رادیوفردا: خبرگزاری صدا و سیما ویدیویی از یک نوجوان ۱۳ ساله اهل مازندران را به عنوان خردسالترین «مدافع حرم» ایران در سوریه منتشر کردهاست. این ویدئو واکنش انتقادی گروهی از فعالان شبکههای اجتماعی٬ از جمله بخشی از کاربران موسوم به «حزبالله» را برانگیخته است.
در این ویدیو کودکی که خود را «امیرمهدی» ۱۳ ساله از مازندران معرفی میکند٬ در کنار گروهی از مردان نظامی قرار دارد و به زبان فارسی به پرسشهای یکی از این آنها درباره علت حضور در جنگ سوریه پاسخ میدهد.
این کودک ۱۳ ساله میگوید که «شهادت» را «افتخار» میداند و پیامش به آمریکا این است که «اسلام همیشه پیروز است.»
فردی که اقدام به تهیه این ویدیو کرده با تمجید از حضور این کودک در جنگ سوریه٬ وی را به «حسین فهمیده» تشبیه میکند و میگوید امیرمهدی «کوچکترین مدافع حرم» اعزامی از ایران به منظقه «البوکمال» سوریه است.
«حسین فهمیده» یکی از نمادها و قربانیان جنگ هشت ساله عراق و ایران است. ماحصل حضور قابل توجه کودکان در این جنگ که هشت سال به طول انجامید٬ براساس اعلام غلامرضا سلیمانی٬ فرمانده سپاه استان اصفهان ۳۶ هزار «شهید» دانشآموز بود.
این کودکان و نوجوانان در آن سالها در مدارس٬ مساجد٬ پایگاههای بسیج و هیاتهای مذهبی تحت تاثیر آموزشها و سخنرانی روحانیون عازم مناطق جنگی میشدند.
مقامهای جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ نیز به سیاست جذب کودکان و نوجوانان در مساجد٬ پایگاههای بسیج و هیاتهای مذهبی ادامه دادند و پس از آغاز جنگ سوریه٬ دامنه اجرای این سیاست به گروه مهاجران افغان و پاکستانی در ایران نیز کشیده شد.
جذب و اعزام کودکان افغان و پاکستانی به جنگ سوریه از سوی ایران که از همان ماههای نخست جنگ در این کشور آغاز شده بود٬ در مهر ماه سال ۱۳۹۶ منجر به صدور بیانیهای از سوی سازمان دیدهبان حقوق بشر در انتقاد از این اقدام جمهوری اسلامی شده است.
این سازمان در بیانیه خود به صراحت سپاه پاسداران را متهم کرده که کودکان مهاجر افغان را به عنوان سرباز به جنگ سوریه اعزام میکند؛ در حالی که گاهی سن این افراد به ۱۴ سال هم نمیرسد.
این سازمان در ادامه گزارش خود اظهارات سارا لی ویتسون٬ مدیر بخش خاورمیانه دیدهبان حقوق بشر را بازتاب داده بود که از مقامهای ایران خواسته بود به روند سربازگیری از کودکان خاتمه دهند و آنها را بلافاصله از جبهه بازگرداند.
این مقام مسئول گفته بود که «مقامهای ایران به جای این که کودکان پناهجو و بیدفاع را قربانی خود کنند باید از آنها حمایت کنند و کسانی را که آنها را به عنوان سرباز به کار گرفتهاند باید به محکمه بکشانند.»
اعزام کودکان به جنگ سوریه از سوی سپاه پاسداران در شرایطی ادامه دارد که تیرماه سال ۱۳۹۵ حسن روحانی لایحه الحاق ایران به پروتکل اختیاری منع بهکارگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه را تسلیم مجلس کرده بود.
جمهوری اسلامی در سال ۱۳۷۲ به این پروتکل پیوسته است٬ اما آنطور که بیانیه سازمان دیدهبان حقوق بشر و برخی از گزارشها نشان میدهد٬ اعزام کودکان به جنگ سوریه در واقع نشانه روشنی از پایبند نبودن ایران به این پروتکل است.
انتشار فیلم حضور یک کودک ۱۳ ساله در جنگ سوریه آنهم از سوی خبرگزاری صدا و سیما باردیگر موضوع جنجال برانگیز استفاده کودکان در جنگ از سوی جمهوری اسلامی را در بخشی از افکار عمومی و فضای مجازی زنده کرده است.
کاربران «حزبالله» در شبکههای اجتماعی از جمله منتقدان انتشار چنین فیلمی از سوی خبرگزاری صدا و سیما و البته حضور کودکان در جنگ هستند که این نگاه انتقادی در میان آنها پدیدهای کمسابقه است.
«سرباز روحالله رضوی» یکی از همین کاربران در صفحه توییتر خود نوشته «اصل استفاده از کودکان در جنگ محل اشکال است اما مشکلتر فهم منطق ذهنی کسانی است که تصاویر کودکی ۱۳ ساله ایرانی را در جبهه نبرد سوریه از رسانه ملی پخش کردند.»
«علیرضا ملوندی» که خود را در توییتر «مسلمان ایرانی» معرفی کرده هم در واکنش به انتشار این فیلم چنین توییت کرده که «اونی که بچه ۱۳ ساله برداشته برده منطقه جنگی عقل درست حسابی نداشته» است.
ملوندی نوشته «اونی که فیلم گرفته و در تلویزیون پخش کرده کلا بهرهای از عقل و حداقلهای رسانهای نداشته و نداره؛ بره دنبال کارهای دیگه برای همه بهتره.»
«مصطفی وثوقنیا» خبرنگار سرویس فرهنگی خبرگزاری فارس هم در توییتر خود نوشته که «مسئولان واحد مرکزی خبر به خاطر انتشار کلیپ حضور پسری ۱۳ ساله در شهر بوکمال سوریه توبیخ و عزل شوند.»
تعدادی از فعالان حزبالله نیز با حمایت تلویحی از استفاده کودکان در جنگ به سخنان آیتالله روحالله خمینی و آیتالله علی خامنهای استناد کرده و تلاش کردهاند از چنین رویکردی دفاع کنند.
«علمدار کمیل» یکی از این کاربران است که خطاب به مقامهای اسرائیل چنین توییت کرده که «آره…تازه یه سری سرباز هم داریم تو گهواره ان…برا جنگ با اسراییل.»
کاربر دیگری هم چنین توییت کرده که «ماشاالله٬ اینها راه حسین فهمیده رو طی میکنند .انشالله همین کودکان کار اسرائیل رو یکسره میکنند.»
سایر کاربران توییتر هم به انتشار این فیلم و استفاده جمهوری اسلامی از کودکان در جنگ واکنش نشان داده و آن را محکوم کردهاند.
«مدیار» از جمله فعالان مدنی است که در توییتر خود نوشته «نقض شرمآور حقوق کودک. کودک – سربازی ۱۳ ساله در سوریه که نمیداند جنگ چیست، اما آنجا است برای تبلیغاتی که آقای به اصطلاح گزارشگر میخواهد از زیر زبانش بکشد از سیاهیهای موجود در جمهوری اسلامی که سفید عرضهاش میکنند.»
«حسین مددی» هم در توییتر خود نوشته است: «با دیدن فیلم کودک ایرانی در سوریه یادآوری ای شد که برای حکومتها خودی وغیر خودیای وجود ندارد، فقط جاده صاف کن و پیشمرگهای لازم دارند و بس.»
در جنگ سوریه براساس آمار «دیده بان حقوق بشر سوریه» ۱۹ هزار کودک جان خود را از دست دادهاند که کودک-سربازان ایرانی٬ افغان و پاکستانی را هم میتوان جزئی از قربانیان این جنگ به شمار آورد.
