اخبار

دانشجو آنلاین: «حامد منتظری، پسر احمد منتظری، در پی تعلیق حکم پدرش، اعلام کرد که وزارت اطلاعات از او خواسته فایل‌های صوتی مربوط به آیت الله منتظری را تحویل این وزارتخانه بدهد اما این درخواست با مخالفت احمد منتظری مواجه شده است. حامد منتظری با تأکید بر اینکه آزادی پدرش احمد منتظری بدون تعهد بوده به کمپین بین المللی گفته است: وزارت اطلاعات اصرار داشته فایل‌های دیگر را بیاورید تحویل بدهید و منتشر نکنید، ایشان هم گفته همانطور که به آقای شبیری زنجانی هم گفته‌ام فایل‌های دیگر را تا زمانی که لازم نباشد منتشر نمی‌کنیم و فایل‌ها پیش خانواده محفوظ است و تحویل کسی نمی‌دهیم.”»

خبرهای ما را میتوانید در کانال تلگرام نیز دنبال کنید

https://telegram.me/DaneshjoOnline95

دیگربان: حیدر مصلحی٬ وزیر پیشین وزارت اطلاعات گفته مهدی هاشمی «جاسوس و عامل نفوذ» سازمان سیا در کنار حسینعلی منتظری بود و طی یک ماه آینده نوار دیگری از وی منتشر خواهد شد.

مصلحی افزوده «باند مهدی هاشمی و تیم جاسوسی او با خط گرفتن از سی‌آی‌ای آمریکا در کشور فعال شدند و در کنار منتظری قرار گرفتند که همین مدتی پیش فایل صوتی از او {منتطری} منتشر شد.»

وی اضافه کرده «طبق اطلاعات بدست آمده طی یک ماه آینده یک نوار دیگر از مهدی هاشمی و تیم او منتشر خواهد شد که به طور حتم برنامه‌ریزی‌های مختلفی برای آن انجام شده است.»

این مقام پیشین وزارت اطلاعات به جزئیات این نوار صوتی اشاره نکرده است.

حیدر مصلحی در بخش دیگری از سخنان خود گفته «بسیاری از ازدواج‌های فرزندان شخصیت‌ها با یکدیگر توسط سرویس‌های اطلاعاتی دشمنان برنامه‌ریزی شده برای اینکه نفوذ پیدا کنند.»

وی همچنین اضافه کرده «متاسفانه امروز شاهدیم که برخی از مسئولین و مدیران به جای استفاده از کلمه استکبار، ایالات متحده آمریکا و یا قدرت بزرگ جهانی عنوان می‌کنند.»

مصلحی در بخش دیگری از سخنان خود گفته «یکی از اشتباهات حسن روحانی مذاکره تلفنی با اوباما بود و در پاسخ به ما دلیل این کار را جلوگیری از جنگ عنوان کردند.»

رادیوفردا: فرزند آیت‌الله منتظری با تأکید بر اینکه پدرش اعدام زندانیان سیاسی در سال ۶۷ را هم به لحاظ شرعی و هم به لحاظ قانونی دارای «اشکال اساسی» می‌دانست، ادعاهای مطرح‌شده درباره قصد برخی از این زندانیان برای «شورش» پس از حمله سازمان مجاهدین خلق را غیرقابل قبول دانست.

احمد منتظری همچنین هدف از مطرح شدن اتهام ارتباط پدرش با گروه مجاهدین خلق را «تحریف» مسئله اعدام زندانیان دانست و گفت که آیت‌الله منتظری نسبت به «رفاقت و روابط» احمد خمینی فرزند آیت‌الله خمینی، با این گروه «اعتراض داشته» و همین مسئله «باعث شده که این مطلب را وارونه کنند و به خود ایشان برگردانند».

احمد منتظری در گفت‌وگو با وب‌سایت آیت‌الله منتظری که روز جمعه ۲۹ مرداد منتشر شده، به برخی از اتهام‌های مطرح شده درباره انتشار فایل صوتی آیت الله منتظری پاسخ داده است.

آقای منتظری در این گفت‌وگو اعلام کرد که ادعای مطرح شده درباره اعدام زندانیان به دلیل قصد آنان برای شورش پس از حمله سازمان مجاهدین خلق به ایران «به دلایل مختلف قابل قبول نیست».

وی تأکید کرد: «قطع نظر از اینکه چنین امکانی برای زندانیان با توجه به محدودیت‌های معمول زندان‌ها بخصوص در آن سال‌ها وجود نداشته است؛ حتی هیئت متصدی اعدام‌ها هم … این ادعای شورش و همکاری را اصلاً مطرح نکرده‌اند و فقط موضوع سر موضع بودن آنها را مطرح نموده‌اند».

به گفته آقای منتظری، «بسیاری» از زندانیان اعدام شده، «هیچ ارتباطی» با گروه سازمان مجاهدین خلق نداشتند، بلکه هوادار گروه‌های دیگر و یا افراد مستقل بودند.

حسین موسوی تبریزی، دادستان کل کشور در سال‌های ابتدایی رهبری آیت‌الله خمینی، در واکنش به انتشار فایل صوتی آیت‌الله منتظری زندانیان اعدام شده در جریان اعدام‌های دسته‌جمعی سال ۶۷ را متهم کرده که قصد داشتند همزمان با عملیات سازمان مجاهدین خلق در آن سال و ورود نیروهای این گروه به ایران، در زندان‌ها «شورش» کنند.

مسئولان جمهوری اسلامی «عذرخواهی» کنند

در هفته‌های گذشته همچنین علی خمینی نوه آیت‌الله خمینی، محمدعلی انصاری عضو دفتر آیت‌الله خمینی، محمد موسوی بجنوردی، عضو شوراى عالى قضایى در دوران آیت‌الله خمینی و پدر زن حسن خمینی، به انتشار فایل صوتی آیت‌الله منتظری درباره اعدام زندانیان سیاسی در سال ۶۷ اعتراض کرده‌اند.

احمد منتظری در واکنش به این انتقادها و احتمال سوءاستفاده جناح «اقتدارگرا» از انتشار این فایل صوتی و اختلاف میان نیروهای اصلاح‌طلب، گفته است که اصلاح‌طلبان و بیت آیت‌الله خمینی نباید در «دام» جناح اقتدارگرا بیفتند.

وی تأکید کرده که «لازمه بررسی دقیق و صحیح تاریخ، بی‌طرف بودن نسبت به مرزبندی‌های جناحی و سیاسی است و نباید با آن برخورد احساسی شود».

آقای منتظری در مورد احتمال دخالت مجامع بین‌المللی درباره اعدام زندانیان در سال ۶۷ نیز اعلام کرده «اگر مسئولین نظام جمهوری اسلامی به پیشنهاد خیرخواهانه مصطفی تاجزاده عمل کنند و از خانواده‌های قربانیان عذرخواهی نمایند، دیگر جایی برای دخالت مجامع و دادگاه‌های بین‌المللی نمی‌ماند».

«رفاقت» احمد خمینی با مجاهدین خلق

در هفته‌های گذشته برخی از رسانه‌های اصولگرا، نامه‌های پیشین منتشر شده از احمد خمینی فرزند آیت‌الله خمینی خطاب به آیت‌الله منتظری که در آنها اتهام حمایت آیت‌الله منتظری از گروه مجاهدین خلق مطرح شده را بازنشر کرده و برخی از مقامات جمهوری اسلامی این اتهام را مطرح کرده‌اند.

احمد منتظری در واکنش به این اتهام گفته است که «این اتهام برمی‌گردد به بعضی مطالب گفته شده و نامه‌های آیت‌الله منتظری به حضرت امام که در آن با صراحت نسبت به رفاقت و روابط مرحوم حاج سید احمد آقا خمینی با مجاهدین اعتراض داشته‌اند و همین مسئله باعث شده که این مطلب را وارونه کنند و به خود ایشان برگردانند».

او تأکید کرده که بعضی افراد «جهلاً یا تجاهلاً» صورت مسئله را «تحریف» می‌کنند و انتقاد آیت‌الله منتظری از اعدام زندانیان را به معنای حمایت او از گروه مجاهدین خلق «جلوه می‌دهند».

احمد منتظری به جزئیات هشدارهای آیت‌الله منتظری درباره به گفته او «رفاقت» احمد خمینی با گروه مجاهدین خلق اشاره‌ای نکرده است.

پیش از این گزارش‌هایی درباره ارتباط احمد خمینی با اعضای گروه سازمان مجاهدین خلق در سال‌های ابتدایی پیروزی انقلاب اسلامی منتشر شده است.

در مراسم چهلمين روز درگذشت آیت‌الله محمود طالقانی در سال ۵۸، نیز احمد خمينی در کنار مسعود رجوی قرار داشت و پس از سخنرانی، مسعود رجوی او را در آغوش کشید.

آیت‌الله منتظری در فایل صوتی منتشر شده از او، با اشاره به نقش احمد خمینی و وزارت اطلاعات برای برنامه‌ریزی اعدام‌ زندانیان از سال‌ها قبل می‌گوید، احمد خمینی از چند سال قبل از این اعدام‌ها گفته است که همه اعضای سازمان مجاهدین خلق حتی کسانی که نشریات این سازمان را مطالعه می‌کنند، باید اعدام شوند.

انتشار فایل صوتی، «عبرتی» برای مقام‌های قضایی و امنیتی کشور

احمد منتظری در این مصاحبه همچنین گفته است که از دیدگاه پدرش، اعدام زندانیان سیاسی در سال ۶۷، از نظر شرعی و قانونی «اشکال اساسی» داشته است.

به گفته احمد منتظری، «اشکال شرعی» این مرجع تقلید به این اعدام‌ها این بوده که یک زندانی که درباره او حکم صادر شده و جرم جدیدی مرتکب نشده است، «مصداق محارب» نیست و نمی‌توان او را «به دلیل جرم و جنایت انجام شده توسط دیگران» کرد.

او درباره «اشکال قانونی» اعدام این زندانیان نیز گفته است که این اعدام‌ها بدون محاکمه قانونی انجام شده که قوه قضائیه و احکام صادر شده از سوی آن را «زیر سؤال» می‌برد و آنها را «بی‌اعتبار» می‌کند.

او تأکید کرده که به گفته آیت‌الله منتظری، «سر موضع بودن از نظر فکری و عقیدتی عرفاً و قانوناً» عمل مجرمانه محسوب نمی‌شود تا استحقاق مجازات داشته باشد.

احمد منتظری همچنین درباره نتایج انتشار این فایل صوتی نیز گفته است که شاید این اقدام برای مقام‌های قضایی و امنیتی کشور «عبرتی باشد که در برخوردها و محاکمات… حیثیت اسلام و انقلاب و نظام را بیشتر مراعات کنند».

در هفته‌های گذشته برخی از رسانه‌های نزدیک به اصولگرایان انتشار فایل صوتی سخنان آقای منتظری را به برگزاری همایش سازمان مجاهدین خلق در پاریس و حضور ترکی الفیصل، رئیس سازمان سابق اطلاعات عربستان سعودی، در این همایش ربط داده و آن را نشان‌دهنده «برنامه‌ریزی» برای این اقدام دانسته‌اند.

احمد منتظری در واکنش به این اتهام نیز گفت که ارتباط مقامات عربستان سعودی و مقامات فلسطینی با گروه سازمان مجاهدین خلق، از چند ماه گذشته مطرح بوده و «مطلقاً ربطی» به انتشار این فایل صوتی ندارد.

به گفته آقای منتظری، «علت اصلی» ارتباط مقامات عربستان سعودی با گروه مجاهدین خلق، مخالفت با سیاست‌های جمهوری اسلامی در منطقه است و حمله به سفارت عربستان سعودی در تهران و کنسولگری آن در مشهد نیز «تأثیر زیادی» در تشدید اختلاف بین دو کشور داشته است.

او تأکید کرد که اگر این حمله توسط «نورچشمی‌های حکومتی» صورت نمی‌گرفت و یا «فوراً و باجدیّت» با آن برخورد می‌شد «قطعاً زمینه‌ای» برای ارتباط عربستان سعودی با گروه مجاهدین خلق «ایجاد نمی‌شد».

در موضوع حمله به سفارت عربستان سعودی، پیشتر رهبر جمهوری اسلامی به شدت از «متهم» کردن افراد «حزب‌اللهی» به تندروی انتقاد کرده و گفته بود که «به صرف اینکه قضیه‌ای مثل سفارت عربستان و سفارت انگلیس پیش بیاید که کاری بسیار بد و به ضرر کشور و اسلام است، این را بهانه نکنند که جوانان مؤمن را مورد تهاجم قرار دهند».

رادیوفرانسه: حجت الاسلام محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور، گفته است که ناشر فایل صوتی آیت الله حسینعلی منتظری به دادسرا احضار و پرونده ای علیه وی تشکیل شده که در دست بررسی است.

دادستان کل کشور در اظهارات شدیداللحن خود، احمد منتظری، فرزند آیت الله منتظری، را به دلیل نشر فایل صوتی پدرش دربارۀ اعدام های زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ به همدستی با اسرائیل، آمریکا و غرب علیه نظام اسلامی ایران… متهم کرد و گفت که احمد منتظری با این اقدام در پی تطهیر سازمان مجاهدین خلق ایران بوده است.

دادستان کل کشور که در سخنانش مکرراً از آیت الله حسینعلی منتظری به عنوان “آن شیخ ساده لوح” یاد می کرد فرزند وی، احمد منتظری، را همچنین متهم کرد که با نشر فایل صوتی پدرش “قداست” آیت الله خمینی را زیر سئوال برده است.

در پی نشر فایل صوتی آیت الله منتظری، دادگاه ویژه روحانیت احمد منتظری را احضار کرد و وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی نیز او را مجبور ساخت که فایل صوتی آیت الله منتظری را از صفحۀ اینترنتی وی حذف کند.

بی‌بی‌سی: در پی انتشار فایل صوتی جلسه گفت‌وگوی آیت‌الله حسینعلی منتظری و اعضای کمیته اعدام‌ها در سال ۱۳۶۷، فرزند آقای منتظری به دادگاه احضار شد.

احمد منتظری با اعلام این خبر به بی‌بی‌سی فارسی گفت صبح شنبه ۲۳ مرداد به دادگاه ویژه روحانیت قم رفته و به مدت سه ساعت به سوال‌‌های مطرح شده پاسخ داده است.

چند روز پیش سایت آیت‌الله منتظری، از مراجع تقلید شیعه که در سال ۱۳۸۸ درگذشت، فایل صوتی اظهارات این مرجع تقلید در مرداد ماه سال ۱۳۶۷ را منتشر کرد که در آن، به تندی به اعدام جمعی اعضای سازمان مجاهدین خلق انتقاد شده بود. این فایل ۴۰ دقیقه‌ای یکی از مهم‌ترین اسنادی است که تا کنون درباره اعدام‌های دهه شصت در ایران منتشر شده است.

یک روز پس از انتشار این فایل، اعلام شد که به درخواست وزارت اطلاعات، سایت آیت‌الله منتظری آن را حذف کرده است.

فرزند آیت‌الله منتظری می‌گوید یکی از موارد مطرح شده در جلسه بازجویی روز شنبه “افشای اسرار نظام” بوده است؛ با این استدلال که زمان ضبط این فایل، آیت‌الله منتظری قائم‌مقام رهبر ایران بوده و اسراری که او در جریان آن قرار داشته، از اسرار نظام جمهوری اسلامی بوده و افشای آن “جرم” است.

آقای منتظری می‌گوید به دادگاه این طور پاسخ داده است که این اسناد حدود ۲۰ سال پیش در خاطرات آیت‌الله منتظری منتشر شده و “چیز جدیدی در این فایل صدا افشا نشده است.”

اتهام دیگر “کمک به اتحاد عربستان سعودی و مجاهدین” با انتشار این فایل است که او رد می‌کند.

فرزند آیت‌الله منتظری گفت که قرار است دو هفته دیگر برای ادامه توضیحات به دادگاه ویژه روحانیت قم برود.

+ بیشتر بخوانید: چرا انتشار صدای جلسه منتظری را محکوم می‌کنند؟

فایل صوتی که واکنش‌های گسترده‌ای را به دنبال داشت، مربوط به دیدار آیت‌الله منتظری در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۶۷ با حسینعلی نیری (حاکم شرع وقت)، مرتضی اشراقی (دادستان وقت)، ابراهیم رئیسی (معاون وقت دادستان) و مصطفی پورمحمدی (نماینده وقت وزارت اطلاعات در زندان اوین) است که در آن جلسه، آقای منتظری به این افراد درباره قضاوت تاریخ در مورد این اعدام‌ها و خلاف شرع بودن آن هشدار داده است. اینجا بشنوید.

آقای منتظری، که در آن زمان قائم مقام رهبر ایران بود، در مورد اعدام‌های سال ۱۳۶۷ می‌گوید: “بزرگترین جنایتی که در جمهوری اسلامی شده و تاریخ ما را محکوم می‌کند به دست شما انجام شده و [نام] شما را در آینده جزو جنایتکاران در تاریخ می‌نویسند.”

پژواک ایران: فایل صوتی سخنان آیت‌الله «حسینعلی منتظری» با «هیات مرگ» جمهوری اسلامی درباره اعدام‌های سال 67 در حالی که در شبکه‌های مختلف اجتماعی بارها به اشتراک گذاشته شده، از کانال تلگرام و سایت آیت‌الله منتظری حذف شده است.

«احمد منتظری» روز گذشته در کانال تلگرامی آیت‌الله منتظری توضیح داد وزارت اطلاعات قم در تماسی، خواستار برداشته شدن این فایل صوتی شده است. فایل صوتی منتشر شده مربوط به جلسه‌ای است که در آن آیت الله منتظری، قائم مقام روح‌الله خمینی، در جلسه‌ای با «حسینعلی نیری» به عنوان حاکم شرع وقت، «مرتضی اشراقی» دادستان وقت تهران، «مصطفی پورمحمدی» نماینده وقت وزارت اطلاعات در زندان اوین و «ابراهیم رییسی» معاون وقت دادستان کل کشور که بعدها به هیات مرگ معروف شدند، درباره اعدام‌های تابستان سال 67 صحبت می‌کند.

او به صراحت در این جلسه اعدام‌ها را زیر سوال می‌برد و می‌گوید: «این اعدام‌ها بزرگ ترین جنایتی است که در جمهوری اسلامی از اول انقلاب رخ داده و تاریخ شما را جزو جنایت‎کاران می‌نویسد.»

«ایران‎وایر» از احمد منتظری، فرزند آیت‌الله منتظری در مورد حذف این فایل پرسیده است:

چه طور شد که فایل صوتی را از روی سایت و کانال تلگرام برداشتید؟

از اداره اطلاعات قم تماس گرفتند و گفتند نظر وزارت اطلاعات این است که فایل برداشته شود. به آن ها گفتم تاثیری ندارد و منطقی‌ نیست زیرا در همه جای دنیا پخش شده است. گفتند به هرحال وزارت اطلاعات تاکید دارد که این کار انجام شود. گفتار دوستانه‌ای بود و من خواستم از قانون تخلف نکنیم، برای همین هم آن را برداشتیم. بالاخره وزارت اطلاعات مسوول امنیت کشور است و تشخیص دادند برداشته شود من هم قبول کردم. در واقع تهدید نبود، توصیه بود که نظر این است.

در کانال تلگرامی شما، مصاحبه‌های آیت الله منتظری درباره اعدام ‌های 67، نظر و نامه‌های ایشان بارها منتشر شده است. به نظر می آید وزارت اطلاعات درمورد آن‌ها تاکنون به شما توصیه ای نکرده اند چون هم‌چنان روی سایت هستند. فکر می‌کنید این فایل چه چیزی فراتر از مصاحبه‌های تصویری آقای منتظری داشته است؟

آیت‌الله منتظری خیلی از این اعدام‌ها برآشفته شده و یک جوری خواسته است جلوی آن را بگیرد. اصلا در یک جاهایی از فایل انگار التماس می‌کند و می‌گوید لااقل در مُحَرَم نکنید، لااقل خانم‌ها را اعدام نکنید. خیلی به حالت التماس افتاده و کلمات تندی به کار می‌برد. این‌ها به این کلمات تند حساس‌ هستند. مثلا در جایی می‌گوید این کار را ادامه ندهید وگرنه در آینده خواهند گفت رهبر انقلاب خون‎ریز هستند. خب، این جملات و کلمات در مصاحبه‌ها و … نبوده، احتمالا به این قسمت ‌ها و جملات این چنینی حساس هستند که چنین تقاضایی را مطرح کرده‌اند.

واکنش‌های مختلفی به انتشار این فایل نشان داده شده است؛ مثلا آقای «محمد علی انصاری»، قائم مقام دفتر نشر آثار آیت الله خمینی گفته است این نوار تحریف شده. این عکس العمل‌ها و واکنش‌ها را دنبال می‌کنید؟

بله؛ واقعا عکس‌العمل‌ها غیرمنطقی هستند. اگر فایل تحریف شده، پیدا است که ایشان اصل‌ آن را دارد که این فایل را تحریف شده می‌داند. خواهش می‌کنم اصل را منتشر کند تا مردم بدانند ما کجای آن را تحریف کرده‌ایم. اگر واقعا راست می‌گوید، بیاید و اصل آن را منتشر کند تا مردم ببینند. ما هم استقبال می‌کنیم.

«علی خمینی»، پسر «احمد خمینی» چند وقت پیش از اعدام‌های سال 67 دفاع کرده بود. پس از انتشار فایل توسط شما، دوباره سخنان او در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده اند.

هر کسی در ابراز عقیده‌اش آزاد است اما واقعا قابل دفاع نیست. دستگاه قضایی خود نظام جمهوری اسلامی افرادی را محاکمه کرده و هر کدام را به چند سال زندان محکوم کرده است. این‌ها در بند بوده‌اند، زندان بوده‌اند، اسیر بوده‌اند و جرم جدیدی مرتکب نشده بودند. اعدام این‌ها اصلا قابل دفاع نیست. صرف این که بگوییم چون به دستور امام خمینی بوده، پس کار درستی بوده، گوینده چنین حرفی زیر سوال می‌رود. امام خمینی معصوم نبوده، او هم یک فرد جایزالخطا بوده است. درست است که رهبر انقلاب یک آدم بزرگی بوده اما انسان جایزالخطا است و با استدلالی که آیت الله منتظری می‌کند، کار خطایی بوده است. حالا اگر انسان از یک شخص جایزالخطا دفاع مطلق بکند و بگوید هرکاری کرد درست است، مسلما خودش زیر سوال می‌رود.

چه طور شد که تصمیم گرفتید سند را بعد از این همه سال منتشر کنید؟

الان سالگرد این اعدام‌ها است و 28 سال از آن تاریخ گذشته است. معمولا اسنادی که محرمانه هستند، بعد از حدود 30 سال دیگر از حالت محرمانه در می آیند و پخش می‌شوند. در همه دنیا چنین رسمی هست که برای درس گرفتن و عبرت گرفتن آیندگان، این اسناد را منتشر می کنند. دلیل دیگر آن هم این است که ما خیلی مورد تهاجم هستیم. تهمت‌ها و دروغ‌هایی که نسبت به آیت‌الله منتظری گفته می‌شود، واقعا زیاد است. طرف مقابل خیلی دستش باز است و از صداوسیما و روزنامه‌ها تا تریبون‌های نمازجمعه را در اختیار دارد. هر چه دل‎شان می خواهد می‌گویند و چهره بدی از ایشان ساخته‌اند. انگار چون از اعدام مجاهدین خلق ابراز ناراحتی کرده بود، لزوما به آن‌ها وابستگی داشته است. آن ها این را جا انداخته‌اند که آیت الله منتظری فرد ساده اندیشی بوده و چون تحت تاثیر مجاهدین خلق بوده، چنین حرفی را زده است. ما برای دفاع از چهره ایشان که الان مظلوم است و نیست که از خودش دفاع کند، این فایل صوتی را منتشر کردیم که در واقع، در آن از خودش دفاع کرده است. از لحن، کلام و جملات کاملا مشهود است که حرف‌های ایشان برای خیر خواهی زده شده است. ما برای این که سم پاشی‌ها و خراب‌کاری‌های طرف مقابل را که به ایشان تهمت زده و دروغ گفته است را جبران کنیم، این فایل صوتی را منتشر کردیم.

تصور می‌کردید انتشار این فایل این همه مورد استقبال قرار بگیرد و این قدر باب بحث و گفت وگو را درباره تابستان 67 باز کند؟

واقعا فکر نمی‌کردم مردم تا این حد نسبت به وقایع تاریخی حساس باشند. فکر می‌کنم بیش تر حالت روحی و روانی آیت‌الله منتظری و لحن و کلام‎شان در فایل صوتی است که تاثیرگذار است. این داستان تاریخی برای خود من خیلی عجیب است که آیت‌الله منتظری می گوید اگر 10 دقیقه به من وقت ملاقات می‌دادند که با امام خمینی صحبت کنم، نظر ایشان را عوض می‌کردم. خیلی برای من باعث تاسف است که قائم مقام رهبری نتوانسته است با رهبر 10 دقیقه صحبت کند.

آیت الله منتظری در مصاحبه و نوشته‌های خود درباره اعدام‌های 67 هیچ وقت از واژه «منافقین» استفاده نکرد و می‌گفت مجاهدین خلق. اما در این فایل صوتی چندبار از کلمه منافقین استفاده می‌کند.

ایشان کلامی را از حضرت علی نقل می‌کردند که یک‌نفر تعبیر منافقین را درباره «خوارج» به کار برد. ایشان هم عکس العمل نشان داد و گفت کسی را متهم به شرک و نفاق نکنید، هم اخواننا بغوا علینا؛ یعنی آن ها برادران دینی ما هستند که علیه ما قیام کرده‌اند. یعنی حتی آن وقتی که این افراد قیام مسلحانه انجام داده بودند، حضرت علی اجازه نمی‌دهد نسبت نفاق به آن ها بدهند. نفاق یعنی کسی که واقعا مسلمان نیست و خودش را مسلمان جلوه می‌دهد. فکر می‌کنم ایشان در حالت عصبانیت دارد به زبان شنونده‌ها صحبت می‌کند و می‌گوید همین‌هایی را که شما می‌گویید منافق… . در واقع، به زبان خود هیات تصمیم‌گیرنده اعدام‌ها صحبت کرده ‌است.

فکر می‌کنید انتشار این فایل تاثیری هم روی افرادی که در این جلسه حضور داشته اند، بگذارد؟

امیدوارم افرادی که در آن جلسه حضور داشته‌اند، بیایند و از کارشان- اگر قابل دفاع است- دفاع کنند و اگر کار اشتباهی کرده‌اند و احساس می‌کنند درست نبوده است و ای کاش این کار را نمی‌کردند، همین را مطرح کنند. الان 28 سال از آن ماجرا گذشته است. بیایند برای نسلی که دارد این را می‌بیند و برای نسل آینده منصفانه نظر بدهند. این که چون این کار را قبلا انجام داده‌اند و باید روی حرف و کارشان اصرار داشته باشند، کنار بگذارند و خودشان را نقد کنند. آیت‌الله منتظری که استاد همه این‌ها بوده، از خود انتقاد کرد و 14 مورد را برشمرد و گفت که اگر این کارها را نمی‌کردیم، بهتر بود. از آیت‌الله منتظری چیزی کم نشد، کاش چهار نفری که در آن جلسه بودند، همان جلسه را نقد کنند و بگویند ای کاش این کار را می‌کردیم. اگر هم کارشان قابل دفاع است، دلایل خود را بیاورند و به دلایل غیر منطقی متوسل نشوند.

حتما قبل از انتشار فایل، به واکنش نهادهای امنیتی هم فکر کرده بودید؟

تا حدودی قابل پیش بینی بود. البته واقعا من این مطلب را جایی تا حالا نگفته ام اما الان می‌گویم که بلکه به گوش آقایان هم برسد. به نظر من، کلا نظام، وزارت اطلاعات و حاکمیت تکلیف خودش را باید روشن کند که بالاخره می‌خواهد دشمنانه برخورد کند یا دوستانه. الان مثلا اتاقی که در منزل ما برای مراجعه مقلدان آیت‌الله منتظری بود که بیایند و مسایل شرعی‌ خود را بپرسند، نزدیک به پنج سال است که پلمپ شده؛ یعنی ما این قدر تحت فشاریم. چند سال است که من بدون جهت ممنوع‌الخروج شده‌ام. قصد یک سفر عادی داشتم که در فرودگاه و در آخرین لحظه اعلام کردند ممنوع‌الخروج هستم. هر چه پی گیری می‌کنم، اصلا جواب نمی‌دهند که چرا ممنوع الخروج هستم. فقط دادگاه ویژه روحانیت می‌گوید وزارت اطلاعات گفته است. یعنی گاهی بی جهت ما را تحت فشار قرار می‌دهند و در مورد فایل صوتی بدون تهدید و دوستانه می‌گویند این را بردارید. امیدوارم تکلیف ما را روشن کنند؛ یا دشمن باشند یا دوست. وقتی من را به دادگاه ویژه احضار کرده بودند، گفتم فرق آیت‌الله منتظری با مقامات فعلی این است که سال 68 وقتی ایشان دید که او را نمی‌خواهند، گفت: «تمام مملکت مال خودتان.»
اما شما یک اتاق در منزل شخصی خود ایشان را نمی‌گذارید استفاده کنند. این چه عدالت و انصافی است

خودنویس: کنار هم قرار دادن دو خاطره و ادعایی که هراتی مطرح کرده است قطعات پازل طرح قتل آیت‌الله منتظری را پر می‌کند… روشن شدن این موضوع کمک می‌کند تا دامنه خشونت در نگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی بهتر مشخص شود.

۵ سال پیش، عبدالحسین هراتی در مالزی به نقل از عمادالدین باقی مدعی شده بود که آیت‌الله خمینی قصد کشتن آیت‌الله منتظری و صد نفر از یارانش را داشته است. این موضوع را بسیاری فراموش کرده بودند تا وقتی که هراتی به ریاست اداره اسناد و مدارک دانشگاه آزاد منصوب شد. طه هاشمی معاونت فرهنگی دانشگاه آزاد بعد از بالا گرفتن اعتراضات وی را برکنار کرد. او مدعی بود که اداره حراست و وزارت اطلاعات صلاحیت هراتی را تایید کرده‌اند. وزارت اطلاعات علی رغم سوال علنی جمعی از نیرو‌های بسیجی در این خصوص سکوت کرده است.

معترضان که به طیف افراطی اصول‌گرایان تعلق داشتند سوابق فعالیت‌های هراتی در گذشته و به‌خصوص نامه‌اش به حجت السلام کروبی در جریان تحرک جنبش سبز را پیش کشیدند و دادن پست مدیریتی به وی را عملی خطا و در راستای عدول از آرمان‌های انقلاب و نظام به‌شمار آوردند. هراتی از فعالان انجمن‌های اسلامی دانشجویان خارج از کشور در پیش از انقلاب و هواداران دکتر علی شریعتی است که بعد از انقلاب به جرگه حامیان و نزدیکان هاشمی رفسنجانی می‌پیوندد. وی در عین حال روابط خوبی با نهضت آزادی، میناچی و آیت‌الله منتظری داشته است.

رصد کردن سوابق او شخصیتی معما گونه را ترسیم می‌نماید که آرمان‌گرایی شریعتی را با مصلحت سنجی و مشی غیر اصولی و نوسانی رفسنجانی پیوند زده است. اما وجه معما گونه شخصیتی وی در جایی بیشتر می‌شود که او بعد از خروج از ایران و اقامت در استرالیا مطالب تندی بر علیه آیت‌الله خمینی در وب سایت ایران امروز منتشر می‌کند و در جریان جنبش سبز به موسوی و کروبی ایراد می‌گیرد که چرا دم از پیروی از مشی آیت‌الله خمینی می‌زنند.

اما بعد از انتخابات به ایران رفته و مشاور فرهنگی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌شود. حساسیت‌ها نسبت به وی نیز تا زمانی که مسوولیت در دانشگاه آزاد نگرفته بود، بروز نیافته بود. حتی مخالفان بعد از برکناری وی از دانشگاه آزاد ساکت شدند و واکنشی نسبت به فعالیت او در مجمع تشخیص مصلحت نظام نشان ندادند.

اما صرف‌نظر از چگونگی اتفاقی که برای وی رخ داد و کنکاش در شخصیتش، او یک سخنرانی در مالزی در سال ۱۳۸۸ به مناسبت فوت آیت‌الله منتظری انجام داده است که فرازی از آن موضوعی مهم در فهم مسائل مربوط به عزل آیت‌الله منتظری از قائم مقامی رهبری است.

او در سخنرانی یاد شده به نقل از عمادالدین باقی مدعی شده است آیت‌الله خمینی قصد کشتن آیت‌الله منتظری و صد نفر از یارانش را داشته است. او منتفی شدن این ماجرا را ناشی از دخالت علی اکبر هاشمی رفسنجانی می‌داند که بعد از اطلاع از قصد آیت‌الله خمینی پیش او رفته و با گریه می‌کوشد او را منصرف سازد و همچنین با آیت‌الله منتظری ملاقات کرده و به او می‌گوید اگر به خودش رحم نمی‌کند به صد نفر نزدیکانش رحم کند و با نوشتن نامه‌ای خشم آیت‌الله خمینی را فرو بنشاند. منظور وی نامه ۷/۱ است که آیت‌الله منتظری نوشت و از عدم تمایل خود به جانشینی آیت‌الله خمینی سخن گفت.

تا زمانی که عماد الدین باقی این سخن را تایید نکرده باشد، قطعیت این انتساب محرز نمی‌شود. اگر چه بخشس از این ادعا با واقعیت تطبیق نمی‌کند اما کلیت آن قابل تامل است. در خاطرات آیت‌الله منتظری و رفسنجانی گمانه‌هایی وجود دارد که می‌توان از انها نتیجه گرفت که اراده برای کشتن آیت‌الله منتظری و هوادارانش جدی بوده است. البته این مساله در حد یک فرضیه است و صحت قطعی آن با توجه به مدارک و اطلاعات موجود مشخص نیست.

ادعای با واسطه هراتی یک ایراد دارد. رفسنجانی در نوروز ۱۳۶۸ و هنگام عزل آیت‌الله منتظری با وی دیدار نداشت. کسی که رفت و با آیت‌الله منتظری در خصوص نگارش نامه توابانه مذاکره کرد حجت السلام عبدالله نوری بود. شاید هاشمی با واسطه پیغامی را مطرح کرده باشد. اما احتمال آن کم است چون آیت‌الله منتظری در خاطراتش به این مساله اشاره نمی‌کند. رفسنجانی تا فوت آیت‌الله منتظری با او دیدار نکرد.

اما آیت‌الله منتظری در جریان گفتگو با عبدالله نوری از وجود توطئه‌ای برای برخورد امنیتی و صدور حکم اعدام برای وی سخن می‌گوید. البته ایشان موضوع را بر اساس شنیده‌ها مطرح می‌کند که صحت وسقم آن را نمی‌داند. اما موضوع ان قدر از دید وی مهم است که در خاطراتش ذکر کرده است.

آیت‌الله منتظری نقل به مضمون ماجرا را چنین توضیح می‌دهد که «عبدالله نوری پیش‌نویس نامه‌ای را به من داد تا ان را بخوانم و امضا کنم. در آن نامه مضامینی توبه آمیز نوشته و از جمله قید شده بود اما من از اینکه دفترم پایگاه منافقین شده بود از شما معذرت می‌خواهم و…» آیت‌الله منتظری اعتراض کرده و می‌گوید «دفتر من هیچگاه پایگاه کسی و از جمله سازمان مجاهدین خلق نبوده است.» نوری در پاسخ می‌گوید حتما چیزی بوده که می‌گویند. آیت‌الله منتظری عصبانی شده و می‌گوید «هر کس… می‌خورد می‌گوید دفتر من این گونه بوده است.» در نهایت آیت‌الله منتظری از پذیرفتن نامه نوشته شده توسط نوری استنکاف ورزیده و نامه خودش که در ۷/۱/۱۳۶۸ در جراید منتشر شد را می‌نویسد. اما ایشان می‌گوید بعد ‌ها از کانال‌هایی شنیده که نامه نوری دامی بوده تا وی به ارتباط با سازمان مجاهدین اعتراف کرده و به این اتهام دادگاهی شود.

البته عبدالله نوری این ادعا و توطئه بودن پیشنهادش را قویا تکذیب می‌کند و می‌گوید از سر دل‌سوزی برای کم کردن آسیب‌هایی که متوجه آیت‌الله منتظری بوده است نامه توابانه را پیشنهاد کرده است.

در خاطرات رفسنجانی هم آمده که بعد از شنیدن تصمیم آیت‌الله خمینی به خواندن «نامه موهن» ۶/۱/۱۳۶۸ از صدا و سیما در اعتراض می‌گوید آقا این نامه خوانده شود عده‌ای می‌ریزند و آیت‌الله منتظری را می‌کشند.

کنار هم قرار دادن این دو خاطره و ادعایی که هراتی مطرح کرده است قطعات پازل طرح قتل آیت‌الله منتظری را پر می‌کند. از آنجایی‌که آیت‌الله منتظری تاکید کرده بود که کتاب خاطرات منتشر شده وی شامل همه خاطرات نیست و ناگفته‌هایی هنوز وجود دارد لذا ممکن است شواهد بیشتری دال بر تایید فرضیه یاد شده در خاطرات کامل او مشاهده شود.

از سوی دیگر اگر واقعا طرح قتل آیت‌الله منتظری وجود داشته است رفسنجانی شاید مصلحت ندیده اصل ماجرا را در خاطراتش بازگو کند لذا به صورت کد وار قید کرده که عده‌ای ممکن است او را بکشند. در صورتی که در سال ۱۳۶۸ و با توجه به جایگاه آیت‌الله منتظری بدون چراغ سیز حکومت امکان تعرض به آیت‌الله منتظری وجود نداشت.

این فرضیه با توجه به کینه شخص ری شهری نسبت به آیت‌الله منتظری قوت بیشتری می‌یابد. وزارت اطلاعات برای برخورد امنیتی سنگین با آیت‌الله منتظری و هوادارانش آمادگی داشت.

البته مواردی هم وجود دارد که صحت فرضیه فوق را مورد تردید قرار می‌دهد. به عنوان مثال در جریان پرونده مهدی هاشمی تمامی نیرو‌های نزدیک به وی اعدام نشدند و برادر وی نیز تبعید شد و آیت‌الله خمینی خواست وزارت اطلاعات برای برخورد قضائی و امنیتی با هادی هاشمی را نپذیرفت.

اما از سوی دیگر سابقه آیت‌الله خمینی نشان می‌دهد او در استفاده از خشونت حد و قیدی قائل بود. رحیمیان از اعضاء دفتر وی تعریف کرده است که او حکم قتل نوه‌اش سید حسین خمینی را در صورت مقاومت در برابر نیرو‌های کمیته و انتظامی را داده بود. همچنین از محمد مهدی ربانی املشی عضو سابق و متوفی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و دادستان کل کشور در سال‌های اولیه دهه شصت و عضو حزب جمهوری اسلامی نیز نقل شده است که آیت‌الله خمینی، احمد پسرش را تهدید کرده بود که اگر با اعضاء سازمان مجاهدین خلق حشر و نشر داشته باشد با او برخورد سنگین خواهد کرد.

ممکن است برنامه کشتن احتمالی آیت‌الله منتظری در حالت رسمی و قضائی نبوده و قرار بوده عده‌ای به نام مردم خشمگین و امت حزب الله این کار را انجام می‌دادند.

روشن شدن این موضوع کمک می‌کند تا شدت و دامنه خشونت در نگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی و منشا خشونت در جمهوری اسلامی بهتر مشخص گردد.

هراتی [2]
منتظری [3]
خمینی [4]
رفسنجانی [5]
قتل [6]
ریشهری [7]

دویچه‌وله: دفتر حسینعلی منتظری با انتشار نامه‌ای سخنان اخیر مشاور رئیس جمهور درباره شرایط پایان دادن به بازداشت خانگی او را تکذیب کرد. حسام‌الدین آشنا در مصاحبه‌ای گفته منتظری برای “رفع حصر” شرایطی را پذیرفته بود.

مشاور فرهنگی حسن روحانی و سرپرست مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری در مصاحبه‌ای که متن آن دوم دی‌ماه در نشریه “اندیشه پویا” منتشر شد گفته است: «حصر آقای منتظری برداشته نشد مگر اینکه آیت‌الله منتظری هم قبول مسئولیت کرد.»

حسام‌الدین آشنا این سخنان را در پاسخ به پرسشی درباره شرایط پایان دادن به بازداشت خانگی دو نامزد معترض انتخابات سال ۸۸، میرحسین موسوی و مهدی کروبی ابراز کرد. او از فرزندان حسینعلی منتظری خواست جزییات این ماجرا را در خاطرات خود بنویسند.

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حسینعلی منتظری روز چهارشنبه (۴ دی ۹۲/ ۲۵ دسامبر) نامه‌ای از احمد منتظری خطاب به مدیر مسئول نشریه اندیشه پویا منتشر کرد که در آن تاکید شده این بخش از سخنان آشنا “با واقعیت زیاد فاصله دارد”.

«تقاضای عفو دروغ است»

احمد منتظری از پدرش نقل می‌کند که “یک روز قبل از رفع حصر” (۹ دی ۸۱) در یک گفتگوی رادیویی گفته بود: «مسئولین با داماد من و پسر من صحبت کرده‌اند و گفته‌اند که می‌خواهند مقدماتش را فراهم کنند؛ و گفتند که در سایت‌ها هم بوده که فرزندان من تقاضای عفو کرده‌اند، اینها دروغ است؛ فرزندان من از کسی تقاضا نکرده‌اند و تقاضا هم نخواهند کرد.»

احمد منتظری، فرزند آیت‌الله حسینعلی منتظری

احمد منتظری، فرزند آیت‌الله حسینعلی منتظری

در این نامه آمده است: «در زمانی که رفع حصر مطرح بود آقای محسنی اژه‌ای قصد ملاقات با آیت‌الله منتظری را داشت ولی پذیرفته نشد. آیت‌الله منتظری به این دلیل آقای محسنی اژه‌ای را نپذیرفت که مبادا پس از آن، شایعات درست شود که در این ملاقات تعهدی گرفته شده است.»

غلامحسین محسنی اژه‌ای آن زمان دادستان دادگاه ویژه روحانیت بود. احمد منتظری می‌افزاید که با مصاحبه اخیر مشاور روحانی “معلوم می‌شود نگرانی آیت‌الله منتظری در آن زمان بسیار بجا و هوشمندانه بوده است”.

تکذیب شرط گذاشتن برای منتظری

حسینعلی منتظری قائم مقام نخستین رهبر جمهوری اسلامی، روح‌الله خمینی بود که پس از بروز اختلاف نظرهایی با او از جمله بر سر کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ از این سمت کنار گذاشته شد.

انتقادهای او به رهبر بعدی جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای به بازداشت خانگی او از سال ۱۳۷۶ منجر شد که حدود ۶ سال ادامه داشت.

احمد منتظری در نامه یاد شده خاطر نشان می‌کند اگر منظور حسام‌الدین اشنا مذاکراتی باشد که میان او و برادرش با مسئولان وقت وزارت اطلاعات انجام شده، “در آن جلسات هم که با تقاضای آنان صورت می‌گرفت، هیچ شرط و تعهدی از طرف مسئولین مربوطه مطرح نبود که ما بخواهیم قبول کنیم یا نپذیریم”.

او در بخش پایانی نامه اعتراضی خود تصریح کرد: «بنابراین در قبال رفع حصر آیت‌الله منتظری هیچ‌گونه تعهدی، نه کتباً و نه شفاهاً، از طرف مرحوم پدر و هیچ یک از فرزندان و بستگان ایشان وجود نداشته است.»

احمد منتظری نامه‌ی خود را با ابراز امیدواری نسبت به پایان گرفتن بازداشت خانگی موسوی و کروبی و آزادی تمام زندانیان سیاسی و عقیدتی خاتمه داده است.

«بحث حصر از جناح‌ها عبور کرده»

پایان دادن به بازداشت خانگی دو نامزد معترض انتخابات سال ۸۸ و زهرا رهنورد، همسر میرحسین موسوی که بیش از هزار روز از آغاز آن می‌گذرد از وعده‌های انتخاباتی حسن روحانی بوده است.

حسام‌الدین آشنا، مشاور فرهنگی حسن‌ روحانی، رئیس‌ جمهوری اسلامی

حسام‌الدین آشنا، مشاور فرهنگی حسن‌ روحانی، رئیس‌ جمهوری اسلامی

سرپرست مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری به نشریه اندیشه پویا گفت: «مسئله حصر غیر مسئله زندان است. در زندان شما دادگاه می‌روید و مجازاتتان هم معلوم است چه قبول داشته باشید مجرم هستید و چه قبول نکنید، بعد از گذراندن دوران محکومیت از زندان آزاد می‌شوید مسئله حصر اما غیر از مسئله حقوقی جنبه اخلاقی هم دارد و به سادگی نمی‌توان از آن عبور کرد.»

حسام‌الدین آشنا دولت حسن روحانی را دولت آشتی ملی خوانده و با اشاره به این‌که کار این دولت آشتی میان جناح‌های حکومت است می‌افزاید، “در موضوع حصر، بحث از جناح عبور کرده است”.

نزدیکان موسوی و کروبی بارها به نقل از آنها تقاضای عفو یا تغییر موضع نسبت به نتایج اعلام شده انتخابات سال ۸۸ را به شدت رد کرده‌اند. معترضان، اعلام پیروزی محمود احمدی‌نژاد در این انتخابات را نتیجه یک “کودتای انتخاباتی و مهندسی آراء” می‌دانند.