دویچه‌وله: معاون اول رئیس جمهوری با اشاره به وضعیت کنونی اقتصادی، از احتمال بازگشت به سهمیه‌بندی و کوپنی شدن برخی کالاها خبر داد. در روزهای گذشته زمزمه احتمال سهمیه‌بندی بنزین با واکنش‌های مخالفت‌آمیز زیادی روبرو شد.

با تشدید تحریم‌های آمریکا علیه جمهوری اسلامی، تامین کالاهای اساسی و جلوگیری از افزایش افسارگسیخته قیمت‌ها به یکی از معضلات مهم دولت حسن روحانی تبدیل شده است.

تازه‌ترین سخنان معاون اول رئیس جمهوری درباره دیدگاه‌های مختلف در مورد چگونگی تامین کالاهای اساسی و احتمال سهمیه‌بندی شدن آنها حکایت از بلاتکلیفی دولت در این زمینه دارد.

اسحاق جهانگیری روز گذشته (شنبه ۱۴ اردیبهشت) در حاشیه بازدید از نمایشگاه کتاب تهران در جمع خبرنگاران یادآور شد که در دوران جنگ ایران و عراق تقریبا تمام واردات توسط دولت انجام و در سیستم کوپنی توزیع می‌شد.

او افزود پس از جنگ سیاست اقتصاد آزاد و خصوصی‌سازی در دستور کار قرار گرفت و اکنون گرچه تامین ارز واردات کالاهای اساسی بر عهده دولت است اما واردکنندگان از بخش خصوصی هستند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، جهانگیری سپس با تشریح دو راه حلی که دولت برای کنترل شرایط اقتصادی پیش رو دارد گفت: «الان با توجه به شرایط جدید اقتصادی دو بحث ایجاد شده است. به سمت محدودیت‌های بیشتری داریم پیش می‌رویم، پس احتمالا نقش دولت پر رنگ‌تر می‌شود. شاید مجبور شویم در برخی کالاها به سمت سهمیه‌بندی و کوپنی شدن پیش برویم.»

معاون اول رئیس جمهوری می‌گوید این نظریه در دولت و خارج از دولت طرفدارانی دارد و پیش‌نیاز اجرای آن وارد شدن دوباره دستگاه اجرایی به فعالیت‌های اقتصادی است.

او ادامه داد: «عده‌ای از فعالان اقتصادی با این نظریه مخالف هستند. آن‌ها معتقد هستند در چنین شرایط سختی باید ما به سمت آزاد کردن اقتصاد پیش برویم؛ حتی قید و بندهایی که قبلا داشتیم را رفع کنیم. به جای اینکه کالای مورد نظر اقشار ضعیف را با سهمیه‌بندی تامین کنیم اقتصاد را آزاد کنیم و یارانه‌های پنهان را به صورت نقد در اختیار مردم بگذاریم.»

تصمیم آینده‌ساز و بلاتکلیفی دولت

اسحاق جهانگیری در ادامه سخنانش از صاحب‌نظران خواست که دیدگاه‌ها و نقد خود به این دو شیوه را به طور شفاف بیان کنند زیرا دولت باید “به زودی” تصمیمی بگیرد که “آینده کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد”.

جهانگیری اذعان دارد که سی سال پس از پایان جنگ که سیاست‌ها دست‌کم در ظاهر به سمت آزادسازی اقتصاد و کوچک کردن دولت حرکت کرده، بازگرداندن یکباره همه قوانین و مقررات گذشته و احیای سازمان‌های نظارتی و اجرایی گسترده “به راحتی امکان‌پذیر نیست”.

گرچه بازگشت به شیوه توزیع کالاهای اساسی از طریق کوپن مخالفان و موانع زیادی دارد، اکثریت نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی بودجه سال ۹۸ به پیشنهادی از کمیسیون تلفیق رای موافق دادند که مطابق آن دولت موظف می‌شود برای تامین کالاهای اساسی به شهروندان “کالا برگ” ارائه کند.

مطابق برخی شایعات و گزارش‌های رسانه‌ای قرار بود بازگشت به سهمیه‌بندی و ارائه کالا از طریق “کالابرگ الکترونیکی” با بنزین آغاز شود که پس از واکنش‌های مخالفت‌آمیز، وزارت کشور انتشار این خبر در رسانه‌هایی چون تسنیم و فارس را “بازی بسیار خطرناکی” توصیف کرد.

سهمیه‌بندی بنزین “فعلا” متوقف شده

با این همه شواهد نشان می‌دهد که چنین بحثی در دستور کار بوده و مقدمات آن نیز فراهم شده است. بهروز نعمتی، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس پس از نشست غیرعلنی صبح یک‌شنبه ۱۵ اردیبهشت اعلام کرد که سهمیه‌بندی بنزین “فعلا متوقف شده” است.

علی‌اصغر یوسف‌نژاد، عضو هیئت‌رئیسه مجلس نیز در گفت‌وگو با تسنیم، با اشاره به تصمیم دولت برای سهمیه‌بندی بنزین، گفت: «این موضوع فعلاً از سوی دولت منتفی شده و زمانی برای آن اعلام نشده است.»

یوسف‌نژاد با تاکید بر بالا بودن خطر و پیامدهای افزایش بهای حامل‌های انرژی گفته است: «دولت به‌دلیل مسائل اجتماعی و اقتصادی باید از تصمیمی که گرفته صرف نظر کند تا در یک فضای کارشناسی به‌دنبال حل مشکل باشیم.»

خبرگزاری‌های تسنیم و فارس که هر دو به سپاه پاسداران وابسته‌اند ۱۱ اردیبهشت گزارش دادند که قرار است ماهانه ۶۰ لیتر بنزین سهمیه‌ای به قیمت لیتری هزار تومان در اختیار دارندگان خودرو قرار گیرد و بنزین آزاد لیتری ۲۵۰۰ تومان شود.

بیژن زنگنه، وزیر نفت بدون اشاره به این خبرگزاری‌ها، سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین آزاد را تکذیب کرد و گفت: «موضوع‌های مطرح شده در این زمینه از سوی برخی رسانه‌ها دروغ است و مثل همیشه دروغ می‌گویند.»

با این همه صحبت‌های دو عضو هیئت رئیسه مجلس وجود چنین برنامه‌هایی را که “فعلا” منتفی یا متوقف شده‌اند تائید می‌کند و اظهارات جهانگیری موید طرفداری شماری از اعضای دولت با بازگشت سهمیه‌بندی و توزیع کوپنی کالا در شرایط بحرانی کنونی اقتصاد ایران است.

هشدار نسبت به پیامدهای “احیای کوپن”

بازگشت به “عصر کوپن”، به خصوص در میان فعالان بخش خصوصی منتقدان زیادی دارد. محسن جلال‌پور، رئیس سابق اتاق بازرگانی ایران یک روز پس از مصوبه مجلس درباره الزام دولت به توزیع کالاهای اساسی از طریق کالابرگ، نسبت به پیامدهای زیانبار این اقدام هشدار داد.

او در یادداشتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرد نوشت: «از این به بعد شما یک اقتصاد کنترل‌شده چندنرخی دارید که امکان مبادله آزاد در آن فراهم نیست. در این فضا بخش خصوصی امکان رشد ندارد. نتیجه اینکه، انحصار شکل می‌گیرد. انحصار که شکل گرفت، انواع فساد به وجود میآید و بخش عمده توان و امکانات دولت باید صرف مقابله با انبار کردن و احتکار کالا شود.»

این فعال اقتصادی با اشاره به تجربه توزیع کوپنی کالا در دهه شصت خورشیدی هشدار داد که “احیای کوپن” پایه‌های تولید و توزیع دولتی را قوی‌تر می‌کند و این روند پیامد‌های زیان‌باری خواهد داشت.

ایران وایر: ویدا موحدی که تا مدتها به نام «ویدا موحد» شناخته می‌شد اولین بار در تاریخ ششم دیماه ۱۳۹۶ روی سکو رفت.

شراگیم زند

بدون شک «ویدا موحدی» یکی از شناخته شده ترین کسانی ست که نامش در اعتراض به حجاب اجباری و تبعیض علیه زنان مطرح شده است. تصاویر او بر فراز سکویی در خیابان انقلاب در حالی که روسری سپیدش را بر سر چوبی گره زده بود خیلی سریع تبدیل به نمادی از شجاعت و ایستادگی زنان ایرانی در برابر تبعیض و اجبار گردید. ویدا موحدی که تا مدتها به نام «ویدا موحد» شناخته می‌شد اولین بار در تاریخ ششم دیماه ۱۳۹۶ روی سکو رفت. با توجه به اینکه این اعتراض روز چهارشنبه انجام شده بود و نیز نماد او برای اعتراض روسری سفید رنگی بود که آن را بر سر چوب بسته بود، بسیاری او را مرتبط با کمپین چهارشنبه های سفید دانستند. چیزی که تا مدتها مورد مناقشه و محل بحث بین فعالین حقوق زنان بود. بعد از روی سکو رفتن ویدا موحدی زنان دیگری نیز با الهام از شیوه اعتراضی او این حرکت را تکرار کردند که به «دختران انقلاب» معروف شدند. کسانی که برخی از آنها امروز زندان هستند و برخی دیگر ناچار به ترک ایران شدند.

گرچه تا مدتها از سرنوشت ویدا موحدی کسی اطلاعی نداشت اما حالا ما می‌دانیم که او یکماه پس از دستگیری آزاد شده بود. او در تمام این مدت هیچگاه با هیچ رسانه ای گفتگو نکرد و حتی در صفحات شخصی خود در فضای مجازی نیز در مورد افکار و عمل خود حتی یک خط هم ننوشت. این سکوت نه تنها از طرف او که از طرف دوستان، خانواده و نزدیکانش نیز به شکل عجیبی ادامه یافت به شکلی که تا قبل از اینکه وکیل او رسما با خبرگزاری ایرنا مصاحبه کند، کسی از سرنوشت او اطلاعی نداشت. به همین دلیل هم وقتی زنی در تاریخ هفتم آبان ۱۳۹۷ یعنی ده ماه بعد از روی سکو رفتن ویدا موحدی با زدن روسری قرمز رنگی بر سرچوب با تعدادی بادکنک رنگی به بالای گنبد بزرگ میدان انقلاب رفت هیچکس گمان نکرد که این زن همان ویدا موحدی ست که دوباره اعتراض خود را به حجاب اجباری و تبعیض به این شکل نشان داده است. چند ماه بعد از دستگیری این زن ناشناس بود که با اظهارات پیام درفشان وکیل او مشخص شد که این اقدام شجاعانه نیز از سوی ویدا موحدی بوده است.

اما او که انقدر عملگرا و با سماجت بر حق و حقوق خود پافشاری کرده بود چرا هیچگاه حرف نزده است؟ وکیل او آقای پیام درفشان گفته موکلش اعتقادی به کارهای نمایشی مقابل رسانه ها ندارد و دلیل سکوت او نیز صرفا همین مساله بوده است. ایشان این را هم خاطرنشان کرده که حرف نزدن ویدا موحدی از بی زبانی نیست و گفته که موکلش هم اهل مطالعه و هم خوش بیان است و چنانچه تمایل به صحبت کردن داشته باشد بسیار تاثیرگذار سخن می‌گوید.

علی ایحال ویدا موحدی بعد از اعتراض دوم دادگاهی می‌شود و ظاهرا آنجا به خاطر پاره ای مسائل از جمله اینکه نقش برنامه ریزی نداشته و با رسانه های خارجی نیز صحبت نکرده و اینکه در دادگاه پذیرفته که کارش صحیح نبوده است، با در نظر گرفتن اینکه طفل خردسالی نیز دارد، به او فقط یک سال حبس می‌دهند که البته این حبس هم شامل آزادی مشروط و عفو رهبری به مناسبت مبعث می‌شود. اما با این حال ظاهرا کارشکنی هایی پیش می آید که او در موعد مقرر آزاد نمی‌شود و همین مساله در نهایت باعث می‌شود که وکیل او سکوت را بشکند و به شکل محدود و قطره‌چکانی در مورد پرونده موکلش و شرایط او اطلاع‌رسانی کند.

اما در میان اینهمه سکوت، ما در مورد ویدا موحدی چه چیزهای بیشتری می‌توانیم بدانیم؟ صفحه او در اینستاگرام یک صفحه معمولی، پابلیک و با تعداد محدودی فالوئر است. قریب به اتفاق پستهای اینستاگرام ایشان عکسهای فرزند کوچکش است. تمامی عکسها هم مطلقا بدون شرح است. لیست صفحاتی که ویدا موحدی در اینستاگرام خود فالو می‌کند صرفا شامل صفحاتی با موضوع نوزادان و کودکان، روانشناسی، آرایش و زیبایی و فیتنس و سلامتی ست. محال است کسی به این صفحه سر بزند و حدس بزند صاحب صفحه یکی از اثرگذارترین زنان تاریخ مبارزه علیه حجاب اجباری ست. در صفحه اینستاگرام همسر ایشان نیز درست مثل صفحه ویدا موحدی هیچکدام از عکسها شرح ندارند. آنجا هم البته همه چیز عادی ست و تنها برداشتی که از مرور صفحه همسر ویدا موحدی می‌شود کرد این است که همسر خانم موحدی احتمالا در یکی از موسسه های هنری و یا فیلمسازی فعالیت می‌کند و در کنار علاقه به سینما به خوانندگی و البته فیلمهای هندی قدیمی نیز بسیار علاقه مند است. در صفحه ایشان نیز هیچ اشاره ای به فعالیتهای همسرش نشده و برخلاف صفحه ویدا موحدی که یک عکس از همسرش را کار کرده، اینجا هیچ عکسی از ویدا موحدی وجود ندارد. تنها در یک عکس، تصویری نقاشی شده از یک مادر که طفل کوچکی به بغل دارد هست که زیر نقاشی نوشته شده است: “شوکران”.
ما حتی نمی‌دانیم همسر او حامی تصمیم های ویدا موحدی بوده است یا مخالف آن. ما نمی‌دانیم چرا در میان ۳۶۲ صفحه ای که ویدا موحدی در اینستاگرام فالو می‌کند نه تنها هیچ اثری از بستگانش نیست بلکه او صفحه هیچ فعال اجتماعی یا سیاسی و یا صفحه هایی مرتبط با دغدغه های حقوق زنان را فالو نمی‌کند. ما نمی‌دانیم چرا او بعد از اقدام اعتراضی اولش ناگهان ناپدید شد و نمی‌دانیم چطور می‌شود کسی در این سطح اثرگذار باشد و عکس و خبرش همه جا باشد و بعد به مدت ده ماه هیچ رد و اثری از او پیدا نشود. به مدت ده ماه هیچ دوستی، آشنایی، فامیلی و یا کسی نباشد که در مورد معمای اینکه ویدا موحدی کجاست و شرایطش به چه شکل است بخواهد حتی به شکل غیر رسمی و محدود اطلاعرسانی کند. ما نمی‌دانیم چرا او که بعد از دستگیری اول، بار دوم نیز اعتراض خود را این بار در جایی شلوغ تر و بسیار شجاعانه تکرار کرده بود، در دادگاه بنا به گفته وکیل خود ابراز ندامت کرده است. البته این بهترین و درست ترین کار است که وقتی در دست حکومت گرفتار هستی بخواهی هزینه را برای خودت و خانواده ات به حداقل برسانی. اما به راستی کسی که با وجود یک فرزند کوچک اینچنین شجاعانه و بدون مصلحت اندیشی اعتراض می‌کند و نماد و سمبلی برای اعتراض و مبارزه سایر زنان می‌شود منطقی ست که در دادگاه، به فکر مصلحت و یا محافظه کاری باشد؟

دهها سوال و ابهام در مورد ویدا موحدی، زندگی اش، شخصیتش، افکارش و روش مبارزه اش وجود دارد که تا زمانی که او نخواهد حرف بزند صرفا در حد حدس و گمان باقی خواهد ماند. کاملا قابل درک است که کسی مثل او دل خوشی از رسانه ها و یا حتی بعضی فعالین مدنی و اجتماعی نداشته باشد و برای همین هم نخواهد با هیچ رسانه و یا جایی صحبت کند. اما او که قطعا با اطلاعرسانی و آگاهی بخشی مخالف نیست. او که در شلوغ ترین نقطه پایتخت بر بلندی ایستاد تا دیده شود چرا نباید در فضای مجازی و در صفحاتی که متعلق به خودش است رسانه خودش باشد؟ این سکوت عجیب و غیرقابل فهم آیا خودخواسته است یا ناشی از فشارهایی ست که وجود دارد و ما از آنها بی خبریم؟

مورد ویدا موحد یک مورد منحصر به فرد و بسیار عجیب است. زنی که همانقدر که در بالای سکو شجاع و بی پروا و جسور است، پائین سکو ساکت و مرموز و محافظه کار می‌شود. آیا ممکن است سکوت ویدا موحد خودش حاوی پیامی برای ما باشد؟ آیا او سعی دارد با این سکوت عجیب، مصداق عملی «دو صد گفته چون نیم کردار نیست» باشد؟

هرچه که هست ویدا موحد با همه ابهامات و رمز و رازهایش قطعا یکی از زنان تاثیرگذار و مهم در تاریخ مبارزه زنان ایرانی علیه حجاب اجباری هست و خواهد ماند.

دیدگاه نویسنده الزاما بیانگر نظر ایران وایر نیست. ایران وایر در بخش وبلاگ ها، از انتشار همه دیدگاه ها استقبال می کند.

ایران وایر: این سومین بار در شش ماه اخیر است که آیت‌الله «علی خامنه‌ای»، رهبر ایران ظاهرا در مقام دفاع از «صندوق توسعه ملی» برمی‌آید. او آذر ماه سال گذشته در اقدامی بی‌سابقه، کار لایحه بودجه را متوقف کرد و اجازه نداد بودجه پیشنهادی دولت به مجلس شورای اسلامی برود؛ مگر آن که بند الف تبصره یک ماده واحده لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ را مطابق خواسته او اصلاح کنند.

او بار دیگر هم در بهمن سال قبل برای «اصلاحات ساختاری» بودجه مهلت چهارماهه تعیین کرد اما بعد از چند روز کاشف به عمل آمد که منظور او اصلاح ساختاری بودجه با محوریت صندوق توسعه ملی است. حالا هم که در اقدامی کم‌سابقه، نامه «حسن روحانی» را با این لحن نسبتا تند برگردانده است: «مطلعید که استفاده از صندوق توسعه ملی صرفاً در صورت مسدود بودن راه‎های دیگر ممکن است…»

اگر تخته اقتصاد و سیاست را لوح پاک فرض کنیم، رهبر ایران به اعتبار این سه اقدام، یک اصلاح‌طلب تمام عیار به نظر می‌رسد که کمربند خود را برای مقابله با بی‌انضباطی‌های مالی دولت سفت کرده است. اما اگر عینک ساده‌انگاری را از چشم برداریم و به زمینه در هم ریخته اقتصاد و جامعه ایران نگاه کنیم، «تردید» خوش‌بینانه‌ترین و «نگرانی» واقع‌گرایانه‌ترین واکنش به موضع‌گیری‌های اخیر او است.

انگیزه آیت‌الله خامنه‌ای با سابقه ‌هم‎دستی در تاراج حساب ذخیره ارزی و نیت او برای دفاع از صندوق توسعه ملی چیست؟ آیا یک حرفی از مشاوران جوان خود شنیده است و قصد اظهار فضل اقتصادی دارد‌ یا قصد او عوام‌فریبی است و سعی می‌کند دل آزرده هوادارن اقتصاد آزاد را به دست آورد؟ چه‌بسا کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه باشد! آیا هدف او زیاد کردن عمق سقوط دولت روحانی است یا فکر روز مبادا و تامین منابع مالی برای جنگ‌های غیر منظم است؟‌

هرچه هست، هم سوابق و هم شواهد و قرائن جایی برای خوش‌بینی باقی نمی‌گذارند چنان‎که بازخوانی آن‎ها سایه سنگین تردید و نگرانی را بیش از پیش گسترده می‌کند.

چرا دفاع رهبر ایران از صندوق توسعه ملی عجیب است؟

۱- هم دستی با احمدی‌نژاد

دفاع رهبر ایران از صندوق توسعه ملی به این دلیل ساده که سابقه حمایت او از بزرگ‌ترین تاراج صندوق ذخیره ارزی از یاد نرفته است، عجیب به نظر می‌رسد. اصلا فلسفه وجودی صندوق توسعه ملی و تغییر ساختار صندوق ذخیره ارزی، جلوگیری از تکرار دست‌درازی‌های «محمود احمدی‌نژاد» تحت حمایت مطلق رهبر ایران به منابع ارزی بود. در یک قلم، رییس‌جمهوری وقتِ محبوب رهبری در اوج درآمدهای ارزی ایران،۳۰درصد حساب ذخیره ارزی را برای راه‌اندازی «صندوق مهر رضا» برداشت کرد.
در آن هنگام، نه‌تنها آیت‌الله خامنه‌ای نسبت به این مساله واکنش نشان نداد بلکه در سخن‌رانی‌های متعدد خود تمام‌قد از آن دفاع می‌کرد. او آن را جزو نقاط قوت دولت نهم می‌دانست و از احمدی‌نژاد می‌خواست صندوق مهر رضا را به مثابه یک دست‎آورد بزرگ به شکل «هنرمندانه» برای مردم تبلیغ کند: «یک نکته‌ دیگر هم کارهای خوبی است که در زمینه‌ اقتصاد انجام گرفته؛ مثل این “سهام عدالت”، ادامه‌ طرح‌های نیمه تمام، نوع عدالت در ارایه‌ تسهیلات بانکی، صندوق مهر رضا و امثال این‎ها. محتوا و فواید این کارها را با شکل صحیح برای مردم بیان کنید تا معلوم شود این کارها انجام گرفته است. البته ما بارها گفته‌ایم آمدن و نشستن و پشت میکروفون یا جلوی دوربین حرف زدن، این کافی نیست، یک مقداری برنامه‌سازی و ارایه مطلب به شکل هنرمندانه لازم است.»

پس از بریز و بپاش‌های دولت وقت بود که مجمع تشخیص مصلحت نظام پا به میان گذاشت و بحث تشکیل «صندوق مستقل توسعه ملی» را پیش انداخت. کار تشکیل صندوق تا سال ۱۳۸۹ طول کشید. برای اولین بار در لایحه بودجه این سال صحبت از تشکیل آن به میان آمد و صندوق تشکیل شد.

کار صندوق مهر رضا، پرداخت وام ازدواج و وام به طرح‌های زودبازده تعریف شد؛ طرح‌هایی مطلقا شکست‌خورده که میزان انحراف از اهداف آن حدود ۸۰ درصد بود. این طرح‌ها زمینه‌ساز آشفتگی‌های بزرگ مالی در سال‎های آینده شدند؛ هرج و مرجی بزرگ که بخشی از اقتصاد فروپاشیده امروز ایران میراث‌دار آن است.

فراموش نکنیم که هدف از صندوق مهر رضا، اصلاح نظام وام‌دهی و تغییر اولویت‌ در پرداخت تسهیلات نبود بلکه دست‌درازی به ۳۰ درصد منابع ذخیره شده ارزی بود؛ منابعی که امروز در شرایط ورشکستگی دولت، علی خامنه‌ای اجازه استفاده از آن را نمی‌دهد و از حسن روحانی می‌خواهد که کسری درآمد خود را از منابع عمومی بودجه تامین کند.

این البته فقط نقل زمان احمدی‌نژاد نیست، تجربه سال‌های اخیر هم نشان داده است که رهبر ایران اصولا مشکلی با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی ندارد.

۲- نهادهای نظامی؛ شکم‌های بزرگ، دهان‌های باز

علی خامنه‌ای پارسال بر اساس «قانون بودجه» مصوب سال ۱۳۹۷، هنگام بررسی لایحه بودجه این سال، مجلس را وادار به تصویب برداشت ۲.۵ میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای تقویت بنیه دفاعی کرد. این در حالی است که نهادهای نظامی در ایران به واسطه سیطره بر اقتصاد کشور، خود صاحب منابع درآمدی مستقل و قدرتمندی هستند که آن‌ها را حداقل از دست‌درازی به صندوق توسعه ملی بی‌نیاز می‌کند. اما طمع مالی و سیاسی رهبر ایران و نهادهای نظامی زیر نظر او حد ندارد چنان‎که هر جا فرصت تقسیم غنائم است، نهادهای نظامی جلوی صف قرار دارند؛ از بلعیدن اقتصاد رسمی و غیررسمی تا بودجه عمومی، بودجه متفرقه و منابع صندوق توسعه ملی.

حتی برای بودجه امسال هم در حالی که به دلیل شرایط خاص کشور، دولت پیشنهاد کرده بود قید واریز سهم صندوق توسعه ملی را بزند، آیت‌الله خامنه‌ای تمام قد ایستاد و به قیمت توقف بودجه، دولت را مجبور کرد لایحه بودجه را آن طور که او می‌گوید، اصلاح کند.

ظاهرا این کار رهبر ایران، دفاع از صندوق بود اما در باطن و دقت در جزییات نشان می‌دهد که آیت‌الله خامنه‌ای عملا با این کار، منابع آزاد شده صندوق در سال جاری را به سمت و سویی که می‌خواهد، هدایت می‌کند؛ یعنی از ۴۰ هزار میلیارد تومان آزاد شده با عنوان سقف دوم بودجه، ۲۰ هزار میلیارد تومان (حدود چهاردرصد کل منابع بودجه) مستقیم به حساب ستاد کل نیروهای مسلح برود تا بدون نظارت و بی‌آن که به کسی جواب بدهد، در هر کجا که خواست هزینه کند.
جالب این که تحقیقات «ایران‎وایر» پس از رونمایی بودجه سال ۱۳۹۸ نشان می‌دهد از ۲۰ هزار میلیارد تومان باقی‌مانده هم باز چهار هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان دیگر سهم نهادهای نظامی و امنیتی است و چیزی حدود ۳۰۰ میلیارد تومان به نهادهای مذهبی و تبلیغاتی می‌رسد.

مطالب مرتبط:

رمزگشایی از «رهنمودهای رهبری» برای بودجه ۹۸

چرا دفاع رهبری از صندوق توسعه ملی ترسناک است؟- بخش دوم

رهبر ایران و نهادهای زیر نظر او در شش سال گذشته از کارشکنی برای دولت فروگذار نکرده‌اند. از مجادلات لفظی گذشته تقریبا می‌توان رد کارشکنی را در تمام طرح‌های خرد و کلان دولت دید؛ از کارشکنی در «برجام» و عادی‌سازی روابط با غرب -حتی اروپا- گرفته تا تامین هزینه مدیریت بلایای طبیعی.

در همین زمینه می‌توان پاسخ رد رهبر ایران به درخواست رییس‌جمهوری برای استفاده از منابع صندوق توسعه ملی را برای جبران خسارت‌های سیل تحلیل و ارزیابی کرد.

آیا به جز صندوق توسعه ملی، چیزی برای جبران خسارت سیل وجود دارد؟

کمی حساب و کتاب نشان می‌دهد حتی روی کاغذ هم جبران خسارت‌های سیل اخیر از منابع جاری و عمرانی بودجه شبیه شوخی است.

۱- پنج درصد بودجه یعنی چه؟

رهبر ایران در نامه خود به «حسن روحانی، از او خواسته است تا هزینه‌‌ها را پیش از هر چیز، از محل پنج درصد مقرر در بودجه عمومی تامین کند.

بند «م» ماده ۲۸ «قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)» سقف برداشت تن‌خواه برای وقوع حوادث غیرمترقبه، از جمله خشک‌سالی و سیل را تا سه درصد بودجه عمومی افزایش داده است. این تن‌خواه باید تا پایان همان سال از محل‌صرفه‌جویی در اعتبارات عمومی و یا اصلاح بودجه تسویه شود.

از سوی دیگر، در این قانون الحاق سقف برداشت از تن‌خواه بودجه عمومی در «قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران» هم از ۱.۲درصد به دو درصد افزایش پیدا کرده است.

اگر این دو را با هم جمع کنیم، دولت می‌تواند امسال پنج درصد منابع عمومی بودجه سال ۱۳۹۸ را صرف جبران خسارت سیل کند؛ چیزی در حدود ۱۰ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان.

این عدد در بهترین حالت، حدود یک سوم برآوردهای اولیه خسارت سیلی است که به گفته وزیر کشور، تا این جای کار چیزی در حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار میلیارد تومان خسارت روی دست دولت گذاشته است.

۲- ظرفیت بودجه عمرانی چه قدر است؟

رهبر ایران هم‎چنین از جابه جایی بودجه عمرانی صحبت کرده که با احتساب بودجه عمرانی متفرقه و استانی، چیزی در حدود ۸۵ هزار میلیارد تومان است. از این میزان، بیش از ۱۳ هزار ۵۰۰ میلیارد تومان هم بودجه عمرانی اختصاصی است؛ مثلا بودجه عمرانی «قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا» ۱۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که به طور اختصاصی، از محل درآمدهای خود این نهاد بدون واریز به حساب خزانه در همین قرارگاه هزینه می‌شود. بنابراین، بودجه عمرانی واقعی در سال ۱۳۹۸ چیزی در حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان است که تصور تحقق آن محال است.

در شرایط نسبتا پایدار سال ۱۳۹۷، فقط ۴۴ درصد بودجه عمرانی تحقق پیدا کرد. امسال قطعا با توجه به شرایط خاص کشور و مشکلات تامین منابع نفتی و مالیاتی و نیز افزایش هزینه‌های جاری مثل حقوق کارمندان و بازنشستگان، حتی اگر ۴۰درصد بودجه عمرانی هم تحقق پیدا کند، جای امیدواری است. با این حساب، وقتی از جابه‌جایی بودجه عمرانی صحبت می‌شود، حرف از چیزی در حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان در بهترین حالت ممکن است؛ یعنی اگر کل بودجه عمرانی کل کشور هم به جبران خسارت‌های سیل اختصاص پیدا کند، باز کم‎تر از رقم مورد نیاز است. ضمن آن که کل خسارت‌های سیل، عمرانی نیست. بخش عمده‌ای از خسارت‌ها، کمک‌های نقدی و جاری به مردمی است که جان و مال خود را در جریان سیل از دست داده‌اند.

۳- چاپ پول؟

منبع سوم پیشنهاد آیت‌‌الله خامنه‌ای هم استفاده از بیمه و تسهیلات بانکی است. بیمه خصوصی که در ایران بیش‌تر به شوخی می‌ماند اما معنی بیمه دولتی و تسهیلات بانکی هم چیزی جز استفاده از منابع مالی (استقراض) نیست. این در حالی است که کل منابع مالی دولت در سال ۱۳۹۸، حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود که خود این رقم هم به اندازه کافی نگران‌کننده است. در واقع، ترجمه ساده آخرین پیشنهاد آیت‌الله خامنه‌ای برای تامین خسارت سیل، چاپ پول و استقراض از بانک مرکزی است که حتما شدت و زمان پدیدار شدن آثار تورمی آن زودتر از استفاده از منابع صندوق توسعه ملی است. در چنین شرایطی، صحبت‌های رییس بانک مرکزی و رییس‌جمهوری ایران برای استفاده از منابع صندوق توسعه ملی قابل درک است.

دولت ایران امسال برای تامین حقوق و مزایای کارمندان و بازنشستگان هم با مشکل مالی رو‌به‌رو است؛ آن هم در شرایطی که هیچ راه‎کاری برای جذب سرمایه‌گذاری یا حتی کمک خارجی وجود ندارد. روحانی عملا برای فروش نفت در مضیقه تحریم‌های امریکا علیه ایران است و رکود اقتصادی نیز موجب شده است تا امیدی به درآمدهای عمومی (عمدتا مالیاتی) نباشد. این وضعیت یک بن‌بست تمام عیار به شمار می‎رود که رهبر ایران حتی حاضر به پذیرش آن نیست.

در چنین شرایطی، واکنش تند و بی‌سابقه علی خامنه‌ای را می‌توان به حساب کارشکنی برای دولت نوشت. چرا که تجربه و سابقه نشان داده است رهبر ایران در استفاده از منابع ذخیره ارزی برای سازمان‌های ثروتمند نظامی، صداوسیما و نهادهای تبلیغاتی و دینی و حتی صندوق مهر رضا، در حد دست‌درازی به ۳۰ درصد ذخایر ارزی مشکلی ندارد اما حالا در شرایط بحرانی که سیل امان مردم ایران را بریده است، مته به خشخاش می‌گذارد.

ترس از ترک‌تازی رهبری و سپاه زیر نظر او

در چنین شرایطی، میدان برای ترک‌تازی نظامیان و منتقدان با نفوذ دولت باز و فراخ است. علاوه بر نمایش‌های سیاسی، نهادهای قدرتمند و ثروتمند زیر نظر رهبری، از همه مهم‌تر سپاه، می‌توانند از آب گل‌آلوده ماهی بگیرند؛ یعنی هم مستقیما وارد میدان شوند و وجهه خود را در جامعه بازسازی و هم منابع صندوق توسعه ملی و ذخایر ارزی را برای روز مبادا نزد خود حفظ کنند.

به فرض تداوم شرایط فعلی، این بازی دست کم دو اثر مخرب دارد؛ یکی سیاسی است که باعث بی‌اعتباری بیش‎تر دولت می‌شود و و دیگری اقتصادی است. تزریق نقدینگی انباشته ریالی سازمان‌های اقتصادی بزرگ مثل سپاه، آستان قدس رضوی و ستاد اجرایی فرمان امام قطعا باعث هرج و مرج بیش‎تر در ساختار اقتصاد متلاشی ایران می‌شود و عمق رکود تورمی کنونی را افزایش می‌دهد.

اما اگر فرض کنیم که شرایط کنونی تداوم نداشته باشد، منابع ارزی به رهبر ایران و سپاه زیر نظر او اجازه می‌دهند در شرایط بحرانی بتوانند هزینه‌های جنگ‌های نامنظم را تامین کنند. این بدترین سناریوی متصور برای ایران و ترسناک‌ترین حالتی است که فراتر از یک نامه‌نگاری ساده یا تسویه‌حساب‌های سیاسی در جمهوری اسلامی، تهدیدی برای آینده ایران در کوتاه‌مدت خواهد بود.

مطالب مرتبط:
چرا دفاع رهبری از صندوق توسعه ملی عجیب است؟ – بخش اول

رمزگشایی از «رهنمودهای رهبری» برای بودجه ۹۸

مووی مگ: بازیگر ایرانی برای همدردی با مردم سیل زده به این مناطق سفر کرد، که پس از سفر هدیه تهرانی به مناطق سیل زده شایعاتی درباره کمک‌های این بازیگر منتشر شده است.

طبق این شایعات گفته شده که هدیه تهرانی کمک یک میلیارد تومانی به سیل زدگان کرده است. اما این بازیگر درباره این شایعات در صفحه اینستاگرامش مطلبی منتشر کرد و گفت که لطفا شایعه نسازید. هدیه تهرانی با تکذیب این شایعه در اینستاگرامش نوشت:

لطفا شایعه نسازید! آرزو داشتم توانی داشتم که نه برای سیل و مردم سیل زده، که برای آبادی کل ایران تلاش و هزینه میکردم!

اما همانطور که بارها گفته شد، بنده به دلیل اینکه سیلاب ابتدا گلستان آمد در گلستان بودم و همچنان هم هستم.

همانطور که هر بار ضمن ابراز همدردی و همدلی با مردم لرستان و خوزستان در پست ها و لایوها تکرار و اعلام کردم که نبودن ما در تمام شهرهای حادثه دیده دلیل بر بی اهمیتی نیست و همچنان که در گلستان هستیم با گروهای دیگری برای جمع آوری اقلام مورد نیاز و ارسال به لرستان و خوزستان در حد توان و امکان در ارتباط و پی گیر هستیم. بنظرم حتی اگر توان و امکانات مسئولان مملکت را داشتیم باز هم متمرکز بودن در یکجا و کار را تا حد امکان به نتیجه رساندن و نیمه کاره رها نکردن، بهتر از موقت از یک منطقه به منطقه دیگر رفتن است.

لازم است این موضوع را تاکید کنم که من هم یک شهروندم مثل شما و مثل هر آدم دیگری که در حد توان کنار مردم هست و هرگز هم چنین مبالغی را نداشته‌ام که بتوانم در این حد هزینه کنم؛ لطفا ذهن مردم را منحرف نکنید؛ قضاوت ننمایید؛ شایعه نسازید و بجای انگشت اشاره بودن، در کنار هم باشیم!

ایران‌وایر: روسری‌هایشان را دور گردن انداخته بودند و سبدهای حصیری پر از گل در دست داشتند. در واگن‌های زنانه مترو به همه زنان و دختران حتی آن‌ها که با چادر و مقنعه نشسته بودند، گل می‌دادند، روز جهانی زن را تبریک می‌گفتند و عده‌ای از آن‌ها را در آغوش می‌گرفتند و می‌بوسیدند. هشت مارس امسال ویدئوی گل دادن زنان در متروی تهران در شبکه‌های مجازی پر بیننده شد. آن دو زنی که در ویدئو حضور دارند. یاسمن آریانی و مادرش منیره عربشاهی هستند. حالا هر دو در بازداشت به سر می‌برند.

«یاسمن آریانی» ۲۳ ساله فعال مدنی و بازیگر تئاتر است. او عضو کمپین چهارشنبه‌های سفید است. کمپینی که «مسیح علی‌نژاد» روزنامه‌نگار و فعال مدنی برای مخالفت با حجاب اجباری راه‌اندازی کرد. یاسمن به شکل علنی در این کمپین فعالیت می‌کرد و عکس‌ها و ویدئوهای خود را بدون حجاب درصفحات مجازی به اشتراک می‌گذاشت. این بازیگر تئاتر روز دوشنبه در حساب شخصی توئیتر خود از کنار گذاشته شدن به عنوان بازیگر از نمایش «اکتورز استودیو» در تماشاخانه ملک توسط وزارت ارشاد خبر داده بود.

او روز چهارشنبه بیست و یکم فروردین ماه در منزلش بازداشت شده است. یک منبع مطلع درباره جزئیات دستگیری یاسمن آریانی به «ایران وایر» می‌گوید: «بیست و یکم فروردین ساعت سه ظهر دو خانم و یک آقا زنگ در خانه آن‌ها را می‌زنند. حکم جلب و حکم ورود به منزل داشته‌اند. یاسمن، پدر و خواهرش منزل بوده‌اند. همه را داخل اتاق می‌کنند. زمانی که پدر یاسمن اعتراض کرده و واکنش نشان داده، تهدیدش کرده‌اند که اگر به اعتراض‌اش ادامه دهد، سگ شان « میسون» را با تیر می‌زنند.»

به گفته این منبع مطلع تمام کتاب‌ها، لپ تاپ، دست نوشته‌ها و وسایل شخصی یاسمن آریانی را می‌برند و یاسمن را هم بازداشت می‌کنند. او پس از بازداشت در تماس کوتاهی که با خانواده داشته، دلیل بازداشت‌اش را شکایت دادسرای ارشاد عنوان کرده است. اما منبع مطلعی که با ایران وایر گفت‌وگو کرده، علت بازداشت این مادر و دختر را مربوط به ویدئوی پخش گل در مترو می‌داند: «در دو روز گذشته با یکی دیگر از بچه‌هایی که در مترو با یاسمن و مادرش همراهی می‌کرده از طرف وزارت اطلاعات و دایره اجرای احکام تماس گرفته‌‌اند و یکی از آن‌ها را که عضو کمیپن چهارشنبه‌های سفید است تهدید کرده‌اند که اگر به فعالیت‌هایش ادامه دهد، بازداشت می‌شود. از طرف دیگر چند روز پیش فرد دیگری را با عنوان کسی که در مترو گل می‌داده، به اشتباه بازداشت کرده بودند.» اشاره او به بازداشت «ژینوس سبحانی»، شهروند بهایی و منشی سابق کانون مدافعان حقوق بشر است که بعد از ظهر یکشنبه ۱۱ فروردین در منزلش در تهران بازداشت و پس از ساعاتی آزاد شده است. برادر ژینوس سبحانی درباره علت بازداشت خواهرش گفته بود: «در دادسرا به او گفته‌اند دلیل بازداشتش کشف حجاب در روز جهانی زن در مترو بوده و اینکه بر ضد جمهوری اسلامی صحبت کرده و افکار مردم را فاسد کرده است.» این اتهام به این دلیل بوده که چهره او را شبیه عکسی تشخیص داده بودند که در اینترنت منتشر شده است.

یاسمن آریانی ۲۳ ساله فعال مدنی و بازیگر تئاتر و از اعضای کمپین چهارشنبه‌های سفید است

از سوی دیگر در حکم جلبی که برای بردن یاسمن آریانی به خانواده‌اش نشان داده‌اند، نام مادرش، «منیره عربشاهی» هم آمده بوده:«نامه از دادسرای کرج بوده، حکم جلب مادرش منیره عربشاهی را هم داشته اند.»

منیره عربشاهی هم فعال مدنی است او پیش از دستگیری فرزندش در صفحات مجازی خبر داده بودکه برای کمک به مناطق سیل‌زده عازم لرستان شده است. خبر دستگیری یاسمن آریانی اما مادرش را شبانه به تهران می‌کشذ: «منیره به محض شنیدن خبر بازداشت دخترش به تهران برمی‌گردد و جلوی در بازداشتگاه وزرا سراغ دخترش را می‌گیرد و همانجا بازداشت می‌شود.»

پدر یاسمن زمانی که یاسمن را به دادسرا می‌برند، موفق به دیدادر او می‌شود. یاسمن به پدرش اطلاع داده که قرار است او را به زندان قرچک منتقل کند. پدرش هم همانجا از ماموران سوال کرده: «به او می‌گویند تا شنبه او را در زندان قرچک نگه می‌دارند و بعد از شنبه می‌سپارندش دست ما اما یک ماه نه اجازه تماس تلفنی دارد و نه می‌توانید برایش وکیل بگیرید.» یاسمن آریانی دیگر تماسی با منزل نداشته اما صبح روز جمعه، منیره عربشاهی با منزل تماس می‌گیرد و از حضورش در زندان قرچک ورامین خبر می‌دهد: «منیره گفته من قرچکم ولی یاسمن اینجا نیست. در واقع الان نمی‌دانند یاسمن کجاست و خانواده در بی‌خبری از وضعیت فرزندشان به سر می‌برند.»

این اولین بار نیست که یاسمن و منیره بازداشت می‌شوند. یاسمن آریانی ۱۱ مرداد ماه ۹۷ و در جریان اعتراضات سراسری در نزدیکی تئاتر شهر همراه ۱۷ زن دیگر و حدود ۵۰ مرد بازداشت شد. اعتراضات سراسری مردادماه ۹۷ در شهرهای مختلف ایران در رابطه با گرانی و تورم شکل گرفت و زنان نقش پررنگی در این اعتراضات داشتند. یاسمن آریانی در زمان بازداشتش در اعتراضات مردادماه، ویدئویی از داخل ون نیروی انتظامی در اینستاگرام منتشر کرد و از بازداشت‌اش خبرداد. آن‌ها به زندان‌های قرچک و فشافویه منتقل شدند. البته بعد از ۷۵ روز همراه زنان دیگر این پرونده به بازداشتگاه اوین منتقل شد. قاضی مقیسه یاسمن آریانی را در آن پرونده به اتهام اخلال در نظم عمومی به یک سال حبس محکوم کرد. او بهمن ماه سال گذشته و بعد از عفو رهبری به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب از زندان آزاد شد.

منیره عربشاهی هم چند روز پس از حادثه اتوبوس مرگ دانشگاه علوم و تحقیقات و در جریان تظاهرات اعتراضی درباره موضوع اتوبوس‌های فرسوده دانشگاه، مقابل دانشگاه تهران دستگیر شد: «یاسمن آن زمان زندان بود. اما منیره در آن اعتراضات شرکت می‌کرد و همان جا بازداشت شد و ۶ روز در زندان قرچک بود.»

او حالا دوباره در زندان قرچک است و دنبال دخترش یاسمن می‌گردد.

ایران آنلاین: پیشنهاد جالب معاون دادستان/ پیشگیری از فروش چادرهای هلال احمر توسط فضای مجازی
فضای مجازی جامعه را به سمت شفافیت می برد/ آگهی فروش چادرهای امدادی در سایت های اینترنتی در میان امواج مشکلات مردم مناطق سیل زده باعث حیرت بسیاری از مردم شد که البته سایت دیوار به حذف این آگهی ها اقدام کرد/

معاون دادستان کل کشور در امور فضای مجازی گفت: بسیاری از مشکلات و تخلفات مانند فروش چادرهای هلال احمر در گذشته نیز وجود داشته ولی امروز طرح آن در فضای مجازی باعث ایجاد شفافیت و مانع سوء استفاده سودجویان می شود.
آگهی عجیب فروش چادرهای امدادی در سایت اینترنتی

به گزارش خبرنگار قضایی ایرنا انتشار آگهی فروش چادرهای امدادی در سایت های اینترنتی در میان امواج مشکلات مردم مناطق سیل زده باعث حیرت بسیاری از مردم شد که البته سایت دیوار به حذف این آگهی ها اقدام کرد.

40 آگهی برای فروش چادرهای غیرقابل فروش هلال احمر

چادرهای هلال احمر که جمله غیرقابل فروش بر روی آنها نوشته شده در 40 آگهی به قیمت های مختلف عرضه شده بود. سایت دیوار این آگهی ها را حذف و اعلام کرد که هیچ آگهی دیگری با این محتوا منتشر نخواهد شد.
جمعیت هلال احمر با تقدیر از این اقدام اعلام کرد که چادرهای امدادی و اقلام امدادی و زیستی هلال احمر به صورت رایگان در بین خانواده های آسیب دیده توزیع می شود و غیرقابل فروش هستند.
هلال احمر همچنین اعلام کرد: در برخی نقاط و شرایط خاص همچون حوادث بزرگ مانند زلزله کرمانشاه و بم، بنا به دلایلی همچون نبود امنیت و هرج و مرج در منطقه و درخواست های فراوان ممکن است این گونه اقلام بیشتر از نیاز توزیع شود و هموطنان دریافت کننده این اقلام به هر دلیلی ممکن است تصور کنند که می توانند سهمیه خود را بفروشند.
با توجه به اطلاعیه هلال احمر، خرید و فروش این چادرها غیرقانونی است

جواد جاویدنیا، معاون دادستان کل کشور در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: علاوه بر سایت دیوار موارد متعددی دیگری وجود دارد که آگهی چادرهای هلال احمر را منتشر کرده بودند که سریع این آگهی ها را حذف کردند چون با توجه به اطلاعیه هلال احمر، خرید و فروش این چادرها غیرقانونی است و افرادی از این موقعیت سوء استفاده کرده اند.
باید کانکس ها و چادرهای مازاد یا رفع نیاز شده در کرمانشاه بازگردد

وی خواستار ایجاد ساز و کاری برای بازگرداندن برخی اموال مازاد یا رفع نیاز شده توزیع شده میان سیل زدگان شد و گفت: کانکس هایی نیز سال گذشته در میان زلزله زدگان کرمانشاه توزیع شد که باید تکلیف آنها مشخص شود. چون برای برخی از هموطنان خانه هم ساخته شده ولی هنوز تکلیف برخی کانکس ها مشخص نشده است.
معاون دادستان کل کشور افزود: اگر دریافت کنندگان کالاها در مناطق سیل زده یا زلزله زده بدانند که چه تکلیفی نسبت به اموال دریافتی دارند، شاهد چنین مشکلاتی نخواهیم بود.
وی اضافه کرد: در زلزله بم نیز چنین مشکلاتی وجود داشت ولی در این اندازه رسانه ای نشد. چنین مواردی در گذشته نیز ممکن است وجود داشته باشد ولی در فضای مجازی مطرح نشد تا مسئولان به آن توجه کنند. زمانی که چنین مسائلی در فضای مجازی مطرح می شود مسئولان مجبور به عکس العمل در مقابل آن می شوند و این امر موجب شفافیت و منابع سوء استفاده می شود.

دویچه‌وله: گزارش‌های مختلفی از اعتراضات مردم مناطق سیل‌زده ایران منتشر شده است. رسانه‌های ایران از “خشم مردم پل‌دختر” خبر داده‌اند. وزیر کشور و فرمانده پلیس ایران “اخلالگران در نظم و امنیت” را تهدید به “برخورد قاطع” کرده‌اند.

در پی گذشت بیش از دو هفته از بارش‌های شدید و وقوع سیل در ایران که تلفات جانی و خسارت‌های مالی بسیاری بر جای گذاشته، گزارش‌های مختلفی از اعتراض مردم مناطق سیل‌زده، از جمله در مواجهه با مقام‌های دولتی، حکومتی و نظامی جمهوری اسلامی، منتشر شده است. گرچه برخی از این گزارش‌ها را رسانه‌های رسمی داخلی مخابره کرده‌اند، اما هنوز بسیاری از خبرها و تصاویری که از این اعتراضات، به‌خصوص در شبکه‌های اجتماعی، منتشر شده هنوز به‌طور مشخص از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی تأیید نشده‌اند.

از جمله خبرگزاری ایلنا امروز پنجشنبه ۱۵ فروردین (چهارم آوریل) از “خشم مردم پل‌دختر” در مواجهه با استاندار لرستان و نماینده این شهرستان در مجلس خبر داد و نوشت: «در پی ضعف در امدادرسانی و بی‌توجهی مسئولان به وضعیت سیل‌زدگان لرستان، مردم شهرستان پل‌دختر واکنش تندی نسبت به استاندار لرستان و نماینده این شهرستان داشتند.»

این خبرگزاری با استناد به “یک منبع آگاه” نوشت که مردم “خشمگین و ناراضی” شهرستان پل‌دختر در لرستان در اعتراض به “شرایط بحرانی ناشی از سیل و عدم رسیدگی به مشکلات‌شان و همچنین ضعف مسئولان در امدادرسانی” در “واکنش تندی” نسبت به این دو مقام “به‌شدت از وضعیت موجود و بی‌توجهی‌ها گلایه کردند”.

این “منبع آگاه” ضمن تأکید بر “به‌حق” بودن اعتراضات مردم به شرایط رسیدگی به وضعیت سیل‌زدگان، گفته است که این اعتراضات “بسیار تند” بوده و معترضان “مسبب شرایط بوجود آمده” را مسئولان استان لرستان می‌دانند.

فرماندار پل‌دختر در این میان شرایط مردم این شهرستان را “سخت” توصیف کرده و از نیاز فوری به کمک‌رسانی خبر داده است. او همچنین کمک‌های ارسالی را با توجه به حجم و میزان خسارات وارده به پلدختر “ناکافی” دانسته است.

طبق آخرین آمار سازمان اورژانس ایران، در جریان سیل اخیر در استان لرستان ۱۴ نفر جان خود را از دست داده‌اند، یک نفر مفقود شده و ۲۵۶ نفر مصدوم شده‌اند. همچنین علاوه بر خسارت‌های جدی به زیرساخت‌های این استان، به گزارش ایرنا، “۲۰ هزار نفر” نیز آواره شده و “بسیاری خانه و زندگی‌شان را به‌طور کامل از دست داده‌اند”.

همچنین فیلمی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشانگر اعتراض و شعارهای تند مردم به هنگام دیدار محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، در روز گذشته از شهرستان پل‌دختر است.

معترضان “عصبی و احساساتی”

هم‌زمان “باشگاه خبرنگاران جوان” منتسب به صدا و سیمای جمهوری اسلامی، روز گذشته از “حمله مسلحانه افراد ناشناس” به احمد خادم سیدالشهدا، فرمانده قرارگاه کربلای سپاه پاسداران واقع در جنوب غرب ایران، خبر داد. به گزارش این خبرگزاری، زمانی که این فرمانده سپاه در حال بازدید از “مناطق مستعد سیل‌گرفتگی” در روستای صحفه بود “افراد ناشناس وی را هدف شلیک گلولهقرار دادند که با هوشیاری و اقدام سریع سردار از منطقه خارج و به نقطه امن انتقال داده شد”.

احمد خادم سیدالشهدا گفت که سیل‌زدگان معترض جوانانی “عصبی و احساساتی” بوده‌اند

این خبر اما شامگاه گذشته توسط احمد خادم سیدالشهدا تکذیب شد. این سردار سپاه به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت: «امروز برای بررسی وضعیت سیلاب در منطقه نیزارهای نیشکر امیرکبیر رفته بودیم که کشاورزان سیلاب زده منطقه اعتراضاتی داشتند.» او افزود که سوءقصدی در کار نبوده و تنها “برخی از جوانان منطقه” که سیلاب وارد مزارعشان شده و خساراتی را متحمل شده‌اند «مقداری عصبی و احساساتی شده بودند و به ما اعتراض کردند ولی ما بدون توجه به عصبانیت آنها به ماموریت خود که همانا نجات جان مردم است ادامه خواهیم داد».

اشاره این فرمانده سپاه به شکستن سیل‌بندها در مناطقی است که گفته می‌شود با اعتراض افرادی مواجه شده که نمی‌خواهند مزارع و زمین‌های کشاورزی خود را از دست بدهند.

سردار خادم سیدالشهدا افزود: «برای اینکه سیل جان مردم را به مخاطره نیندازد مجبوریم در جاهایی سیل‌بندها را بشکنیم تا آب از شهرها و روستاها دور شود که به ناچار این عمل باعث ضرر و آسیب به برخی کشاورزان هم خواهد شد.»

این مقام ارشد سپاه در مورد یکی دیگر از دلایل اعتراض مردم گفت: «هر چند رییس جمهوری قول داده است که تمامی خسارات کشاورزان را بعد از ارزیابی پرداخت خواهند کرد ولی کشاورزان که عدم پرداخت خساراتشان در سیل ۹۵ را تجربه کرده‌اند از عمل نشدن به وعده دولت نگرانند.»

این فرمانده سپاه با تأیید اینکه در “منطقه نیزارهای نیشکر امیرکبیر” عده‌ای از معترضان “با تهدید اعلام کردند که اجازه نخواهیم داد سیل‌بندهای منطقه شکسته شوند”، افزود: «ولی ما نجات جان آنها برایمان مهم است.»

در شبکه‌های اجتماعی تصاویر تنش در این منطقه و نیز مشایعت شدن احمد خادم سیدالشهدا به سوی خودروی حامل او توسط محافظان‌اش مشاهده می‌شود.

درگیری سپاه با مردم سیلزده در خوزستان
تلاش نيروهاى امنيتى سپاه برای باز كردن سيل بند ها وغرق روستاى #شمريه در دهستان اسماعیلیه با آب #كارون به درگيرى با اهالى روستا منجر شد. / ۱۴ فروردین۹۸@SepehrAzadi pic.twitter.com/IVQeA2SJ6i

— Kiarash (@Kiarash19550586) April 4, 2019

هشدار درباره “برخورد قاطع با اخلال‌گران”

در پی انتشار گزارش‌های مختلفی از ناآرامی در مناطق سیل‌زده، عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور ایران، امروز پنجشنبه بدون اشاره به موارد مشخص، از “بروز بی‌نظمی و ایجاد اختلال” و “حتی ایجاد درگیری با امدادرسانان” در مناطق سیل‌زده خبر داد و “برخورد قاطع با عاملان بی‌نظمی” را “از سوی ارگان‌های ذیربط ضروری” عنوان کرد.

به گزارش ایلنا، وزیر کشور ایران با اشاره به “انتشار برخی گزارش‌ها مبنی بر وقوع بی‌نظمی‌ها در جریان امدادرسانی” گفت: «متاسفانه با وجود تلاش چشمگیر و شبانه‌روزی همه نهادها و سازمان‌های امدادرسان در برخی موارد شاهد بروز بی‌نظمی و ایجاد اختلال در قالب مراجعات مکرر چندباره غیرضرور و حتی ایجاد درگیری با امدادرسانان هستیم که این اقدامات موانع جدی امدادرسانی به‌موقع و سریع را موجب شده است و از هموطنان عزیز می‌خواهیم با صبر و طمانینه و حفظ آرامش که برآمده از فرهنگ غنی ایرانی واسلامی است اجازه دهند امدادگران بر اساس ضوابط تعریف شده به امدادرسانی بپردازند.»

حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی نیز ضمن هشدار به “اخلالگران نظم و امنیت”، وظیفه اصلی نیروی انتظامی را “استقرار نظم و امنیت در مناطق سیل‌زده و گسترده کردن چتر امنیتی در این مناطق” عنوان کرد. اشتری تاکید کرد: «پلیس با اخلال‌گران نظم و امنیت در مناطق سیل‌زده قاطعانه برخورد می‌کند.»

فرمانده ناجا همچنین در بازدید از شهرستان‌های سیل‌زده معمولان و پل‌دختر و روستاهای اطراف آن وضعیت امنیتی این منطقه را “مناسب” توصیف کرد، اما در عین حال گفت: «البته باید تقویت شود از همین‌رو روز گذشته بیش از ۱۰۰۰ نفر نیروی کمکی از شهرستان‌های اطراف و یگان ویژه اعزام شدند و در این مناطق تقسیم شده‌اند. همچنین ایستگاه‌های بازرسی و کنترل در گلوگاه‌ها ایجاد شده و گشت‌های سیار خودرویی و پیاده در شهر حضور دارند.»

با وجود خسارت‌های سنگینی که سیل اخیر در مناطق مختلف به بار آورده، مقام‌های جمهوری اسلامی تأکید کرده‌اند که این خسارت‌ها “کاملا جبران خواهد شد”. علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز گذشته گفت: «این ویرانی‌ها و تخریب خانه‌ها و مزارع باید جبران شود و خواهد شد.» علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز شامگاه گذشته گفته بود: «سیل‌زدگان نگران جبران خسارات نباشند.»

در شرایطی که به گفته خود مقام‌های جمهوری اسلامی آسیب‌دیدگان نگران جبران خسارت‌های ناشی از سیل هستند، شماری از آنان، به‌خصوص مقام‌های وزارت خارجه، از “بلوکه بودن حساب‌های هلال احمر ایران” خبر داده‌اند. حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران نیز به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا “اقدام آمریکا در جلوگیری از ورود کمک‌های بین‌المللی” برای آسیب‌دیدگان سیل را “جنایت بی‌سابقه” توصیف کرده است.

این در حالی است که مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، سه‌شنبه گذشته با انتشار بیانیه‌ای ضمن ابراز همدردی با قربانیان سیل در ایران، بر آمادگی کشورش برای کمک به سیل‌زدگان از طریق صلیب سرخ جهانی و هلال احمر تأکید کرده بود. پمپئو در عین حال عامل اصلی خسارت‌های شدید سیل ویرانگر در ایران را “سوءمدیریت” حاکمیت جمهوری اسلامی دانسته و گفته بود: «رژیم ایران عوامل خارجی را مقصر اعلام می‌کند در حالی که در حقیقت سوءمدیریت آنهاست که به این فاجعه انجامیده است.»

پیش‌تر نیز وزارت خارجه آمریکا ضمن تسلیت به خانواده قربانیان سیل‌ در ایران در توییتر اعلام کرده بود: «ما مانند همیشه آماده کمک هستیم، همان‌طور که در سایر نقاط جهان در اینگونه شرایط پیشتاز هستیم.»

با وجود این، مقام‌های جمهوری اسلامی از موانعی سخن می‌گویند که آمریکا بر سر راه ورود کمک‌های بشردوستانه به این کشور قرار داده است. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، سه‌شنبه گذشته در صفحه توییتر خود اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به سیل‌زدگان ایران از طریق صلیب سرخ جهانی و هلال احمر را “خبر جعلی” خواند و “خبر واقعی” را از نظر خود چنین توصیف کرد: «بر اساس اظهارات رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، جمعیت هلال احمر ایران نمی‌تواند هیچ‌گونه منابع مالی را به دلیل تحریم‌های غیرقانونی آمریکا دریافت کند.»

با وجود این، رابرت پالادینو، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، سه‌شنبه گذشته بر مستثنا بودن “موارد مرتبط با غذا، دارو و اقلام پزشکی” در تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران تأکید کرده و با اشاره به سخنان مایک پمپئو گفته بود که این کشور کمک‌هایش را “از طریق نهادهای بین‌المللی همچون صلیب سرخ و هلال احمر” برای سیل‌زدگان ایران خواهد فرستاد.

کمک یک میلیون و دویست هزار یورویی اتحادیه اروپا به سیل‌زدگان در ایران

در این میان کریستوس استیلیانیدس، کمیسر امور کمک‌‌های بشردوستانه اتحادیه اروپا، از کمک یک میلیون و دویست هزار یورویی اتحادیه اروپا به سیل‌زدگان ایران خبر داده است. او در صفحه ‌شخصی‌اش در توییتر به زبان فارسی نوشت: «پس از سیل شدید در ایران اتحادیه اروپا برای کمک به آسیب پذیرترین جوامع ۱.۲ میلیون یورو به کمک اولیه اضطراری تخصیص داده است. اتحادیه اروپا در این زمان دشوار با مردم ایران همبستگی کامل دارد.»

پس از سیل شدید در #ایران اتحادیه اروپا برای کمک به آسیب پذیرترین دجوامع ۱.۲ میلین یورو به کمک اولیه اضطراری تخصیص داده است. اتحادیه اروپا در این زمان دشوار با مردم ایران همبستگی کامل دارد.

— Christos Stylianides (@StylianidesEU) April 4, 2019

تحویل دادن “کمک‌های نقدی به کنسولگری”

همچنین برخی از نمایندگی‌های جمهوری اسلامی در خارج از کشور نیز از باز شدن حساب‌هایی جهت دریافت کمک‌های نقدی برای سیل‌زدگان خبر داده‌اند.

Iran sammelt im Ausland Spenden für Betroffenen von Überschwemmungen (london.mfs.ir)

از جمله سفارت جمهوری اسلامی ایران در لندن متن اطلاعیه “مرکز اسلامی انگلیس” را با درج مشخصات حساب بانکی آن برای جمع‌آوری کمک‌های مالی برای آسیب‌دیدگان سیل اخیر منتشر کرده است.

سرکنسولگری جمهوری اسلامی در میلان نیز در اطلاعیه‌ای خطاب به ایرانیان مقیم شمال ایتالیا، با ذکر مشخصات بانکی، از آنها خواسته است تا در صورت تمایل کمک‌های نقدی ریالی و یورویی خود را به این حساب‌ها واریز کنند.

Iran sammelt im Ausland Spenden für Betroffenen von Überschwemmungen (milan.mfa.ir)

در اطلاعیه مزبور از کمک‌کنندگان خواسته شده است، در صورتی که مایل به ارسال کمک‌های نقدی یورویی هستند، “در قبال دریافت رسید، وجه نقد را به کنسولگری تحویل داده” یا کمک‌هایشان را به حساب بانکی ذکرشده واریز و “تصویر رسید پرداخت” را به کنسولگری ایران ارسال کنند.

کمک‌های صلیب سرخ آلمان نیز امروز به مقصد ایران ارسال شده است. به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی، این کمک‌ها “شامل ۴۰ قایق نجات بادی و تجهیزات مخصوص نجات در مجموع به وزن هفت و نیم تن”، از فرودگاه برلین به مقصد تهران ارسال شده است.

در روزهای گذشته شماری از نهادهای بین‌المللی همچون سازمان ملل و نیز برخی کشورها از جمله آلمان، بریتانیا و ترکیه برای کمک به سیل‌زدگان ایران اعلام آمادگی کرده بودند. به گزارش رسانه‌های ایران، ماریا ویوتی، رئیس دفتر دبیرکل سازمان ملل، در تماسی تلفنی با اسحاق آل حبیب، سرپرست نمایندگی دائم ایران در این نهاد بین‌المللی، مستثنا بودن کمک‌های انسان‌دوستانه از هر گونه تحریمی را “بدیهی” دانسته است.

اوگوچی دانیلز، نماینده “برنامه توسعه” سازمان ملل متحد در ایران نیز سه‌شنبه گذشته اعلام کرد که تیم سازمان ملل “از نزدیک” شرایط سیل در ایران را رصد کرده و چنانچه دولت ایران درخواست دهد، این تیم حمایت‌های لازم را از تلاش‌های دولت بعمل خواهد آورد.

دوشنبه گذشته نیز حمید بعیدی‌نژاد، سفیر جمهوری اسلامی در بریتانیا، در حساب توییتر خود نوشته بود: «صلیب سرخ انگلستان آمادگی کامل دارد به‌محض دریافت فهرست مورد نیاز اقلام فوری کمک‌رسانی و تجهیزات مقابله با سیل از سوی هلال احمر ایران، موارد مورد نیاز را بصورت فوری به ایران ارسال کند.»

جمعیت هلال احمر ترکیه نیز پنج کامیون محموله بشردوستانه شامل چادر، ملحفه، پتو، ظروف آشپزخانه و چراغ‌های خوراک‌پزی به ایران ارسال کرده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی در حالی از تأثیر منفی تحریم‌های آمریکا بر کمک‌رسانی به سیل‌زدگان سخن می‌گویند که اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری ایران، دوشنبه گذشته گفته بود: «کشوری که این همه ثروت دارد دستش را برای کمک دراز نمی‌کند.»

در جریان سیلاب و بارندگی‌های شدید در ایران که با آغاز سال جدید خورشیدی (۱۳۹۸) اکثر استان‌های کشور را در بر گرفت، ۷۰ نفر کشته و صدها نفر مصدوم شدند. از دیگر پیامدهای سیل اخیر، بی‌خانمان شدن ده‌ها هزار ایرانی و هزاران میلیارد تومان خسارت بود.

رادیوفردا: «پس از این می‌گوییم، زمین با تمام کوه‌ها و دشت‌ها و پستی‌ها و بلندی‌هایش کروی شکل است.»

این جمله که امروزه ممکن است در کتاب‌های علوم مدارس ابتدایی تدریس شود چنان بدیهی است که هیچ رمز و رازی در آن نهفته نیست مگر رمز یکی از مشکلات بزرگ ایرانیان امروز.

مشکل بزرگی که پارسال عیسی کلانتری، رئیس سازمان محیط زیست ایران آن را چنین توصیف کرده: «با این که امروز ما به ورشکستگی آبی رسیده‌ایم اما در هیچ کجای دنیا دیده نمی‌شود آب تجدیدپذیر ۸۸ میلیارد متر مکعب و مصرف آن ۹۷ میلیارد متر مکعب باشد.»

اشاره آقای کلانتری به بحران آب ایران است که پیشتر گفته بود اگر وضع به همین منوال پیش برود تمدن ایران هم از بین خواهد رفت.

روز جمعه هم‌زمان با روز جهانی آب در همین سرزمینی که در خطر بحران آب است سیل ترکمن صحرا را غرق آب کرد. هشدارهای هواشناسی نشان می‌دهد احتمال وقوع سیل در استان‌های دیگر کشور هم وجود دارد.

این وضعیت نتیجه تحقیقات گروهی از کارشناسان را تایید می‌کند که پیشبینی کرده‌اند در سال‌های آینده ایران با خشکسالی‌های طولانی و هم‌زمان سیل‌های شدید روبه‌رو خواهد شد. این یعنی بحران آب به شدیدترین وضع ممکن. نتیجه این تحقیقات اخیرا در مجله علمی «نیچر» منتشر شده است.

اما کروی بودن زمین چطور می‌تواند پاسخی برای مشکلات امروز ایران باشد؟

در طول تاریخ دانشمندان ایرانی بهترین راه حل‌ها را برای بحران آب پیدا کرده‌اند. سرآمد همه آنها هم دانشمند سده پنجم هجری قمری ابوبکر محمد بن حسن کرجی بوده است. کسی که هم دوره بوعلی سینا، ابوریحان بیرون و زکریای رازی بوده و نویسنده همان جمله «کروی بودن زمین» است.

کرجی پانصد سال قبل از گالیه و کُپلر و ششصد سال قبل از نیوتن با اطمینان و دانش کامل، بدون حضور در دادگاه تفتیش عقاید در اولین جمله فصل اول کتاب «انباط المیاء الخفیه» که ترجمه فارسی آن می‌شود «استخراج آب‌های پنهانی» نوشته بود:

«پس از این می‌گوییم، زمین با تمام کوه‌ها و دشت‌ها و پستی‌ها و بلندی‌هایش کروی شکل است»

اما کمتر کسی از او چیزی شنیده و جالب است که تخصص اصلیش ریاضیات و مهندسی آب و هیدرولوژی (آبشناسی) بوده.

کتاب «استخراج آب‌های پنهانی» مرجع کاملی است که اصول اولیه مهندسی آب را توضیح داده. جریانات آب، منابع آبی و محاسبات مورد نیاز برای ساختن قنات، سطح تراز و بعضی از اصول دیگر نقشه برداری در این کتاب وجود دارد و حتی تقسیم‌بندی منابع آب در آن طوری‌ست که به نوعی منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر آب قابل درک است و در این کتاب می‌توان نتیجه گرفت برداشت بی‌رویه از منابع تجدیدپذیر می‌تواند بحران ایجاد کند، چیزی که آقای کلانتری بعد از سال‌ها تحصیل، کار و تجربه وزارت، ظاهراً تازه به آن رسیده است. بقدری کتاب‌های کرجی حاوی مطالب فنی و پیشرفته است که کارشناسان می‌گویند او سال‌ها از زمان خود جلوتر بوده.

باور به کروی بودن زمین به کرجی این امکان را داد که در علوم مهندسی آب سرآمد و بسیار جلوتر از زمان خود باشد.

در طول تاریخ ایرانیان کرجی را نمی‌شناختند و از مطالبش هم هیچ بهره‌ای نبردند، برعکس، دانشمندان اروپایی به خوبی از دانش کرجی استفاده کرده‌اند. اما چرا درحالی که دانشمندان عصر او مثل ابن سینا و ابوریحان و رازی چنین شناخته شده هستند، کرجی در ایران شناخته شده نیست؟

جواب بسیار مایوس کننده است. کرجی را اولین بار فرانتس وپکه، شرق شناس آلمانی در سال ١٨٥٣ میلادی به دنیا معرفی کرد. البته با نام کرخی، اشاره به محله قدیمی در غرب بغداد، جایی که کرجی سکونت داشت و با حمایت خلیفه عباسی سال‌ها تحقیق و نگارش می‌کرد.کرجی را سال‌ها به عنوان دانشمند عرب می‌شناختند، شاید این دلیلی بود که ایرانیان چندان تمایلی به بهره بردن از دانش او نداشتند. کرجی با ضعف خلافت وقت عباسی به طبرستان مهاجرت کرد اما در مقدمه همان کتاب شاهکارش «استخراج آب‌های پنهانی» نوشته:

«چون به سرزمین عراق وارد شدم و مردم آن دیار را از کوچک و بزرگ دوستدار دانش دیدم، دریافتم که دانش و اهل دانش را بزرگ و محترم می‌شمارند. در مدتی که درآنجا بودم تصنیفی در حساب و هندسه پرداختم. سرانجام وقتی به سرزمین جبل (مازندران) بازگشتم مطالبی که از اوضاع عراق تصنیف کرده بودم در جبل گم شد و ناپدید گشت. شعله اشتیاق تصنیف فرونشست و طبع آماده به تالیف فرو افسرد.»

معمولا نویسنده در مقدمه کتاب محتوی کلی مطالب را می‌نویسد و اگر این چنین باشد شاید بتوان گفت برای حل بحران آب در ایران باید ابتدا مشکل بزرگ فرهنگی در ایران حل شود. مشکل فرهنگی که باعث می‌شود مدیران ایرانی بحران را نپذیرند و درپی راه حل‌های کوتاه مدت باشند.

افسوس که هنوز هم داستان کرجی در ایران تکرار می‌شود و اگر او امروز هم به ایران می‌آمد بعید نبود با همان رفتار روبرو می‌شد. شاهد این مطلب هم رفتاری است که با بسیاری از نخبگان علمی در ایران شده است.

اگرچه پدیده گرمایش زمین در عصر حاضر بحران کنونی آب را تشدید می‌کند ولی ظاهرا این مسئله در فلات ایران سابقه طولانی دارد. چرا که داریوش، شاه ایران زمین در کتیبه بیستون از اهورامزدا می‌خواهد سرزمنیش را از سه چیز محافظت کند: دشمن، دروغ و خشکسالی. به این معنی که این بحران در ایران وجود داشته و همیشه راه حل‌هایی هم پیدا شده اما تا زمانی که مسئولان جمهوری اسلامی، بحران آب را پدیده سیاسی و امنیتی می‌دانند هیچ امیدی به رفع آن نیست.

صدای آمریکا: نماینده ویژه دولت ایالات متحده در امور ایران درباره برخی درخواست‌ها برای لغو روادید بستگان مقام‌های جمهوری اسلامی که در آمریکا تحصیل یا زندگی می‌کنند، گفت این موضوع تحت بررسی است.

برخی نمایندگان کنگره برای تنبیه ایران بابت گروگان‌گیری هایش تلاش جدیدی را برای لغو روادید صادره برای بستگان مقام‌های رژیم ایران که در آمریکا تحصیل یا کار و زندگی می‌کنند آغاز کرده‌اند.

برایان هوک در گفت‌وگوی اختصاصی با صدای آمریکا در پاسخ به پرسشی در همین مورد گفت، ما در حال بررسی سیاست‌های صدور روادید هستیم تا آن که بتوانیم این موضوع را حل و فصل کنیم.

وی با اشاره به محدودیت‌های ویزایی برای متقاضیان ایرانی به دلیل نبود روابط دیپلماتیک و عدم همکاری تهران برای تبادل اطلاعات گفت، با این حال ما برای دانشجویان استثناهایی قائل می‌شویم.

آقای هوک اضافه کرد، اولویت اول ما البته مراقبت از آمریکایی‌هاست و وقتی حکومت ایران درصدر حامیان تروریسم جهانی باشد، این موضوع بر سیاست‌های ویزایی ما تاثیر می‌گذارد، حتی دانشجویان.

رئیس گروه اقدام ایران در این گفت‌وگو که روز چهارشنبه انجام شد، درباره دیگر ملاحظات وزارت خارجه در این زمینه نیز گفت، برخی از بستگان مسئولان ایرانی نیز که اینجا هستند تابعیت آمریکایی دارند.

وی، با بیان این که دلایل مختلفی برای اقامت این ایرانیان در آمریکا وجود دارد، گفت «در هر حال ما نگرانی در این مورد را شنیده‌ایم و در حال بررسی آن هستیم. این همه چیزی است که فعلا می‌توانم بگویم.»

تاثیر تحریم‌های آمریکا بر مردم ایران

آقای هوک گفت، مردم ایران می‌دانند چه کسی را باید بابت مشکلات اقتصادی شان مورد سرزنش قرار دهند