Apr 13 2025
آمریکا در مذاکرات ایران به مصالحه نشان می دهد: «خط قرمز» سلاح هسته ای است
تایمز اسرائیل: ترامپ میگوید که میخواهد ایران کشوری فوقالعاده، عالی و شاد باشد. اما آنها نمی توانند سلاح هسته ای داشته باشند. ویتکاف: نشست شنبه در عمان با وزیر خارجه ایران درباره اعتمادسازی ایالات متحده روز جمعه آمادگی خود را برای سازش پیش از مذاکرات پرمخاطره آخر هفته با ایران نشان داد، در حالی که تاکید کرد که تهران نمی تواند سلاح هسته ای داشته باشد، زیرا جمهوری اسلامی ادعا می کند که به دنبال یک توافق “واقعی و عادلانه” در مورد برنامه هسته ای خود است.
دشمنان دیرینه قرار است روز شنبه در عمان دیدار کنند، هفتهها پس از نامهای به آیتالله علی خامنهای، رئیسجمهور آمریکا، رئیسجمهور آمریکا که به دنبال دیپلماسی بود اما نسبت به اقدام نظامی احتمالی در صورت امتناع ایران هشدار داد.
علی شمخانی مشاور خامنهای در ایکس نوشت: تهران به دور از اجرای برنامه و صرفاً صحبت در مقابل دوربین، به دنبال توافق واقعی و عادلانه است، پیشنهادهای مهم و قابل اجرا آماده است.
وی با تایید اینکه عباس عراقچی وزیر امور خارجه «با اختیارات کامل برای مذاکره غیرمستقیم با آمریکا» به عمان می رود، افزود: اگر واشنگتن حسن نیت نشان دهد، مسیر رو به جلو «هموار» خواهد بود.
ترامپ پیش از این مذاکرات بار دیگر مخالفت خود با دستیابی ایران به سلاح هسته ای را تکرار کرد.
ساعاتی پیش از دیدار استیو ویتکاف، فرستاده خود به عراقچی، ترامپ به خبرنگاران گفت: «من میخواهم ایران کشوری فوقالعاده، عالی و شاد باشد. اما آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند».
ویتکاف، دوست ترامپ که به عنوان فرستاده جهانگرد او خدمت می کند، پیش از مذاکرات، انعطاف پذیری خود را به صدا درآورد.
ویتکاف به وال استریت ژورنال گفت که «موضع امروز ما» با درخواست از ایران شروع میشود که برنامه هستهای خود را به طور کامل از بین ببرد – دیدگاه تندروهای اطراف ترامپ که کمتر کسی انتظار دارد ایران هرگز آن را بپذیرد.
ویتکاف به روزنامه گفت: «به هر حال، این بدان معنا نیست که در حاشیه ما راههای دیگری برای سازش بین دو کشور پیدا نخواهیم کرد.
ویتکاف با تاکید بر اینکه هر توافقی باید شامل تدابیر نظارتی گسترده برای تضمین عدم ساخت سلاح اتمی توسط ایران باشد، افزود: جایی که خط قرمز ما خواهد بود، نمیتوان توانایی هستهای شما را تسلیحاتی کرد.
پیش از این، دبیر مطبوعاتی ترامپ به خبرنگاران گفته بود که رئیسجمهور آمریکا میخواهد ایران بداند که «همه گزینهها روی میز است» تا از تولید سلاحهای هستهای جلوگیری کند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید گفت: «هدف نهایی ترامپ تضمین این است که ایران هرگز نمی تواند به سلاح هسته ای دست یابد» و ترامپ به دیپلماسی اعتقاد دارد.
او گفت: “اما او به ایرانیها و تیم امنیت ملیاش نیز کاملاً واضح گفته است که همه گزینهها روی میز است و ایران باید انتخابی داشته باشد. شما میتوانید با درخواست رئیس جمهور ترامپ موافقت کنید، در غیر این صورت تمام جهنمی برای پرداخت وجود خواهد داشت، و رئیس جمهور این احساس را دارد. او نسبت به آن احساس بسیار قوی دارد.”
لیویت تاکید کرد که مذاکرات با ایران مستقیم خواهد بود – چیزی که تهران آن را رد کرده است. در مصاحبه وال استریت ژورنال، ویتکاف گفت که امیدوار است این موضوع را حل کند و “پارامترها” را برای مذاکرات بیشتر تعیین کند.
ویتکاف افزود که نشست روز شنبه “درباره اعتمادسازی است. درباره این است که چرا رسیدن به توافق برای ما بسیار مهم است، نه شرایط دقیق توافق.” به گزارش پایگاه خبری اکسیوس، کارشناسان هسته ای در وزارت امور خارجه آمریکا در این مذاکرات حضور خواهند داشت.
باراک اوباما، رئیسجمهور سابق آمریکا در سال 2015 درباره توافقی مذاکره کرد که به دنبال جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بدون اصرار بر برچیدن کامل برنامه مورد مناقشهاش بود.
ترامپ این توافق را بسیار ضعیف خواند و پس از روی کار آمدن اولین بار آن را پاره کرد و در عوض تحریم های گسترده ای را بر بخش نفت ایران اعمال کرد.
تهران به مدت یک سال به این توافق پایبند بود و تعهدات خود را لغو کرد.
“لفاظی خصمانه”
ترامپ پیش از این مذاکرات تکرار کرد که در صورت شکست آنها، اقدام نظامی «کاملاً» ممکن است.
ایران در پاسخ گفت که تهران میتواند بازرسان هستهای سازمان ملل را اخراج کند که به نوبه خود باعث هشدار آمریکا مبنی بر «تشدید تنش» شد.
ایران همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای را رد کرده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز جمعه گفت ایران با حسن نیت و هوشیاری کامل به دیپلماسی فرصت واقعی می دهد.
وی گفت: «آمریکا باید از این تصمیم که علیرغم لفاظی های خصمانه آنها گرفته شده است، قدردانی کند.
روز پنجشنبه، واشنگتن تحریم های بیشتری را علیه ایران اعمال کرد که شبکه نفتی و برنامه هسته ای این کشور را هدف قرار داد.
محمد اسلامی، رئیس آژانس هسته ای ایران، تأثیر آنها را کم اهمیت جلوه داد.
وی گفت: با تحریم های مختلف حداکثر فشار را وارد کردند اما نتوانستند جلوی پیشرفت کشور را بگیرند.
آنها هنوز فکر می کنند که می توانند با تهدید و ارعاب، عملیات روانی یا اقدامات احمقانه جلوی این ملت و کشور را بگیرند.
پیش از مذاکرات عمان، ویتکاف – که همچنین به دنبال پایان دادن به جنگ اوکراین بوده است – از روسیه که همکاری نزدیکی با ایران دارد، بازدید کرد.
اتحادیه اروپا که از توافق دوران اوباما حمایت کرد، روز جمعه گفت که “هیچ جایگزینی برای دیپلماسی” در مورد موضوع هسته ای ایران وجود ندارد.
تغییر اقلیم منطقه
ترامپ روز دوشنبه در جریان سفر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر به واشنگتن، این مذاکرات را اعلام کرد و هشدار داد که در صورت طولانی شدن دیپلماسی، اقدام نظامی “حتمی” خواهد بود.
ایران سال گذشته دو بار صدها موشک و پهپاد را به سمت اسرائیل پرتاب کرد که اولین حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل بود، در بحبوحه جنگ غزه که با حمله حماس در اکتبر 2023 به اسرائیل آغاز شد. این حملات واکنشهای اسرائیل را برانگیخت که ظاهراً دفاع هوایی و قابلیتهای تولید موشک تهران را تضعیف کرد و باعث ترس ایران از حمله آمریکا و اسرائیل علیه برنامه هستهای این کشور شد.
حماس تحت حمایت تهران در غزه متحمل خسارات سنگینی شده است، همانطور که حزب الله لبنان تحت حمایت ایران بوده است. متحد اصلی ایران در میان رهبران عرب، بشار اسد سوریه، در ماه دسامبر سرنگون شد.
رهبران جمهوری اسلامی نیز با فشارهای داخلی روبرو هستند زیرا سال ها تحریم های بین المللی اقتصاد را خفه کرده است.
در حالی که غرب میخواهد برنامه موشکی بالستیک و نفوذ منطقهای ایران را در مذاکرات بگنجاند، تهران معتقد است که تنها در مورد برنامه هستهای خود صحبت خواهد کرد.
مجید تخت روانچی معاون وزیر امور خارجه گفت: اگر طرف آمریکایی مسائل و مطالبات نامربوط را مطرح نکند و تهدید و ارعاب را کنار بگذارد، امکان توافق وجود دارد.
رسانه های تندرو ایران نسبت به این مذاکرات تردید دارند.
روزنامه کیهان هشدار داد که ورود به مذاکره با آمریکا برای لغو تحریمها یک «استراتژی شکست خورده» است.
