اخبار

خودنویس: «حسین احمدی‌نیاز»، یکی از وکلای دانش‌آموزان شین‌آبادی می‌گوید که بیمه اعلام کرده است که به دلیل مونث و دختر بودن فقط حاضر به پرداخت نصف دیه صدمات وارد شده به این دانش آموزان است.

این وکیل و حقوق‌دان با اشاره به اینکه ۱۲ نفر از دختران روستای شین‌آباد پیرانشهر در سال ۹۱ بر اثر آتش‌سوزی مدرسه‌ی خود دچار صدمات شدید سوختگی شدند و دوره‌ی درمان آنان تاکنون ادامه دارد، خبر داده است که اکنون قرار است بیمه دیه صدمه بدنی این دختران را پرداخت کند.

وی در فیس‌بوک خود نوشت: «متاسفانه بیمه اعلام داشته است به خاطر اینکه موکلین ما دختر یا مونث هستند نصف مرد دیه دریافت خواهند کرد.»

حسین احمدی نیاز از دانش آموزان شین آبادی به عنوان «دختران مظلوم و ستمدیده شین‌آبادی» نام برده و تاکید کرده است که وی و «عثمان مزین» دیگر وکیل این دانش آموزان به پرداخت نصف دیه به دلیل دختر بودن این دانش آموزان اعتراض دارند و قرار است به زودی طی یک نشست رسانه‌ای در دفتر گروه وکلای محامی، مراتب اعتراض خود را به این تبعیض به صورت قانونی اعلام کنند.

گفتنی است پانزدهم آذر ماه سال ۹۱ بر اثر آتش‌سوزی ناشی از بخاری چکه‌ای در کلاس چهارم دبستان انقلاب اسلامی روستای شین آباد ۲۸ تن از دختران دانش آموز این روستای شهرستان پیرانشهر دچار سوختگی شدید شدند و دو تن از آنها به اسامی سیران یگانه و سارینا رسول‌زاده بر اثر سوختگی جان خود را از دست دادند.

خودنویس: بر اساس نامه محرمانه مدیرکل مطبوعات داخلی وزارت ارشاد به رسانه‌ها، بر ممنوعیت اطلاع‌رسانی حکم «دادگاه بین‌المللی لاهه» در مورد پرونده کرسنت تاکید شده است. زنگنه و مهدی هاشمی احتمالا مخالف این سکوت نیستند.

بخش تحلیل خودنویس: حسن روحانی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی، در ابتدای دهه ۸۰، در اعتراض به قرارداد کرسنت، آن‌را «دارای آثار منفی فراوان برای جمهوری اسلامی ایران» خوانده بود. این قرارداد در دوره وزارت زنگنه در کابینه خاتمی امضا شد.

بر اساس گزارش‌ها و خبرهای منتشر شده در باره نحوه شکل گیری این قرارداد، گفته می‌شود که فرزند هاشمی رفسنجانی و شریک قدیمی‌اش عباس یزدانپناه یزدی که چندی پیش مفقود شد، نقش اصلی را بازی کرده‌اند.

بر پایه خبرهایی که از سال ۲۰۰۳ در مورد معاملات نفتی از جمله قراردادهای وزارت نفت با شرکت‌هایی نظیر استات اویل نروژ و توتال فرانسه بسته شد، کمیسیون و سهمی اعلام نشده در قراردادها، با واسطه‌گری عباس یزدانپناه یزدی به فرزند هاشمی رفسنجانی رسیده است. دستگاه قضایی فرانسه سال پیش از یزدانپناه به عنوان متهم یاد برد. ماجرای آدم‌ربایی عباس یزدانپناه یزدی اما، بررسی قضایی مساله پول‌شویی چند ده میلیون دلاری را تا اطلاع ثانوی از به تعویق انداخت و باید منتظر پاسخ‌گویی بیژن دادفر، دیگر متهم پرونده ماند. هنوز معلوم نیست میزان کمیسیونی که می‌توانسته به فرزند رئیس مجمع تشخیص مصلحت برسد، چقدر بوده است، اما طولانی بودن قرار داد با شرکت نفتی اماراتی، و استقرار شریک وقت مهدی هاشمی در دوبی، تردید در مورد میزان بسیار زیاد این کمیسیون را به حداقل می‌رساند.

انتشار نسخه‌ای از نامه محرمانه مدیر کل مطبوعات داخلی وزارت ارشاد در روزهای منتهی به دادگاه مهدی هاشمی می‌تواند ترفند رسانه‌های جناح راست برای فشار به دستگاه قضایی نیز ارزیابی شود. دادستان کل کشور در سخنانی، به فشارهای وارد شده از سوی خانواده هاشمی برای اثرگذاری بر دستگاه قضایی در مورد پرونده مهدی هاشمی اشاره کرده بود. وزارت ارشاد در موارد دیگری هم به ممنوعیت انتشار خبر در همین مورد اشاره کرده بود.

بر اساس شهادت وکیل مهدی هاشمی، پرونده فرزند رئیس سابق مجلس خبرگان، امنیتی است، اما سپردن پرونده در ابتدای امر به قاضی سراج، می‌توانست نشانه ابعاد مالی آن نیز باشد. شریک مهدی هاشمی در سال‌های ابتدایی دهه هفتاد به خاطر ارتباط‌های مالی‌اش مدتی بازداشت شد، اما گفته می‌شود با کمک خانواده رفسنجانی از زندان، مستقیما به فرودگاه رفت و از کشور خارج شد. عباس یزدانپناه یزدی اما، ارتباط کاری و مالی خود را با مهدی هاشمی حفظ کرد و با وجود تکذیب بعضی از اعضای خانواده، سال پیش یکی از وکلای مهدی هاشمی از رابطه بسیار نزدیک میان عباس و مهدی پرده برداشت.

مرگ احتمالی عباس یزدانپناه، انگشت اتهام را در نقطه اول به سوی دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی نشانه رفت. متهمان بازداشت شده پرونده نیز از مرگ عباس یزدی در حین آدم‌ربایی سخن راندند. عباس یزدانپناه همان روز، علیه جمهوری اسلامی ایران در برابر دوربین ویدیویی، شهادت داده بود.

هنوز هیچ مقام رسمی، درستی یا نادرستی این نامه محرمانه تا تایید یا تکذیب نکرده است، اما تلاش هیات رئیسه مجلس برای مسکوت گذاشتن بررسی‌های انجام شده در مورد قرارداد و پرونده کرسنت می‌تواند نشان دهنده میزان حساسیت نظام به این حکم باشد. برخی معتقدند که ضرر و زیان ناشی از محکومیت جمهوری اسلامی در دیوان داوری لاهه، فراتر از ۱۰ میلیارد دلار خواهد بود. این  میزان مطمئنا با توجه به مشکلات ارزی و پولی جمهوری اسلامی، اثراتی بسیار منفی بر اقتصاد جمهوری اسلامی خواهد داشت و همکاری‌های نفتی با شرکت‌های بین‌المللی را نیز سخت‌تر خواهد کرد. محمد رضا نعمت‌زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران چندی پیش به محکومیت ۱۸ میلیاردی جمهوری اسلامی اشاره کرده بود که این مساله بعدا از سوی او تکذیب شد.

باید دید حکم نهایی دیوان داوری لاهه چیست و این حکم، چه اثراتی بر موقعیت کسانی که در این معامله دست داشته‌اند، خواهد گذاشت. آیا زنگنه همچنان وزیر نفت باقی خواهد ماند؟

دویچه‌وله: افزایش ۱۶ درصدی آمار اعدام در سال ۹۲ نسبت به سال قبل، اجرای احکام قدیمی فعالان سیاسی و مدنی و دستگیری آنان و ادامه حصر موسوی، کروبی و رهنورد نتایج نگاهی گذرا به کارنامه یکساله دولت روحانی در زمینه حقوق بشر است.

بان ‌کی‌مون٬ دبیرکل سازمان ملل متحد، روز سه‌شنبه ۲۰ اسفندماه ۱۳۹۲ در ژنو گفت: «علیرغم وعده‌هایی که حسن روحانی در دوران نامزدی‌اش در انتخابات و پس از انتخابش به عنوان رئیس جمهور مطرح کرد٬ دولت جدید در خصوص ارتقای آزادی بیان و حفاظت از آن اقدام قابل توجهی نکرده است. رسانه‌های ایران٬ اعم از مطبوعات و رسانه‌های آنلاین٬ همچنان با محدودیت‌ها و مواردی چون توقیف و تعطیلی مواجهند.»

دبیرکل سازمان ملل در گزارشش ادامه داد: «دولت جدید نگرشش نسبت به اجرای مجازات اعدام را تغییر نداده است و به نظر می‌رسد دنباله‌روی عملکرد دولت‌های قبلی هستند٬ دولت‌هایی که به شدت بر مجازات اعدام به منظور روشی برای مبارزه با جرایم تکیه می‌کردند.»

سازمان ملل دوم اسفندماه اعلام کرد که در سال ۲۰۱۳ میلادی بین ۵۰۰ تا ۶۲۵ تن در ایران اعدام شده‌اند که در این میان٬ ۵۷ اعدام در ملاء عام صورت گرفته است. به گفته این سازمان همچنین در ۱۵ روز نخست ماه ژانویه ۲۰۱۴ نیز بیش از ۴۰ تن دیگر در این کشور اعدام شده‌اند.

سازمان حقوق بشر ایران در گزارش سالانه خود که در پایان سال ۱۳۹۲ منتشر شد، اعلام کرد که ایران با ۶۸۷ مورد اعدام در آن سال، رکورد اعدام در ۱۵ سال گذشته را شکسته است. این رقم ۱۶ درصد بیشتر از تعداد کل اعدام‌ها در سال ۱۳۹۱ است.

بر اساس این گزارش، تعداد اعدام‌ها در شش ماه دوم سال ۹۲ یعنی دوران ریاست جمهوری حسن روحانی، دو برابر شش ماه اول سال بوده است. تنها در یک ماه پس از آغاز به کار دولت روحانی، ۴۵۸ نفر اعدام شده‌اند.
بشنوید: گفت و گو با شیرین عبادی

در سال ۱۳۹۲ دستگیری‌ها و فراخواندن‌ها برای گذراندن حکم‌ها نیز همچنان ادامه داشت. در دی ماه علی رشیدی- استاد دانشگاه، رییس انجمن اقتصاددانان ایران و عضو جبهه ملی ایران- برای گذراندن حکم دو سال حبس به زندان اوین رفت.

در آذر ماه حدود ۸۲ نفر بازداشت شدند که تعداد ۴۹ نفر آنان از فعالان سایبری بودند. “امیر تتلو” خواننده رپ جزو این افراد بود. وی پس از مدتی آزاد شد اما طی نامه‌ای سرگشاده به دلیل خوانندگی‌اش از ملت ایران عذرخواهی کرد.
در مرداد، ماهی که از نیمه آن حسن روحانی رسما ریاست جمهوری ایران را بر عهده گرفت، ۱۵ تن از فعالان دانشجویی، مدنی و سیاسی و ۱۰ نوکیش مسیحی بازداشت شدند.

مریم شفیع‌پور فعال دانشجویی و محمدعلی هاشمی‌راد از اعضای شورای ملی مذهبی از جمله این بازداشت‌شدگان بودند. مریم شفیعی در اسفند ماه به ۷ سال زندان محکوم شد.

صبا آذرپیک، مرضیه رسولی، مهناز محمدی، ساجده عرب‌سرخی، ریحانه طباطبایی، حسین نورانی‌نژاد، سراج‌الدین میردامادی، جیسون رضاییان، یگانه صالحی، رویا صابری‌نژاد نیکبخت و فریده شاهگلی از جمله کسانی هستند که در سال ۱۳۹۳ بازداشت و روانه زندان شده‌اند.

باز کردن قفل حصر موسوی، کروبی و رهنورد نیز یکی دیگر از وعده‌هایی بود که روحانی اگرچه غیر مستقیم، اما بر آن تاکید کرده بود. بیش از یک سال از آن وعده‌ها گذشته و وضعیت این سه رهبر جنبش سبز هیچ تغییری نکرده است.

“وضعیت حقوق بشر در ایران وخیم است”

با نگاهی گذرا به این احکام اعدام‌ها و بازداشت‌ها، آیا می‌توان کارنامه یک‌ساله حسن روحانی در زمینه وضعیت حقوق بشر را بررسی کرد؟

شیرین عبادی برنده جایزه صلح نوبل درباره این کارنامه به دویچه‌وله می‌گوید: «در یک سال گذشته، بهبودی در وضعیت حقوق بشر در ایران مشاهده نشد. البته لازم به یادآوری است که همه‌ی این خرابی‌ها منتسب به رییس جمهور نیست. زیرا که رییس جمهور، طبق قانون اساسی، اختیارات بسیار کمی دارد و اختیارات در انحصار رهبر است. اما مسئله‌ی بسیار مهم این است که آقای روحانی که خودش حقوق‌دان است و قانون اساسی را خیلی خوب بلد است، چرا وعده‌هایی را می‌داد که همان موقع هم می‌دانست که قادر به انجامش نیست.»

این حقوقدان می‌گوید حتی در زمینه‌های محدودی که رئیس جمهور اختیارات قانونی دارد هم بهبودی حاصل نشده است. عبادی به عملکرد وزارت اطلاعات که زیرمجموعه‌ی مورد نظر و تحت اداره‌ی رئیس‌جمهور است، اشاره کرده و می‌گوید: «رفتار فراقانونی مأمورین وزارت اطلاعات مثل سابق ادامه دارد و هیچ چیز عوض نشده است.»
بشنوید: گفت و گو با عبدالکریم لاهیجی

شیرین عبادی می‌گوید در ابتدای کار حسن روحانی، نهادهای بین‌المللی امیدوار بودند که ایران وضعیت بهتری از لحاظ حقوق بشر پیدا کند ولی با گذشت چند ماه، همه آنها ناامید شدند.

عبدالکریم لاهیجی، رئیس فدراسیون مجامع بین‌المللی حقوق بشر نیز معتقد است وضعیت حقوق بشر در دوران ریاست جمهوری روحانی تغییری نکرده است. او کارنامه آقای روحانی در زمینه حقوق بشر را منفی می‌داند، اما تاکید می‌کند که روحانی را نمی‌شود به تمام معنی مسئول اصلی این وخامت حقوق بشر تلقی کرد.

لاهیجی بر این اعتقاد است که جناح تندرو در ایران سعی دارد وضعیت حقوق بشر را بدتر از قبل نشان دهد. او می‌گوید: «صحبت‌هایی که نماینده‌ی قوه‌ی قضاییه و برادر رئیس قوه‌ی قضاییه به ویژه در زمینه‌ی حقوق بشر هرازگاهی می‌کنند، حمله به موازین حقوق بشر، به خصوص ترور شخصیت احمد شهید و… همه نشان می‌دهند که نمی‌خواهند آن چهره‌ی معتدلی که آقای روحانی قصد دارد از جمهوری اسلامی به جامعه‌ی بین‌المللی و به خصوص در گفت‌وگوهایش با شش کشور بزرگ طرف گفت‌وگو با ایران نشان دهد، چهره واقعی ایران باشد. با این موارد فاحش نقض حقوق بشر، مسلم است که این چهره مخدوش می‌شود.»

عبدالکریم لاهیجی اما معتقد است که در زندگی اجتماعی مردم ایران اندکی گشایش ایجاد شده است.

او می‌گوید صحبت‌های روحانی در زمینه‌هایی مثل حمایت از جوانان و زنان توانسته قدری جو التهاب و تشنج در جامعه را کمتر کند. این حقوقدان اعتقاد دارد مردم احساس فشار کمتری می‌کنند، هرچند تاکید می‌کند که در این زمینه باید دید مردم داخل ایران همین احساس را دارند یا نه.

نمره کارنامه حقوق بشر روحانی

شیرین عبادی می‌گوید نمی‌تواند نمره قابل قبولی به کارنامه حقوق بشری روحانی بدهد. او می‌گوید از یک تا ۱۰ می‌تواند نمره ۲ به آقای روحانی بدهد آن هم تنها به خاطر ادبیاتش: «نمره‌ی آقای روحانی ۲ بیشتر نیست. این امتیاز هم به خاطر ادبیاتی است که به کار می‌برند که به نسبت آقای احمدی‌نژاد، ادبیات محترمانه‌تر و ملایم‌تری است و از این جهت، این نمره به ایشان تعلق می‌گیرد.»

عبدالکریم لاهیجی می‌گوید نمی‌تواند خود را در جایگاه یک معلم قرار داده و به روحانی نمره بدهد.

وی اما تصریح می‌کند: «وضعیت حقوق بشر در ایران وخیم است؛ خیلی هم وخیم است، در همه‌ی قسمت‌ها و زمینه‌ها. ولی آن‌چه برای من مسلم است این است که نمی‌توان آقای روحانی را مسئول این وخامت اوضاع دانست. از طرف دیگر، آقای روحانی هم با توجه به قول‌هایی که داده، امید‌هایی که چه قبل از انتخاب شدنش و چه در طی یک سال گذشته داده، برای این‌که مردم را ناامید نکند، به خصوص مردمی که به او رأی داده‌اند، به عقیده‌ی من باید مقداری از خودش جرأت و جسارت بیشتری نشان بدهد. حال طرفش آقای خامنه‌ای است، قوه‌ی قضاییه است، تمام نیروهای افراطی و افراط‌ گرا هستند، آقای روحانی اگر بخواهد لااقل چهره‌ای مانند چهره‌ی آقای خاتمی از خودش در تاریخ ایران رقم بزند، به عقیده‌ی من باید در جهت پاسداری از حقوق مردم مقاومت بیشتری از خودش نشان بدهد.»

رادیوفردا: قاسم سلیمانی، فرمانده بانفوذ سپاه قدس، شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران ایران، در پیامی مکتوب گفته است «لحظه‌ای از حمایت مقاومت و پشتیبانی از ملت فلسطین دست نخواهیم کشید و در این مسیر ذره‌ای تردید نداریم».

به گزارش ۹ مرداد خبرگزاری ایسنا، فرمانده سپاه قدس ایران، در پیام خود گفته است «همه جهان باید بداند که خلع سلاح مقاومت یک تصور باطل، یک توهم دست‌ نیافتنی و یک خواب آشفته است که هرگز جامه تحقق نخواهد پوشید. خلع سلاح مقاومت رویایی گزاف است که دفن خواهد شد.»

این پیام مکتوب دو روز پس از آن منتشر می‌شود که آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنانی در مصلای تهران ضمن مخالفت با خلع سلاح حماس و جهاد اسلامی فلسطین، از همه دنیا خواست تا آنها را تجهیز کنند.

سرلشگر قاسم سلیمانی، که از بانفوذترین چهره‌های نظامی و گاه سیاسی ایران به شمار می‌رود، در پایان پیام مکتوب خود از مسلمانان جهان خواسته است تا «به جای جنگ با یکدیگر» که «باعث از بین رفتن انرژیشان می‌شود»، سلاح و جان خود را «به خاطر دفاع از انسانیت و اسلام که در فلسطین خلاصه شده است، به کار گیرند».

این نیز شبیه به گفته‌های رهبر جمهوری اسلامی‌ست که از دولت‌های کشورهای اسلامی خواسته بود در مورد غزه همدست شوند، چرا که «امروز فلسطینی‌ها به مایحتاج زندگی و سلاح و امکانات احتیاج دارند».

آقای خامنه‌ای با آتش‌بسی که به گفته او «تحمیلی» است مخالفت کرده بود.

قاسم سلیمانی نیز در پیام خود می‌گوید رهبران گروه‌های شبه‌نظامی در غزه که از آن‌ها با عنوان «مقاومت» یاد شده، نشان داده‌اند که «هیچ گونه چانه‌زنی در مورد حقوق خود را نمی‌پذیرند و هرگز در برابر فشارها و دسیسه‌ها سر تسلیم فرود نمی‌آورند».

رهبر جمهوری اسلامی پیشتر گفته بود حامیان اسرائیل «در تلاشند، با تحمیل آتش‌بس بر مردم غزه، این رژیم را نجات دهند».

آتش‌بس فوری میان اسرائیل و گروه‌های فعال در غزه، خواست شورای امنیت سازمان ملل متحد، سازمان ملل متحد، غرب و دیگر کشورهای جهان از جمله روسیه است. روسیه، از متحدان تهران است و خواستار برقراری آتش‌بس تحت پیشنهاد مصر است.

آتش‌بسی که مصر پیشنهاد کرده با مخالفت حماس روبه‌رو شده است.

حماس می‌گوید تا زمانی که حصر غزه رفع نشود، آتش‌بسی پایدار با اسرائیل را نمی‌پذیرد.

اسرائیل می‌گوید حصر غزه برای جلوگیری از ارسال سلاح -از جمله از سوی ایران- به گروه‌های شبه‌نظامی است. گروه‌های امدادی از سوی دیگر می‌گویند این محاصره دریایی و زمینی، غزه را از مایحتاج اولیه خود نیز دور نگه داشته است.

حماس و اسرائیل طی نبردهای سه هفته گذشته چند بار آتش‌بسی موقت را برقرار کرده‌اند که ساعاتی بعد در حالی‌که دو طرف دیگری را به نقض آن متهم کرده‌اند، شکسته شده است.

حملات اسرائیل به غزه که با واکنش‌های گسترده بین‌المللی از جمله در کشورهای غربی روبه‌رو شده است تا کنون بیش از ۱۳۶۰ کشته در میان فلسطینی‌ها برجای گذاشته است. بیشتر قربانیان غیرنظامی و شمار قابل توجهی از آنها نیز کودک هستند.

سازمان ملل متحد و آمریکا حمله به مدرسه-پناهگاهی در جبالیه که جان دست‌کم ۱۶ نفر را گرفته است، محکوم کرده‌اند.

رادیوفرانسه: جنگ اسرائیل و غزه و نحوه برخورد با آن، گفتمان اصلی سخنان آیت الله خامنه‌ای- رهبر جمهوری اسلامی و حسن روحانی- رئیس جمهوری اسلامی، در مراسم بزرگداشت عید فطر بود. در حالی که هر دوی آنان، اسرائیل را رژیمی متجاوز و به تعبیری «گرگ خونریز صهیونیست» و «غده ای چرکین» توصیف کرده و حمله به غزه را شدیداً محکوم کردند، اما در گفتمان آنان درباره نحوه برخورد با این پدیده، تفاوت‌های آشکاری مشهود بود.

در حالی که آیت الله خامنه ای جهان اسلام را به تأمین نیازهای « رژِم آدمکش صهیونیست» و حامیانش ( آمریکا و انگلیس) دعوت کرد، حسن روحانی در سخنان امروز خود، راهبرد جمهوری اسلامی در جهان و منطقه را به گونه دیگری ترسیم کرد.

روحانی، راهبرد جمهوری اسلامی ایران در سطح جهان را صلح و عدالت و در دنیای اسلام برادری و اتحاد و ایجاد امت واحده اسلامی خواند و تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران با همه توان و امکاناتش برای ایجاد ثبات و امنیت، جلوگیری از کشتار و خونریزی و ایجاد صلح عادلانه در منطقه، تلاش می‌کند.»

به رغم آیت الله خامنه ای که در سخنان خود از واژه های «مقابله»، «معارضه»، «تسلیحات» و … سخن راند؛ گفتار روحانی در بطن خود، با واژه‌های «مجامع و سازمان‌های بین‌المللی»، «محاکم و داوری‌های بین‌المللی»، «صلح وعدالت»، «ثبات و امنیت»، «جلوگیری از کشتار و خونریزی» و «ایجاد صلح عادلانه در منطقه» و… همراه بود.

هرچند که هر دوی آنان خواستار «وحدت جهان اسلام» شدند، اما در نگاه آیت الله خامنه ای، این وحدت برای مقابله و رویارویی مستقیم با اسرائیل و با بکارگیری تسلیحات به معنا میرسد؛ در حالی که در نگرش حسن روحانی «وحدت جهان اسلام» ابزار بسیار پر قدرت حقوقی است که میتواند بر اسرائیل و حامیانش فشار آورد که از کشتار و خونریزی فاصله گرفته وبه ایجاد یک صلح عادلانه در فلسطین گردن نهند.

***

در باره این موضوع گفتگویی انجام داده‌ایم با محسن سازگارا، مدیر بنیاد مطالعات ایران معاصر در واشنگتن.

برای شنیدن این گفتگو به فایل صوتی رجوع کنید.

رادیوفردا: سرلشکر یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی و دستیار نظامی رهبر ایران، با اشاره به نقش اکبر هاشمی رفسنجانی در پذیرش قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل، وی را متهم کرد که می‌خواسته بعد از آیت الله خمینی قدرت را در دست داشته باشد و کشور را داره کند.

این فرمانده پیشین سپاه پاسداران در گفت‌وگو با نشریه «رمز عبور» که سایت‌های نزدیک به اصولگرایان تندرو آن را بازنشر کرده‌اند، گفته است: «آقای هاشمی به فکر قدرت بعد از امام بود و می‌خواست بعد از امام کشور را اداره کند. لذا می‌خواست قدرت را در دست داشته باشد و شاید پیش خود فکر می‌کرد در این جنگ نباید همه چیز از بین برود».

وی با اشاره به نقش اکبر هاشمی رفسنجانی در پایان دادن به جنگ ایران و عراق افزود: «برای حفظ قدرت خود و ادامه حکومت خودش بود که نمی‌خواست همه منابع کشور از بین برود».

آقای صفوی همچنین تایید کرد بین اکبر هاشمی رفسنجانی که از سوی آیت‌الله خمینی به عنوان فرمانده جنگ منصوب شده بوده و فرماندهان نظامی در رابطه با تداوم جنگ اختلاف نظر وجود داشته است.

برخی دیگر از فرماندهان سپاه در سال‌های گذشته بار‌ها از نقش هاشمی رفسنجانی در پایان دادن به جنگ ایران و عراق انتقاد کرده بودند.

در هفتم مهر سال ۱۳۸۵ و در پی سخنان محسن رضایی، فرمانده سپاه در دوران جنگ، آقای رفسنجانی متن کامل نامه آیت‌الله خمینی درباره پایان جنگ را منتشر کرد.

بر اساس نامه رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، محسن رضایی در نامه‌ای که به وی نوشته بود، پیروزی در جنگ به مدت پنج سال را غیرممکن دانسته بود. وی همچنین خواستار دسترسی به سلاح‌های پیشرفته از جمله تسلیحات اتمی برای مقابله با عراق شده بود.

آقای رحیم صفوی با بیان اینکه مخالف نوشتن این نامه بوده است اظهار داشت: «آقای رضایی و شمخانی در بیمارستان امام حسین در کرمانشاه، نامه‌ای را به اسم آقای هاشمی رفسنجانی تنظیم کردند که این نامه را ایشــان به امام بدهند. در این نامه، نیازمندی‌های عملیاتی را ذکر کرده‌اند».

وی با اشاره به یکی از اظهارات هاشمی رفسنجانی در سال‌های ۱۳۶۲ گفت: «ایشان می‌گفت، شما این عملیات را با موفقیت انجام دهید و دیگر به خانه‌هایتان بروید؛ ما جنگ را به روش سیاسی تمام می‌کنیم».

این فرمانده پیشین سپاه با بیان اینکه ارتش هیچ عملیات بزرگی در جنگ ایران و عراق را نتوانست به پیروزی برساند، فرماندهان نظامی ارتش را متهم کرد که هیچ استراتژی و دیدگاهی نداشتند.

یحیی رحیم صفوی گفت که در سال ۱۳۶۵ کل درآمد ارزی ایران هفت میلیارد دلار بود و در آن سال، ایران نمی‌توانسته که روزانه بیشتر از یک میلیون بشکه نفت صادر کند.

وی اضافه کرد: «از سال ۱۳۶۵ به بعد، فشار اقتصادی روی ایران شروع شد. در آن سال عراقی‌ها کشتی‌های ما را در خارک هدف قرار می‌دادند. یکی از مسئولان می‌گفت که مردم دیگر استقبالی از شرکت در جنگ نمی‌کنند و اعزام نیرو به جبهه‌های جنگ کم شده بود».

وی ضمن انتقاد از «ضعف دیپلماسی ایران در دوران جنگ» افزود: «بر عکس عراقی‌ها که خیلی در دیپلماسی‌شان فعال بودند، ما تجربه سیاسی نداشتیم».

به نظر می‌رسد که حمله وی به علی اکبر ولایتی، مشاور بین‌الملل آیت‌الله علی خامنه‌ای، باشد که در بخش عمده‌ای از دوران جنگ هشت ساله ایران و عراق، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی بود.

این فرمانده سابق سپاه همچنین از تغییر استراتژی جنگی ایران در سال‌های پایانی جنگ و جایگزین کردن عملیات‌های نظامی در غرب کشور به جای جنوب انتقاد کرد.

وی گفت: «حتی به سلیمانیه هم نرسیدیم. هر چند که اگر به سلیمانیه هم می‌رسیدیم، ارزش نداشت. یعنی اگر ما یک کیلومتر در شلمچه پیشروی می‌کردیم، ارزش آن برابر بود با پیشروی۱۰ یا ۲۰ کیلومتری در شمال عراق».

پیش از این نیز برخی از فرماندهان سپاه در مصاحبه‌های خود اعلام کرده بودند که پس از به نتیجه نرسیدن عملیات‌ها در جنوب، ایران جنگ را در شمال‌غرب دنبال کرد.

این بخش از سخنان آقای رحیم صفوی می‌تواند انتقادی از عملکرد و سیاست‌های جنگی محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه، باشد. آقای رضایی در حال حاضر دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

امید شمس: سرانجام مجله ی “نیویورک”(1) به ما “اجازه” داد تا به کل ماجرا شک کنیم. پیش از این انتشار اسنادی مبنی بر اطلاع نهادهای امنیتی اسرائیل از مرگ سه نوجوان و پنهان کردن آن از افکار عمومی تردیدهای عمیقی را برانگیخته بود. این اسناد اما همچنان ناکافی به نظر میرسید. اما گزارش مجله ی “نیویورک” مبنی بر اذعان مقامات اسرائیلی به دست نداشتن “حماس” در ربودن نوجوانان اسرائیلی تعریف و توجیه جنگ کنونی را به کلی تغییر خواهد داد. به خصوص اینکه این گزارش به طرز معناداری همزمان با پیشنهاد آتش بس یک هفته ای آمریکا و رد آن از سوی اسرائیل منتشر شد. در هر حال انتشار این گزارش و بازتاب آن در رسانه های جهان می تواند پرسشی اساسی را برانگیزاند. پرسشی که در اذهان بسیاری باقی بود اما بیان کردن اش به سرعت پرسشگر را در صف طرفداران “تئوری توطئه” قرار میداد: انگیزه ی اصلی جنگ غزه چیست؟

حتی پیش از انتشار این گزارش، تحلیل های بسیاری این پرسش را به میان کشیده و پاسخ هایی را پیشنهاد داده بودند. برخی سرپوش گذاشتن به اختلافات سیاسی و نارضایتی عمومی در اسرائیل را انگیزه ی اصلی برشمرده اند. برخی دیگر آن را اقدامی برای جلوگیری از ائتلاف حماس و فتح دانسته اند. اما تمامی این تحلیل ها با اتهام “ضدیت با اسرائیل” یا “دفاع از حماس” به سادگی کنار گذاشته شدند. اکنون و با تکیه بر شواهد موجود، شاید بتوان انگیزه های جنگ غزه را به ویژه با توجه به زمان وقوع آن به گونه ای دقیق تر ترسیم نمود.

حقیقت این است که جنگ غزه، جز از منظر برانگیختن افکار عمومی بر علیه اسرائیل، از هر منظر دیگری تامین کننده ی منافع اسرائیل خواهد بود. آرام کردن نارضایتی های داخلی، برانگیختن احساسات افراطی که پیامد طبیعی وضعیت جنگی است و به طور خودکار در جهت حمایت از احزاب راستگرای اسرائیل کانالیزه خواهد شد، نابود کردن تجهیزات نظامی حماس، به خطر انداختن ائتلاف احزاب فلسطینی، معلق کردن طولانی مدت مذاکرات صلح، تحریک ایران به تهدید هرچه بیشتر اسرائیل و حمایت تسلیحاتی هر چه بیشتر از مقاومت فلسطین و در نتیجه صف آرایی ناگزیر در مقابل آمریکا (تهدید امروز فرمانده ی کل سپاه به نابودی اسرائیل ظرف 24 ساعت به خوبی نشانگر موفق بودن این تمهید است)، اینها همه جزو اهداف این جنگ خواهند بود. اما هنوز بخشی از نقشه ی راه از چشم ها پنهان مانده است.

هدف اصلی این جنگ و به ویژه وقوع آن در این برهه ی زمانی را باید در عراق و سوریه جستجو کرد. در پیشروی سریع داعش در این دو کشور و شمارش معکوس تجزیه ی عراق و سوریه است که میتوان معنای حقیقی عملیات “لبه ی محافظ” را درک کرد.

در زمانی که پیشروی داعش در عراق و سوریه در مرکز اخبار جهان بود، یکباره آتش جنگ در غزه شعله ور شد. با گذشت تنها دو روز از آغاز درگیری ها در غزه، مساله ی داعش نه تنها به قعر فهرست اخبار سقوط کرد، بلکه توجه فعالان حقوق بشری و ضد جنگ در جهان را نیز ناگزیر به خود معطوف داشت. در میان اجساد کودکان فلسطینی، بمب ساعتی سهمگینی که در خاورمیانه کارگذاشته شده است، و نیز هشدارهای پیاپی عده ای از فعالان، از جمله نامه ی تایید نشده ای از ادوارد اسنودن درباره ی داعش به عنوان محصول مشترک موساد، سیا و ام آی 6 طی عملیاتی با نام “لانه ی زنبور سرخ”، به فراموشی سپرده شد(2).

برای کشف ارتباط میان جنگ غزه و نبرد داعش، حتی به تئوری های توطئه یا کمک گرفتن از اسناد ادوارد اسنودن هم نیازی نداریم. برای روشن شدن ماجرا کافی است به اظهارات چند مقام رسمی اسرائیل، و آمریکا و مقایسه ی واکنش های این مقامات با وضعیت های مشابهی در گذشته نگاهی بیاندازیم.

به گزارش اورشلیم پست به تاریخ 22 ژوئن امسال، بنیامین نتانیاهو در اولین اظهارنظر رسمی خود درباره ی پیشروی داعش در عراق و سوریه از ایالات متحده خواست تا در این قائله دخالت نکند و اجازه دهد تا هر دو طرف یکدیگر را تضعیف کنند. وی به طور مشخص از ایالات متحده خواست تا از حمله به مواضع داعش خودداری کند.

به گزارش الجزیره به تاریخ 29 ژوئن نتانیاهو در سخنرانی در دانشگاه تل آویو حمایت دولت اسرائیل از استقلال کردستان و آمادگی اسرائیل برای خرید نفت بیشتر از کردستان با همکاری ترکیه را اعلام میکند.

به گزارش کپیتول هیل به تاریخ 23 جولای درخواست های پیاپی از سوی مقامات عراق برای حمله ی هوایی به مواضع داعش نه از چند ماه پیش بلکه از سال 2013 آغاز شده بود. این گزارش یکی از موثق ترین اسناد مبنی بر بی میلی ایالات متحده برای ضربه زدن به داعش است:

گزارش هیل:

طی جلسه ی استماع گزارش درباره ی خلافت اسلامی عراق و شام، رئیس کمیسیون روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، اد رویس اذعان کرد “وزارت خارجه از شش ماه پیش از برپایی کمپ های نظامی داعش در صحراهای عراق و آموزش نظامی نیروهایش مطلع بوده است.

با این حال آنچه دولت به ما نگفته بود این است که مقامات عراقی از ماه آگوست سال قبل تا کنون درخواست مکرر برای حملات هواپیماهای بدون سرنشین علیه مواضع داعش را به آمریکا اعلام کرده بودند. متاسفانه این درخواست های مکرر از سوی دولت رد شده است”. (3)

با آغاز درگیری ها در غزه مساله ی داعش به کلی به فراموشی سپرده شد درست همانطور که حضور داعش در عراق و تسخیر فلوجه در 4 ژانویه مساله ی سوریه را تحت الشعاع قرار داد. تا کنون هیچ پیشرفتی در عقب راندن نیروهای داعش صورت نپذیرفته است. پیشروی این نیرو به طور قطع ایران را با مشکلات عدیده در مرزهای غربی خود مواجه خواهد کرد. این درحالیست که ایران بنا به ملاحظات عدیده درگیر شدن به تنهایی و به طور مستقیم با نیروهای داعش را به صلاح نمی بیند.

تهدید داعش برای عراق، سوریه و ایران، مهمترین کشورهای حامی فلسطین و تهدیدکننده ی امنیت اسرائیل را به لحاظ سیاسی، امنیتی، اقتصادی و نظامی به شدت درگیر میکند. و اگر هدف نهایی پروژه ی “لانه ی زنبور سرخ”، یعنی جنگ داخلی، نزاع قومی و فرقه ای و در نهایت تجزیه ی بخشهایی از این سه کشور محقق شود، اسرائیل مهمترین دشمنان خود را از صحنه به در کرده است.

در این میان ماهیت و عملکرد داعش به عنوان نیرویی که خود را بخشی از حرکت جهاد اسلامی تعریف میکند بسیار جالب توجه است. از آغاز شکلگیری داعش تا کنون هیچ تهدید لفظی و عملی علیه اسرائیل از سوی این سازمان منتشر نشده است. بلکه به عکس برخی از چهره های شاخص داعش رسماً اعلام کرده اند که به اسرائیل حمله نخواهند کرد.

به گزارش بسیاری از منابع خبری از جمله کانال دو اسرائیل و سایت خبری اسرائیل نشنال نیوز به تاریخ 8 جولای ابومحمد العدنانی اعلام کرد که “مبارزه با مسلمانان کافرشده به مبارزه با اسرائیل اولویت دارد”.(4) اگر از منظر ایدئولوژی جهاد اسلامی به این سخنان نگاه کنیم خواهیم دید که داعش با نظام ارزشی جهاد اسلامی کوچکترین همخوانی ندارد. در طول تاریخ حرکت جهاد اسلامی مساله ی “فلسطین” مهمترین هدف اسلامگرایان بوده است. پیکارجویان اسلامگراحتی اگر به طور مستقیم وارد این مبارزه نشده باشند، لااقل به طور لفظی جنگ با اسرائیل را مهمترین هدف خود اعلام کرده اند.

درست دو روز بعد از این اعلامیه، اسرائیل عملیات “لبه محافظ” را به اجرا گذاشت و در آن سو داعش کوبانی را به محاصره درآورد. ایالات متحده که با قدرت گرفتن داعش در سوریه و در سایه ی تصویر رعب انگیز اسلامگرایان افراطی به راحتی از تهدیدهای نظامی خود در گذشته و حتی از ادامه ی فشار برحکومت سوریه شانه خالی کرد، با آغاز جنگ غزه و گردش توجهات به فلسطین به همان شیوه از مقابله با داعش در عراق نیز شانه خالی میکند.

این درحالی ست که در موارد مشابهی از خطر نفوذ اسلامگرایان در کشورهایی به مراتب کم اهمیت تر از عراق، آمریکا و جامعه ی بین المللی بی درنگ وارد عمل شدند. در اکتبر سال 2012 دولت مالی برای مبارزه با اسلامگرایان از جامعه ی بین المللی تقاضای کمک کرد. در ظرف کمتر از یک هفته شورای امنیت قطعنامه 2071 را مبنی بر کمک تسلیحاتی بین المللی به دولت مالی صادر کرد و در عرض دو ماه و با صدور قطعنامه ی 2085 نیروهای بین المللی متشکل از کماندوهای فرانسه و کمی بعد آمریکا وارد مالی شدند.

بی عملی معنادار آمریکا در مقابل پیشروی داعش، می تواند دلالیل بسیاری داشته باشد. مهمترین آنها می تواند در حاشیه قرار گرفتن القاعده و آمار روزافزون پیوستن نیروهای جهادی به داعش باشد. این موضوع از یک سو القاعده را به عنوان یک سازمان تروریستی حرفه ای با توان عملیاتی بالا در سطح بین المللی و متمرکز بر اهداف خارجی به شدت تضعیف خواهد کرد، و از سوی دیگر نیروهای جهادی را به سوی داعش سرازیر خواهد کرد که نیرویی “مستقر” در منطقه ی عراق و شام، توانا در نبردهای چریکی، متمرکز بر جنگ فرقه ای و فاقد توانایی بالا در تروریسم بین المللی است. از سوی دیگر حضور داعش در منطقه هم پیمانان آمریکا را بیش از پیش به کمک های تسلیحاتی و نظامی وابسته می کند و می تواند پای ایران را که تا کنون از حملات القاعده و دیگر نیروهای جهادی مصون مانده بود به جنگی فرقه ای باز کند و به این شیوه ایران را گرفتار بلایی کند که خود از پدیدآورندگان اصلی اش بوده است. و در نهایت چهره ی ترسناک یک سازمان اسلامگرای خون آشام کالبد رو به احتضار “جنگ علیه ترور” به رهبری آمریکا را جانی دوباره خواهد داد.

در این میان هیچ چیز به اندازه ی جنگ غزه به ادامه ی حضور داعش کمک نکرده است و از سوی دیگر هیچ هم پیمان استراتژیکی نمی توانست کاری را که داعش برای اسرائیل می کند، به این سرعت و با این قدرت انجام دهد.

یادداشت ها:
1- http://nymag.com/daily/intelligencer/2014/07/hamas-didnt-kidnap-the-israeli-teens-after-all.html
2- http://topconservativenews.com/2014/07/operation-hornets-nest-alleged-snowden-document-says-usukisrael-are-behind-isis/
3- http://thehill.com/policy/defense/213091-royce-us-ignored-calls-to-strike-isis-for-months
4- http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/182632#.U9aGlfmSw9A

دیگربان: احمد علم‌الهدی٬ عضو مجلس خبرگان رهبری می‌گوید «دین مردم» مهم‌تر از مسائل اقتصادی و رفاهی آنهاست٬ «مسئول بی‌تفاوت به فرهنگ دین از نظر رسول‌الله خائن است» و «لامذهبی» در ایران غوغا می‌کند.

آقای علم‌الهدی در خطبه‌های نماز «عید فطر» مشهد گفته که «آنچه در اولویت یک این مردم هست، مسائل دینی و دین مردم است و اقتصاد و رفاه و امنیت در اولویت‌های بعدی است.»

وی افزوده «در این کشور که مردم جانشان را فدای دین می‌کنند٬ اما جانشان را فدای اقتصاد و رفاه‌شان نمی‌کنند، پس دین مردم در اولویت است.»

این روحانی محافظه‌کار در بخش دیگری از سخنان خود گفته «مسئولین در برابر آبروی اسلام مسئولند.»

وی اضافه کرده «اگر بنا شد یک آقایی بیاید و مسئولیت اجرایی، قضایی امنیتی را به دست بگیرد و نسبت به توسعه دین بی‌تفاوت باشد، این مدیون پیغمبر اکرم است و از نظر رسول‌الله خائن است.»

علم‌الهدی افزوده «روز به‌روز در این مملکت در مسئله ترویج فحشا و منکرات با یک وضع نابسامان‌تر و فجیع‌تر روبرو می‌شویم و مظاهر بی‌دینی و لامذهبی بر در و دیوار کشور این‌جور غوغا می‌کند.»

خودنویس: مصطفی تاج‌زاده در نامه‌ای از صادق آملی لاریجانی، رییس قوه قضاییه ایران، خواست که دستور برگزاری دادگاه رسیدگی به اتهامات اقتصادی دو برادرش را صادر کند.

به گزارش وب‌سایت «کلمه [2]» آقای تاج‌زاده در نامه‌ی خود با اشاره به فیلم پخش شده از جلسه فاضل لاریجانی و سعید مرتضوی در مجلس ایران در سال گذشته نوشت: «قانون و عدالت حکم می‌کند چنانچه نوار جعلی است آقای احمدی‌نژاد محاکمه شود و اگر درست است دادگاه رسیدگی به رشوه خواری آقای فاضل لاریجانی هرچه سریع‌تر تشکیل شود.»

تاج‌زاده افزوده است که یک سال و نیم پس از این واقعه، دستگاه قضایی از تشکیل دادگاه طفره رفته است.

مصطفی تاجزاده که عضو جبهه مشارکت و در زندان اوین است در ادامه‌ی نامه‌ی خود هم از صادق لاریجانی، رییس قوه قضاییه خواسته است تا اتهام زمین خواری محمدجواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه رسیدگی کند.

وی گفته است پرونده جواد لاریجانی «به گونه ناموجهی چند سال طول کشیده است و از برگزاری دادگاه وی نیز خبری نیست.»

این عضو حزب مشارکت در این خصوص نوشته است: «بایسته است دادگاه رسیدگی به اتهام وی نیز هرچه سریع‌تر برگزار شود و مشخص شود چه مقامی و با چه مجوزی چند هکتار زمین را در چه سالی و در کجا و چرا به وی بخشیده و قیمت آن هم معلوم شود.»

گفتنی است در جریان استیضاح وزیر کار در مجلس شورای اسلامی در ۱۵ بهمن ۱۳۹۱، محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهوری وقت ایران، ویدیویی از گفتگوی ضبط شده میان فاضل لاریجانی، با سعید مرتضوی را پخش کرد که طی آن مشخص شد فاضل لاریجانی، برادر صادق لاریجانی گفته بود در ازای گرفتن تسهیلات اقتصادی، تلاش خواهد کرد تا رابطه برادرانش در دو قوه قضاییه و مقننه با سعید مرتضوی بهبود یابد.

همچنین دیگر برادر رییس قوه قضاییه، یعنی محمد جواد اردشیر لاریجانی متهم به زمین‌خواری در اطراف تهران (ورامین) است.

محمد نوری‌زاد: یک: دیروز به دیدن آقای جعفر پناهی رفتم. هنرمندی که به ضربِ طنز ترین حکم قضاییِ کشور، باید عمر باقی مانده اش را به تماشا بنشیند و فیلمی نسازد و فیلمنامه ای ننویسد. چندی پیش تولدش بود. به همین بهانه رفتم دیدنش. می گفت: وقتی در مسابقات جهانی فوتبال، سرود برزیل یا آرژانتین پخش می شد، می دیدم این بازیکنان با چه ولع و غروری کلمه به کلمه ی سرود ملی شان را می بلعیدند و با آن همراهی می کردند. وحال آنکه کلمه به کلمه ی سرود ملیِ ما ربطی به ملت ما ندارد و کاملاً اسلامی و شیعی است و بدیهی است بازیکنان ما یکی بخواند و یکی نخواند و آن که می خواند، احساس چندانی نسبت به آن نداشته باشد.

به وی گفتم: بله، این یک واقعیت بسیار آزاردهنده است که یک بلوچ یک عرب یک کرد یک ترکِ آذری یک ترکمن کمترین قرابتی با سرود ملی ما در خود احساس نمی کند. چرا؟ چون در این سرود سخن از یک نظام و یک باوری است که امروزه به ضرب دگنگ بر سرِ پاست. گفتم: شما حالا بیا به سرودی که مرحوم بنان می خواند توجه کن: ای ایران ای مرز پر گهر، ای خاکت سرچشمه ی هنر…. در این سرود هیچ دکانی برای هیچ احدی وا نشده است. کلمه به کلمه ی این سرود از ایران است و به ایران باز می گردد. آقای پناهی گفت: با این استعدادی که کشور ما برای تفرقه و تجزیه دارد و آقایان در این سالها با رفتارشان خوب بر تنور همین تفرقه و تجزیه هیزم انداخته اند، ترمیم سرود ملیِ کشورمان بشدت ضروری می نماید.

دو: دیشب در جایی بودم شلوغ. در کنار دوستی نشستم که سالم و خردمند و منصف است و از اصلاح طلبان. از وی پرسیدم: با این فرصتی که پدید آمده آیا برای شخص شما کاری موقعیتی مسئولیتی فراهم آمده یا نه؟ گفت: چرا آمده بود. قرار شد در یک وزارتخانه با توجه به تخصصی که دارم مسئولیتی بپذیرم. رییس جمهور حکم هم زد. اما جماعتی از اصول گرایانِ مدعیِ آن وزارتخانه قشقرقی بپا کردند که اگر فلانی پایش به این وزارتخانه برسد ما فلان می کینم و بهمان. گفت: آنچنان سمبه هایشان پر بود که آقای روحانی پای پس کشید و به اسم کسی دیگر حکم زد آن وزارتخانه را.

این دوست اصلاح طلب، از فضای آشفته ی وزارت علوم نیز گفت. این که: وزیر علوم این روزها اختیارات چندانی ندارد. جناب بیت رهبری آمده و اغلب اختیارات حساس و محوریِ وزارت علوم را گرفته و داده به شورای عالی انقلاب فرهنگی. مثلاً جذب و حذف استادان و اعضای هیأت علمی دانشگاهها نه در اختیار وزارت علوم که در اختیار شورای عالی انقلاب فرهنگی است. یعنی وزیر باید برود آنجا بنشیند و خبردار شود که چه کسانی می آیند و چه کسانی باید بروند. بی آنکه در این رفت و آمدها اصلی به اسم توان علمی و شایستگی های دانشگاهی دیده شود.

دوست ما از امام جمعه ی اهواز گفت. این که: این امام جمعه رفته از همین شورای عالی انقلاب فرهنگی، مجوز تأسیس دانشگاه گرفته با یازده شعبه. دانشگاهی که مرکزیتش در اهواز است و در یازده شهر دیگر شعبه دارد. به وی گفتم: من این امام جمعه ی کریه المنظر و کریه الفکر را نیک می شناسم و در سفر به خوزستان با گوشه هایی از کراماتش آشنا شدم. این امام جمعه یک بخور بخورهایی راه انداخته و یک عبدِ ذلیل هایی در اطراف خود آراسته که جمعی از مردم خوزستان از وی با عنوان ” شاه خوزستان” اسم می برند. این امام جمعه در کنار امام جمعه ی تبریز و آدمهایی چون علم الهدی و سید احمد خاتمی و دیگرانی چون حائری شیرازی و نعیم آبادیِ بندرعباس، یک ارکستر سمفونیکِ ولایتمدارانه ای بپا کرده اند که تنها مخاطبش شاید خود جناب رهبر باشد. بی آنکه رهبر بدان این جماعت چه پوستی از تنِ اعتبار وی کنده اند و می کنند. فصل مشترک همه ی اینان، جهالت و قلچماقیِ ولایی است. دولت روحانی با همه ی هیاهویش، اجازه ی این ندارد که هیچ استانداری و هیچ فرمانداری و هیچ مدیرکل و هیچ مسئولی را بی اجازه ی این قلچماقانِ بی بُنیه بکار گیرد.

دوست ما که به سران اصلاح طلب نزدیک است، از آقای سید محمد خاتمی گفت. که خیال داشت دانشگاهی راه بیندازد. گفت: همه ی ما را جمع کرد و در این خصوص از ما مشورت خواست. متفقاً به وی گفتیم اوضاع بلبشوی کشور نه به گونه ای است که شما را فرصتی برای این فکر خوب پدید آورد. به آقای خاتمی گفتیم: حتی اگر آقای روحانی با همه ی قدرتش پای پیش بگذارد، برادران اجازه نخواهند داد شما صاحب دانشگاه شوید. به دوست اصلاح طلب خود گفتم: آقای خاتمی یک چیزکِ مختصری اگر با خود داشت اکنون نه صاحب دانشگاه که جانشین بلافصل خود رهبر بود. چه؟ مختصری ولایتمداری. از همان ملاتی که عربده کشانِ پوک مغزی چون سید احمد خاتمی را از هرکجای گمگشتگی بر می کشد و بر مسند اختیار و نعره های فقیهانه می نشاند.

سه: چون سخن از اصلاح طلبی و اصلاح طلبان شد، می گویم: من – محمد نوری زاد – گرچه به اصلاح امور در هر مقطع از حیات فردی و اجتماعی باور دارم، اما نه اصولگرا هستم و نه اصلاح طلب و نه عضو و هوادار هیچ دار و دسته ی حکومتی. من باوری یافته ام که با همان به آسمان شخصیِ خود صعود می کنم. و آن: انسانیت طلبی است. بله، من انسان طلب یا انسانیت طلبم. در این باور، شما هرگز در محدوده ی تشکیلاتِ محدود خود در جا نمی زنید. یک اصلاح طلب، با همه ی تفاوت هایی که با اصولگرایان منجمد دارد، مثلاً هرگز نمی تواند به خانه ی یک بهایی برود و از خوردنی های آنان بخورد و با آنان غمگساری کند بخاطر جفاهایی که بر سرشان فرو ریخته در این سالهای اسلامی.

یک اصلاح طلب هرگز نمی تواند بگوید: یک سنیِ فهیم کردستانی چرا نباید وزیر شود؟ و یا نمی تواند برای سنیان در تهران یک مسجد بخواهد. یک اصلاح طلب نمی تواند در محفل شاد جوانانی شرکت کند که مستانه پایکوبی می کنند و خوش اند و البته نگران از فرو باریدنِ برادران از درو دیوار. چرا؟ چون تلقی های اسلامی و شیعی و حکومتی، زنجیری اند که شما را از رفتن و رهایی باز می دارند. به این رسیده ام که: انسان طلب اگر باشی، همه ی خوبی ها را از هر تیره و طایفه و از هرکجا که باشد از خود می دانی و تأییدش می کنی، و همه ی بدی ها را از هر تیره و طایفه و از هرکجا که باشد از خود و از جامعه ی اطراف خود دوری می کنی. و این همان اکسیری است که در آینده ای حتمی، تمامی عرصه های بشری را در اختیار خواهد گرفت بی تردید.

محمد نوری زاد
پنجم مرداد نود و سه – تهران