اخبار

رادیوفردا: ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز دوشنبه ۲۶ مهر گفت ایالات متحده فکر نمی‌کند گفت‌وگوهای اضافی در بروکسل قبل از آغاز مجدد مذاکرات غیرمستقیم با ایران در وین برای بازگشت به برجام ضرورتی داشته باشد.

رسانه‌های ایران روز یکشنبه به نقل از نماینده تبریز و پس از حضور وزیر خارجه ایران در جلسه غیرعلنی مجلس گزارش دادند که نمایندگان ایران و اتحادیه اروپا قرار است روز پنجشنبه ۲۹ مهر در بروکسل با هم دیدار و مذاکره کنند، ولی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا احتمال برگزاری مذاکره، خارج از چارچوب گفت‌وگوهای وین، را ضعیف دانست.

جوزپ بورل تصریح کرد مذاکرات برجامی با ایران در وین انجام خواهد شد و مذاکراتی بین اتحادیه اروپا و دیپلمات‌های ایرانی در بروکسل برای روز پنج‌شنبه در نظر گرفته نشده است.

ایران و کشورهای عضو برجام تاکنون شش دور گفت‌وگو برای احیای توافق هسته‌ای سال ۹۴ برگزار کرده‌اند که آمریکا غیرمستقیم در آن شرکت داشته است ولی به نتایج مشخصی که مورد توافق طرف‌ها قرار بگیرد، نرسیده است.
بر اساس گزارش رویترز و سایت رادیو فردا/ک.ر

دویچه‌وله: نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل برای دیدار و گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه راهی آن کشور می‌شود. موضوع بر سر فعالیت‌های هسته‌ای ایران است. بنت خواستار ارجاع پرونده اتمی ایران به شورای امنیت شده است.

نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائيل پس از دیدار و گفت‌وگو با آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، برای مذاکره با ولادیمیر پوتین راهی روسیه می‌شود.

قرار است این دو سیاستمدار روز ۲۲ اکتبر (۳۰ مهر) در سوچی با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کنند. خبر سفر بنت به روسیه از سوی دفتر نخست‌وزیری اسرائیل اعلام شده است.

در همین ارتباط، یائیر لاپید، وزیر امور خارجه اسرائیل نیز برای دیدار و گفت‌وگو با مقامات آمریکایی به واشنگتن سفر خواهد کرد. گفته می‌شود که لاپید با کامالا هریس، معاون جو بایدن و همچنین با آنتونی بلینکن، همتای آمریکایی خود دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد.

نفتالی بنت خواستار ارجاع پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران به شورای امنیت شده است. در صورت ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، احتمال پیش‌بینی تحریم‌های سازمان ملل علیه این کشور منتفی نیست.

بنت تاکید کرده است که جمهوری اسلامی به تعهدات و الزام‌های پیش‌بینی شده در توافق سال ۲۰۱۵ پایبند نبوده و مشکلی برای همه کشورهای جهان به شمار می‌آید.

وقفه در مذاکرات برجام

مذاکرات کمیسیون مشترک برجام در وین، در پایان دور ششم و در روز ۳۰ خرداد متوقف مانده است. گرچه حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه دولت ابراهیم رئیسی از تمایل ایران به بازگشت به پشت میز مذاکره سخن گفته است، اما هنوز تاریخ دقیقی برای از سر گیری این مذاکرات اعلامن نشده است.

ذخایر اورانیوم تغلیظ شده ایران در حال افزایش است و بر اساس ارزیابی‌های کارشناسان این کشور تا نقطه گریز هسته‌ای فاصله چندانی ندارد. این به این معنا است که ایران به مواد مورد نیاز برای ساخت یک بمب اتمی نزدیک شده است.

در همین رابطه، بنت از شورای امنیت درخواست کرده است تا علیه برنامه و فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران اقدام کند.

اسرائیل اعلام کرده است که در صورت لزوم، این کشور در موقعیتی است که می‌تواند مستقلا علیه فعالیت‌های هسته‌ای ایران اقدام کند.

در همین رابطه، بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل پیش از این اعلام کرده بود که اسرائیل همچنان بر روی برنامه حمله به ایران کار می‌کند.

صدای‌آمریکا: آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، روز یکشنبه ۱۸ مهر گفت هفته‌های پیش رو برای آینده توافق هسته‌ای با ایران تعیین‌کننده است.

خانم مرکل که در جریان سفر به اسرائیل و در یک کنفرانس خبری مشترک با نفتالی بنت، نخست وزیر آن کشور، صحبت می‌کرد، گفت هر روز که بدون پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهادهای آمریکا برای رسیدن به یک توافق می‌گذرد، ایران اورانیوم بیشتری را غنی‌سازی می‌کند.

خانم مرکل که دوره صدراعظمی او رو به پایان است، افزود که ولادیمیر پوتین و شی جین پینگ، رؤسای جمهوری روسیه و چین، نیز مسئول هستند که کمک کنند و ایران را به میز مذاکرات بازگردانند.

او گفت: «به نظر من روسیه و چین نیز مسئولیت دارند. زیرا اگر برجام دیگر آن چه را که باید انجام می‌داد انجام نمی‌دهد … این [وضعیتی] بسیار دشوار است و بنابراین ما اکنون در هفته‌های بسیار تعیین‌کننده‌ای برای این توافق قرار داریم.»

دولت ابراهیم رئیسی در ایران تاکنون تاریخ مشخصی را برای بازگشت به میز مذاکرات اعلام نکرده است. بسیاری از کشورهای غربی و خاورمیانه نسبت به برنامه هسته‌‌ای ایران و احتمال تولید بمب هسته‌ای نگران هستند اما تهران می‌گوید برنامه‌اش صرفا صلح آمیز است.

ایران برنامه‌ هسته‌ای خود را گسترش داده و با اقداماتی نظیر تولید اورانیوم فلزی نگرانی‌های کشورهای غربی و منطقه‌ای نسبت به اهداف کلی هسته‌ای خود را افزایش داده است.

شهریور امسال بریتانیا، آلمان، و فرانسه در بیانیه ای از ادامه نقض تعهدات هسته‌ای ایران در برجام و تحریکات بیشتر تهران در زمینه هسته‌ای ابراز «نگرانی عمیق» کردند و با اشاره به کاربرد تسلیحاتی دانش مربوط به تولید اورانیوم فلزی اعلام کردند ایران هیچ دلیل غیرنظامی برای چنین فعالیتی ندارد و باید تولید آن را فورا متوقف کند.

آمریکا به ایران هشدار داده است که فرصت بازگشت به مذاکرات نامحدود نخواهد بود و با توجه به عدم پایبندی تهران به تعهدات خود در توافق و پیشرفت‌هایی که در حوزه هسته‌ای می‌کند، ممکن است بازگشت به برجام منافع حاصل از آن را دیگر تامین نکند.

رادیوفردا: رئیس سازمان انرژی اتمی ایران شنبه ۱۷ مهرماه گفته است که ذخایر اورانیوم با غنای ۲۰ درصد ایران از ۱۲۰ کیلوگرم عبور کرده است.

محمد اسلامی، معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در مصاحبه با تلویزیون دولتی همچنین از آغاز برنامه‌ریزی‌ها برای تولید اورانیوم فلزی خبر داد.

محمد اسلامی اضافه کرده است: «پیشتر طبق برجام قرار بود که سوخت اورانیوم ۲۰ درصد به راکتور تهران داده شود اما داده نشد و اگر ساخت این میزان سوخت را خودمان آغاز نمی‌کردیم این موضوع امروز به یکی از معضلات مان تبدیل می‌شد.»

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در شهریور ماه برآورد کرده بود که ذخایر اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌سازی شده ایران به ۸۴.۳ کیلوگرم رسیده باشد که سه ماه پیش این میزان ۶۲.۳ کیلوگرم بوده است.

توافق «برنامه جامع اقدام مشترک» یا برجام است به ایران اجازه داده است که غنی سازی ۳.۶۷ درصدی داشته باشد. غنی سازی اورانیوم با غلظت ۲۰ درصدی عدول از تعهدات برجامی ایران است.

گزارش پیشین آژانس بین‌المللی در خرداد ماه عنوان می‌کرد که ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به ۱۶ برابر سقف مجاز در توافق بین تهران و قدرت‌های جهانی رسیده است.

در همین حال، یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز شنبه به سایت خبری «واشینگتن فری بیکن» گفته است، گام‌هایی که ایران در نقض تعهدات هسته‌ای خود بر می‌دارد، بازگشت دولت جو بایدن را به توافق هسته‌ای موسوم به برجام دشوارتر می‌کند.

این سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به پرسشی در خصوص رویکرد دولت جو بایدن در قبال عدول ایران از تعهدات هسته‌ایش گفته است، ایران می‌گوید می‌خواهد به راه حل دیپلماتیک بازگردد اما به برداشتن گام‌هایی ادامه می‌دهد که بازگشت (به برجام) را دشوارتر کرد.

به دنبال خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸، ایران نیز از تعهدات خود در چارچوب این توافق عدول کرده است. ایران اسفند پارسال بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، دسترسی بازرسان آژانس به تاسیسات هسته‌ای خود را محدود و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرد.

طی ماه‌های اخیر، میزان همکاری ایران با آژانس بارها مسئله‌ساز شده و روی روند مذاکرات احیای برجام تاثیر گذاشته است.

اقدامات ایران در عدول از تعهدات هسته‌ای خود در چارچوب برجام و توسعه این برنامه واکنش فرانسه، بریتانیا و آلمان را درپی داشته است.

بریتانیا، فرانسه و آلمان روز ۲۴ شهریور در بیانیه مشترکی با ابراز «نگرانی عمیق» از «نقض پیاپی تعهدات هسته‌ای ایران»، از تهران خواستند تا به تعهدات خود در چارچوب برجام بازگردد.

«واشینگتن فری بیکن» نوشته است، اقدام ایران در جلوگیری از دسترسی بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به برخی از تاسیسات با تحریم یا اقدام محکمی رو به رو نشده است. دولت جو بایدن به دلیل مذاکرات احیای برجام از رویارویی با ایران بر سر نقض تعهداتش خودداری کرده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا به واشینگتن فری بیکن گفته است، ما همچنان از ایران می‌خواهیم که فورا به آژانس بین المللی انرژی اتمی دسترسی لازم (به تاسیسات هسته‌ای) را بدهد. ایالات متحده به صراحت اعلام کرده است که آماده‌ایم تا به سرعت در مورد بازگشت متقابل کامل به برجام به توافق برسیم و آن را اجرا کنیم.

این سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در ادامه تاکید کرد، دسترسی (که مورد مناقشه قرار گرفته) برای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ضروری است تا آگاهی خود را در مورد فعالیت‌های هسته‌‌ای مرتبط با برجام (در ایران) حفظ کند.

نشریۀ پولیتیکو هم هفته گذشته در گزارشی با اشاره به اظهارات یک دیپلمات نوشته بود، ایران در زمینه مذاکرات احیای توافق هسته‌ای موسوم به برجام در وین پایتخت اتریش وقت کشی می‌کند و همزمان برنامه هسته‌ای خود را توسعه می‌دهد تا ابزاری برای فشار در مذاکرات داشته باشد.

پولیتیکو نوشته است، مقامات دولت ابراهیم رئیسی تاکید می‌کنند که به زودی مذاکرات احیای برجام را از سر می‌گیرند٬ ولی در عمل رویکرد دیگری در پیش گرفته‌اند.

مقامات ایران طی هفته‌های اخیر درخصوص مذاکرات هسته‌ای با ده‌ها مقام خارجی ملاقات کردند، اما زمان مشخصی برای از سرگیری مذاکرات احیای برجام، بیان نکرده‌اند.

پولیتیکو اضافه کرده بود، ایران همزمان با این رویکرد٬ در حال بازی پرحاشیه با آژانس بین المللی انرژی اتمی است. این کشور برای جلوگیری از صدور قطعنامه٬ با آژانس توافق می‌کند، اما روز بعد این توافق را نادیده می‌گیرد.

بی‌بی‌سی: همزمان با جلسه مشترک هیات دیپلماتیک، امنیتی و نظامی اسرائیل و آمریکا بر سر برنامه اتمی ایران، یک مقام ارشد آمریکایی گفت امیدوار است که مذاکرات هسته‌ای با ایران “به زودی” از سر گرفته شود.

تیم‌های از امنیت ملی آمریکا و اسرائیل سه‌شنبه و چهارشنبه این هفته در واشنگتن جلسه‌ای مشترک برگزار خواهند کرد که دستور کار اصلی آن، فعالیت هسته‌ای ایران خواهد بود.

یک مقام ارشد آمریکایی درباره این جلسه به خبرگزاری رویترز گفته است که دولت بایدن به راه‌حل دیپلماتیک با ایران پایبند است اما در صورت لزوم آماده خواهد بود تا “راه‌های دیگری” را برای اطمینان از عدم دستیابی تهران به سلاح هسته بیازماید.

ایال هولاتا مشاور امنیت ملی اسرائیل و جیک سالیوان همتای او نیز در جلسه پیش رو به هیات مشورتی و راهبردی دوکشور ملحق خواهند شد. نمایندگان نهادهای دیپلماتیک، نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل نیز در این جلسه حضور خواهند داشت.

“به اشتراک گذاشتن اطلاعات” و همچنین “ارزیابی اولیه” از میزان پیشرفت برنامه‌ هسته‌ای تهران از جمله دستور کارهای این جلسه عنوان شده است.

در عین حال، یک مقام ارشد آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با خبرگزاری فرانسه صحبت می‌کرد با وجود ابراز امیدواری در خصوص احتمال از سرگیری مذاکره با ایران در مدت زمانی کوتاه، متذکر شد که پیشرفت تهران در زمینه توسعه ظرفیت‌های هسته‌ای “نگران کننده” است.

این مقام ارشد دولت که نخواست نامش فاش شود به خبرنگاران گفت: “ما امیدواریم در مدت کوتاهی (برای مذاکرات) بتوانیم به وین برگردیم.”

اتحادیه اروپا و روسیه از ایران خواستند به مذاکرات وین برگردد
پیش‌شرط ایران برای بازگشت زودتر به مذاکرات وین: آمریکا ۱۰ میلیارد دلار دارایی بلوکه‌شده را آزاد کند
آخرین جلسه دولت دوازدهم؛ روحانی: می‌توانستیم تحریم‌ها را برداریم اما نگذاشتند

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه گفت دور جدید مذاکرات ممکن است اوایل نوامبر آغاز شود.

به گفته مقام ارشد آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود “راه مذاکرات در وین همچنان باز است”. او همچنین اضافه کرد که مقامات دولت بایدن راه حل دیپلماتیک را “بهترین مسیر” می‌دانند.

این مقام آمریکایی اضافه کرد که “ایرانی‌ها نشانه‌هایی را به تعدادی از طرفین ارسال می‌کنند که به نظر آنها را آماده بازگشت به وین نشان می‌دهد اما باید دید آیا آنها مجددا در این روند مشارکت خواهند کرد یا نه.”

پیش از این، جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سفر به عربستان گفته بود امیدوار است که مذاکرات با ایران به زودی از سر گرفته شود.

قدرت‌های غربی از ایران خواسته‌اند که به مذاکرات هسته‌ای وین بازگردد و هشدار داده‌اند که با توجه به توسعه برنامه هسته‌ای تهران و نادیده گرفتن محدودیت‌های تعیین شده در برجام، زمان برای از سرگیری مذاکرات در حال اتمام است.

مذاکرات احیای برجام از فروردین ۱۴۰۰ در شهر وین پایتخت اتریش آغاز شد و در حالی که شش دور خود را سپری کرده و طرف های آن درباره به نتیجه رسیدنش ابراز خوشبینی می کردند، از ماه ژوئن با به قدرت رسیدن ابراهیم رئیسی متوقف شده است. متوقف شده است.

ایران و آمریکا در این مذاکرات به طور غیر مستقیم و با حضور کشورهای گروه ۱+۴ گفت‌وگو می‌کردند.

دویچه‌وله: آمریکا در واکنش به گزارش عدم دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مجتمع تسا در کرج تهدید کرد، ایران یا اجازه دسترسی به این تأسیسات تکنولوژی سانتریفوژ را بدهد یا منتظر اقدام متقابل در شورای حکام آژانس باشد.

ایالات متحده از جمهوری اسلامی خواست، از نادیده گرفتن سازمان ملل متحد دست بردارد و دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات شرکت تکنولوژی سانتریفوژ ایران (مجتمع تسا) در کرج را میسر سازد. به گزارش رویترز، در غیر این صورت ایران باید منتظر اقدامات “تلافی‌جویانه دیپلماتیک” در روزهای آینده در شورای حکام آژانس باشد.

آمریکا در واکنش به گزارش اخیر آژانس وابسته به سازمان ملل، بیانیه‌ای خطاب به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (متشکل از ۳۵ کشور) منتشر کرد که در آن تاکید شده، واشنگتن از این که ایران برخلاف توافق با آژانس مانع این بازرسی می‌شود “عمیقا ناخرسند” است.

یکشنبه، ۵ مهر آژانس اعلام کرده بود که ایران به توافق دو هفته پیش با این نهاد متعهد نبوده و مانع تعویض کارت حافظه دوربین‌های در مجتمع تسای کرج شده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این تأسیسات که مختص ساخت قطعات سانتریفوژ است، اوایل تیرماه سال جاری هدف “حمله خرابکارانه پهپادی” قرار گرفت و یکی از چهار دوربین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آن‌جا تخریب شد. پس از آن، ایران این دوربین‌ها را برچید و فیلم دوربین تخریب‌شده نیز دیگر موجود نیست.

ایران ۲۲ شهریور در توافق با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه تعویض کارت حافظه دوربین‌های آژانس در بسیاری از تأسیسات هسته‌ای خود را داد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

همزمان با آمریکا، اتحادیه اروپا نیز دوشنبه، ۶ مهر (۲۷ سپتامبر) خواستار “دسترسی فوری” بازرسان این نهاد به مجتمع تسای کرج شد.

اشتفان کلمنت، سفیر و رئیس نمایندگی‌های اتحادیه اروپا در وین در توییتی از تلاش‌های آژانس برای تداوم نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران قدردانی کرد و از ایران خواست، علاوه بر فراهم کردن دسترسی بازرسان آژانس به این مجتمع، هر چه زودتر به مذاکرات احیای برجام در وین بازگردد.

واکنش ایران

ایران می‌گوید، سایت تسای کرج از تفاهم اخیر با آژانس مستثنی شده بود. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران روز دوشنبه به آژانس هشدار داد که با “گزارش‌های هدف‌دار مغرضانه روند سازنده ایجادشده را تخریب نکند.”

او نیز همچون کاظم غریب‌آبادی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین گفت، تفاهم ایران با آژانس “مشمول تجهیزات نظارتی (دوربین‌های) مجتمع کرج نمی‌گردید، به این دلیل که در نتیجه خرابکاری تیرماه، این مجتمع همچنان تحت تحقیقات امنیتی قرار دارد.”

پیش از او غریب‌آبادی نیز گزارش آژانس را “نادقیق” و فراتر از “تفاهمات حاصله” خوانده بود.

طبق توافق ایران و آژانس در ماه آوریل، ایران مهلتی سه ماهه داشت تا اطلاعات مندرج در دوربین‌ها را حفظ کند اما این مهلت منقضی شد و آژانس از عدم پاسخگویی ایران به پرسش‌های مربوط به کشف آثار اورانیوم در سه سایت‌ اعلام نشده ابراز نگرانی کرد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با بیان این که فعالیت‌های آژانس به کمترین حد از زمان توافق هسته‌ای رسیده است هشدار داده بود که تضعیف فعالیت‌های نظارتی در ایران موجب پیچیده‌تر شدن مذاکرات وین خواهد شد.

اما در سفر او به ایران توافق شد که کارت‌های حافظه دوربین‌های نظارتی مراکز هسته‌ای ایران تعویض شوند.

در پی این توافق گروسی در کنفرانسی مطبوعاتی گفت: «ادامه عملیات تجهیزات فنی آژانس در ایران بسیار مهم است. این موضوع یک ضمانت‌نامه مهم برای آژانس و جهان محسوب می‌شود و ما می‌توانیم در این چارچوب به ایران کمک کنیم و توافق‌های مثبت بعدی را هم داشته باشیم.»

رادیوفردا: سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۲ شهریور در نشست خبری خود گفت که ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی چند سال گذشته «با حسن نیت» کارهای خود را جلو بردند» و ​«اگر طرف‌هایی بخواهند روابط مبتنی بر فهم فنی را آلوده به اغراض سیاسی خود کنند، پاسخ ایران پاسخ درخوری خواهد بود.»

این تهدید ایران در حالی بیان می‌شود که دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است از امروز، دوشنبه، در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وضعیت همکاری ایران با این نهاد را گزارش دهد و این احتمال مطرح است که آمریکا و هم‌پیمانان اروپایی آن، بر اساس این گزارش‌ها پرونده ایران را پس از سال‌ها به شورای امنیت سازمان ملل متحد بکشانند.

با بالاگرفتن بحران و سایه افکندن خطر تصویب یک قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران در شورای حکام، تهران روز یک‌شنبه به یک توافق مقطعی با آژانس دست یافت.

یک روز پیش از نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه ایران، رافائل گروسی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در سفری به تهران با مقام‌های ایرانی در مورد سرویس فنی تجهیزات نظارتی، ضبط تصاویر از فعالیت‌های سایت‌های هسته‌ای ایران و ادامه مذاکرات به توافق رسید.

به گفته او، ایران اجازه تعویض کارت ذخیره اطلاعات در دوربین‌های آژانس را داده است تا آژانس بتواند ضبط تصاویر از فعالیت‌های سایت‌های هسته‌ای ایران را انجام دهد، اما با این‌حال بازرسان آژانس اجازه دسترسی به اطلاعات دوربین‌های نظارتی در سایت‌های هسته‌ای ایران را نخواهند داشت.

سعید خطیب‌زاده نیز روز دوشنبه درباره جزئیات این توافق توضیح داد: «بدون این‌که پروتکل الحاقی که به دلیل مصوبه مجلس متوقف شده، دوباره اجرا شود و بدون این‌که آژانس دسترسی به محتویات فیلم‌ها و کارت‌های حافظه داشته باشد، کارت‌های حافظه‌ای که به دلیل پر شدن حافظه نیاز به تعویض دارد، در یک مهر و موم مشترک بین ایران و آژانس، بدون دسترسی به آژانس تعویض خواهند شد.»

ایران اسفند پارسال، بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیسات هسته‌ای خود را محدود و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرد. پس از آن تهران و آژانس به توافقی دست یافتند که بر پایه آن دوربین‌های نظارتی آژانس در تاسیسات هسته‌ای به مدت سه ماه فعالیت کند ولی دسترسی به اطلاعات ذخیره شده تنها در صورتی ممکن شود که تحریم‌های آمریکا علیه ایران لغو شده باشد.

این توافق سه ماهه با نظر شورای عالی امنیت ملی ایران، به مدت یک ماه دیگر تمدید شد، ولی این مهلت روز سوم تیر به پایان رسید و ایران از تمدید دوباره آن خودداری کرد.

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد وضعیت همکاری ایران با آژانس طی روزهای ۱۳ تا ۱۷ سپتامبر (۲۲ تا ۲۶ شهریور) برگزار می‌شود و آقای خطیب‌زاده روز دوشنبه گفت که محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، برای شرکت در کنفرانس عمومی آژٰانس به وین خواهد رفت.

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گفت که توافق شده است آقای گروسی سفرهای خود را به صورت منظم‌تری به تهران انجام دهد و بعد از نشست شورای حکام، به تهران بازخواهد گشت که موضوعات دیگر که در دستورکار است ادامه یابد.

اسرائیل «حق اظهارنظر در مورد ایران را ندارد»

در واکنش به این تحولات جدید، نخست‌وزیر اسرائیل می‌گوید دو گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای تأیید می‌کند که حکومت ایران «بدون هیچ مانعی» در حال پیشبرد برنامه هسته‌ای خود با هدف «دستیابی به «سلاح هسته‌ای» است.

نفتالی بنت با تأکید بر این که «برنامه هسته‌ای ایران به «پیشرفته‌ترین» نقطه خود رسیده از طرف‌های مذاکرات خواست که به جای بازگشت به توافق هسته‌ای، برای تهران «مهلت» تعیین کنند.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به این اظهارات در نشست خبری روز دوشنبه خود گفت که اسرائیل به گفته او با «داشتن» بمب اتمی و نپیوستن به ان‌پی‌تی «حق اظهارنظر در مورد ایران را ندارد».

رادیوفرانسه: یائیر لاپید، وزیر امور خارجۀ اسرائیل، در پایان گفتگوهای خود با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجۀ روسیه، در مسکو در یک کنفرانس خبری مشترک شرکت کرد و گفت که با وجود جمهوری اسلامی ایران صلح در سوریه و منطقه مستقر نخواهد شد و اگر جهان تهدید اتمی ایران را متوقف نکند، اسرائیل این کار را می‌کند.

لاپید از حکومت اسلامی ایران به عنوان نخستین صادرکنندۀ تروریسم یاد کرد و افزود که اسرائیل نظاره‌گر منفعل تقویت پایگاه‌های جمهوری اسلامی در مرزهای شمالی خود نخواهد بود به ویژه وقتی که حکومت تهران سلاح‌های پیشرفته در اختیار دشمنان اسرائیل می‌گذارد.

یائیر لاپید که این سخنان را در حضور همتای روس خود ایراد می‌کرد، همچنین گفت : “ما مصمم هستیم که امنیت خود را در برابر سوریه و دیگر کشورهایی که ما را تهدید می‌کنند، تأمین کنیم و در عین حال بپذیریم که روسیه منافعی در منطقه دارد.” وزیر امور خارجۀ اسرائیل سپس افزود که به همین خاطر دو کشور بر سر استقرار یک سیستم تفاهم نظامی در محل با یکدیگر به توافق رسیده‌اند و این سیستم کارآیی خود را ثابت کرده است.

یائیر لاپید همچنین گفت که با لاوروف بر سر برنامۀ اتمی ایران نیز گفتگو کرده است. لاپید از جامعۀ جهانی خواست که یکصدا بگوید که مسئلۀ اتمی ایران صرفاً مسئلۀ اسرائیل نیست، بلکه مربوط به همۀ جهان است به این خاطر که ایران مجهز به سلاح اتمی مسابقۀ تسلیحات هسته‌ای در کل خاورمیانه را باعث می‌شود. او سپس تأکید کرد که اگر جهان برنامۀ اتمی ایران را متوقف نکند، اسرائیل این کار را خواهد کرد.

در روزهای گذشته آویو کوخاوی، رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، گفت که تدارکات نظامی این کشور برای متوقف کردن برنامۀ هسته‌ای ایران شتاب گرفته است.

در صحبت های امروز خود لاپید از برنامۀ اتمی ایران به عنوان تهدیدی حیاتی علیه اسرائیل یاد کرد و افزود که این کشور حق اقدام به هر وسیله‌ای را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی برای خود محفوظ می‌داند.

در کنفرانس خبری مشترک خود، وزرای امور خارجۀ روسیه و اسرائیل اعلام کردند که برای تقویت همکاری‌های خود در شماری از پرونده‌های منطقه‌ای با یکدیگر به توافق رسیده‌اند. در این باره سرگئی لاوروف به مسئلۀ مناسبات اسرائیل و فلسطین و صلح در خاورمیانه اشاره کرد که به گفتۀ او از نظر مسکو از اهمیت بالایی برخوردارند. لاوروف همچنین گفت که مسئلۀ سوریه یکی از موضوع‌های گفتگوهای او با همتای اسرائیلی خود بوده است و دو طرف بر اهمیت حفظ تمامیت ارضی سوریه و ارسال کمک‌های بشردوستانه به این کشور تأکید کردند.

رادیوفردا: رئیس ستاد ارتش اسرائیل می‌گوید ارتش کشورش برنامه‌های حمله به ایران را «به میزان زیادی تسریع کرده است».

آویو کوخاوی در گفت‌وگو با سایت اسرائیلی «والانیوز» به مناسبت سال نو یهودی که روز دوشنبه ۱۵ شهریور منتشر شد، گفته که نظر به پیشرفت‌های چشمگیر در برنامه هسته‌ای تهران، ارتش اسرائیل طرح‌های بمباران ایران را «سرعت داده است».

او تصریح کرد افزایش بودجه ارتش که به تازگی مورد موافقت دولت قرار گرفت، با هدف تسریع در برنامه‌های حمله به ایران درخواست شد.

دولت نفتالی بنت هفته گذشته در چارچوب بودجه دو سالانه، مبالغ کلانی را به افزایش بودجه ارتش اختصاص داد. رقم دقیق بودجه اضافی اعلام نشده است اما رسانه‌های اسرائیل آن را حدود نیم میلیارد دلار دیگر اعلام کرده‌اند.

آویو کوخاوی به سایت والانیوز گفته است که ارتش برای محدود کردن حضور منطقه‌ای ایران، به‌ویژه در سوریه، به اقدامات خود ادامه خواهد داد و تحرکات متحدین منطقه‌ای ایران را نیز دائما رصد می‌کند. وی در این زمینه به حزب‌الله و حماس اشاره کرده است.

درخواست ارتش برای افزایش بودجه به میزان صدها میلیون دلار دیگر در آخرین ماه‌های دولت بنیامین نتانیاهو، با مخالفت برخی از سیاستمداران اسرائیلی روبرو شد که آن را غیرضروری دانستند. اما اکثر آن سیاستمداران، حال در چارچوب ائتلاف با دولت نفتالی بنت، بودجه‌ای بیشتر از مبلغ درخواستی پیشین در اختیار ارتش قرار داده‌اند.

بودجه نظامی اسرائیل با توجه به جمعیت اندک و سهم بزرگی که از امکانات مالی این کشور می‌گیرد، یکی از بزرگ‌ترین ارقام بودجه یک ارتش در جهان است.

جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز روز پنجم شهریور در دیدار با نفتالی بنت در کاخ سفید، تجهیز سامانه دفاع راکتی «گنبد آهنین» اسرائیل به موشک‌های بیشتر به مبلغ یک میلیارد دلار را تصویب کرد و گفت «کاملا، کاملا، کاملا» حامی این امر است.

کمک‌های تسلیحاتی اخیر دولت بایدن به ارتش اسرائیل، افزون بر کمک ۳۸ میلیارد دلاری نظامی آمریکا به اسرائیل برای یک دوره ده ساله بود که در آخرین هفته‌های کاری باراک اوباما تصویب شد.

همزمان با سفر دو هفته پیش نفتالی بنت به آمریکا، بنی گانتز، وزیر دفاع و آویو کوخاوی، چند بار اعلام کردند بحث حمله به ایران برای جلوگیری از توانمندی هسته‌ای نظامی ایران «جدی است». بنی گانتز به دپیلمات‌های خارجی در اسرائیل گفت که ایران تنها دو ماه تا رسیدن به توانایی داشتن بمب اتمی فاصله دارد.

ابراهیم رئیسی و مقامات دولت جدید ایران گفته‌اند که در صورت احیای برجام، تهران گام‌های برداشته شده در برنامه هسته‌ای را که عقب‌نشینی از تعهدات برجامی بوده است، لغو خواهد کرد. اما چشم‌اندازی برای احیای مذاکرات وین دیده نمی‌شود.

نخست‌وزیر اسرائیل در سفر دو هفته پیش به آمریکا با بیان این‌که برجام اصولا موضوعیت خود را از دست ‌داده، طرح «مهار ایران» بدون ارتباط با برجام را ارائه کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، طرح دولت بنت، با عنوان تشکیل «ناتوی خلیج» (فارس) با مشارکت امیرنشین‌های خلیج فارس و اردن، برای تقابل با ایران به جو بایدن ارائه شده است. آمریکا این طرح را تایید نکرده و یا دست‌کم به آن واکنش علنی نشان نداده است.

اردن و امیرنشین‌ها نیز ادعای اسرائیل برای آمادگی در مشارکت در طرح «مهار ایران» را تایید نکرده‌اند.

بسیاری از کارشناسان نظامی معتقدند که اسرائیل با وجود برخورداری از نیروی هوایی قوی، به تنهایی توان حمله به سایت‌های اتمی ایران را ندارد و قادر به تحمل پیامدها و واکنش حتمی ایران به چنین حملاتی نخواهد بود.

رادیوفردا: روزنامه وال‌استریت جورنال از قول چند منبع رسمی آمریکا گزارش داده است که دولت جو بایدن در حال بررسی اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای است.

این گزارش که روز دوشنبه ۲۸ تیرماه منتشر شده، می‌افزاید آمریکا در نظر دارد تحریم‌های سخت‌تری علیه فروش نفت ایران به چین اعمال کند تا ایران را تشویق کند برای توافق هسته‌ای تصمیم بگیرد و هزینه شکست مذاکراتی که در حال حاضر به تعلیق افتاده را برای جمهوری اسلامی بالا ببرد.

آخرین دور مذاکرات هسته‌ای ۳۰ خرداد انجام شد و اخیراً عباس عراقچی مذاکره‌کننده ارشد ایران در کمیسیون برجام اعلام کرد که گفت‌وگوهای هسته‌ای بعد از مراسم تحلیف ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور جدید ایران از سر گرفته خواهد شد.

آقای رئیسی نیز پیشتر گفته بود برای آغاز مجدد گفت‌وگوها، وی باید مذاکراتی که تاکنون شده را بصورت جامع ارزیابی کند؛ موضوعی که به گمانه‌زنی‌ها پیرامون به تأخیر انداختن مذاکرات توسط ایران دامن زده‌است. همچنین احتمال تغییر تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در دولت بعدی نیز بر پیچیدگی‌های توافق برجام افزوده‌است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد مذاکره‌کننده‌های آمریکایی از آوریل امسال در حال کار با اروپایی‌ها و دیگر شرکای بین‌المللی و اعضای برجام هستند تا در ازای لغو تحریم‌ها، ایران را به تعهدات هسته‌ای بازگردانند.

چندین مقام آمریکایی و منابع آگاه به این روزنامه گفته‌اند که آمریکا گزینه‌هایی برای فشار بر ایران برای ادامه مذاکرات یا تنبیه ایران در صورت اجتناب از گفت‌وگوها مد نظر دارد.

یکی از این گزینه‌ها اعمال کنترل شدید بر فروش نفت ایران به چین با اعمال تحریم‌های جدید بر شبکه‌های کشتی‌رانی است که در حمل نفت ایران همکاری می‌کنند.

ایران پیش از تحریم‌های آمریکا روزانه ۲.۵ میلیون بشکه صادرات نفت داشت که ۷۰۰ هزار بشکه آن راهی چین می‌شد، اما بعد از تحریم‌ها کل صادرات نفت ایران به ۳۲۰ هزار بشکه کاهش یافت.

برخی ارزیابی‌ها، از جمله شرکت ردیابی نفتکش‌ها، تانکر ترکرز، میزان فروش نفت ایران در سال گذشته را ۵۰۰ هزار بشکه برآورد کرده، اما می‌گویند ایران هم‌اکنون روزانه یک میلیون بشکه صادرات نفت به چین دارد و در برخی ماه‌های سال جاری میلادی، حتی این رقم به ۱.۵ میلیون بشکه نیز اوج گرفته‌است.

آمارهای رسمی گمرک چین نشان می‌دهد در ۵ ماه ابتدایی سال جاری هیچ نفتی مستقیماً از ایران نخریده‌است و خبرگزاری رویترز و بلومبرگ نیز گزارش داده‌اند که بخشی از نفت ایران تحت نام نفت عمان، امارات، عراق، مالزی و برخی دیگر از کشورها راهی چین می‌شود.

منابع رسمی و آگاه همچنین به وال‌استریت جورنال گفته‌اند دولت جو بایدن گزینه‌هایی نظیر راه‌اندازی کارزار دیپلماتیک برای متقاعد کردن چین، هند و دیگر شرکای ایران برای توقف واردات فرآورده‌های غیرنفتی، دادوستد مالی و ارائه اعتبارات مالی به جمهوری اسلامی را مد نظر دارد.

فعلاً دولت آمریکا دربارهٔ این گزینه‌ها تصمیم نهایی را نگرفته است.

آخرین برآورد بانک مرکزی ایران نشان می‌دهد بدهی‌های خارجی دولت ایران در خردادماه امسال ۹ میلیارد دلار بوده که ۴ میلیارد دلار آن تا پایان امسال باید تسویه شود. همچنین ایران پارسال ۲۱ میلیارد دلار صادرات نفت، فرآورده‌های نفتی و گاز داشته‌است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد برآورد آمریکا و شرکای اروپایی بر این است که ایران طی دو تا سه ماه می‌تواند اورانیوم غنی‌شده لازم برای ساخت یک بمب هسته‌ای را تولید کند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفته‌است مذاکرات نمی‌تواند تا ابد ادامه یابد.

در این میان جمهوری‌خواهان و منتقدان دولت بایدن می‌گویند سیاست دولت جدید آمریکا در قبال ایران طوری است که آشکارا اعمال و اجرای تحریمها بعنوان اهرم واشینگتن علیه ایران تضعیف شده و در عمل جمهوری اسلامی را جسورتر کرده‌است.
با این‌حال، مقامات دولت بایدن می‌گویند به اعمال و اجرای تحریم‌ها علیه ایران پای‌بند هستند و اخیراً اقداماتی نیز علیه نقض‌کننده‌های تحریم‌های ایران انجام شده‌است.

با این‌حال این گزارش می‌افزاید مقامات ایران در دور زدن تحریم‌ها بصورت فزاینده‌ای حرفه‌ای شده‌اند و از رمزارزها برای دور زدن تحریم‌های بانکی استفاده می‌کنند: ایران همچنین با انتقال محموله نفتکش‌ها به نفتکش‌های دیگر در دل اقیانوس‌ها و پنهان کردن منبع نفت، صادرات نفتی انجام می‌دهد و بعد از آغاز به کار دولت بایدن، بازرگانان چینی و دیگر کشورهای آسیایی در این رابطه همکاری‌های بیشتری با ایران دارند.

گروه «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» اخیراً به روزنامه نیویورک‌تایمز گفته بود شمار نفتکش‌هایی که در خدمت انتقال نفت ایران هستند، از ۷۰ فروند در نوامبر ۲۰۲۰ به ۱۲۳ فروند رسیده‌است و نیمی از آنها در پاناما ثبت شده‌اند.

پاناما تحت فشار دولت آمریکا در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ ثبت‌نام نفتکش‌هایی که نفت ایران را حمل می‌کردند، لغو کرده بود، اما بعد از آغاز ریاست جمهوری جو بایدن، دوباره این کار را از سر گرفته‌است.
با استفاده از گزارش‌های وال‌استریت جورنال، بانک مرکزی ایران، گمرک چین، رادیو فردا / د.خ / پ.پ