اخبار

رادیوفردا: آمریکا روز پنجشنبه ۳۰ بهمن ماه اعلام کرد که آماده است در جلسه گروه ۱+۵ با ایران شرکت کند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفته است، ایالات متحده دعوت نماینده عالی اتحادیه اروپا برای شرکت در نشست گروه پنج به علاوه یک و ایران جهت گفت‌وگو در خصوص دستیابی به راهی دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران را می پذیرد.

یک مقام آمریکایی هم پیشتر به رویترز گفته بود، ما آماده‌ایم در صورت برگزاری نشست ۱+۵ در آن شرکت کنیم.

ند پرایس این اظهارات را پس از نشست مجازی با حضور وزیران خارجه آمریکا، آلمان، بریتانیا و فرانسه به میزبانی پاریس انجام شد، مطرح کرده است.

به گزارش رویترز، تونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، در گفت‌وگو با اعضای اروپایی برجام اعلام کرد که دولت جو بایدن آماده است تا با ایران در خصوص بازگشت دو کشور به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ گفت‌وگو کند.

یک مقام ارشد اتحادیه اروپایی نیز به رویترز گفت، آماده است که زمینه سازی این نشست را به عهده بگیرد.

خبرگزاری فرانسه هم می‌گوید، مشخص نیست که آیا دولت ایران حاضر خواهد شد که با آمریکا رو در رو مذاکره کند یا خیر.

دولت ایران می‌گوید، آمریکا باید پیش از بازگشت به برجام یا همزمان با بازگشت به برجام، اقدام به لغو تحریم‌ها کند و پس از آن ایران شروع به بازگشت به تعهدات برجامی خود می‌کند.

در همین حال، یک مقام ارشد آمریکایی گفته است، دولت جو بایدن حسن نیت خود را نشان می‌دهد و این نشست را به مثابه «یک مسیر طولانی» برای احیا و ساختن توافق هسته‌ای می‌داند.

این مقام در پاسخ به این پرسش که اگر مقام‌های ایران نخواهند در این نشست شرکت کنند، گفت، چنین اقدامی هم باعث تاسف خواهد شد و هم با اظهارات آنها در تضاد خواهد بود که می‌گویند که اگر شما به توافق برگردید ما نیز باز خواهیم گشت.

این مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، اضافه کرده است، این به‌سادگی نیست که یک طرف به طرف دیگر بگوید چه کاری انجام دهد.

این تحولات تازه در مناقشه بر سر برنامه هسته‌ای ایران در حالی روی داده است که تنها سه روز به پایان ضرب الاجل ایران برای تعویق پروتکل الحاقی و اعمال محدودیت در زمینه بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی براساس مصوبه مجلس باقی مانده است.

تمایل آمریکا برای حضور در نشست ۱+۵ همزمان با دو تحول دیگر از سوی این کشور اعلام شد. عصر پنجشنبه ابتدا اعلام شد که آمریکا در نامه ای به شورای امنیت موضع دولت ترامپ درباره فعال شدن مکانیزم ماشه و احیا تمامی تحریم‌ها علیه ایران را پس گرفت.

همچنین اعلام شد ایالات متحده به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل اطلاع داده است که محدودیت‌های اعمال شده بر سفر دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک را لغو کرده است.

هنوز ایران به این سه اقدام آمریکا در روز پنجشنبه پاسخ نداده است.

پیش از این کشورهای حاضر در این نشست روز پنجشنبه اعلام کردند در جلسه مجازی وزیران خارجه آمریکا و اعضای اروپایی برجام تاکید شد که ایران «هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند» و در عین حال به تهران درباره «عواقب شدید» تعلیق پروتکل الحاقی هشدار دادند.

وزارت خارجه فرانسه نیز گزارشی از نشست وزیران خارجه اعضای اروپایی برجام و آمریکا منتشر کرده و می‌گوید این کشورها تاکید کرده‌اند که ایران باید به تعهدات هسته‌ای خود باز گردد.

در این بیانیه اضافه شده است، آمریکا و اعضای اروپایی برجام از ایران می‌خواهند که از برداشتن گام‌های اضافی، خصوصا در زمینه تعویق پروتکل الحاقی و اعمال محدودیت در زمینه بازرسی‌های آژانس، خودداری کرده و عواقب «شدید» آن را در نظر داشته باشد.‎

بر پایه پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش سلاح هسته‌ای معروف به «ان‌پی‌تی» که ایران در توافق هسته‌ای اجرای داوطلبانه آن را پذیرفته است، بازرسان آژانس مجاز خواهند بود هر زمان که لازم می‌دانند سرزده از تأسیسات هسته‌ای ایران بازرسی کنند.

اما مجلس ایران در مصوبه‌ ۱۱ آذر امسال خود که به تایید شورای نگهبان نیز رسید، دولت را ملزم کرد که اگر تا سوم اسفند، تحریم‌های مالی، بانکی و نفت حذف نشود، بازرسان آژانس از کشور اخراج شوند و ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند.

طی چند روز گذشته رئیس‌جمهوری سوئیس، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و رئیس کمیسیون اروپا درباره پرونده هسته‌ای تهران با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، تلفنی گفت‌وگو کرده‌اند.

خانم مرکل در گفت‌وگو با رئیس‌جمهوری ایران خواستار «ارسال علائم مثبت برای ایجاد اعتماد و افزایش شانس برای حل دیپلماتیک مناقشه هسته‌ای» شده بود.

در این میان شارل میشل رئیس کمیسیون اروپا نیز روز پنجشنبه اعلام کرد که با حسن‌ روحانی گفت‌وگو و بر اجرای کامل برجام تاکید کرده است.

او با انتشار توئیتی نوشت اتحادیه اروپا از اجرای کامل برجام حمایت می‌کند و برای حفظ فضای دیپلماسی در این مرحله حساس، برداشتن گام‌های مثبت ضروری است.

با استفاده از رویترز، خبرگزاری فرانسه و رادیو فردا

ارونیوز: اسرائيل می‌گوید اگر دولت جو بایدن بخواهد به توافق هسته‌ای با تهران برگردد تل‌آویو در این زمینه با سیاست واشنگتن همراه نخواهد شد.

گیلعاد اِردان، سفیر اسرائیل در آمریکا در گفتگو با رادیوی ارتش اسرائيل ضمن اشاره به توافق هسته‌ای ایران گفت: «اگر دولت ایالات متحده بخواهد به آن توافق برگردد، ما قادر نخواهیم بود بخشی از چنین فرآیندی باشیم.»

مشاوران بنیامین نتانیاهو،‌ نخست‌وزیر اسرائيل نیز پیش از این در اظهارنظرهای شخصی گفته بودند که آغاز گفتگوی مقامات اسرائيل با مقامات کنونی آمریکا ممکن است به‌اشتباه این باور را القا کند که اسرائیل با توافق هسته‌ای تازه با ایران نیز موافق است.

آقای اِردان همچنین گفت: «ما فکر می‌کنیم که اگر ایالات متحده به همان توافقی که از آن خارج شده برگردد، اهرم (چانه‌زنی) خود را به‌کلّی از دست خواهد داد.» وی افزود: «به محض آن که تحریم‌ها لغو شوند، ایرانی‌ها دیگر انگیزه‌ای برای مذاکره و رسیدن به توافقی که امکان هسته‌ای شدن را از میان بردارد نخواهند داشت.»

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

دولت جو بایدن اعلام کرده است که تنها در صورتی خواستار بازگشت به برجام است که طرف ایرانی به تعهدات پیشین خود بازگردد. این درحالی است که ایران در هفته‌های گذشته پیوسته بر غنی‌سازی اورانیوم افزوده است و به‌تازگی اعلام کرده که اجرای پروتکل الحاقی به برجام را روز ۲۳ فوریه (۵ اسفندماه) متوقف خواهد کرد.

مقامات ایران همواره تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای را انکار کرده‌اند.

بی‌بی‌سی: ایران از سال گذشته بخش های از فعالیت های هسته ای متوقف شده اش را از سر گرفته است

ایران از سال گذشته بخشی از فعالیت‌های هسته‌ای متوقف شده خود را از سر گرفته است

روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از سه دیپلمات می‌گوید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای شواهد جدیدی از فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده از سوی ایران یافته‌اند که باعث بروز سئوال در مورد دامنه فعالیت‌های هسته‌ای ایران شده است.

این روزنامه به نقل از دیپلمات‌هایی که نامشان ذکر نشده می‌گویند نمونه‌های برداشته شده از دو سایت هسته‌ای در پاییز حاوی مواد رادیواکتیو بوده که می‌تواند نشاندهنده فعالیت ایران در زمینه سلاح هسته‌ای باشد. این دیپلمات‌ها تاکید کرده‌اند آنها از ماهیت دقیق آنچه پیدا شده اطلاع ندارند.

آژانس هنوز در این باره گزارشی به شورای حکام نداده و هنوز منتظر توضیحات ایران در باره این فعالیت‌ها است.

ایران هنوز واکنشی به این گزارش نشان نداده است.

وال استریت ژورنال می‌گوید آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به سئوالات این روزنامه در این باره پاسخ نداده است.

تابستان سال پیش ایران جلوی بازدید بازرسان آژانس از دو سایت هسته‌ای را نداد اما در نهایت اجازه بازدید آنها از دو مرکز هسته‌ای “یکی در اطراف شهرضای اصفهان و دیگری در نزدیکی تهران” صادر شد.

رافائل ماریانو گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آن زمان گفته بود ایران از “گفت‌وگوی جدی درباره سوالات مربوط به فعالیت‌ها و مواد هسته‌ای اعلام‌نشده احتمالی” در این مراکز امتناع می‌کند.

جمهوری اسلامی تلاش برای تولید و دسترسی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند و می‌گوید تمام فعالیت‌های هسته‌ای این کشور صلح آمیز است.

پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا توافق هسته‌ای موسوم به برجام را ترک کرد و تحریم‌ها علیه ایران را از سر گرفت، ایران با ارجاع به مفادی در برجام، تعهدات خود در این توافق را گام به گام کاهش داد.

اخیرا این کشور به دنبال تصویب طرحی در مجلس، اعلام کرد سطحی از بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی را در صورت رفع نشدن تحریم‌های آمریکا، کاهش می‌دهد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ماه پیش گفت ایران بسیار سریع در حال حرکت به سوی غنی‌سازی ۲۰ درصد است.

غنی سازی ۲۰ درصد از پاییز سال ۱۳۹۲ همزمان با توافق موقت اتمی میان ایران و شش قدرت جهانی با هدف توقف تحریم‌های بین المللی متوقف شده بود. تولید مجدد اورانیوم با غنای ۲۰ درصد مصوبه مجلس شورای اسلامی است.

اورانیوم غنی شده با خلوص ۲۰ درصدی در مصارف صلح‌آمیز و سلاح‌های اتمی می‌تواند کاربرد داشته باشد و به همین دلیل باعث نگرانی قدرت‌های جهانی است.

ایران اخیرا گفت سانتریفیوژهای جدید در تاسیسات اتمی نطنز نصب کرده که ظرفیت غنی سازی اورانیوم آنها تقریبا چهار برابر دستگاه‌های فعلی است.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داده است که اگر ایران به برداشتن محدودیت‌های توافق هسته‌ای ادامه دهد “تنها چند هفته” با تولید مواد لازم برای ساخت یک سلاح هسته‌ای فاصله خواهد داشت.

ایران هشدار داده که در صورت بازنگشتن آمریکا به برجام و لغو همه تحریم‌ها گام‌های بعدی قانون اخیر مجلس شورای اسلامی درباره رفع محدودیت‌های هسته‌ای را اجرا خواهد کرد.

بی‌بی‌سی: یک مقام دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه می‌گوید اگر ایران می‌خواهد آمریکا به برجام برگردد باید دست از تحریک‌های هسته‌ای بردارد و تعهدهای برجامی خود را رعایت کند.

به گفته این مقام که نامش فاش نشده حتی در این صورت هم برای برگشتن آمریکا به برجام به مذاکراتی جامع‌تر نیاز است:

“اگر ایران درباره مذاکره جدی است و می‌خواهد تمام طرف‌های برجام در آن شرکت کنند ابتدا باید از تحریکات هسته‌ای خودداری کند و بعد آنچه را دیگر رعایت نمی‌کند، دوباره رعایت کند.”

توافق هسته‌ای ایران با شش قدرت جهانی، آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان شش سال پیش به امضا رسید اما دونالد ترامپ رئیس‌جمهور سابق آمریکا در اردبیهشت ۱۳۹۷ یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌هایی را که پس از برجام لفو شده بودند برگرداند.

یک سال بعد ایران در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کنار گذاشت.

این مقام دفتر ریاست جمهوری فرانسه گفت آمریکا و فرانسه روشن کرده‌اند که ایران چه کارهایی را چطور باید انجام دهد تا آمریکا به برجام برگردد و تحریم برداشته شوند:

“ما باید ببینیم برگشت آمریکا به برجام را ایران چگونه با حسن نیت قابل تایید جبران می‌کند.”

او گفت مسئله ایران فراتر از برنامه هسته‌ای است و کل فعالیت‌های این کشور در منطقه را شامل می‌شود که باید در باره تمام آنها هم مذاکره شود.

ظریف: چرا اول ایران حسن‌نیت نشان دهد؟

در واکنش به این اظهارات محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در توییتر پاسخ داد: “چرا ایران -کشوری که محکم ایستاد و تروریسم بی‌رحمانه اقتصادی آمریکا را که هم ناقض برجام هم قطعنامه شورای امنیت بود با شکست مواجه کرد- باید اول حسن‌نیت نشان دهد. توافق را اول آمریکا بدون دلیل زیرپا گذاشت و اکنون باید خطایش را جبران کند. بعد ایران پاسخ خواهد داد.”

ایران همچنین امروز تهدید کرد جلوی بازرسی‌های سرزده بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را خواهد گرفت.

جو بایدن رئیس جمهور آمریکا که چهارشنبه قدرت را به دست گرفت پیش‌تر گفته بود که “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

آنتونی بلینکن نامزد آقای بایدن برای وزارت خارجه نیز هفته پیش گفت آمریکا عجله‌ای برای تصمیم‌گیری برای برگشتن به برجام ندارد و اول می‌خواهد ببیند که ایران اجرای تعهدهای برجامی‌اش را از سر گرفته است.

ایران بارها تاکید کرده است تا آمریکا تحریم‌های یک‌جانبه را لغو نکند تعهدهای برجامی‌اش را رعایت نخواهد کرد اما بلافاصله بعد از لغو تحریم‌ها چنین خواهد کرد.

با پایان گرفتن ریاست جمهوری دونالد ترامپ و روی کار آمدن جو بایدن و تا تائید وزیر خارجه در سنای آمریکا که امروز اتفاق افتاد، فرانسه نقش سخنگوی آمریکا را درباره ایران بعهده گرفته است و در هفته اخیر جنگی لفظی بین محمد جواد ظریف و ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه در جریان بوده است.

امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه یکشنبه شروع به کار جو بایدن را تبریک گفت و به گفته کاخ الیزه با او درباره لزوم برقراری ثبات در خاورمیانه، به خصوص درباره برنامه هسته‌ای ایران و مسائل لبنان تلفنی صحبت کرد. اما در متنی که کاخ سفید از خلاصه این گفت‌وگو منتشر کرد نامی از ایران برده نشد.

منبع تصویر، Getty Images
توضیح تصویر،

ژان ایو لودریان و محمد جواد ظریف

ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه یکشنبه هم در مصاحبه‌ با یک رادیوی فرانسوی بار دیگر گفت: “این موقعیت خطرناکی است. دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای پیامدهای ژئواستراتژیک قابل توجهی خواهد داشت. ما در موقعیتی کاملا برعکس خواسته دونالد ترامپ هستیم.”

آقای لودریان شنبه نیز به نشریه دیمانش گفته بود: “ایران در حال ساخت سلاح‌های هسته‌ای خود است و ضرورت فوری دارد که ایران و آمریکا به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) برگردند.”

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران به اظهارات وزیر خارجه فرانسه که همچنین گفته بود ایران با ساخت سلاح‌های هسته‌ای فاصله چندانی ندارد پاسخ داد و آن را “یاوه‌گویی پوچ” خواند.

آقای ظریف در توییتر با اشاره به سمت قبلی آقای لوردیان بعنوان وزیر دفاع فرانسه نوشته بود: “همکار عزیز، شروع کار شما در دولت با فروش سلاح به جنایتکاران جنگی عربستان بود. از یاوه‌‌گویی پوچ درباره ایران خودداری کنید.”

آقای ظریف در توییتر پاسخ داده بود: “راستی‌آزمایی واقعیت: شما دارید منطقه ما را بی‌ثبات می کنید. شما از جنایتکارانی حمایت می‌کنید که مخالفانشان را اره می‌کنند و از سلاح‌های شما برای کشتن کودکان یمنی استفاده می‌کنند.”

برخی کشورها و گروه‌های حقوق بشر از دولت امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه انتقاد کرده‌اند که از عربستان سعودی حمایت می‌کند و سلاح‌هایی که به این کشور می‌فروشد در عملیات نظامی عربستان در یمن استفاده می‌شوند.

اخیرا سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان در بیانیه‌ای هشدار دادند که ایران استفاده از سوخت اورانیوم فلزی را در یک رآکتور تحقیقاتی آغاز کرده است که نقص برجام است و تبعات نظامی دارد. ایران این را تکذیب می‌کند.

آقای ظریف در پاسخ از این سه کشور نیز انتقاد کرد که از زمان خروج یک جانبه دونالد ترامپ از برجام، از این توافق پشتیبانی نکرده‌اند و اجازه دادند تحریم گسترده دوباره اعمال شود:

“رهبران سه کشور اروپایی که به امضای مقام‌های دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت دارایی آمریکا متکی هستند تا تعهد برجامی خود را اجرا کنند مطلقا برای حفظ برجام کاری نکرده‌اند. ابتکار عمل امانوئل مکرون را که مرده به دنیا آمد یادتان می‌آید و بریتانیا که بدهی‌ایش را که دادگاه حکم کرده بپردازد نپرداخته است؟ برجام بخاطر ایران زنده است نه سه کشور اروپایی.”

رادیوفردا: دو سناتور جمهوری‌خواه از دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا خواسته‌اند توافق‌های هسته‌ای با ایران موسوم به برجام و توافق اقلیمی پاریس را به عنوان معاهده به سنا ارائه کند.

پیشنهاد تد کروز و لیندسی گراهام برای جلوگیری از بازگشت ایالات متحده به این توافق در دولت جو بایدن مطرح شده است.

در نامه تد کروز به دونالد ترامپ و مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا تاکید شده است، ارائه این توافق‌ها به کنگره باعث خواهد شد که آنها نتواند حمایت دو سوم اعضا سنا را کسب کند و تصویب نخواهند شد و به این ترتیب جو بایدن، رئیس جمهوری منتخب قادر نخواهد بود آمریکا را دوباره وارد این دو توافق کند.

تد کروز نوشته است: فقط با این کار، سنا قادر خواهد نقش قانونی خود را برای ارائه مشاوره و رضایت در صورت اقدام دولت آینده برای احیای این توافق‌های خطرناک انجام دهد.

جو بایدن وعده داده است که در روز اول کاری در کاخ سفید فرمان اجرایی بازگشت به توافق پاریس را امضا خواهد کرد. او همچنین تاکید کرده است که برجام یکی از اولویت های سیاست خارجی اوست.

دولت ترامپ در سال ۱۳۹۸ اعلام کرد که از توافق اقلیمی پاریس خارج می شود و آبان ماه سال جاری به طور رسمی فرایند آن را تکمیل کرد.

آمریکا در سال ۱۳۹۷ از توافق هسته ای با ایران خارج شد و تحریم‌های علیه ایران را بازگرداند.

رادیوفردا: الیوت آبرامز، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، می‌گوید گفت‌وگوهای او و دیگر مقام‌های دولت ترامپ با تیم جو بایدن دربارهٔ ایران و برجام آغاز شده است.

آقای آبرامز در مصاحبه با تایمز اسرائیل که این روزنامه آن را روز دوشنبه ۲۴ آذر منتشر کرده تأکید کرد که مقامات دولت دونالد ترامپ در صددند مشاوران آقای بایدن را متقاعد کنند که شرایط تغییر کرده است.

به گفته وی، شش سال پس از برجام، فرمول‌هایی که برای مذاکرات اتمی در سال ۲۰۱۵ میلادی، خوب به نظر می‌رسید، امروز دیگر کارایی ندارند.

وی گفت: «سعی می‌کنیم آنها را متقاعد کنیم که الان سال ۲۰۱۵ نیست. تقریباً سال ۲۰۲۱ است و تغییرات زیادی رخ داده است، بنابراین فرمول‌هایی که فکر می‌کردید چارچوب‌هایی خوبی برای مذاکره اصلی [برجام] هستند، امروز چندان مناسب نیستند.»

آقای آبرامز در حین حال گفت اقدام‌هایی که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ در رابطه با ایران انجام شد، به‌طور کامل بازگشت‌پذیر نیستند.

وی تحریم‌های اعلام شده در زمینه نقض حقوق بشر و مبارزه با تروریسم را از جمله اقدامات دولت ترامپ برای اعمال فشار حداکثری بر ایران ذکر کرد.

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور کنونی آمریکا، دو سال پیش یک‌طرفه از برجام خارج شد، جو بایدن که قرار است از ۲۰ ژانویه به ‌عنوان رئیس ‌جمهور جدید آمریکا آغاز به کار کند، گفته است که تمایل دارد تحت شرایطی به برجام بازگردد.

الیوت آبرامز، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، روز پنجم آذر نیز ضمن اعلام تشدید دوباره تحریم‌ها علیه ایران، از جو بایدن، رئیس ‌جمهور منتخب، خواست تا از این اهرم به‌وجود آمده علیه جمهوری اسلامی استفاده بهینه کند.

وی گفت که از دیدگاه او، مذاکرات بازگشت به برجام با ایران ماه‌ها طول خواهد کشید و تصور این که دولت جدید آمریکا می‌تواند سیاست ایران را «مانند زدن کلید برق» معکوس کند، اشتباه است.

نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران روز پنجم آذر در یک رویداد مجازی «مؤسسه بیروت» افزود که دولت بایدن به خاطر اهرم فشار این تحریم‌های موجود، «فرصتی عالی» در دست دارد تا به توافقی با ایران دست پیدا کند که هم به تهدیدهای موشکی و هم به تهدیدهای منطقه‌ای تهران رسیدگی کند.

او اضافه کرد: «اگر ما از اهرم فشار خود صرف‌نظر کنیم، واقعاً غم‌انگیز و احمقانه خواهد بود. اما اگر از آن استفاده کنیم، فرصتی وجود دارد که به توافق سازنده‌ای برسیم که همه این مشکلات را برطرف کند.»

در حالی که دولت ترامپ توافق برجام را کافی نمی‌داند و خواستار تغییر سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی است، سران جمهوری اسلامی مذاکره دربارهٔ برنامه موشکی خود یا تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای خود را منتفی می‌دانند.

آنها در عوض خواستار آن شده‌اند که ایالات متحده در سیاست خود تغییر داده و از جمله تحریم‌ها علیه تهران را برچیند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در تازه‌ترین واکنشش در این باره گفته است که «مسیر رفع تحریم را یک بار امتحان و چند سال مذاکره کردیم، اما به نتیجه‌ای نرسید» و این‌که «نمی‌توان روی حرف آنها حساب و برنامه‌ریزی کرد.»
با استفاده از تایمز اسرائیل و رادیوفردا / پ.پ

رادیوفردا: نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا به اسرائیل اطمینان داد که دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان آمریکا بر سر مقابله با اقدامات و سیاست‌های ایران در منطقه «توافق گسترده» دارند.

الیوت آبرامز شامگاه دوشنبه ۱۹ آبان در میزگردی با خبرنگاران در اورشلیم، نسبت به تداوم سیاست دولت کنونی آمریکا در قبال ایران، بعد از آغاز به کار دولت بعدی در واشینگتن، اطمینان داد.

او گفت هدف دولت دونالد ترامپ نیز رسیدن به مذاکره با ایران بود و لذا هر کسی که ده هفته دیگر در کاخ سفید باشد، به‌دنبال همین هدف است.

آقای آبرامز ابراز امیدواری کرد که اگر دولت بعدی آمریکا با جو بایدن باشد، او کماکان از تحریم‌ها به عنوان اهرم فشار اقتصادی بر ایران استفاده کند تا «توافق بهتری» با تهران به جای برجام به‌دست آید.

نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا در پاسخ به این پرسش که آیا «نرمش» احتمالی دولت بایدن در قبال ایران، ممکن است به حمله یک‌جانبه اسرائیل به ایران بینجامد؟ گفت: پرسش مهمی است اما واکنشی به آن نداریم.

زاخی هانگبی یک وزیر نزدیک به بنیامین نتانیاهو و شمار دیگری از مقامات اسرائیلی در روزهای اخیر «هشدار» داده‌اند که بازگشت جو بایدن به برجام، به جنگ اسرائیل و ایران ختم می‌شود.

آقای ابرامز در پایان سفری سه روزه به اسرائیل که در جریان آن با نخست‌وزیر، وزیران خارجه و دفاع و مشاور امنیت ملی این کشور درباره ایران دیدار و مذاکره کرد، به خبرنگاران گفت: همه در آمریکا در مورد تنش‌زا بودن سیاست‌ها و اقدامات ایران در خاورمیانه اجماع دارند.

وی اظهار داشت که کسی در آمریکا در خصوص نقش ایران در حمایت از حزب‌الله لبنان، حوثی‌های یمن، گروه‌های شیعی دیگر در منطقه تردیدی ندارد و همه با برجام مخالف هستند.

الیوت آبرامز افزود:‌ تحریم‌های گسترده‌ای که دولت دونالد ترامپ علیه ایران برقرار کرده به گونه‌ای طراحی شده که دولت بعدی واشینگتن نیز باید آن را مد نظر قرار دهد و بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها به سهولت عملی نخواهد شد مگر این‌که ایران گام‌های لازم و مورد انتظار را که خود به خوبی از آن آگاهی دارد، بردارد.

به گفته نماینده ویژه آمریکا، برجام «یک توافق جنجالی» و مورد مناقشه بود که در سنای آمریکا به قانون مبدل نشد زیرا دولت وقت آمریکا نیز می‌دانست که از رای موافق کافی و لازم سناتورها برای آن برخودار نیست.

او یادآوری کرد که سناتورهای ارشد دمکرات از سناتور چاک شومر رهبر وقت دمکرات‌ها در سنا تا رابرت منندز و بن کاردن هم با برجام مخالف بودند و موضع این دمکرات‌ها که در سنا مانده‌اند، تغییری نکرده است.

بر خلاف موضع مقامات کنونی آمریکا که دست دولت دمکرات برای بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها تا حد زیادی بسته شده است، جان بولتون، مشاور امنیت ملی اخراج شده کاخ سفید، دوشنبه شب به تلویزیون بی‌بی‌سی گفت که جو بایدن می‌تواند با امضای فرمان‌های اجرایی تحریم‌ها علیه ایران را برطرف کرده و آمریکا را دوباره عضوی از برجام اعلام کند.

به گفته الیوت آبرامز، بخشی از تحریم‌های آمریکا در مورد ایران اصولا ربطی به برجام ندارد؛ «برای مثال تحریم‌های آمریکا علیه ایرج مسجدی سفیر ایران در عراق بی‌ارتباط با سیاست است زیرا او عضو شاخه تروریستی قدس سپاه پاسداران است».

نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در سخنانش به سالروز «سرکوب اندوهبار» تظاهرات مردم ایران در آبان پارسال اشاره کرد و گفت تحریم‌ها علیه بانیان و مجریان این خشونت‌ها، چیزی نیست که کسی در آمریکا با آن مخالف باشد.

اظهارات الیوت آبرامز در این میزگرد درستی بخشی از گزارش‌های انتشار یافته پیشین در مورد وجود برنامه‌ریزی در دولت دونالد ترامپ با هدف گسترش دامنه تحریم‌ها علیه ایران در ده هفته باقی‌مانده از کار این دولت را تایید کرد.

«دو منبع اسرائیلی» روز ۱۸ آبان به سایت «اکسیوس» گفته بودند که آمریکا در هماهنگی با اسرائیل و متحدینش در خلیج فارس تحریم‌های جدیدی علیه ایران طراحی کرده که قرار است تا ده هفته دیگر مانند «سیلابی» بر سر ایران آوار شود. اما آقای ابرامز گفت این تحریم‌ها تشدید نمی‌شوند بلکه تداوم پیدا می‌کنند.

به نوشته اکسیوس، تحریم‌ها در زمینه حقوق بشر، برنامه موشکی و امور غیرمرتبط با برنامه هسته‌ای ایران است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، قرار است که بعد از الیوت آبرامز، مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا نیز روز ۲۷ آبان برای گفت‌وگو با بنیامین نتانیاهو و سایر مقامات ارشد این کشور، به اورشلیم سفر کند.

حضور آقای ابرامز در اسرائیل، با اعلام «پیروزی» جو بایدن به عنوان «رییس جمهور منتخب» در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا هم‌زمان بود.

آقای نتانیاهو به جو بایدن شادباش گفته اما در اظهارات روزهای اخیر از کاربرد عبارت «رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا» خودداری کرده است. این احتیاط آقای نتانیاهو با انتقاد اپوزیسیون اسرائیل روبرو شده است.

یائیر لاپید رهبر اپوزیسیون گفته است که بنیامین نتانیاهو «رابطه با دمکرات‌ها را در چهار سال اخیر فراموش، و اسرائیل را به شعبه جمهوری‌خواهان مبدل کرد».

اما آقای نتانیاهو سه‌شنبه شب در مجلس اسرائیل در واکنش به این انتقادها گفت که هم با دمکرات‌ها و هم با جمهوری‌خواهان آمریکا رابطه خوبی دارد ولی در برابر هیچ‌کسی، سر خم نمی‌کند و تنها «سرخم کردن فروتنانه» او برای حفظ منافع ملی و در راه مردم اسرائیل است.

دونالد ترامپ نتیجه انتخابات اعلام شده را نپذیرفته و تکرار کرده که «خبرهای بزرگ» در مورد «پیروزی» قاطع او در راه است.

مهدی جلالی تهرانی: ترامپ: می‌توان سودمندی‌ ترامپ را برای ما ایرانیان در کارزار فشار حداکثری او و کشتن قاسم سلیمانی سردار کودک‌کش دانست که اثر هر دو بیشتر در منطقه قابل ارزیابی است تا در ایران.
آن روز که به سلیمانی، سردار کودک‌کش لقب دادم و این لقب مورد توجه تعدادی از هم‌میهنان ما قرار گرفت ــ نیت آنان را نمی‌دانم ــ اما نیت من مشخصا جنایات هولناک او در سوریه بود. همچنین افزودم که به باورم هر ایرانی باشرفی تا ابد از این که با نام او چنین فاجعه‌ای صورت گرفته، شرمگین است.
کارزار فشار حداکثری را نیز باید در کشورهای منطقه ارزیابی کنیم. هدفی که برای این کارزار در منطقه توسط دولت ترامپ طرح شد، محدود کردن شرارت‌ها و نقش بی‌ثبات‌کننده حکومت ایران در منطقه بود. ترامپ در رسیدن به این هدف موفق شد.
اما در داخل ایران، هدف کارزار فشار حداکثری نه الزاما مطلوب ماست و نه تاکنون موفق شده است. دولت ترامپ بارها گفته است که هدفش کشاندن رژیم به پایه مذاکره است که تا این لحظه موفق نبوده است. همچنین می‌خواسته رژیم ایران رفتار خود را تغییر دهد که در آن هم تا این لحظه موفق نبوده است.
واقعیت این است که ملت‌های منطقه دارند به آتش ما می‌سوزند و ما به مردم منطقه خیلی بدهکار شده‌ایم. این واقعیت تلخ و شرم‌آور را هرگز نباید از وجدان خود بزداییم و فقط به خودمان نگاه کنیم. متاسفانه کارشناس و تحلیل‌گر و روزنامه‌نگار و مجری ما بجای بلند کردن این ندای وجدان، چنان در حباب خودمرکزعالم‌بینی غوطه می‌خورند که همگی صرفا درباره اثر فشار حداکثری در داخل حرف می‌زنند.
حتا اگر دچار قحطی وجدان شده باشیم، اما اندکی از سیاست سر دربیاوریم، مطمئنا خواهیم دانست که دموکراسی در ایران غیرممکن است مگر با همراهی و تعامل با ملت‌های منطقه ــ بخصوص مردم عراق.
برای زمینه‌سازی تغییر حکومت، اگر هم نخواهیم، مجبوریم نگاه منطقه‌ای داشته باشیم ــ همان طور که حکومت و بسیج و سپاه نگاه منطقه‌ای و شبکه حمایتی/مالی/نظامی منطقه‌ای دارند. نکته‌ای که اپوزیسیون عامه‌گرا و بی‌سواد و متوهم بخصوص ناسیونالیست‌ها و ایرانشهری‌ها کاملا از آن غافل هستند. البته یک دلیل دیگر هم ناتوانی این افراد از برقراری ارتباط با ملت‌های منطقه و درکی فراملی از سیاست است. به عبارت دیگر، اپوزیسیون ملی‌گرا و سنتی ما از جهت فهم سیاسی از شصت‌سال پیش آخوندها واسلام‌گرایان هنوز عقب‌افتاده‌تر فکر می‌کنند.

بی‌بی‌سی: مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، با سفر به نیویورک رسما شکایت کشورش مبنی بر «تخلف» ایران از توافق هسته‌ای (برجام) را به ریاست دوره‌ای شورای امنیت که بر عهده اندونزیست تسلیم کرده است. با این حال سایر اعضای دایم شورا گفته اند اقدام آمریکا اعتباری ندارد.

کلی کرافت، نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل متحد روز پنجشنبه (۲۰ اوت)‌ گفت با ارائه سند مذکور روند فعال شدن مکانیسم موسوم به ماشه برای بازگرداندن همه تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای سازمان ملل متحد علیه ایران رسما فعال شده است.

بریتانیا، فرانسه و آلمان در واکنش گفتند نمی توانند از اقدام آمریکا حمایت کنند چون با تلاش ها برای حفظ توافق هسته ای ایران، برجام، ناسازگار است.

آنها در بیانیه مشترکی خطاب به رئیس شورا نوشتند: “آلمان، فرانسه و بریتانیا دیگر آمریکا را براساس قطعنامه ۲۲۳۱عضو برجام نمی دانند و بنابراین اعلامیه آمریکا (برای فعال کردن مکانیسم ماشه) را موثر نمی دانند”.

آنها جای دیگری توضیح دادند که با توجه به خروج آمریکا از برجام اقدام آمریکا در فعال کردن این مکانیسم “تاثیر حقوقی” ندارد و این کشور عملا نمی تواند مکانیسم را فعال کند.

این سه کشور در پایان نامه به رئیس شورای امنیت نوشتند: “ما به عنوان طرف های متعهد برجام معتقدیم که باید به تلاش برای رسیدگی به مسائل جاری ناشی از عدم تعهد سیستماتیک ایران به تعهداتش در برجام ادامه دهیم.”

آنها پیشتر ایران را ترغیب کردند “کلیه تدابیر ناسازگار با تعهدات هسته ای را کنار بگذارد و بدون تاخیر تعهداتش را به طور کامل اجرا کند.”

براساس برجام اگر کشوری از مکانیسم ماشه استفاده کند شورای امنیت ۳۰ روز وقت خواهد داشت قطعنامه‌ای را برای تمدید تحریم‌های هسته ای تصویب کند، در غیر این صورت، تحریم‌ها خود به خود بازخواهد گشت.

در واکنش آقای پومپئو متحدان اروپایی آمریکا را به “جانبداری از آیت الله ها” متهم کرده است.

آقای پومپئو گفت: “هیچ کشوری به جز ایالات متحده جرات و باور لازم را برای طرح یک قطعنامه نداشت. آنها در عوض تصمیم گرفتند از آیت الله ها جانبداری کنند.”

در پی خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ ایران چند تعهد از جمله در زمینه حجم اورانیوم غنی شده را زیر پا گذاشته است.

آقای پومپئو ساعتی بعد گفت تمدید نکردن تحریم تسلیحاتی علیه ایران “اشتباه خیلی بزرگی” خواهد بود و افزود که آمریکا هرگز اجازه نخواهد داد ایران آزادانه اقدام به خرید و فروش سلاح های متعارف مثل تانک کند.

آمریکا هفته پیش در تصویب پیش‌نویس قطعنامه تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران ناکام ماند. تحریم تسلیحاتی ایران قرار است براساس قطعنامه ۲۲۳۱ که در تایید برجام تایید شد در ماه اکتبر منقضی شود.

روسیه و چین هم در نامه های جداگانه ای به رئیس شورای امنیت اقدام آمریکا را “نامشروع” خوانده اند.

خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات ها گزارش می دهد روسیه خواستار تشکیل جلسه ای در روز جمعه در این باره شده است.

نماینده روسیه پیشتر قصد آمریکا برای فعال کردن این سازوکار را رد کرد و گفت فقط کشورهایی می توانند چنین کنند که همچنان بخشی از توافق سال ۲۰۱۵ باشند.

واسیلی نبنزیا سفیر روسیه در سازمان ملل گفت: “ما این را به عنوان مکانیسم ماشه قبول نمی کنیم. او (پومپئو) مکانیسم ماشه را فعال نمی کند. این مکانیسم را فقط کشورهای مشارکت کننده در برجام می توانند فعال کنند، اما آمریکا دیگر جزو برجام نیست.”

در واکنشی دیگر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، اقدام آمریکا را ستایش کرده و از جهان خواسته در این زمینه از آمریکا حمایت کنند. اسرائیل از ابتدا با توافق هسته ای ایران مخالف بود.

آقای نتانیاهو گفت: “کشورهایی که احساس مسئولیت می کنند باید از تلاش آمریکا در زمینه یافتن یک راه حل واقعی حمایت کنند، راه حلی که مانع ساختن سلاح های اتمی توسط ایران خواهد شد.”

ایران تلاش برای ساخت بمب اتمی را رد می کند.

در آستانه اقدام آمریکا، محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، با ارسال نامه‌ای به دیان دجانی نماینده دائم اندونزی در سازمان ملل متحد که رئیس دوره ای شورای امنیت است «اقدام غیرقانونی ایالات متحده برای سو استفاده از ساز و کارهای مندرج در توافق هسته‌ای برای احیای تحریم ها» را رد کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا)، آقای ظریف در نامه خود گفته جمهوری اسلامی بر این عقیده است که «ایالات متحده از هیچ حقی برای اعمال دوباره بندهای قطعنامه‌های لغو شده برخوردار نیست.»

در ادامه این نامه آمده است: «مقام‌های آمریکایی در موارد متعددی به پایان مشارکت این کشور در برجام اشاره کردند که از جمله آن رئیس جمهوری ایالات متحده در فرمان اجرایی خود بارها به تحریم‌های مرتبط با هسته‌ای ایران اشاره کرده است که این کشور در هشت مه ۲۰۱۸ مشارکت ایالات متحده در برجام را متوقف کرده است.»

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه گفت مکانیسم ماشه را فعال خواهد کرد.

چین و روسیه در کنار ایران می گویند آمریکا به خاطر آن که برجام را ترک کرده است اجازه استناد به آن برای توسل به مکانیسم ماشه را ندارد اما آمریکا این استدلال را رد می کند.

دیپلمات ها در سازمان ملل متحد گفته اند که با توجه به خروج آمریکا از برجام بازگرداندن تحریم ها براساس مکانیسم ماشه دشوار و پرهرج و مرج خواهد بود چون روسیه، چین و سایر کشورها قانونی بودن اقدام آمریکا را زیر سوال می برند.

جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی دولت ترامپ، اخیرا در مصاحبه ای با بی بی سی فارسی گفت که براساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت اگر کشوری بخواهد مکانیز ماشه را فعال کند باید “درحال حاضر” عضو شرکت کننده در برجام باشد. آن قطعنامه در سال ۲۰۱۵ برای تایید برجام تصویب شد.

اتحادیه اروپا هم گفته است که آمریکا را فاقد حق فعال کردن مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم های بین المللی علیه ایران می داند. یکی از سخنگویان جوسپ بورل، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز ۱۶ اوت گفت “آمریکا به خاطر خروج از توافق هسته ای از چنین حقی برخوردار نیست.”

اما آمریکا به عنوان یکی از کشورهایی که قطعنامه ۲۲۳۱ را تایید کرده اند می گوید حق استفاده از مکانیزم ماشه را دارد.

آمریکا هفته پیش در تصویب پیش‌نویس قطعنامه تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران ناکام ماند.

وزارت خارجه آمریکا در بیانیه روز چهارشنبه خود نوشت گام تازه در پی “ناکامی غیرقابل توجیه” هفته پیش در تمدید تحریم های ایران که آن را “بزرگترین دولت حامی تروریسم و یهودستیز” خواند صورت می گیرد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد و تحریم‌های شدید و وسیعی را در راستای سیاست “فشار حداکثری” به اجرا گذاشت.

ایران یک سال بعد از خروج آمریکا، تعهدهای برجامی خود را در پنج مرحله کنار گذاشت و فعالیت‌های هسته‌ای خود را از سر گرفت.

آمریکا بیش از یک سال است در صدد تمدید این تحریم هاست و می‌گوید لغو تحریم تسلیحاتی ایران باعث افزایش درگیری در خاورمیانه می‌شود.

رادیوفرانسه: علی مطهری، نمایندۀ پیشین مجلس شورای اسلامی ایران، از حسن روحانی خواسته است که با استفاده از فرصت طرح سئوال از رئیس جمهوری در مجلس شورای اسلامی، بگوید که “مذاکرات برجام با نظر رهبری شروع شد و توافق [برجام] نیز با نظر ایشان امضا شد.”

علی مطهری گفته است که برجام “توافق خوبی بود و کار درستی انجام شد” منتهی به گفتۀ او “بخشی از نظام [اسلامی] قدر آن را ندانست و همگام با اسرائیل و آمریکا تصمیم گرفت آنها را منهدم کند که منتهی به خروج آمریکا از برجام منجر شد.”

مطهری تأکید کرده است که برجام ثمرۀ “تصمیم کل نظام بوده” است.

دست کم ۱۳۰ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران خواستار طرح سئوال از رئیس جمهوری دربارۀ اوضاع بد اقتصادی کشور شده اند که می تواند احتمالاً به استیضاح روحانی نیز منجر شود.

افزایش تورم و بیکاری، سقوط بی وقفۀ ارزش ریال در مقابل دلار و بحران ناشی از بیماری کرونا همگی نمایندگان مجلس را که اکثریت کرسی های آن در انحصار “اصولگرایان” است واداشته تا طرح سئوال از رئیس جمهوری را در دستور کار قرار دهند.

امضا کنندگان این طرح گفته اند که می خواهند از حسن روحانی بپرسند :

علت افزایش قیمت ارزهای خارجی و کاهش ارزش پولی ملی چیست؟
علت از هم گسیختگی وضعیت مسکن و خودرو، تورم چند صد درصدی بازار مسکن چیست؟
چه اشتباه راهبردی در امضای برجام صورت گرفته که آمریکا بدون پرداخت هزینه ای از آن به طور یکجانبه خارج شد، در حالی که اروپایی ها، به گفتۀ مجلس، “با پررویی تمام همچنان خواستار اجرای کامل برجام از سوی ایران هستند، بی آنکه خود به تعهدات شان عمل کنند؟”

نمایندگان مجلس همچنین می خواهند بدانند که تاکنون حسن روحانی چند میلیارد دلار به قیمت دولتی و به چه کسانی پرداخت کرده و این دلارها به چه سرنوشتی دچار شده و “چه تاثیری بر کنترل تورم داشته است.”