جمعیت حاضر در این مراسم با جمعیت برخی مراسم رسمی دیگر در ایران حکایت داشت.

مراسم تشییع‌جنازه فرماندهان و دانشمندان کشته‌شده با دومین روز ماه عزاداری محرم مصادف بود که بیرق‌های سیاه و نوحه‌خوانی بخشی از آن است.

بر اساس آمار وزارت بهداشت ایران، در این جنگ ۱۲ روزه، ۶۱۰ نفر در ایران کشته شده‌اند که ۱۳ نفر از آنان کودک و ۴۹ نفر زن بوده‌اند. با این حال خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) شمار کشته‌شدگان را ۹۷۴ نفر اعلام کرده و می‌گوید ۳۸۷ نفر از آنان غیرنظامی بوده‌اند.

وزارت بهداشت اسرائیل هم اعلام کرده است در حملات موشکی ایران به اسرائیل ۲۸ نفر کشته شدند.

ماکت‌هایی از شماری از موشک‌های جمهوری اسلامی نیز در میدان محل برگزاری مراسم قرار داشت.

ایران در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل ۵۵۰ فروند انواع موشک‌ به اسرائیل شلیک کرد. اسرائیل تأکید کرده که تنها ۳۱ فروند از این موشک‌ها از لایه‌های دفاعی گذشته و به مناطق غیرنظامی اصابت کرده است.

دولت جمهوری اسلامی ایران شهر تهران را در روز تشییع‌جنازه تعطیل عمومی اعلام کرده بود تا «فرصت حضور گستردۀ مردم و کارکنان» در این مراسم فراهم شود.

ارتش اسرائیل تأیید کرده است که در روز نخست حملاتش به ایران در ۲۳ خرداد، دانشمندان مهم برنامه هسته‌ای و فرماندهان ارشد نظامی را که اکثراً در خواب و در خانه‌های خود بودند، و همچنین گروه دیگری از آن‌ها مانند امیرعلی حاجی‌زاده و فرماندهان دیگر نیروی هوافضا را «با شیوۀ فریب برای دعوت به یک جلسه اضطراری» کشته است.

ارتش اسرائیل در روزهای بعد نیز طرح شناسایی شمار دیگری از فرماندهان ارشد نظامی و چند دانشمند دیگر هسته‌ای را در تهران و نقاط دیگر ادامه داد. یکی از فرماندهانی که بعداً کشته شد، علی شادمانی بود که چهار روز پیش از مرگ با حکم علی خامنه‌ای به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا پس از کشته‌شدن غلامعلی رشید منصوب شده بود.

مراسم تشییع فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای همزمان با جنجال دیپلماتیک پس از واکنش رئیس‌جمهور آمریکا به «اعلام پیروزی» علی خامنه‌ای «بر آمریکا و اسرائیل» برگزار شد.

دونالد ترامپ روز ششم تیر در سخنانی تند در کاخ سفید و سپس در شبکۀ تروث سوشال رهبر جمهوری اسلامی را به دلیل اعلام پیروزی به باد انتقاد گرفت.

آقای ترامپ با تأکید بر این‌که او دقیقاً از محل اختفای رهبر ایران در جریان درگیری نظامی اخیر آگاه بود، نوشت که او علی خامنه‌ای را «از یک مرگ زشت و ننگین» نجات داده و نگذاشته است که اسرائیل یا ارتش آمریکا جانش را هدف قرار دهند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اظهارات دونالد ترامپ در مورد علی خامنه‌ای را «غیرقابل قبول» خواند و خواهان توقف لحن غیرمحترمانه از سوی رئیس‌جمهور آمریکا در مورد رهبر جمهوری اسلامی شد.

صدای آمریکا: سپاه پاسداران استان البرز تأیید کرد که دست‌کم ۱۴ مقام ارشد و میانی این نیرو در حمله دو روز پیش اسرائیل به مقر آن‌ها در این استان کشته شدند.

نام شماری از این افراد مجتبی کرمی جانشین فرماندهی سپاه استان البرز، اکبر عنایتی معاون اجتماعی سپاه استان البرز، علی ترکاشوند مسئول معاونت نظارت و بازرسی حوزه نمایندگی، غلام اوجانی، محسن کوه‌خیل، فاطمه صالحی و غلامرضا سوری عنوان شد.

همزمان سپاه اعلام کرد که در حمله اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در لرستان،‌ که روز دوشنبه انجام شد، محمدتقی یوسف‌وند،‌ فرمانده حفاظت اطلاعات بسیج کشته شده است.

همچنین رسانه‌های داخلی گزارش دادند که علیرضا لطفی، جانشین سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی، در حمله اسرائیل کشته شده است.

بر اساس این گزارش، لطفی در حمله روز دوشنبه دوم تیر کشته شده است.

در این روز اسرائیل مواضع متعددی از سپاه پاسداران، بسیج و نیروی انتظامی را در تهران هدف قرار داد.

اسرائیل در حملات سهمگین خود شمار زیادی از مقامات سپاه و افراد مرتبط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را هدف گرفته است.

همچنین ایالات متحده سه سایت فردو، نطنز و اصفهان را با بمب‌های سنگرشکن جی‌بی‌یو ۵۷، موشک‌های کروز تاماهک و بمب‌افکن‌های بی۲ هدف قرار داد. آمریکا می‌گوید در این حملات، هر سه سایت اتمی کاملا نابود شده‌اند.

حملات سهمگین اسرائیل علیه مواضع جمهوری اسلامی در ایران هم تاکنون به کشته شدن بلندپایه‌ترین فرماندهان نظامی سپاه، شماری از دانشمندان مرتبط با برنامه اتمی جمهوری اسلامی و ورود خسارات سنگین به تاسیسات اتمی و مراکز نظامی حکومت ایران منجر شده است.

حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، محمد باقری رئیس کل ستاد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، غلامعلی رشید، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء، مهدی ربانی معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، غلامرضا محرابی معاون اطلاعات ستادکل نیروهای مسلح، داوود شیخیان فرمانده پدافند نیروی هوافضای سپاه، مسعود شانه‌ئی رئیس دفتر فرماندهی کل سپاه پاسداران، سعید ایزدی، فرمانده واحد فلسطین در نیروی قدس و بهنام شهریاری فرمانده یگان انتقال تسلیحات نیروی قدس به گروه‌های نیابتی عالی‌رتبه‌ترین فرماندهانی هستند که در حمله اسرائیل کشته شدند.

علاوه بر این، روابط عمومی سپاه پاسداران اسامی شش نظامی ارشد دیگر را به فهرست کشته شدگان اضافه کرده که همراه فرمانده هوافضای سپاه بودند و اسامی آنان پیش‌تر اعلام نشده بود.

این افراد عبارت هستند از: «محمود باقری، محمدباقر طاهرپور، منصور صفرپور، مسعود طیب، خسرو حسنی و جواد جرسرا

علی شمخانی، مشاور ارشد سیاسی علی خامنه‌ای نیز در خانه‌اش هدف حمله قرار گرفت و بر اساس گزارش‌های خبرگزاری‌های جمهوری اسلامی دچار جراحت بسبار شدید شده است.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرده است که ۹ متخصص هسته‌ای را هم در حمله‌ای هماهنگ کشته است.

ارتش اسرائیل نام این افراد را فریدون عباسی دوانی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران، محمدمهدی طهرانچی، از چهره‌های علمی نزدیک به نهادهای دفاعی، اکبر مطلبی‌زاده متخصص مهندسی شیمی، سعید برجی متخصص مهندسی مواد، امیرحسن فقهی متخصص فیزیک، عبدالحمید مینوچهر متخصص فیزیک راکتور، منصور عسگری متخصص فیزیک، احمدرضا ذوالفقاری دریانی متخصص مهندسی هسته‌ای، علی بکایی کریمی متخصص مکانیک اعلام کرده است.

به‌گفته ارتش اسرائیل تمام این دانشمندان و متخصصان «دهه‌ها تجربه در توسعه تسلیحات هسته‌ای داشتند.»

رادیوفردا: ارتش اسرائیل می‌گوید «به‌طور کامل به تمام اهداف» عملیات در ایران دست یافته است. ارتش اسرائیل در این بیانیه همچنین با اعلام این‌که این کشور «به‌طور کامل به تمام اهداف تعریف‌شده در عملیات طلوع شیران⁩» دست یافته است، افزود ارتش اسرائیل در برابر هرگونه تحولی که ممکن است در ساعات آینده رخ دهد، «آمادگی حمله و دفاع دارد و آماده است تا به‌سرعت به هرگونه نقض آتش‌بس پاسخ دهد».

رئیس‌جمهور آمریکا در تازه‌ترین پیام خود در تروث سوشیال با اعلام این‌که «آتش‌بس اکنون برقرار است»، از ایران و اسرائیل خواست آن را نقض نکنند.

تهران هنوز بیانیۀ رسمی در این باره صادر نکرده و جزئیات این آتش‌بس هنوز اعلام نشده است.

اسرائیل ایران را به نقض آتش‌بس متهم کرد

ارتش اسرائیل در ساعت ۱۰:۰۴ دقیقه امروز به وقت ایران اعلام کرد موشک‌های دیگری را «شناسایی کرده که از سوی ایران که به سمت اسرائیل شلیک شده‌اند».

صدای آژیر خطر حمله موشکی در بندر حیفا و مناطق متعددی در شمال اسرائیل طنین انداخته و صدها هزار تن را دوباره به پناهگاه‌ها و اماکن امن کشاند.

تلویزیون‌های اسرائیل لحظاتی پیش فعال شدن سامانه‌های رهگیری موشک‌های بالیستیک را نشان دادند که دست‌کم رهگیری و انحراف یک فروند موشک را نشان می‌داد.

در همین حال وزیر دفاع اسرائیل ادعا کرد که جمهوری اسلامی مرتکب نقض آتش‌بس شده و بنابراین به ارتش دستور داده است که «با حملات قدرتمند علیه اهداف رژیم در قلب تهران، به نقض آتش‌بس توسط جمهوری اسلامی پاسخ قاطع دهد».

این در حالی است که خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، برخلاف روال قبلی تا این لحظه خبری از حمله موشکی منتشر نکرده و همین گزارش را نیز با عنوان «ادعای» اسرائیل بازنشر کرده است.

صداوسیمای جمهوری اسلامی هم در واکنش به این خبرها این حمله را تکذیب کرد اما اعلام نکرد که این تکذیب از سوی چه مرجعی صادر شده است.

رئیس‌جمهور آمریکا صبح امروز اعلام کرد «آتش‌بس اکنون برقرار است» و دولت اسرائیل نیز به‌طور رسمی اعلام کرد آتش‌بس پیشنهادی را پذیرفته است.

این رویداد حدود دو ساعت پس از زمان اعلامی برای آغاز آتش‌بس صورت گرفته است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، ساعت ۴:۱۶ بامداد در پستی در شبکه ایکس نوشته بود: «در حال حاضر، هیچ ‘توافقی’ دربارۀ آتش‌بس یا توقف عملیات نظامی وجود ندارد، اما اگر رژیم اسرائیل تا قبل از ساعت چهار صبح تجاوزات خود را متوقف کند، ما نیز قصد ادامه پاسخ نداریم.»

بی‌بی‌سی: ده روز پس از آغاز جنگ میان اسرائیل و ایران، بسیاری منتظر هستند تا ببینند این تقابل به کجا کشیده می‌شود؛ به‌ویژه اکنون که آمریکا در حمایت از اسرائیل دست به بمباران مراکز هسته‌ای ایران زد.

بی‌تردید، این نخستین جنگ اسرائیل در خاورمیانه نیست؛ ارتش این کشور پیش‌تر هم به گروه‌های نیابتی ایران در کشورهای عربی حمله کرده است. اما این نخستین بار است که ایران هدف چنین حمله‌ای قرار گرفته است.

این واقعیت، خود به سوژه شوخی و طنز میان برخی شهروندان عرب تبدیل شده است. بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی سوری، لبنانی و فلسطینی از اینکه این بار در جایگاه «تماشاچی» هستند – و نه زیر آتش سنگین – احساس آرامش کردند. در حالی که تا همین اواخر لبنان و سوریه وضعیت مشابهی داشتند، و الان مدتهاست که غزه نیز همین وضعیت را دارد.

یحیی برزق از غزه می‌گوید که حقیقتا «نوعی شادمانی» را تجربه می‌کند از این‌که «برخی از تراژدی‌هایی که اسرائیل برای ما آفرید حالا بر سر خودشان آمده است». اما او همچنین ابراز نگرانی می‌کند: «این جنگ توجه‌ها را از وضعیت در غزه منحرف کرده است، و متأسفانه ما به رویدادی ثانویه بدل شده‌ایم.»

معاذ العمور، آواره‌ای در خان‌یونس نیز می‌گوید: «پوشش رسانه‌ای جهانی و شبکه‌های خبری، همگی غزه را کنار گذاشته‌اند و به اسرائیل و ایران مشغولند. و این تهدیدی بزرگ برای ما در غزه است.» او ابراز امیدواری می‌کند: «این جنگ علیه ایران زود به پایان برسد و با توافقی همراه شود که مسئله غزه را هم شامل شود.»

با وجود تحول اخیر، حملات نظامی اسرائیل به غزه ادامه دارد.

همسایگان اسرائیل

به‌جز مصر و اردن که روابط دیپلماتیک با اسرائیل دارند، این کشور با دیگر همسایگانش رابطه‌ای مطلوب ندارد.

در میان اهالی سوریه که با آن‌ها گفتگو کردم، هیچ‌کس همدل با اسرائیل نبود و برخی حتی به ایران هم روی خوش نشان ندادند. بسیاری در سوریه باور دارند رژیم بشار اسد بدون کمک ایران – آن‌ هم همراه با حمایت روسیه، که سپاه پاسداران و نیروهای متحد را برای حمایت از ارتش دولتی اعزام کرد – نمی‌توانست در مقابل شورشیان مقاومت کند؛ جنگی مهیب که بیش از نیم‌میلیون کشته برجای گذاشت.

لیلا جابری از سوریه گفت: «من با هیچ‌ کدام از دو طرف همدلی ندارم. به ‌عنوان یک سوری، دید من نسبت به حکومت ایران منفی است؛ این حکومت در کشورم ویرانی به ‌پا کرد. اما حتماً با مردم بی‌گناه ایرانی همدلی دارم که بهای حکومت رادیکالی را می‌پردازند که طی دهه‌ها حتی حداقل زندگی شایسته و آزادی‌های مدنی و سیاسی را فراهم نکرده؛ آزادی‌هایی که حق هر ملتی است.»

او اضافه می‌کند: «برای زنان ایرانی حق قائلم.» و درباره اسرائیل هم ادامه می‌دهد: «من با آن‌ها همدلی ندارم. اسرائیل هم سرزمین‌های عربی ما در سوریه و فلسطین را اشغال کرده و جنگی ویرانگر راه انداخته است. ولی برای همه بی‌گناهان در سرزمین‌های اشغالی آرزوی امنیت می‌کنم.»

احمد نیز می‌گوید: «من با اسرائیل مخالفم.» او معتقد است که هیچ نقطه‌ای از «سم اسرائیل» در امان نمانده است و در عین حال می‌افزاید: «از سوی دیگر، اعتقاد دارم ایران هرچه سودش است، به هر وسیله که لازم باشد به‌دست می‌آورد.»

با اینکه دولت سوریه در قبال درگیری نظامی ایران و اسرائیل به شکل رسمی موضع‌گیری نکرده، گزارش‌های بین‌المللی حکایت از استفاده از آسمان این کشور برای عبور پهپادها و موشک‌های دو طرف دارد.

«برای نخستین بار در جایگاه تماشاچی نشسته‌ام»

از لبنان فیلم‌هایی از جشن عروسی‌ها و باشگاه‌های شبانه منتشر شده که در پس‌زمینه‌شان موشک‌هایی ایرانی در حال پرواز به‌سوی اسرائیل دیده می‌شوند. بعضی از مردم خوشحالی خود را پنهان نمی‌کنند. لبنان به تازگی از جنگ سخت سه‌ماهه‌ای بیرون آمده؛ جنگی که در جریان آن اسرائیل خسارت سنگینی به حزب‌الله وارد کرد. اسرائیل همچنین دبیرکل حزب‌الله، حسن نصرالله، و چند تن دیگر از رهبران برجسته این گروه ترور کرد.

یک هفته پس از آغاز درگیری‌ها، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، گفت: «حزب ما در این تنش منطقه‌ای میان اسرائیل و ایران بی‌طرف نیست»، و تأکید کرد: «در زمان و روش مناسب، ورود خواهیم کرد.»

دولت لبنان نیز حمله اسرائیل را محکوم کرد.

برای شربل بربری، شهروند لبنانی، مهم‌ترین قسمت این جنگ، «کشته شدن غیرنظامیان» است. اما او همزمان باور دارد که «بهتر است هیچ یک از دو طرف قدرتمند نباشد، چون هر دوی این‌ها می‌خواهند خاورمیانه و لبنان را کنترل کنند». او می‌افزاید: «اگر یک طرف پیروز شود، منطقه را به‌راه خود اداره خواهد کرد و ما، لبنانی‌ها، شاهد موج جدیدی از مهاجرت به اروپا خواهیم بود.»

آلان، جوان لبنانی، معتقد است: «منطق جنگ کاملاً غیرقابل‌پذیر است، اما ایران باید بهای آنچه کاشته را بدهد.» او می‌گوید: «ایران سلاح، ایدئولوژی و تروریسم صادر کرده و کشور ما را نابود کرده. بنابراین من از سرنگونی حکومت ایران تأسف نمی‌خورم، چرا که اگر چنین اتفاقی بیافتد برای لبنان که سنگین‌ترین هزینه را پرداخت کرده، رهایی‌آور خواهد بود.»

دانیای لبنانی نیز نسبت به این‌که چه کسی پیروز می‌شود، اظهار بی‌تفاوتی می‌کند: «برای نخستین بار، من که از جنگ‌های اسرائیل بر سرزمین‌مان رنج برده‌ام، در جایگاه تماشاچی نشسته‌ام و جنگ را از تلویزیون نگاه می‌کنم – بدون احساس ترس، تنش یا اضطراب برای خانواده و وطنی که دوستش دارم.»

بلال (با نام مستعار) با این دید موافق نیست و می‌گوید: «سقوط ایران فقط سقوط محور مقاومت نیست، بلکه سقوط خط دفاعی اولین مدافع مستضعفان و مخالفان سیاست‌های آمریکا، اسرائیل و غرب خواهد بود.»

اختلاف نظر در عراق

علی از بصره می‌گوید با این جنگ موافق است: «نه از سر خونخواهی، بلکه چون عادت کردیم ظلم را ببینیم و سکوت کنیم. اسرائیل فقط فلسطین را اشغال نکرد، بلکه دلیل ویرانی منطقه است.» او افزود: «ایران تنها کشوری بود که وقتی هیچ‌کس نمی‌توانست، در کنار ما ایستاد و سلاح به حشد شعبی برای مقابله با داعش فرستاد.» او ادامه داد: «من همراه حشد، مقاومت و هر کسی هستم که کرامت مردمان‌مان را بازگرداند.»

در مقابل، عمر از انبار گفت: «ایران می‌گوید از مقاومت حمایت می‌کند، اما ما در عراق دیدیم که بعد از تهاجم آمریکا در ۲۰۰۳، چگونه گروه‌هایی را پشتیبانی کرد که بین ما تفرقه بیاندازد و در لباس مبارزه با تروریسم، خانه‌هایمان را نابود کردند.»

مصطفی ناصر، خبرنگار عراقی، گفت این جنگ «قابل‌انتظار بود و بیش از هفت سال به تأخیر افتاد.» او افزود: «با گسترش نفرت عمومی نسبت به سیاست‌های ایران در بسیاری از کشورهای عربی، به‌ویژه سوریه، لبنان و عراق، اسرائیل این زمان را فرصت مناسبی برای حمله به ایران دید.»

عراق حمله اسرائیل را محکوم کرد و آن را اقدامی خواند که خطر گسترش درگیری در منطقه را دارد؛ همچنین بخشی از حریم هوایی‌اش را بست و سامانه دفاع هوایی روسی «پانتسیر» را در اطراف تأسیسات حساس مستقر کرد.

«ما نمی‌خواهیم درگیر جنگی شویم که هیچ ربطی به ما ندارد»

کشورهای خلیج فارس همگی حمله اخیر اسرائیل به ایران را محکوم کردند و آن را «نقض فاحش حقوق بین‌الملل و تجاوزی بی‌رحمانه که امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد» خواندند.

مروه از عربستان گفت: «از این جنگ می‌ترسم چون ممکن است به کشورهای ما سرایت کند. اینجا سرمایه‌گذاری و ثبات نسبی داریم، نمی‌خواهیم در جنگی که ربطی به ما ندارد گرفتار شویم.» او افزود: «من از جهتی با اسرائیل مخالفم – به‌خاطر تجاوز مکررش به غزه – اما این تنها دشمن منطقه ما نیست. ایران هم بی‌خطر نیست. ما دیدیم که چگونه در عراق، سوریه، لبنان و یمن دخالت کرد و فرقه‌گرایی را گسترش داد.»

روابط ایران و کشورهای خلیج فارس از زمان انقلاب ۱۳۵۷ دستخوش نوسان بوده – دلایلی چون فرقه‌گرایی، جاه‌طلبی منطقه‌ای، برنامه هسته‌ای و مناقشات بر سر جزایر سه‌گانه‌.

انقلاب بهار عربی نیز شکاف‌های فرقه‌ای را تشدید کرد: ایران از جنبش‌های شیعی بحرین و یمن حمایت ‌کرد، و عربستان و امارات از دولت‌های سنی حمایت کردند. حمایت ایران از انصارالله (حوثی‌ها) در یمن، نگرانی‌هایی در ریاض و ابوظبی برانگیخت که در سال ۲۰۱۵ منجر به مداخله نظامی در یمن شد.

ایران در تلاش بوده تا در کشورهای شمال آفریقا تأثیر بگذارد. گویی تهران به‌دنبال یافتن پایگاهی جدید برای «اسلام سیاسی» و ایجاد گروه نیابتی جدید برای «محور مقاومت» در قاره است.

با وجود بحث‌برانگیز بودن این اقدام، کسانی که ما با آن‌ها گفت‌وگو کردیم می‌گویند موضع‌شان همیشه به شکل «تاریخی» علیه اسرائیل باقی خواهد ماند؛ فارغ از طرف دوم این تقابل.

به‌عنوان مثال، روابط میان مراکش و ایران سابقه تاریخی پرتنشی دارد و چند بار به‌دلیل اتهامات حمایت تهران از گروه‌هایی که امنیت مراکش را تهدید می‌کرد، این روابط از هم گسیخته‌اند.

سمیر از الجزایر می‌گوید: «اسرائیل اشغالگر است و مسئول فجایع برای فلسطینیان ما. بنابراین منطقی است که بیشتر الجزایری‌ها با مخالفان آن، از جمله ایران، همراه شوند.» او اضافه می‌کند: «من در این جنگ با ایران همدردی دارم، زیرا ایران بارها هدف حملات قرار گرفته و از لحاظ اقتصادی تحت محاصره است. این مناقشه نه فقط سیاسی، بلکه اصولی است؛ کسی که مقابل اسرائیل بایستد، در کنار عدالت ایستاده – حتی اگر در مسائل دیگر با او اختلاف داشته باشم.»

حسن از مصر کل جنگ را «ناعادلانه» می‌داند و می‌افزاید: «من با ارتش‌ها یا دولت‌ها همدردی نمی‌کنم. من با مردمی که هیچ راه فراری ندارند و صدایی برای شنیده شدن ندارند، همدردی می‌کنم.»