اخبار

بی‌بی‌سی: دونالد ترامپ امروز -و در بحبوحه ابراز نگرانی‌ متحدان آمریکا در خلیج فارس- از کشورهای دیگر جهان خواست خود از نفتکش‌های‌شان در تنگه هرمز حفاظت کنند، و سپس رهبر جمهوری اسلامی را “تحریم” کرد

به دنبال ساقط شدن پهپاد گلوبال هاوک آمریکایی به وسیله یک موشک زمین به هوای ایرانی در پنجشنبه گذشته، رئیس‌جمهور آمریکا به بیان پی در پی مواضعی پرداخته که شگفتی بسیاری از مخالفان و حامیانش را به دنبال داشته است.

او روز پنجشنبه (۳۰ خرداد) و پس از ساقط شدن پهپاد آمریکایی توییت کرد “ایران اشتباه بسیار بزرگی انجام داد” و سپس در پاسخ به این سئوال که آیا آمریکا برای تلافی سقوط پهپاد به ایران حمله خواهد کرد گفت: “به زودی خواهید دید.” رئیس‌جمهور آمریکا سپس تاکید کرد: “برای من سخت است که باور کنم این اتفاق عمدا رخ داده” و افزود: “احساس می‌کنم این اشتباه توسط فردی رخ داده که نباید این اشتباه را انجام می‌داد.” (آن هم در شرایطی که مقام های ایرانی تصریح کرده بودند اشتباهی در کار نبوده). او به علاوه، با تاکید بر اینکه کسی در ماجرای پهپاد کشته نشده گفت اینکه ماجرا تلفات جانی نداشته “بسیار مهم است”.

دونالد ترامپ روز جمعه، با انتشار یک رشته توییت نوشت که قرار بوده سه مکان در ایران مورد حمله قرار بگیرد، اما پس از آنکه متوجه شده چنین عملیاتی به مرگ ۱۵۰ نفر منجر خواهد شد، تصمیم گرفته آن را متوقف کند. او یک روز بعد در مصاحبه ای ادعای تجدیدنظر در حمله تلافی جویانه به خاطر تلفات آن را تکرار کرد (هرچند دیروز یکشنبه گفت درواقع حمله را “لغو” نکرده و “متوقف” کرده). رئیس دولت ایالات متحده، همچنین با تاکید بر علاقه‌مند‌ نبودن به جنگ، از آمادگی خود برای مذاکره بدون پیش شرط با تهران سخن گفت، هرچند این را هم افزود که اگر جنگ شود، جمهوری اسلامی ایران “ویران خواهد شد”.

روز شنبه، دونالد ترامپ با ذکر اینکه یک هواپیما با ۳۸ سرنشین نیز “در تیررس” ایران بوده ولی به آن شلیک نکرده گفت: “ما بابت این تصمیم از آنها سپاسگزاریم.” واکنشی که با موضع رسمی دولت ایالات متحده در این مورد که قلمرو هوایی ایران نقض نشده بوده تناقض داشت (اگر هواپیمایی وارد قلمرو ایران نشده بود، لابد ساقط نکردن آن جای تشکر نداشت).

نهایتا امروز دوشنبه ۳ تیر، آقای ترامپ با دو غافلگیری جدید، ابتدا در بحبوحه ابراز نگرانی‌ متحدان آمریکا در خلیج فارس، از کشورهای دیگر جهان خواست خود از نفتکش‌های‌شان در تنگه هرمز حفاظت کنند. در مرحله بعد نیز، مجموعه تحریم‌های جدیدی را علیه تهران اعلام کرد که نقطه اوج آن، تحریم رهبر جمهوری اسلامی بود -تحریمی که گذشته از مفهوم “نمادین” آن، قاعدتا در حد انتظارات “عملیاتی” ایجاد شده در واشنگتن و تهران نبود.

مجموعه موضع گیری های فوق، از سوی رئیس جمهوری صورت گرفته که اگرچه از همان ابتدای روی کار آمدن تاکید داشته موافق “جنگ”‌هایی (زمینی) از جنس لشکرکشی به عراق و افغانستان نیست، اما وعده برخورد سختگیرانه تر با جمهوری اسلامی ایران و متحدانش را داده است. به عنوان نمونه، وی بارها گفته که از وقتی او رئیس جمهور شده، نیروهای ایرانی در خلیج فارس دیگر (مانند زمان باراک اوباما) رفتار تهدیدآمیز ندارند.

قاعدتا وقتی رئیس جمهور آمریکا پس از هشدارهای مکرر به برخورد “جدی” تر با نیروهای ایرانی در خلیج فارس، بر ادعاهایی از این نوع پافشاری می کند که ساقط شدن هواپیمای جاسوسی آمریکا “اشتباهی” بوده یا به دلیل نگرانی از کشته شدن ۱۵۰ نیروی ایرانی حمله‌ای لغو شده، معانی بسیار مشخصی از آن برداشت می‌شود.

مثلا در میان مدافعان و مخالفان جمهوری اسلامی ایران، بعید است افراد زیادی این روایت را جدی بگیرند که نه تنها آقای ترامپ، که اساسا هیچ رئیس جمهور دیگری در تاریخ آمریکا، عملیاتی نظامی را به ملاحظه جانِ۱۵۰ نیروی “دشمن” معلق کرده باشد. به ویژه آنکه حمله آمریکا، لابد قرار بوده به مناطقی همچون سایت های موشکی سپاه صورت بگیرد؛ یعنی همان نهادی که واشنگتن آن را در فهرست “گروه های تروریستی” خود قرار داده. همین موضوع، باور اینکه ملاحظه جان اعضای سپاه پاسداران باعث لغو یک عملیات آمریکا شود را، به طور مضاعف دشوار کرده است.

رئیس جمهور آمریکا، دو روز پیش از ساقط شدن پهپاد آمریکایی هم، حمله خبرساز به دو نفتکش در دریای عمان را کار ایران دانسته و در عین حال این مساله را “بسیار جزئی” خوانده بود (حدود یک ماه پس از آنکه به دنبال خرابکاری در چهار کشتی در نزدیکی سواحل امارات، بدون متهم کردن مستقیم جمهوری اسلامی ایران هشدار داده بود اگر تهران خطا کند “متحمل رنج زیادی خواهد شد”.) البته تهران هرگونه دست داشتن خود در حمله به دو نفتکش را رد می کرد، ولی اهمیت موضع‌گیری آقای ترامپ در جای دیگری بود: او “با فرض” حمله به نفتکش ها از سوی سپاه موضوع را “بسیار جزئی” عنوان کرده بود.

مجددا، آنچه در ارتباط با چنین موضع گیری هایی جلب توجه می کرد، نه نفس اظهارات دونالد ترامپ، که شدت مغایرت آن با مواضع هشدارآمیزی بود که در گذشته بیان کرده بود. تا جایی که مثلا در پایان اردیبهشت گذشته، ساعتی پس از اصابت چند راکت به نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد، اعلام کرده بود: “اگر ایران جنگ می‌خواهد، این رسما پایان کارش خواهد بود، دیگر هرگز ایالات متحده را تهدید نکنید”. وی مرداد گذشته، حتی در واکنش به هشدار مشابه حسن روحانی توییت کرده بود اگر جمهوری اسلامی مجددا ایالات متحده را تهدید کند، “بلایی به سر آن خواهد آمد که کمتر کسی در تاریخ متحمل شده‌”، چون آمریکا “دیگر” تحمل چنین “حرف‌هایی” را ندارد.

در توییت دونالد ترامپ نه تنها زمان روز ساقط شدن پهپاد آمریکایی به اشتباه دوشنبه (به جای پنجشنبه) ذکر شده، که املای کلمه سایت هم اشتباه است (به جای site، کلمه sight آمده)

‘حرکت سینوسی’ سردرگم کننده

مشخص است که راهبرد اصلی رئیس جمهور ایالات متحده در مورد جمهوری اسلامی ایران، اعمال تحریم های حداکثری -که بر وضعیت اقتصادی ایران تاثیرات جدی بر جای گذاشته- و همزمان، دعوت به مذاکره است.

ولی با وجود وضوح کامل رویه دونالد ترامپ در عرصه اقتصادی، وی در عرصه های دیگرِ رویارویی با تهران، کمابیش سردرگم به نظر رسیده. به عنوان نمونه، دفعات تکرار پیشنهاد مذاکره با وی مقام های جمهوری اسلامی، و عجله ای که ظاهرا در این ارتباط به خرج می‌دهد، باعث شگفتی مخالفان و موافقان حکومت ایران شده است.

اظهارات رئیس جمهور آمریکا پس از ساقط شدن گلوبال هاوک نیز، حاکی از نوعی شتاب‌زدگی مشابه دارد. تا جایی که مثلا در توییت خبرساز جمعه او درمورد تصمیم به توقف حمله به سه مکان یا سایت در ایران، نه تنها زمان روز ساقط شدن پهپاد آمریکایی به اشتباه دوشنبه (به جای پنجشنبه) ذکر شده، که املای کلمه سایت هم اشتباه است (به جای site، کلمه sight آمده).

این شتابزدگی، البته ممکن است زودگذر باشد و دولت ایالات متحده، در میان‌مدت دست به اقدامات مشخص تری علیه جمهوری اسلامی ایران بزند. ولی حداقل از مجموعه واکنش های واشنگتن تا این لحظه، بی‌تردید سطوح موثری از حکومت ایران نتایج فوری خواهند گرفت. مثلا اینکه -برخلاف تهدیدات موثر دولت ترامپ در عرصه اقتصادی- تهدید نظامی واشنگتن را اساسا جدی نگیرند.

تقویت چنین نگاهی در جمهوری اسلامی ایران، به سادگی می‌تواند به ریسک‌پذیری بالاتر طیفی از تصمیم گیران نظامی و سیاسی -و نگرانی کمتر نیروهای عملیاتی از حرکت در “لب مرز درگیری”- تبدیل شود. در این صورت، پیام‌های متناقض دونالد ترامپ به تهران نه -چنانکه او انتظار دارد- زمینه ساز “مذاکره”، که نوعی اطلاعات گمراه کننده در مورد ریسک رویارویی سخت خواهد بود.

در بیان جزِئی تر، اگر دولت آمریکا در مناطقی چون خلیج فارس که پتانسیل درگیری بالایی دارند یک رویه مشخص -اعم از مسالمت جویانه یا سرسختانه- را در پیش بگیرد، احتمال بیشتری وجود دارد که نظامیان دو طرف درک واقعی تری از خطوط قرمز همدیگر داشته باشد و حرکت خود در اطراف این خطوط را، با واقع بینی بیشتری تنظیم کنند.

ولی حرکت سینوسی واشنگتن میان دو قطب “تهدیدشدید و نرمش شدید”، ممکن است با سردرگم کردن نیروهای مسلح دو طرف یا متحدان آنها در مناطق خطر، امکان اشتباه محاسبه یکی از بازیگران و جرقه خوردن درگیری نظامی را افزایش دهد.

ایران وایر: طبق اظهارات مقامات کابینه، یک گروه ماجرای سرنگونی پهپاد را بررسی و توافق کردند که اقدامی نظامی برای پاسخ به آن ترتیب داده و به رییس‌جمهور پیشنهاد دهند.
آقای ترامپ با فهرستی از حداقل ۱۲ طرح حمله مختلف به ایران تنها در این ماه و از هنگام حمله به کشتی‌های نفت‌کش در خلیج فارس روبه‌رو بود است.
پیتر بیکر، مگی هابرمن، و توماس گیبونزنف – نیویورک تایمز

واشنگتن – رییس‌جمهور ترامپ از ژنرال‌ها و دیپلمات‌های خود شنید، به قانون‌گذاران و مشاوران خود گوش سپارد، اما در میان این صداها، نظر محبوب وی متعلق به یکی از مجریان شبکه فاکس بود: تاکر کارلسون.

گرچه مشاوران امنیت ملی او را به حمله نظامی علیه ایران فرامی‌خواندند، آقای کارلسون در روزهای اخیر به آقای ترامپ گفته بود که برخورد نظامی با تحریک‌های ایران دیوانگی است. او به رییس‌جمهور گفت که جنگ‌طلبان صلاح او را در سر ندارند و اگر آقای ترامپ به جنگ با ایران برود باید با شانس دوباره انتخاب شدن در انتخابات بعدی خداحافظی کند.

فارغ از این که این پیشنهاد چقدر تاثیر بر رییس‌جمهور داشت، مضمون آن به شک خود آقای ترامپ دامن زد و او که با یکی از سخت‌ترین تصمیماتش در زمینه امور خارجه از آغاز دوران رییس‌جمهوری مواجه بود، جنبه شک و اجتناب از جنگ را گرفت. طبق گفته خودش، رییس‌جمهور حمله به ایران را در شامگاه پنج‌شنبه تنها ده دقیقه مانده به شروع به خاطر وجود احتمال کشته شدن ۱۵۰ ایرانی، متوقف کرد.

دغدغه‌ای که آقای کارلسون با آقای ترامپ مطرح کرد این شعار انتخاباتی او بود که نمی‌خواهد وارد جنگ‌های بی‌انتها در خاورمیانه شود. گرچه آقای ترامپ در نظر عموم فردی مقتدر و متکبر به نظر می‌رسد، در عالم واقعیت بارها از ورود به جنگ و نزاع طفره رفته و معتقد است امریکا پول و جان‌های زیادی را خرج جنگ‌های بیهوده در خاورمیانه کرده و او اشتباه گذشتگان‌اش را تکرار نخواهد کرد.

بنا به اعتقاد آقای کارلسون و سایر شکاکان، حمله علیه ایران به سادگی می‌تواند به جنگی تمام قامت بدون پایانی آسان تبدیل شود، که دقیقا چیزی است که ترامپ علیه آن شعار داد و رای گرفت. این گونه بود که رییس‌جمهور کل بعدازظهر را با خود جنجال رفت و راضی شد حمله‌ای علیه ایران ترتیب دهد تا پاسخی باشد به تحریک های آناه در منطقه، ولی دقایقی پیش از پرواز جت‌های نظامی و شلیک بمب‌ها، حمله را متوقف کرد.

سناتو جیم ریش، جمهوری‌خواه از ایالت آیداهو و رییس کمیته روابط خارجه سنا که در جلسه کاخ سفید پیش از حمله حضور داشت، می‌گوید: «سخن من به کسانی که از تصمیم رییس‌جمهور در این زمینه انتقاد می‌کنند این است که باید قدردان او باشند که چنین تصمیمی گرفت. من به چشم دیدم که چقدر با خود در این زمینه کلنجار رفت.»

داستان کامل این که چگونه آقای ترامپ اول دستور حمله علیه کشوری دیگر را صادر و بعد آن را متوقف کرد، داستانی مبهم است، حتی برای خیلی از اشخاصی که در جلسات حضور داشتند، ژنرال‌ها، مقامات حکومتی، نمایندگان مجلس و سایرین که با ما مصاحبه کرده ولی خواستند هویت‌شان مخفی بماند. در روز پس از توقف حمله، چندین داستان مختلف و ضد و نقیض درباره چرایی و چگونگی این تصمیم در رسانه‌های مختلف منتشر شد و کاخ سفید هم هیچ تلاشی نکرد تا روایت صحیح را معرفی کرده و سکوت اختیار کرد. سخنگوی فاکس‌نیوز هم ازهرگونه اظهار نظر در این زمینه خودداری کرد.

با این وجود، این داستان یک تفاوت آشکار در رفتار و شیوه تصمیم‌گیری رییس‌جمهور ترامپ با سایر رییس‌جمهوران پیش از او را نشان داد. حتی در موردی که مهم‌ترین تصمیم دوران ریاست جمهوری وی به عنوان فرمانده کل قوا بود.

فارغ از جلسات و پیشنهادات، آقای ترامپ بیش از هر چیز به غریزه خود اعتماد دارد و برای اثبات نظر خود و اقنای سایرین از هرگونه منبع متعبر و غیرمعتبری بهره می‌جوید و حاضر است یک تنه جلوی اتاقی پر از مشاوران مخالف نظرش بایستد. برای شش ماه گذشته او هنوز وزیر دفاعی که مورد تایید سنا باشد را معرفی نکرده است و وزیر دفاع موقت نیز هفته گذشته استعفا داد. مشاوران‌اش هم تمام وقت‌شان را صرف خنثی کردن نظرهای ضدونقیض یکدیگر می‌کنند.

آقای ترامپ در طول تمام این مدت از انجام هرگونه اقدام نظامی علیه تحریک‌های ایران خودداری کرده است، اما روز پنج‌شنبه وقتی از خواب برخواست شنید که پهپاد جاسوسی امریکایی توسط ایرانیان سرنگون شده است. حالا وقت آن بود که مشاور امنیت ملی جنگ‌طلب وی، جان بولتون کنترل امور را در دست گرفته و به رییس‌جمهور گزینه‌هایی برای پاسخ به رفتار ایران بدهد.

صبح پنج‌شنبه، تنها ساعاتی پس از سرنگونی پهپاد در ساعت ۷ صبح، آقای بولتون برای صبحانه ملاقاتی با برخی از سران کابینه داشت. این افراد شامل پاتریک شاناهان، وزیر دفاع موقت که سه روز پیش استعفا داده بود، مارک اسپر، وزیر ارتش که قرار است جایگزین آقای شاناهان شود، وزیر کشور آقای پامپئو و ژنرال جوزف دانفورد جونیور، فرمانده ستاد مشترک ارتش بودند.

طبق اظهارات مقامات کابینه، این گروه ماجرای سرنگونی پهپاد را بررسی و توافق کردند که اقدامی نظامی برای پاسخ به آن ترتیب داده و به رییس‌جمهور پیشنهاد دهند. ساعت ۱۱ صبح همان گروه به همراه دسته‌ای دیگر از مقامات امنیت ملی با آقای ترامپ ملاقات کرده و گزینه‌های موجود برای پاسخ به ایران را با او در میان گذاشتند. طبقی اظهارات یکی از آنها، تلفات احتمالی این حمله در آغاز ملاقات مورد بحث و اشاره قرار گرفت.

اما طبق معمول آقای ترامپ به تیم رسمی خود اعتماد کامل نداشت و از میان افراد خارج از ملاقات با سناتور لینزی گراهام، جمهوری‌خواه از ایالت کارولینای شمالی و متحدی نزدیک، صحبت کرد. آقای گراهام نیز از او درخواست اقدامی نظامی را برای پاسخ به سرنگونی پهپاد در نظر بگیرد.

ساعت ۳ بعدازظهر آقای ترامپ میزبان رهبران کنگره در کاخ سفید بود و به آنها درباره ماجرا و گزینه‌های مختلف پیش رو اطلاع داد. حداقل برخی از حاضران در این جلسه، آن را ترک کردند مطمئن از این که رییس‌جمهور دستور حمله را صادر خواهد کرد.

آقای ترامپ با فهرستی از حداقل ۱۲ طرح حمله مختلف به ایران تنها در این ماه و از هنگام حمله به کشتی‌های نفت‌کش در خلیج فارس روبه‌رو بود است. این فهرست به دو گزینه مختلف خلاصه شد و در میان هدف‌ها، مواردی نظیر پایگاه‌های رادارها و موشک‌های ضدهوایی به چشم می‌خورد.

مقامات کابینه در روز جمعه اظهار داشتند که تیم امنیت ملی رییس‌جمهور درباره پاسخی جدی اتفاق نظر داشت و همه موافق بودند آخرین گزینه‌ای بودند که به رییس‌جمهور پیشنهاد شد. ولی برخی از مقامات نظامی می‌گویند ژنرال دانفورد درباره عواقب احتمالی این حمله محتاط بود و اخطار داد که چنین حمله‌ای ممکن است نیروهای امریکایی و متحدان امریکا در منطقه را به خطر اندازد. از قرار معلوم در ساعت ۶ بعد از ظهر و در دفتر آقای شاناهان در پنتاگون، ملاقاتی شدید و مناقشه‌برانگیز میان سران نظامی کشور از جمله ژنرال دانفورد جریان داشته است.

در طرف دیگر اما آقای پامپئو در جلسه کاخ سفید معتقد بود که تحریم‌ها تاثیری شگرف بر درآمد ایران از فروش نفت داشته‌اند. گرچه وی از اقدام محدود نظامی حمایت کرد، ولی اذعان داشت همان‌طور که ایشان انتظار داشتند تحریم‌ها تاثیر بلندمدتی بر وضعیت ایران داشته‌اند. بعضی از مشاوران آقای ترامپ دغدغه این را داشتند که حمله‌ای نظامی ممکن است تاثیراتی اقدامی که درحال‌حاضر کاربردی و اثرگذار است را خنثی کند.

با نزدیک شدن ساعت ۷ بعدازظهر مقامات ارشد دولت اطلاع یافتند که حمله نظامی به طور موقت معلق شده و قرار است میان ساعت ۹ و ۱۰ شب که سحر تهران می‌شد، پیاده شود. اما طی یک ساعت بعد این حمله به کل متوقف شد.

آقای ترامپ در توییتر و در مصاحبه‌ای با ان‌بی‌سی این تغییر تصمیم را به خاطر اجتناب از تلفات احتمالی حمله اعلام کرد. «من از یکی از ژنرال‌ها پرسیدم: قبل از شروع حمله می‌خواهم چیزی را بدانم، چند نفر در این حمله کشته خواهند شد، که در این مثال منظورم ایرانی‌ها بودند.» به قول او، ژنرال پاسخ می‌دهد حدود ۱۵۰ نفر کشته خواهند شد. «من برای چند ثانیه در این باره تامل کردم و گفتم آنها فقط یک پهپاد بدون سرنشین را سرنگون کردند و ما احتمالا ۱۵۰ نفر را تا نیم ساعت دیگر خواهیم کشت. من از این معادله خوشم نیامد و به نظرم متناسب با اقدام آنها نبود.»

اما یکی از مقامات کابینه که از مذاکرات پشت درهای بسته باخبر بود تخمین اشاره شده را موجه و معتبر نمی‌داند. او می‌گوید این ۱۵۰ نفر تلفات سخن یک ژنرال نبود بلکه تخمین وکلای پنتاگون بود. این تخمین توسط وکلای پنتاگون و برای بدترین وضعیت محتمل در نظر گرفته شده بود، در این تخمین زمان حمله صبح زود ایران نبود که احتمالا افراد بیشتری نیز در محل هدف‌های مورد نظر حضور داشته باشند. برنامه اولیه حمله در میانه شب و قبل از طلوع آفتاب بود که اکثر افراد خواب هستند.

این تخمین هم مستقیم به مشاور کاخ سفید در پنتاگون، آقای پت سیپولون و بدون هماهنگی با آقای شاناهان یا ژنرال دانفور منتقل شده بود. بعد از طرق وکلای سفید با رییس‌جمهور در میان گذاشته شد که به گفته خودش باعث تغییر تصمیم او و توقف حمله علیه ایران شد.

وکلای پنتاگون معمولا وظیفه تخیمن تلفات احتمالی هر حمله نظامی را بر عهده داشته و باید بدترین وضعیت مورد تصور را در هر مورد در نظر بگیرند. این ارقام معمولا خیلی بالا و پایین شده و صرفا یک حدس قوی هستند، چار که تقریبا غیر ممکن است که از پیش بدانیم دقیقا چه کسانی و در چه زمانی در مکان‌های مورد حمله حضور خواهند داشت.

اما این تلاش وکلای کاخ سفید و پنتاگون از چشم دسته‌ای به عنوان راهی برای دور زدن آقای بولتون و رهبران پنتاگون در تاثیرگذاری بر رییس‌جمهور دیده می‌شود. در واقعیت هم چه این امر واقعیت داشته باشد یا نه، تخمین تلفات احتمالی نقش پررنگی در تغییر تصمیم آقای ترامپ داشت که به اندازه کافی درباره حمله نظامی به ایران شک و تردید در دل داشت و همچون آقای کارلسون مخالف هر گونه اقدام نظامی در خاورمیانه است.

ژنرال جک کین، معاون سابق ارتش امریکا و فردی نزدیک به کاخ سفید معتقد است یک مورد دیگر که نقشی مهم در این تغییر تصمیم بازی کرد این بود که به رییس‌جمهور گفته شد حمله به پهپاد آمریکایی در واقع اتفاقی و از روی اشتباه بوده است، موردی که آقای ترامپ نیز به صورت علنی و در مصاحبه با خبرنگاران اظهار کرده بود.

ژنرال کین در مصاحبه‌ای می‌گوید: «به رییس‌جمهور اطلاعات تازه‌ای رسید که مقامات ملی ایران از این اقدام به ستوه آمده و شاکی بودند که یک فرمانده نظامی سرخود چنین تصمیم بزرگی را گرفته و پهپاد امریکایی را سرنگون کرده است.» او می‌گوید در میان ایرانیان خشمگین از این اقدام، نام قاسم سلیمانی هم به چشم می‌خورد که فرمانده قدرتمند سپاه قدس ایران است.

ژنرال کین می‌گوید معلوم نیست که آیا فرمانده‌ای که دستور شلیک به پهپاد را داد تحت هماهنگی با مقامات ارشد خود عمل می‌کرده یا فردی سرخود بوده است. اما به هر صورت این فرضیه به مذاق رییس‌جمهور خوش آمد که نباید خطری بزرگ را با حمله به ایران دامن بزند وقتی حمله به پهپاد امریکایی مورد نظر و نیت واقعی رهبران ارشد ایران نبوده است.

ژنرال کین گفت: «من فکر نمی‌کنم این ماجرا نقش تعیین‌کننده در تصمیم رییس‌جمهور داشت ولی قطعا به تصمیم او در این زمینه کمک کرد.» که به گفته او صرفا دغدغه تلفات احتمالی ماجرا را داشت. «مورد تعیین کننده برای او مقایسه دو اقدام بود: کشتن مردم به خاطر سرنگونی یک پهپاد.»

تا همینجا هم دیر شده بود و آقای گراهام هم که به شدت خواستار حمله نظامی علیه ایران بود سوار هواپیمایی به مقصد غرب امریکا و خارج از دسترس بود. در نتیجه آقای ترامپ دستور توقف حمله را صادر کرد.

تصمیم گرفته شده بود. ارتش به ناوها و هواپیماهای خود دستور توقف و عقب‌نشینین داد. در کاخ سفید آقای ترامپ تلویزیون را روشن کرد تا برنامه ساعت ۸ صبح آقای کارلسون را تماشا کند، جایی که هر چه می‌خواست را در تایید اقدامات و تصمیم اخیرش شنید. روی صفحه تلویزیون آقای کارلسون داشت می‌گفت: «جنگ‌های خارجی برای امریکا نتیجه‌ای جز شکست نداشته‌اند.»

گرچه هنوز تصمیم رسمی رییس‌جمهور اعلام نشده بود، آقای کارلسون از او به خاطر مقاومت در برابر حمله نظامی علیه ایران قدردانی کرد. او گفت: «همان افرادی که ما را به باتلاق جنگ عراق در ۱۶ سال پیش کشاندند اکنون می‌خواهند جنگ جدیدی را علیه ایران بر پا نمایند. رییس‌جمهور اما بسیار هوشمند است که در برابر این درخواست‌ها تردید داشته و تردید خویش را جدی می‌گیرد.»

اگر رییس‌جمهور تلویزیون را روشن نگاه می‌داشت اما کمی بعدتر با نظرات کاملا متفاوتی از دوست دیگری در فاکس در ساعت ۹ شب مواجه می‌شد. گرچه اخبار توقف حمله هنوز هم عمومی نشده بود، شان هنیتی در برنامه خویش اعلام کرد: «آقای ترامپ هیچ راهی جز بمباران همه جانبه آنها ندارد.»

حداقل برای یک شب هم که شده این حرف آقای هنیتی درست از کار در نیامد ولی جنگ بر سر جلب توجه رییس‌جمهور در میان مجریان فاکس پایان نیافته است.

رادیو فردا: مقام‌های امنیتی عراق می‌گویند که شامگاه یکشنبه ۲۹ اردیبهشت حمله‌ای راکتی در منطقه سبز بغداد و در نزدیکی سفارت آمریکا روی داده است. همزمان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در توئیتی تصریح کرد که در صورت تهدید دوباره آمریکا «پایان رسمی ایران» رقم خواهد خورد.

شامگاه یکشنبه بخش رسانه‌ای سرویس امنیتی عراق دقایقی پس از وقوع انفجار، در اطلاعیه‌ای کوتاه اعلام کرد که «یک گلوله کاتیوشا» به منطقه سبز بغداد اصابت کرده اما این انفجار تلفاتی نداشته است.

یک مقام پلیس بغداد به خبرگزاری رویترز گفت که موشک‌اندازی که این راکت را شلیک کرده بود در منطقه‌ای در شرق بغداد پیدا شده و نیروهای امنیتی با محاصره منطقه، در جست‌وجوی عوامل این حمله هستند.

به گفته مقام‌های امنیتی عراق، آسیبی به سفارت آمریکا نرسیده است.

هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله شامگاه یکشنبه را برعهده نگرفته است.

رسانه‌های عراقی نیز از استقرار نیروهای امنیتی در منطقه سبز خبر داده‌اند.

در پی انتشار خبر انفجار در نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در توئیتی نوشت: «اگر ایران درگیری می‌خواهد، این پایان رسمی ایران خواهد بود. هرگز ایالات متحده را دوباره تهدید نکنید».

If Iran wants to fight, that will be the official end of Iran. Never threaten the United States again!

— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) May 19, 2019

پارلمان و نهادهای دولتی عراق و همچنین سفارت‌خانه‌های خارجی در عراق در منطقه سبز بغداد قرار دارند و این منطقه تحت مراقبت‌های شدید امنیتی‌ست.

انفجار در نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد در حالی روی داده است که تنش بین ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر شدت گرفته است.

آمریکا حدود دو هفته پیش با اشاره به «شواهد موثق درباره تهدیدهای جدید ایران» از اعزام ناو آبراهام لینکلن و بمب‌افکن‌های بی ۵۲ به خلیج فارس خبر داد.

مقام‌های آمریکایی درباره «تهدیدهایی» که باعث اعزام این ناو و بمب‌افکن‌ها به منطقه شده توضیحی نداده‌اند اما شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان در گزارشی اختصاصی از پنتاگون مدعی شده بود که «جابه‌جایی» موشک‌های کوتاه‌برد ایران از جمله دلایل این کار بوده است.

از سوی دیگر انفجار در منطقه سبز بغداد کمتر از یک هفته پس از آن روی داده است که وزارت خارجه آمریکا از کارمندان «غیرضروری» این وزارتحانه در عراق خواست که این کشور را ترک کنند.

شرکت نفتی اکسان‌موبیل نیز از کارکنان غیرعراقی خود خواسته است که از این کشور خارج شوند.
منابع: خبرگزاری‌های رویترز و فرانسه، رسانه‌های عربی و رادیو فردا /ا.م /ج

به گزارش اسپوتنیک، محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران با انتشار پیامی در صفحه شخصی خود در توئیتر به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا پاسخ داد.
جهرمی خطاب به ترامپ نوشت: به نظر می رسد که او از سایه خودش هم می ترسد. منبع اصلی فیک نیوز مشاورانت (بولتون، کوشنر و بنن) هستند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران همچنین به شبکه «فاکس نیوز» و برنامه «فاکس اند فرندز» (fox and friends) توصیه کرد که آنها برای مشاوران ترامپ، استیو بَنِن (استراتژیست پیشین کاخ سفید و مشاور پیشین رئیس جمهوری آمریکا)، جان بولتون (مشاور امنیت ملی کاخ سفید)، «جرد کوشنر» (داماد ترامپ)، و «استیون میلر» (مشاور پیشین سیاسی)، یک برنامه آموزشی تهیه کنند.
​پیش از این دونالد ترامپ اعلام کرده بود که رسانه‌‌های خبری دروغین با پوشش خبری شدیداً نادرست در مورد ایران به کشور ضربه می‌زنند اما دستکم ایران سر درگم شده که چه خبر است؛ چی درست و چه چیزی نادرست است که اتفاقاً شاید خیلی هم بد نباشد.

رادیوفرانسه: دولت آمریکا اعلام کرده که قصد دارد دیگر به هیچ کشوری اجازه خرید نفت ایران را ندهد. هرچند این امر با مخالفت برخی کشورها مواجه شده اما به نظر می‌رسد امریکا در تحریم کامل نفتی ایران مصمم است. هوشنگ حسن‌یاری، کارشناس مسائل نظامی می‌گوید که امریکا با افزایش فشارها بر ایران، قصد دارد کار آن را یکسره کند.

در حالی که نفت ایران پیش از این نیز طی سالهای گذشته تحریم شده، اما این نخستین بار است که این کشور با تحریم کامل نفتی مواجه می‌شود.

از آنجا که ایران به درآمدهای نفتی خود بسیار وابسته است، موضوع امکان مقاومت ایران در برابر این تحریم‌ها مطرح است.

هرچند به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی منتظر است تا در انتخابات دور بعدی امریکا یک دموکرات پیروز شود و به چنین چیزی امید بسته، اما هوشنگ حسن‌یاری، کارشناس مسائل نظامی در گفت‌وگو با بخش فارسی رادیو بین‌المللی فرانسه می‌گوید که امریکا به ایران چنین فرصتی را نخواهد داد و با سرعت بخشیدن به فشارها بر ایران، قصد دارد کار آن را یکسره کند.

به گفته وی “از آنجا که اقتصاد ایران کاملا به نفت وابسته است و منبع درآمد ارزی ایران هم نفت است، با کاهش جدی آن یا عدم ورود دلارهای نفتی به ایران، قطعا بر مشکلات این کشور افزوده خواهد شد.

این کارشناس همچنین درباره امید ایران به نتیجه انتخابات بعدی ریاست جمهوری آمریکا می‌گوید: ” شرط‌بندی بر اسب دموکرات‌ها در انتخابات آینده امریکا، نمی‌تواند مشکل جمهوری اسلامی را حل کند.”

برای شنیدن این گفت‌وگو کلیک کنید.

رادیوفردا: ایلان برمن

هدف سیاست‌های دولت دونالد ترامپ در قبال ایران چیست؟ بیش از دو سال و نیم پس از آنکه دونالد ترامپ در کارزارهای انتخاباتی خود ایران را یکی از محورهای مهم سیاست خارجی خود توصیف کرد و بیش از یک سال پس از آنکه ایران به یکی از اولویت‌های بین‌المللی دولت او بدل شده، هنوز هم سیاست‌های کاخ سفید در قبال جمهوری اسلامی ایران ابهامات و سردرگمی فراوانی دارد.

وجود این ابهامات قابل درک است چون به نظر می‌رسد که دولت فعلی آمریکا تاکنون حداقل سه نحوه برخورد متفاوت با ایران را در پیش گرفته است.

اولین سياست، که رئوس آن در سخنرانی مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا در ماه مه ۲۰۱۸ در بنیاد هریتیج در واشینگتن مطرح شد، تساهل با ایران را به مجموعه شرايطی تهاجمی از خروج کامل نیروهایش از سوریه گرفته تا بازرسی‌های گسترده و دقیق‌تر از تأسیاست و برنامه‌های هسته‌ای و موشکی آن کشور مشروط کرده و آنها را شرط عادی‌سازی مناسبات بین تهران و واشینگتن می‌داند.

مایک پومپئو به صراحت گفت این شروط به معنای تغییر رژیم نیستند بلکه تأکید بر تبدیل شدن ایران به یک «کشور عادی» و عضو مسئولی از جامعه بین‌المللی است. ولی معلوم نیست که رژیم ایران بتواند ضمن حفظ یکپارچگی ایدئولوژیک خود چنین شروطی را پذیرفته و اجرا کند. واکنش‌های رهبران ایران تا امروز نشان می‌دهد که به نظر آنها نیز چنین چیزی ممکن نیست.

از سوی دیگر و در روشی کاملاً متفاوت دونالد ترامپ بیشتر به یک برخورد بده بستانی (تراکنشی) گرایش نشان داده است. او بارها آمادگی خود برای مذاکره با حکومت ایران در مورد یک چارچوب جدید برای مناسبات دو کشور را اعلام کرده به شرطی که این توافق به نسبت توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ که آن را «فاجعه‌بار» توصیف می‌کند برای آمریکا و متحدانش منافع بیشتری داشته باشد.

و بالاخره روش برخورد سوم که به خصوص جان بولتون مشاور امنیت ملی از آن حمایت می‌کند، اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی شدید و همه‌جانبه برحکومت ایران تا حدی است که حتی ممکن است به «فروپاشی رژیم» منجر شود. اما دولت آمریکا به موضوع فروپاشی حتی اگر فرض را بر آن بگیریم که اتفاق خواهد افتاد، توجه چندانی نشان نداده است.

در این سناریو ممکن است چند حالت متحمل برای ایران اتفاق بیافتد: از به قدرت رسیدن نظامیان (مثل مصر) و یا تجزیه و از هم پاشیدگی کشور (مثل لیبی) گرفته، تا تضعیف تدریجی حکومت (مثل ونزوئلا) و هر یک از این احتمالات برای ایران و مردم آن کشور پیامدهای بسیار متفاوتی خواهند داشت.

در نگاه اول به نظر می‌رسد که این راهکارها با یکدیگر تناقض دارند هر چند تاکتیک‌های رسیدن به چنین اهدافی (از جمله از سرگیری تحریم‌های اقتصادی شدید) یکسان هستند. ولی با نگاه دقیق‌تر متوجه می‌شویم که روش برخورد دولت آمریکا با ایران منعطف‌تر از آن است که به چشم می‌آيد.

نگاهی به خلاصه سیاست رسمی آمریکا در قبال ایران که اخیراً از سوی کاخ سفید منتشر شد، می‌تواند مفید باشد. این گزارش که توسط ویکتوریا کواتس، مسئول خاورمیانه در شورای امنیت ملی تنظیم شده مبانی و منطق سیاست‌های آمریکا را که تاکنون علیه ایران اجرا شده است توضیح می‌دهد.

در این گزارش قید شده که از نگاه آمریکا ایران بازیگر منطقه‌ای زیانباری است که هزینه بخش زیادی از فعالیت‌های مخرب و توسعه‌طلبانه خود در سطح منطقه را از محل عواید اقتصادی توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ تأمین می‌کند. در نتیجه هدف اصلی سیاست واشینگتن «تغییر بنیانی در اقدامات خصمانه و بی‌ثبات‌کننده جمهوری اسلامی ایران است». محورهای مهم این سیاست مسدود کردن «تمامی راه‌های ممکن» برای دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای و جلوگیری از «صدور تروریسم» به منطقه و ورای آن است.

در این مباحث موضوع تغییر رژیم که برخی به آن اشاره می‌کنند، بی‌پاسخ مانده است. ولی سکوت در این مورد خود یک پاسخ است.

به زبان ساده می‌توان گفت که اعتقاد دولت دونالد ترامپ به تغییر رفتار حکومت ایران و کاستن از تهدیدهای آن به نوعی نشان می‌دهد که طرفدار تغییر رژیم نیست. ولی اگر به این نتیجه برسد که دستیابی به تغییرات مورد نظر در چارچوب رژیم فعلی حاکم بر ایران ناممکن است دولت آمریکا ممکن است حکومت دیگری را بپذیرد. از نگاه دونالد ترامپ و دولت او در نهایت اتخاذ این تصمیم برعهده حکومت ایران است.
این یادداشت به طور اختصاصی برای انتشار در وب‌سایت رادیوفردا در اختیار ما قرار گرفته، اما نظرات طرح شده در آن الزاماً بازتاب دیدگاه رادیوفردا نیست.

دماوند: فرهاد میثمی، زندانی سیاسی در زندان اوین، با محکوم کردن درخواست آزادی خود توسط دولت آمریکا، آرزو کرد تا «ملت بزرگ آمریکا» از «بلای عظیم نابخردی» دولت دونالد ترامپ، آزاد شود.

دولت آمریکا تاکنون چند بار از جمهوری اسلامی خواسته تا فرهاد میثمی را همراه با دیگر زندانیان سیاسی و عقیدتی از زندان آزاد کند.

اما میثمی در نامه‌ای که از زندان اوین منتشر کرده، نوشته که خبر این درخواست دولت آمریکا از جمهوری اسلامی را در روزنامه دیده و «همان جا خشکش زد!».

او پرسیده که «چه نسبتی می‌توان یافت بین “امور خارجه ترامپ” و “آزادی” و “اینجانب”» و به صراحت نوسته است: «ترجیح می‌دهم تمام عمر در حبس گروهی از ظالمان هموطن خطاکارم بمانم و زندگیم را صرف تلاش اصلاحگرانه خطاهایشان سازم، اما لحظه‌ای مشمول ننگ حمایت پیمان‌شکنانی قرار نگیرم که با پشت کردن به تمام اصول حقوق و اخلاق، از توافق خردمندانه و صلح‌جویانه برجام خارج شدند.»

در حالیکه شعار «دشمن ما همینجاست، دروغ میگن آمریکاست» به یکی از شعارهای اصلی تجمعات و تظاهرات اعتراضی ماه‌های اخیر ایران تبدیل شده، فرهاد میثمی گفته که دولت آمریکا با «تحمیل تحریم‌های غیرانسانی، میلیون‌ها تن از هموطنان مرا به زیر خط فقر کشانده» است.

او در پایان با نام بردن از دوران ریاست جمهوری باراک اوباما در آمریکا به عنوان «دوره خردورزانه پیشین»، نوشته «جای آن دارد که ما فرزندان ایران، آرزوی آزادی هر چه سریعتر ملت بزرگ آمریکا را از این بلای عظیم نابخردی» داشته باشیم و تاکید کرده است: «از امثال جنابان ترامپ، پمپئو، بولتون خواهشمندم اشک تمساح حقوق بشریشان را جای دیگری بریزند.»

آفتاب: این بنر اعتراض بسیاری از حضار در مراسم را برانگیخت که این مظلوم نشان دادن این دو جنایتکار و داعشی نشان دادن سردار ایرانی است و جابجائی ارزش‌ها محسوب می‌شود.
آفتاب‌‌نیوز :
دیروز در مراسم 13 آبان در تهران، یک بنر دیده شدکه ترامپ و نتانیاهو را در لباس سرخ و زانو زده در یک شنزار درست مثل اسرای بی‌گناه در برابر داعش نشان می‌داد و سردار سلیمانی را هم پشت آنان ترسیم کرده بود.

به گزارش آفتاب‎نیوز؛ این بنر اعتراض بسیاری از حضار در مراسم را برانگیخت که این مظلوم نشان دادن این دو جنایتکار و داعشی نشان دادن سردار ایرانی است و جابجائی ارزش‌ها محسوب می‌شود.

تلاش معترضان برای جمع کردن این بنر با مخالفت گردانندگان مواجه شد و به جائی نرسید و متاسفانه عکس‌های زیادی از این بنر که ظالم را مظلوم و مظلوم را ظالم جلوه می‌دهد برداشته و مخابره شد! چرا عده‌ای با یک کج سلیقگی مرتکب ضد تبلیغ می‌شوند؟

رادیوفرانسه: مشاهدات میدانی در باره نرخ ارز در بازار آزاد نشان می دهد که ، نرخ ارز در روند شدید افزایشی قرار گرفته است. هر دلار آمریکا روز چهارشنبه ۴ مهر/۲۶سپتامبر تا سقف ١۷ هزار و پانصد تومان معامله می‌شود. همچنین نرخ هر یورو در این بازار در محدوده ۲۰ هزار و پانصد تومان خریدوفروش می‌شود .در همین حال، قیمت یک سکه طلا (طرح جدید) در معاملات بازار آزاد، امروز به بالای ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده است. افزایش قیمت ارز و سکه بدنبال اظهارات تند دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در باره ایران در نشست سالانه سازمان ملل متحد شدت گرفت.

به گزارش خبرگزاری ایلنا از خیابان فردوسی و چهارراه استانبول، نرخ ارز در روند افزایشی خود به سرعت در حال تاختن است و به نوعی در عرض یک روز با تغییر کانال قیمت خود این مسیر را ادامه می‌دهد. به طوری که نرخ هر دلار امریکا در عرض یک روز از کانال ١۶هزار تومان وارد کانال ١۷هزار تومان شد و هم اکنون نیز در بازار دلالان با فاصله گرفتن از نرخ درج شده در تابلوی صرافان به سمت ١۸ هزار تومان در حال حرکت است.

ایلنا همچنین می نویسد: منشاء و دلیل افزایش نرخ ارز هرچه باشد، تاثیر بالایی در شکل‌دهی انتظارات تورمی آحاد جامعه دارد و از سویی سیاست‌گذاری را بسیار مشکل می‌کند .برای نمونه با فاصله گرفتن نرخ ارز بویژه دلار و یورو در بازار آزاد و بازار ثانویه ترغیب صادرکنندگان عمده و دارندگان ارز به تزریق در سامانه نیما کاهش می‌یابد و این مساله می‌تواند منجر به نابودی بازار ثانویه ارز شود.همچنین افزایش نرخ‌ها موجب تشویق دارندگان ارز خانگی به فروش آن در بازار آزاد شده، موضوعی که به روشنی قابل مشاهده است به طوری که خریدوفروش ارز در بازار نسبت به روزهای دیگر افزایش یافته بود.

ارونیوز: مایک پمپئو می‌گوید دونالد ترامپ، از دیدار و گفتگو با رئیس جمهوری ایران استقبال می‌کند.

آقای پمپئو در یک گفتگوی تلویزونی با شبکه فاکس نیوز با اشاره به برنامه رئيس جمهوری آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «هنوز برنامه‌ای برای دیدار بین ترامپ و روحانی وجود ندارد. اما اگر چشم اندازی از گفتگوهای سازنده با رئيس جمهوری ایران وجود داشته باشد، آقای ترامپ از آن استقبال خواهد کرد.»

وزیر خارجه آمریکا در ادامه با اشاره به اینکه آیت الله خامنه‌ای صحنه گردان اصلی در ایران است، افزود: «پرزیدنت ترامپ حتی آمادگی دارد که با آیت الله خامنه‌ای هم دیدار داشته باشد. من فکر می‌کنم این گفتگو می‌تواند جذاب و مهم باشد.»

این خبر در حال تکمیل است و بزودی روزآمد خواهد شد