اخبار

رادیوفردا: رئیس جمهور ایران روز شنبه اعلام کرد که در صورت «عدم دریافت پاسخ مناسب» از طرف غربی در مهلت ۶۰ روزه، جمهوری اسلامی «به ناچار اقدامات بیشتری»، احتمالا در چارچوب برنامه اتمی خود، خواهد داشت.

حسن روحانی در عین حال به ماجرای حمله به دو نفتکش در دریای عمان اشاره نکرد و به سکوت خود در این زمینه ادامه داد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، حسن روحانی روز ۲۵ خرداد در نشست پنجمین کنفرانس «تعامل و اعتمادسازی در آسیا» موسوم به سیکا گفت: «ایران به صورت یک‌طرفه نمی‌تواند تنها طرف متعهد به برجام باقی بماند و سایر کشورها نیز لازم است سهم خود را برای حفظ این توافق مهم بپردازند.»

آقای روحانی اضافه کرد: «در صورت عدم دریافت پاسخ مناسب، به ناچار اقدامات بیشتری انجام خواهیم داد.»

وی در عین حال گفت: «با وجود خروج آمریکا و از سرگیری تحریم‌های غیرقانونی یک‌جانبه این کشور و نیز حمایت ناچیز سایر طرف‌های موافقتنامه از آن، همچنان معتقد هستیم که انجام تعهدات پذیرفته شده توسط همه طرف‌های ذی‌ربط، نقش مهمی در افزایش ثبات منطقه‌ای و جهانی ایفا خواهد کرد.»

آقای روحانی اعلام نکرد که ایران در صورت «عدم دریافت پاسخ مناسب» چه اقداماتی را انجام خواهد داد.

#رئیس_جمهور در نشست #سیکا: ایران به صورت یکطرفه نمیتواند متعهد به برجام باقی بماند بلکه سایر طرف ها نیز باید سهم خود را بپردازند pic.twitter.com/U5chSjtVGZ

— خبرگزاری صداوسیما (@iribnewsFa) June 15, 2019

ایران روز چهارشنبه، ۱۸ اردیبهشت، رسما خروج خود از «برخی» تعهدات خود ذیل قرارداد اتمی موسوم به برجام را اعلام کرد.

در همان روز حسن روحانی اعلام کرد: «اگر در ۶۰ روز به نتیجه نرسیدیم دو اقدام دیگر را شروع می‌کنیم و سطحی در غنی‌سازی‌ برای ما مطرح نخواهد بود.»

تهران روز ۳۰ اردیبهشت اعلام کرد که ضمن حفظ درصد غنی‌سازی بر اساس برجام، میزان تولید اورانیوم با غنای پایین را به چهار برابر افزایش داده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز ۱۰ خرداد در گزارش فصلی خود اعلام کرده بود که غنی‌سازی و ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران همچنان در حد تعیین‌شده قرار دارد و تهران به تعهدات خود در توافق هسته‌ای موسوم به برجام پایبند است.

روز شنبه همچنین هلگا اشمید، معاون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، در این دیدار طرفین درباره تحریم‌های آمریکا و کاهش «تعهدات» ایران در برجام گفت‌وگو کردند.

هلگا اشمید پیش از سفر به ایران، به امارات، عمان و قطر رفته بود.

آن طور که در بیانیه دفتر سیاست خارجی اتحادیه اروپا قید شده، این سفر با هدف کاهش تنش‌ها در منطقه انجام می‌شود و فرصتی است تا اتحادیه اروپا راه‌هایی برای تنش‌زدایی در منطقه بیابد.
منابع: خبرگزاری‌های ایرنا و صداوسیما و رادیوفردا/ا. م./ف. دو.

رادیوفردا: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز پنج‌شنبه ۲۳ خرداد در دیدار با شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، نه تنها مذاکره که پاسخ به پیام دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوری آمریکا را هم رد کرد. او گفت آمریکا توان براندازی جمهوری اسلامی را ندارد، ایران بدون آمریکا و با وجود تحریم‌ها، پیشرفت خواهد کرد، اگر بخواهد بمب اتم بسازد، آمریکا کاری نمی‌تواند بکند.

او البته قیدوبندهایی در سخنانش داشت، گفت برای ترامپ پیام ندارد ولی حرف‌هایی دارد که به نخست‌وزیر ژاپن می‌گوید، «مذاکره تحت فشار» را نمی‌پذیرد، از اینکه آمریکا از برجام خارج شده، گلایه و انتقاد کرد و به همزمانی افزایش تحریم‌ها علیه پتروشیمی ایران و بحث مذاکره ایران و آمریکا هم اشاره کرد و این رفتارها را «غیرصادقانه» خواند.

سخنان صریح او در قبال مذاکره، چهره یک «رهبر انقلابی» را از او به تصویر می‌کشد که این روزها در حال تشویق «خط مقاومت» است و قیدوبندهایی که در حرف‌هایش بود، نشان‌هایی نه چندان پررنگ از پیام‌های دیپلماتیک به دولت آمریکا داشت.

حسن روحانی، رئيس‌جمهوری ایران و محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران قبلا افزایش تحریم‌ها را به «جنگ اقتصادی» تعبیر کرده و آن را مایه تنش دانسته‌اند. آنها می‌گویند اگر قرار است از تنش‌ها کاسته شود، باید «جنگ اقتصادی» متوقف شود.

مقام‌های حکومت ایران همچنین بازگشت دولت آمریکا به برجام را پیش‌شرط هرگونه مذاکره دانسته‌اند و انتظار دارند میانجی‌ای که به تهران می‌آید، یکی از این گزینه‌ها را روی میز بگذارد و به تعبیر حسام‌الدین آشنا، مشاور حسن روحانی، دستش پر باشد. آنها صرف دعوت به مذاکره را کافی نمی‌دانند. سخنان و اشارات رهبر جمهوری اسلامی هم به نوعی همین معنا را داشت ولی با آرایه‌های «انقلابی» و توام با خشم و لحن آتشین.

لحن آتشین آقای خامنه‌ای البته ریشه و کاربرد داخلی هم دارد. رهبر جمهوری اسلامی، هفت سال پیش تحت فشار سنگین تحریم‌ها ناچار به پذیرش مذاکره محرمانه با آمریکایی‌ها شد.

در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، از نگاه بعضی تحلیل‌گران، شخصیتی تماشاگر یا همراه داشت تا رئيس‌جمهوری بر سر کار آید که نماد مذاکره و به تعبیر حامیان آقای خامنه‌ای، نماد سازش باشد. او برای راه‌انداختن سریع‌تر قطار مذاکره، عبارت «نرمش قهرمانانه» را به کار برد، با وجود اینکه بسیاری از مریدانش، برجام را «سند ننگ» می‌خواندند، در نهایت سند برجام را تایید کرد. همچنین وقتی ترامپ تهدید کرد که برجام را پاره می‌کند، آقای خامنه‌ای گفت اگر برجام را پاره کنند، ما برجام را آتش می‌زنیم ولی بعدا ناچار شد که توضیح دهد به خاطر مصلحت چنین نکرده است.

شروط او برای اجرای برجام نه از سوی هیات ایرانی جدی پیگیری شد و نه از سوی جامعه جهانی جدی گرفته شد، چند بار به هیات نظارت بر اجرای برجام تذکر داد که به وظیفه خود در قبال «کندی اجرای برجام» عمل کنند ولی این هیات کار خاصی نکرد و وقتی دید هیچ‌کس مسئولیت را بر عهده نمی‌گیرد، گفت حالا اگر برجام هم درست اجرا نشود، وظیفه رهبر نیست که وارد شود.

در همه این موارد، اگرچه او ظاهرا لحنی طلبکارانه داشت و از تحقق پیش‌بینی‌هایش درباره غیرقابل اعتمادبودن آمریکایی‌ها سخن می‌گفت ولی از نگاه منتقدانش، «رهبری نامطمئن، مذبذب و ترسو» بود که تحت فشار، تن به مذاکره می‌دهد، ناتوان از واکنش موثر است و وقتش برسد «جام زهر» می‌نوشد.

رهبر جمهوری اسلامی مرداد ۱۳۹۳ در دیدار با دیپلمات‌های ایرانی درباره «آفت مذاکره با آمریکا» گفت: «این کار ما را در افکار عمومی ملت‌ها و دولت‌ها به تذبذب متهم می‌کند و غربی‌ها با تبلیغات عظیم خودشان، جمهوری اسلامی را دچار انفعال و دو گانگی جلوه می‌دهند .«مشخص نیست که افکار عمومی جهان درباره میل یک دولت به مذاکره، چنین برداشت‌هایی داشته باشد ولی در داخل ایران، گروه‌های نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی همواره درباره مذاکره با آمریکا، چنین تصور و تصویری داشته‌اند. در این تصویرسازی، او نیز مصون نبود و گفته می‌شد که تحت فشار تن به مذاکره داده است.

آتش و خشمی که امروز در سخنان رهبر جمهوری اسلامی عریان شد، تلاشی برای نفی این برداشت‌ها بود. او با این تاکید می‌خواست به مخاطبان داخلی خاص خودش پیام دهد که نومید نباشید، «من دیپلمات نیستم، انقلابی هستم»، مذاکره پشت‌پرده‌ای در کار نیست و همزمان به مخاطبان خارج بگوید که به استیصال کشاندن او در فضای فشار و تحریم، می‌تواند بازی را در نقطه صفر نگه دارد.

حتی نحوه پخش اظهارات امروز آقای خامنه‌ای که کم‌سابقه بود، در همین راستا برنامه‌ریزی شده بود. رهبر جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر، بارها تاکید کرده است که دوگانه جنگ یا مذاکره مطلوب او نیست و او راه سوم یعنی مقاومت را انتخاب می‌کند.

گزینه مقاومت در روزهای اخیر زیر سایه کلمه «میانجی» قرار گرفته بود.

تاکید ویژه رسانه‌ها بر نقش نخست‌وزیر ژاپن که قرار بود واسطه مذاکره یا آشتی ایران و آمریکا یا حداقل بانی برگرداندن آنها به میز مذاکره باشد، در تقابل با الگوی مقاومت بود که رهبر جمهوری اسلامی چند ماهی است می‌کوشد پرچم آن را در حوزه دیپلماسی، بالا نگه دارد.

تدوین و پخش سریع بخشی از دیدار آقای خامنه‌ای با شینزو آبه، برای تداوم این مسیر بود. او می‌خواهد فرایند پیش‌رو را فعلا در کنترل خود داشته باشد و یک عامل جدید مثل «میانجی» همه ابعاد بازی‌ برای ترمیم وجهه داخلی‌اش را برهم نزند.

می‌توان پیش‌بینی کرد که سرانجام دیپلماسی مقاومت هم مانند اقتصاد مقاومتی خواهد شد ولی نکته مهم‌تر، تداوم اصرار خودمحورانه رهبر جمهوری اسلامی برای حفظ پرستیژش به جای تمرکز بر حل بحران، رو به رشد است؛ الگویی سابقه‌دار و پرهزینه.

دویچه‌وله: وزیر خارجه آلمان به واشنگتن سفر کرده است. او در این سفر با وزیر خارجه آمریکا دیدار و درباره نتایج سفرش به ایران گفت‌وگو می‌کند. بنابر بر گزارش رسانه‌های آلمانی، ماس با نتایج دلخواه ایران از این سفر بازنگشته است.

هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان همراه با ینس پلوتنر، مدیر سیاسی وزارت امور خارجه آلمان روز چهارشنبه ۲۲ خرداد (۱۲ ژوئن) به واشنگتن سفر کرد. برنامه او در این سفر دیدار و گفت‌وگو با همتای آمریکایی خود مایک پمپئو است. بنا بر گزارش خبرگزاری آلمان او قصد دارد در این دیدار نتایج سفر خود به ایران و مذاکراتش با مقا‌م‌های این کشور را در میان بگذارد.

این سفر تنها یک روز پس از بازگشت او از تهران و دیدارش با حسن روحانی، رئیس جمهوری و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران انجام می‌شود. سفر ماس بنا بر تفسیر بسیاری از رسانه‌های آلمانی نتایج چندانی در تنش‌زادیی میان ایران و آمریکا به همراه نداشته است. مورگان اورتگا، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این رابطه گفته است که ایالات متحده آمریکا به “فشار حداکثری” خود بر ایران ادامه می‌دهد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

سفر یک روزه هایکو ماس به تهران به یکی از داغ‌ترین مسائل مورد بحث در رسانه‌های آلمان تبدیل شد. مخرج مشترک اظهارنظرها درباره نتایج سفر او به ایران این است که اروپا در نهایت نمی‌تواند ایران را از مهلکه تحریم‌ها و فشار آمریکا نجات دهد.

یک نمونه روزنامه اقتصادی سیاسی هندلزبلات آلمان است که زبان صاحبان سرمایه در این کشور است. هندلزبلات روز سه‌شنبه در تفسیری خطاب به ایران نوشت: «تو هیچ فرصتی نداری، اما از آن استفاده کن!»

در این تفسیر به سفر هایکو ماس به منطقه با هدف دیالوگ، تنش‌زدایی و جلوگیری از مسابقه تسلیحات هسته‌ای در منطقه اشاره شده و آمده است: «تلاش وزیر امور خارجه را باید در کفه ترازویی بگذاریم که در کفه دیگرش کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و رئیس جمهوری ایالات متحده دونالد ترامپ نشسته‌اند؛ کفه‌ای که به مراتب سنگین‌تر است.»

موضعگیری “زود دویچه” از این نیز آشکارتر بود. این روزنامه معتبر آلمان این پرسش را مطرح کرد که چرا ایرانی‌ها در برابر چین چنین انتظاراتی ندارند، در حالی که این کشور یکی از خریداران کلان نفت ایران بوده و اکنون خرید خود را به حداقل رسانده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به نظر گروهی از تحلیلگران امتیازی که اروپا قصد دارد در مقابل پایبندی ایران به برجام به این کشور بدهد، راه اندازی اینستکس (ساز و کار مالی جدید اروپا برای ایران جهت دورزدن تحریم‌های آمریکا) با این تصریح است که این سازوکار قادر به رفع همه فشارهای تحریم‌های شدید آمریکا علیه اقتصاد ایران نیست، هر چند که کشورهایی مانند هلند و روسیه هم برای پیوستن به ‌آن اعلام آمادگی کرده باشند.

آنها هم‌چنین تاکید می‌کنند که به خاطر فشار حداکثری آمریکا ایران رسما صادراتی نخواهد داشت که درآمدی وارد اینس‌تکس کند تا بتواند با آن مطالبات صادرکنندگان کالا به این کشور را تسویه کند. از این گذشته امتناع و تعلل ایران در امضای دو پروتکل مربوط به “گروه مالی ویژه” (FATF) در زمینه‌های پولشویی و تامین مالی تروریسم هم کار را برای اروپا در گسترش و تقویت اینس‌تکس سخت‌تر کرده است.

سفر ماس به آمریکا هم‌زمان است با ورود شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن به ایران. برنامه سفر دو روزه آبه نیز دیدار و گفت‌وگو با حسن روحانی و آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به منظور میانجیگری در تنش میان ایران و آمریکاست. نخست وزیر ژاپن قبل از سفر به ایران با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفت‌وگویی تلفنی داشت. حال باید دید شینزو آبه با کدام نتایج از تهران به توکیو باز خواهد گشت.

رادیوفردا: رهبر جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه اول خرداد در دیدار با گروهی از دانشجویان گفته است «آن طوری که به برجام عمل شد»، «خیلی اعتقادی» ندارد و «بارها هم به رئيس‌جمهور و وزیر خارجه گفتیم و تذکر دادیم».

این نخستین بار نیست که علی خامنه‌ای سعی می‌کند از مسئولیت برجام شانه خالی کند. این اظهار نظرهای مکرر درباره برجام در حالی است که او در پنج مقطع مهم نقش اصلی را ایفا کرده است.

اولین مقطع مربوط به شروع مذاکرات محرمانه است. علی‌اکبر صالحی، وزیر امورخارجه دولت احمدی‌نژاد، در کتاب خاطراتش نوشته است که پس از دریافت نامه عمانی‌ها برای مذاکره محرمانه با ایران، نامه را از طریق علی اصغر حجازی، معاون سیاسی-امنیتی دفتر رهبر به علی خامنه‌ای رسانده و سپس در جلسه‌ای با حضور رهبر شرکت کرده، « آقای محمدی گلپایگانی [رئیس دفتر خامنه‌ای] و جناب آقای حجازی نیز در جلسه حضور داشتند … [گفتند مذاکره] می‌تواند مضرات زیادی داشته باشد … عرض کردم حضرت آقا اجازه بدهید برای اتمام حجت هم که شده این کار را امتحان کنیم… فرمودند اگر برای اتمام حجت است اشکال ندارد».

آیت‌الله خامنه‌ای ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ در یک سخنرانی عمومی گفت «خام» شده و سخن صالحی را قبول کرده ولی اعتراف به اشتباه، تغییری در نتیجه ایجاد نمی‌کند.

نخستین سنگ بنای این مذاکرات با مجوز شخص رهبر جمهوری اسلامی شروع شده است.

مذاکرات محرمانه هسته‌ای در اسفند ۱۳۹۱ با دستور شخص خامنه‌ای به طور موقت متوقف می‌شود ولی به اندازه کافی پیش رفته بود. در این مقطع، برخی از اعضای شورای عالی امنیت ملی مانند حسن روحانی هم در جریان روند مذاکره نبوده‌اند.

علی اکبر صالحی در گفت‌وگویی که ۱۴مرداد ۱۳۹۴ در روزنامه «ایران» منتشر شد، می‌گوید: «بنا به توصیه رهبر معظم انقلاب این مذاکرات را متوقف کردیم تا حضرتعالی این مسیر را ادامه دهید. آقای روحانی وقتی در جریان جزئیات این مذاکرات قرار گرفتند، موضوع برایشان باورپذیر نبود».

دومین جایی که رهبر جمهوری اسلامی مذاکرات را به جلو هل داد، ۲۶ شهریور ۱۳۹۲ بود که تعبیر «نرمش قهرمانانه» را به کار برد. این تعبیر یک پیام قوی و پشتیبان دیپلمات‌های ایران برای پیشبرد روند مذاکرات بود.

سومین نقطه اما مذاکره وزرای امور خارجه ایران و آمریکا بود. به روایت علی‌اکبر صالحی در کتاب خاطراتش، در شروع مذاکرات، خامنه‌ای شرط کرده بود که «مذاکرات به سطح وزیر امور خارجه نرسد»، ولی با مجوز او، محمدجواد ظریف با جان‌ کری دیدار کرد. مجوزی که حالا رهبر جمهوری اسلامی آن را یک اشتباه خود می‌داند.

چهارمین نقطه اما ۲۰ مهر ۱۳۹۴ رقم خورد. به روایت مهدی کوچک‌زاده، نماینده مجلس نهم، شب ۲۰ مهر ۱۳۹۴ در جلسه‌ای با حضور علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، علی لاریجانی، رئيس مجلس و علی اصغر حجازی، معاون امنیتی-سیاسی دفتر رهبر، «تصمیم گرفته شد که طرح [برجام] تصویب شود».

وزارت امور خارجه ایران همان زمان اعلام کرد که از چنین جلسه‌ای خبر نداشته و برخی چهره‌های مخالف تصویب برجام در مجلس، دخالت حجازی را «خودسرانه» خواندند ولی دو روز بعد، دفتر رهبر جمهوری اسلامی بیانیه داد و گفت اعضای دفتر رهبر «نقش مستقل» نداشتند. معنای این عبارت روشن بود، معاون دفتر رهبر، پیام خامنه‌ای برای تایید و تصویب برجام در مجلس را رسانده بود.

در جلسه مجلس برای تصویب برجام نیز مهدی کوچک‌زاده به علی لاریجانی اعتراض کرد که چرا اجازه طرح پیشنهادات را نمی‌دهد، لاریجانی پاسخ داد: «کشور تصمیم گرفته که پیشنهادات مطرح نشود». کوچک‌زاده از لاریجانی پرسید که «کشور به‌ عنوان مرجع جدید کیست؟»، لاریجانی گفت: «همانی که خودت می‌دانی». این دیالوگ کوتاه نیز به خوبی نشان می‌داد که نقش اصلی در نهایی‌شدن فرایند تصویب برجام را شخص رهبر بازی کرده است.

پنجمین و آخرین گام اما ۲۹ مهر ۱۳۹۴ رقم خورد که رهبر جمهوری اسلامی در نامه‌اش به حسن روحانی، «مصوبه‌ جلسه ۶۳۴ مورخ ۱۳۹۴/۵/۱۹ شورای عالی امنیت ملی» را تایید کرد. این مصوبه در واقع پذیرش برجام از سوی جمهوری اسلامی بود.

او در همان زمان ضمنن تایید برجام، شروط ۹ گانه‌ای را در نامه‌ای به حسن روحانی ابلاغ کرد ولی این شروط ۹ گانه مربوط به «اجرای برجام» بود، نه تصویب برجام. این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی خود در جمع دانشجویان گفته است: «در آن نامه شرایطی ذکر شده که در آن صورت، تصویب می‌شود».

این جمله، تحریف آشکار همان نامه مدنظر رهبر است که پس از تصویب برجام توسط شورای عالی امنیت ملی، مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان و در راستای اجرای برجام نوشته شد.

اما خامنه‌ای علاوه بر این شروط، در طول مذاکرات شروطی را به عنوان خطوط قرمز تعیین کرد که به طور مداوم مورد استناد مخالفان برجام برای حمله به دیپلمات‌های ایرانی قرار می‌گرفت ولی نشریه خط‌ حزب‌الله، که توسط وب‌سایت رسمی رهبر جمهوری اسلامی منتشر می‌شود، در پیش‌شماره پنجمش که هفته اول مرداد ۱۳۹۴ منتشر شد، نوشت که خطوط قرمز «مانند مین عمل نمی‌کنند» و «ابزار رسیدن به هدف» یا «سپر حفظ منافع ملی» هستند و «حتی با حفظ همه آن خطوط هم دستیابی به هدفی که برای مذاکره معین‌شده صورت نگیرد».

این یادداشت که با اعتراض برخی از فعالان مجازی مواجه شد، نوعی نرم‌سازی و بی‌توجهی به خطوط قرمزی تعبیر شد که رهبر جمهوری اسلامی به طور مداوم روی آن تاکید داشت.

نکته تکمیلی اینکه به روایت همه اعضای تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران، علی خامنه‌ای در طول مذاکرات در جریان تمامی جزئیات قرار گرفته و قدمی بدون اجازه او برداشته نشده است.

او همچنین سال گذشته در توضیح اینکه چرا با وجود خروج آمریکا از برجام، آن را طبق وعده‌اش آتش نزده است، گفت به خاطر «مصلحت» این کار را نکرده است.

رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی روز اول خرداد حتی گفته که اگر شرایط مدنظرش «اجرا نشده، وظیفه رهبری نیست که وارد بشود». این جمله یعنی او در آینده هم مایل نیست که شخصا و به طور مستقیم وارد فرایندی مانند دستور به خروج از برجام شود، همان طور که از شجاعت پذیرش مسئولیت برجام برخوردار نیست.

روش خامنه‌ای در این زمینه که مرتب دبه می‌کند و سعی می‌کند مسئولیت را متوجه دولت روحانی کند تا سیمای خودش نزد حامیان کمتر خدشه‌دار شود و تعبیرهای او مانند خام شدن یا اشتباه کردن و راضی نبودن، می‌تواند در نهایت یک شبیه‌سازی و فضاسازی مانند «جام زهر» که خمینی برای پذیرش قطعنامه به کار برد را تداعی کند و برخی از حامیانش بگویند مانند همان دوران، دیگران جام را به رهبر دادند ولی خمینی در سال ۱۳۶۸ وقتی با اصرار هاشمی برای پذیرش مسئولیت قطعنامه ۵۹۸ مواجه شد، گفت خودش چنین مسئولیتی را می‌پذیرد.

خامنه‌ای حداقل در این زمینه مایل نیست «خمینی دیگر» باشد.

بی‌بی‌سی: وزیر خارجه ایران از تهران با تلویزیون آمریکایی سی ان ان گفت و گو کرده است

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران گفته است که آمریکا با افزایش حضور نظامی در منطقه “بازی بسیار بسیار خطرناکی به راه انداخته است”.

آقای ظریف در گفت و گو با تلویزیون آمریکایی سی ان ان، اقدام آمریکا در اعزام ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن به خلیج فارس را “تحریک‌آمیز” خوانده و گفته جمهوری اسلامی ایران تا زمانی که آمریکا مجددا اجرای توافق هسته ای را آغاز نکند، با دولت ترامپ مذاکره نخواهد کرد.

ایالات متحده ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن را برای ماموریتی شش ماهه عازم خلیج فارس کرده است.

همزمان با پخش اظهارات وزیر خارجه ایران؛ مایک پمپئو همتای آمریکایی او گفته است که این احتمال کاملا وجود دارد که ایران مسئول وقایع هفته گذشته در خلیج فارس باشد.

چهار نفتکش در نزدیکی بندر فجیره امارات هفته گذشته دچار حادثه شدند که عربستان سعودی و امارات متحده عربی آن را “اقدام خرابکارانه” خواندند. دو روز بعد حملاتی علیه تاسیسات نفتی عربستان به وقوع پیوست که حوثی های یمن، شبه‌نظامیان نزدیک به جمهوری اسلامی مسئولیت آن را بر عهده گرفتند.

پس از این وقایع تنش های لفظی میان ایران و آمریکا شدت گرفت اما مقام های نظامی و سیاسی دو کشور اعلام کردند که هیچ کدام به دنبال جنگ با دیگری نیست.

وزیر خارجه آمریکا دست داشتن ایران در حوادث هفته گذشته در خلیج فارس را محتمل دانسته است

علیرغم ابراز بی علاقگی به جنگ از سوی هر دو طرف، دونالد ترامپ طی روزهای اخیر بارها در توییتر خود درباره ایران نوشته و همراه با تهدید ضمنی، از آمادگی برای مذاکره با ایران گفته است.

مقام های ایرانی طی روزهای اخیر گفته اند که به شرطی پای میز مذاکره با آمریکا حاضر می شوند که این کشور اجرای تعهداتش در توافق هسته ای را از سر بگیرد.

آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران در جریان اختلافات جدید ایران و آمریکا که از زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ آغاز شده و با خروج ایالات متحده از برجام شدت گرفته، بارها امکان مذاکره و تماس بین دو کشور را رد کرده و اخیرا هم تماس با دولت آمریکا را “سم مضاعف” خوانده است.

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران هم دیدگاهی همسو با آیت الله خامنه ای نشان داده است. او روز گذشته گفته بود که “اهل مذاکره است اما شرایط امروز، شرایط مذاکره نیست”.

از زمان خروج آمریکا از توافق هسته ای، صادرات نفت ایران که دولت به شدت به آن متکی است از حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه به کمتر از یک میلیون رسیده و پیش بینی می شود با تشدید تحریم های آمریکا، از میزان فعلی صادرات نفت هم کاسته شود.

آقای روحانی به تازگی گفته “در هیچ دوره‌ای در تبادلات بانکی و فروش نفت با مشکلات و شرایط امروزه مواجه نبوده‌ایم، لذا نیازمند تمرکز و احساس شرایط جنگ اقتصادی از سوی همه هستیم”.

او خواستار اختیارات ویژه برای اداره امور کشور همچون دوره جنگ با عراق شده است.

به گزارش اسپوتنیک، محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران با انتشار پیامی در صفحه شخصی خود در توئیتر به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا پاسخ داد.
جهرمی خطاب به ترامپ نوشت: به نظر می رسد که او از سایه خودش هم می ترسد. منبع اصلی فیک نیوز مشاورانت (بولتون، کوشنر و بنن) هستند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران همچنین به شبکه «فاکس نیوز» و برنامه «فاکس اند فرندز» (fox and friends) توصیه کرد که آنها برای مشاوران ترامپ، استیو بَنِن (استراتژیست پیشین کاخ سفید و مشاور پیشین رئیس جمهوری آمریکا)، جان بولتون (مشاور امنیت ملی کاخ سفید)، «جرد کوشنر» (داماد ترامپ)، و «استیون میلر» (مشاور پیشین سیاسی)، یک برنامه آموزشی تهیه کنند.
​پیش از این دونالد ترامپ اعلام کرده بود که رسانه‌‌های خبری دروغین با پوشش خبری شدیداً نادرست در مورد ایران به کشور ضربه می‌زنند اما دستکم ایران سر درگم شده که چه خبر است؛ چی درست و چه چیزی نادرست است که اتفاقاً شاید خیلی هم بد نباشد.

بی‌بی‌سی: نفتکش المرزوقه تصویری از نفتکش المرزوقه که گفته شده یکی از چهار هدف عملیات خرابکارانه بوده

خبرگزاری رویترز می‌گوید برآورد یک شرکت بیمه نروژی از حادثه اخیر چهار نفتکش‌ در بندر فجیره امارات این است که “به احتمال زیاد” سپاه پاسداران در آن خرابکاری ادعایی دست داشته است.

رویترز می‌گوید گزارش محرمانه اتحادیه مشترک کشتی‌داران نروژ برای بیمه ریسک جنگ (دی‌ان‌کی) به دستش رسیده است.

به گزارش رویترز بیمه نروژی به این نتیجه رسیده که احتمالا زیردریایی‌های کوچ کنترل از راه دور که بین ٣٠ تا ۵۰ کیلوگرم مواد منفجره حمل می‌کردند برای این خرابکاری ادعایی استفاده شدند.

روز یکشنبه امارات متحده عربی اعلام کرد علیه چهار نفتکش در بندر فجیره این کشور عملیات خرابکارانه‌ای انجام شده است. یکی از نفتکش‌ها با پرچم نروژ حرکت می‌کرده، یکی امارات و دو نفتکش دیگر هم متعلق به عربستان سعودی بوده‌اند.

ایران از خرابکاری در این نفتکش‌ها ابراز نگرانی کرده و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه، گفته پیش‌بینی می‌کرد چنین اتفاقاتی برای “دامن زدن به تنش” رخ دهد.

رویترز می‌گوید در گزارش شرکت بیمه نروژی دی‌ان‌کی آمده است که بقایای انفجار در نفتکش نروژی شبیه بقایای قایق‌های کنترل از راه دوری است که پیشتر توسط شبه‌نظامیان حوثی یمن استفاده شده است.

بر این مبنا، شرکت نروژی گفته به احتمال زیاد سپاه پیشتر تجهیزات انفجاری با قابلیت تنظیم جی‌پی‌اس را در اختیار حوثی‌ها قرار داده بود.
بندر فجیره

این گزارش با استناد به تهدید اخیر ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز، گفته است که این خرابکاری احتمالا برای فرستادن پیغامی به آمریکا انجام شده است.

رادیوفردا: با وجودی که مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر به «خروج مرحله به مرحله از برجام» اشاره کرده‌اند، حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در بریتانیا، تأکید کرده است پس از به سر رسیدن ضرب‌الاجل دوماهه به اروپا، اقدامات جمهوری اسلامی همچنان «در چارچوب برجام» خواهد بود.

حمید بعیدی‌نژاد در مصاحبه‌ای که بامداد شنبه، ۲۸ اردیبهشت، از رادیو بی‌بی‌سی جهانی پخش شد، با اشاره به ضرب‌الاجل ۶۰ روزه‌ای که ایران به سه کشور اروپایی داده است گفت: اگر در این مدت مسئله به صورت مؤثر حل نشود «ما گام‌های بعدی را برخواهیم داشت که به شما اطمینان می‌دهم این گام‌ها در چارچوب برجام خواهد بود».

سفیر جمهوری اسلامی در لندن در عین حال تأکید کرد که «در حال حاضر تصمیم به خروج از برجام نگرفته‌ایم؛ هرچند این گزینه می‌تواند یکی از گزینه‌هایی باشد که آنها را بررسی خواهیم کرد».

آمریکا اردیبهشت سال گذشته به طور رسمی از برجام خارج شد و پس از آن نیز تحریم‌ها علیه ایران را بازگرداند.

جمهوری اسلامی نیز در یکمین سالگرد خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، ضمن اینکه از توقف برخی از تعهداتش ذیل برجام خبر داد، به سه کشور بریتانیا، آلمان و فرانسه ضرب‌الاجلی ۶۰ روزه داد که منافع اقتصادی ایران تأمین شود وگرنه به گفته حسن روحانی، رئیس جمهور، «دو اقدام دیگر را شروع می‌کنیم و سطحی در غنی‌سازی‌ برای ما مطرح نخواهد بود».

عباس عراقچی، رئیس ستاد پیگیری برجام، نیز اعلام کرد جمهوری اسلامی «خروج مرحله به مرحله از برجام را در دستور کار خود قرار داده است».

اتحادیه اروپا ضمن تأکید بر پایبندی‌اش به برجام هرگونه ضرب‌الاجل از سوی ایران را رد کرده است.

با این حال حمید بعیدی‌نژاد، سفیر جمهوری اسلامی در لندن، با اشاره به اینکه «ایران تاکنون وفادارانه به تعهدات برجامی خود عمل کرده است» گفت: «تنها انتظارمان این است که اعضای دیگر برجام هم به سهم خود به تعهداتشان عمل کنند».

بعیدی نژاد سفیر ایران در لندن:

ایران به اندازه کافی به اروپایی‌ها فرصت داد

در این مقطع تصمیم نداریم از توافق هسته‌ای خارج شویم، هرچند این مساله یکی از گزینه‌های ماست

تنها ۳۰ درصد بودجه ایران به درآمد حاصل از صادرات #نفت وابسته است

صادرات غیرنفتی ایران انقلاب بی‌صداست pic.twitter.com/X28R2NHY3a

— باشگاه خبرنگاران جوان (@yjcagency) May 18, 2019

بعیدی‌نژاد همچنین با اشاره به «دو سال و نیم مذاکره» و «یک سال» که ایران برای «حل مسائل باقی‌مانده» منتظر ماند گفت: «منافع ما در برجام، در زمینه اقتصادی و در روابط تجاری، تأمین نشد.»

سفیر جمهوری اسلامی در لندن، همچون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، خواستار نجات برجام شد و گفت: «اگر رفتار مناسبی نداشته باشیم، برجام از بین خواهد رفت».

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، روز جمعه در جریان سفر به چین، نجات برجام را «وظیفه» جامعه جهانی ذکر کرده بود.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، سال گذشته هنگام اعلام خروج واشینگتن از توافق هسته‌ای، از جمله تأکید کرده بود که ایران روح برجام را نقض کرده و این توافق «کمکی به صلح جهانی نکرد».

از سوی دیگر مایک پومپئو و برایان هوک، وزیر خارجه آمریکا و دستیار او در امور ایران، اقدام اخیر جمهوری اسلامی در کاهش تعهداتش در ذیل برجام را برخلاف «قواعد بین‌المللی» دانسته و گفته‌اند این اقدام نشانگر تلاش ایران است تا «دنیا را به گروگان بگیرد».
منابع: رادیو بی‌بی‌سی جهانی، ایسنا، توئیتر و رادیوفردا/ج

رادیوفردا: هشت تن از نمایندگان ارشد کنگره از هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه روز پنجشنبه ۲۶ اردیبهشت از اطلاعات طبقه‌بندی شده در خصوص اقدامات اخیر ایران و رویکرد دولت دونالد ترامپ در این زمینه مطلع شدند.

تعدادی از رهبران کنگره پس از ترک این جلسه حاضر نشده‌اند در خصوص این نشست با رسانه‌های صحبت کنند.

این نمایندگان که به اعضای «گروه هشت» معروفند عبارتند از: رهبران دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در سنا و مجلس نمایندگان؛ نفر اول و دوم کمیته‌ اطلاعاتی مجلس نمایندگان و همچنین نفر اول و دوم کمیته اطلاعاتی سنا.

سناتور دموکرات مارک وارنر، عضو ارشد کمیته اطلاعاتی مجلس سنای ایالات متحده، حاضر نشد در خصوص اطلاعات طبقه بندی شده در این جلسه توضیح دهد، اما گفت که بهتر است که قانون‌گذاران بیشتری از این گزارش مطلع شوند.

قرار است که دولت دونالد ترامپ هفته آینده جلسه توضیحی محرمانه با محور ایران برای تمامی اعضای سنا و مجلس نمایندگان ایالات متحده برگزار کند.

دو منبع مطلع به «پولیتکو» گفته‌اند، مایک پومپئو ، وزیر امور خارجه آمریکا، پاتریک شاناهان، سرپرست وزارت دفاع،‌ جینا هاسپل، رئیس سی آی ای، و ژنرال جوزف دانفورد، رئیس ستاد مشترک، قرار است از سه شنبه آینده به طور جداگانه در جلسات محرمانه مجلس نمایندگان و سنا حاضر شوند.

طی روزهای اخیر به دنبال تشدید تنش بین آمریکا ایران و اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و بمب‌افکن‌های بی- ۵۲ آمریکا به خلیج فارس شماری از اعضای کنگره از عدم ارائه اطلاعات در این خصوص انتقاد کرده‌اند و خواستار برپایی جلسات توضیحی دولت در مورد این تهدیدات و تصمیمات دولت هستند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا روز پنجشنبه ابراز امیدواری کرد که ایالات متحده به سوی جنگ با ایران نرود.

در همین حال، سناتور جمهوری‌خواه مارکو روبیو در صحن سنا از اقدامات دولت ترامپ دفاع کرد. مارکو روبیو از اطلاعات مشخص و «روشن» در خصوص تهدیدات ایران علیه نیروها ومنافع ایالات متحده در خاورمیانه سخن گفت.

مارکو روبیو گفت: نیروهای ایران و نیروهای نیابتی آنها در منطقه تهدید جدی و بالقوه برای نیروهای آمریکایی و غیر نظامیان ایالات متحده در عراق و در کل خاورمیانه هستند.

این سناتور جمهوریخواه ضمن استقبال از جلسه توضیحی هفته آینده گفت، شک و تردیدها در مورد ارزیابی دولت دونالد ترامپ از تهدید ایران ناشی از کمبود اطلاعات است.

سناتور جمهوریخواه جیم ریسچ ، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنا، هم گفت، کاخ سفید پس از دریافت اطلاعات متعدد نسبت اقدامات ایران هشدارها را مطرح کرد.

سناتور جیم ریسچ همچنین اظهار داشت، برای نمونه در رسانه های عمومی اخیرا گزارش هایی در خصوص انتقال موشک‌ها به قایق منتشر شد.

آسوشیتدپرس می‌گوید، تعدادی از قانونگذاران آمریکایی هم دولت دونالد ترامپ را به «تحریک» ایران متهم می‌کنند.

جیم هیمز، نماینده دموکرات و عضو کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا در این زمینه گفته است، این که ایرانی‌ها سلاح‌های خود را جابه‌جا کنند، رویداد تازه‌ای نیست و ممکن است آنها پس از این که ما ناو هواپیمابر و بمب افکن به منطقه فرستادیم این روند را تسریع کرده باشند و این موضوع امری تعجب برانگیز نیست.

وزارت امور خارجه آمریکا هم روز چهارشنبه اعلام کرد، در واکنش به تهدیداتی که نیروهای نیابتی ایران متوجه منافع ایالات متحده کرده است، دستور داد که کارمندان آمریکایی «غیرضروری» این وزارتخانه از عراق خارج شوند.

به رغم تشدید جنگ لفظی میان ایران و آمریکا، مقام‌های دو کشور در هفته جاری تاکید کردند که خواهان جنگ نیستند.
با استفاده از آسوشیتدپرس و پولیتکو؛ خ

دویچه‌وله: نشریه اشپیگل آلمان نظر گروهی از سیاستمداران مطرح آلمان و اروپا را منعکس کرده است که معتقدند استراتژی آمریکا در خاورمیانه و در قبال ایران می‌تواند به جنگ منتهی شود و پیامدهای آن دامن اروپا را بگیرد.

“اشپیگل” در گزارشی که روز جمعه ۲۰ اردیبهشت (۱۰ مه) منتشر کرده نوشته است که لغو سفر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به آلمان و ورود او به بغداد هم‌زمان با گسیل ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خلیج فارس برای سیاستمداران اروپا و آلمان خبری نگران کننده است.

به نوشته اشپیگل استراتژی واشنگتن در قبال تهران می‌تواند بحران میان دو کشور را تا مرحله جنگ بکشاند و پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای متحدان اروپایی ایالات متحده داشته باشد.

این سایت اظهارنظر برخی از نمایندگان مطرح احزاب آلمانی و کارشناسان امور سیاسی را در این رابطه منعکس کرده است. هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان در این رابطه گفته است: «ما روی یک طناب نشسته‌ایم و این طناب دائم در حال نازک شدن است».

«آمریکا آشکارا دنبال بهانه‌ای برای تشدید بحران است»

یورگن تریتین، از چهره‌های پر نفوذ حزب سبزها گفته است: «آمریکایی‌ها آشکارا دنبال بهانه‌ای برای تشدید بحران هستند». به باور او این ادعای آمریکا که ایران می‌خواهد دست به حمله علیه نیروهای آمریکایی در عراق بزند برای ایجاد یک درگیری کافی است.

فولکر پترس، مدیر انجمن علوم و سیاست آلمان درباره «مجموعه‌ای از بحران‌های موازی با یکدیگر، بازیگرانی که حاضرند ریسک کنند و با یکدیگر وارد گفت‌وگو نمی‌شوند»، هشدار داده است.

اشپیگل نوشته است آمریکا با ملغمه‌ای از جنگ اقتصادی و تهدیدهای نظامی تلاش می‌کند ایران را به زانو در آورد و برای این کشور تقریبا بی اهمیت است که آیا در این مسیر به هدف تغییر رژیم در ایران می‌رسد یا نه. کسی که در انبار باروت یک جرقه می‌زند «تا ببیند چه می‌شود» خطر جنگ را می‌پذیرد.

اشپیگل نوشته که پس از پایان جنگ ایران وعراق در سال ۱۹۸۸ هیچگاه خطر جنگ تا این حد جدی نبوده است. به گزارش این سایت سیاست آمریکا میان این کشور و متحدان اروپایی‌اش فاصله عمیقی انداخته است. زیرا بر خلاف مورد ونزوئلا، تنش در خاورمیانه امنیت اروپا را به خطر می‌اندازد و عواقب آن دامن این قاره را می‌گیرد.

به گزارش اشپیگل ترامپ آلمان را نه متحد که مخل سیاست‌های خود می‌داند؛ با تاکید روی گفت‌وگو با ایران، ایجاد مناسبات نزدیک با آن و تلاش برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه این کشور و اخلال در سیاست خشن آمریکا در قبال ایران.

اشپیگل از قول نیلز آنن، یکی از معاونان وزارت خارجه آلمان نوشته است: «سیاست ایالات متحده فشار حداکثری بر ایران و تنش‌های منطقه‌ایست». ژان آسلبورن، وزیر خارجه لوگزامبورگ از سیاست خاورمیانه ترامپ به عنوان «سیاستی به شدت خطرناک» یاد کرده و گفته است: «ترامپ قرارداد بین‌المللی با ایران را لغو و در بحران اسرائیل و فلسطینی طرح ایجاد دو دولت را به کلی ناممکن کرده است.»

«کارشناسانی که ارتباط شرکت‌های ایرانی با سپاه را خبر دهند»

نگاه بروکسل و آلمان به سیاستی که ایران در برابر “تحریکات و فشارهای آمریکا” اتخاذ کرده مثبت است. آنها این سیاست را با “احتیاط و مناسب” ارزیابی می‌کنند. دولت آلمان معتقد است این که ایران اعلام کرده که از مرز تعیین شده برای ذخیره اورانیوم و آب سنگین در برجام عبور خواهد کرد، در شرایط فعلی اهمیت درجه یک ندارد زیرا این میزان تا پاییز امسال برای ایران قابل دسترسی نیست و هنوز می‌توان به یک راه‌حل سیاسی امید داشت. اگرچه ایران از متحدان اروپایی خود به شدت مایوس شده است.

اشپیگل نوشته است آلمان، فرانسه و بریتانیا وعده داده بودند که برای حفظ برجام در مقابل تحریم‌های آمریکا ساز و کاری ایجاد کنند. اما حالا دست‌اندرکاران اینستکس نیز نگران‌اند که با تحریم‌های آمریکا برخورد کنند. این سایت نوشته که شرکت‌های اروپایی با یاری شرکت مشاوره “ارنست و یانگ” (Ernst & Young) دنبال یافتن کارشناسانی هستند که از وضع شرکت‌های ایرانی اطلاع دقیق داشته باشند و بتوانند هرگونه ارتباط آنها با سپاه پاسداران را پیدا کنند تا اگر چنین ارتباطی وجود داشته باشد، از مبادلات تجاری و اقتصادی با این شرکت‌ها خودداری کنند.

البته حتی اگر اینستکس هم بتواند به فعالیت خود ادامه دهد، دولت آلمان تردید دارد که حجم مبادلات از این کانال بتواند وضع اقتصادی ایران را به شکل قابل ملاحظه‌ای تغییر دهد.

تا دو هفته دیگر گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد فعالیت‌های هسته‌ای ایران منتشر می‌شود و بروکسل امیدوار است که این بار نیز گزارش مانند ۱۴ بار قبلی مثبت باشد.