اخبار

بی‌بی‌سی: ایران خواسته آمریکا برای توقف کامل غنی‌سازی را رد کرده است. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در واکنش به اظهارات استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه که بر لزوم به صفر رسیدن غنی‌سازی تاکید کرده، گفت «فکر می‌کنم او از واقعیت مذاکراتی کاملاً به دور است، غنی‌سازی در ایران ادامه پیدا خواهد کرد.» او همچنین تاکید کرد که «درخواست‌های غیرواقعی از ایران به نتیجه نخواهد رسید.»

پیشتر استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه در پاسخ به این سوال که «چارچوب توافق» مورد نظر دونالد ترامپ چیست، گفت: رئیس‌جمهور «کاملاً شفاف» بوده که می‌خواهد مسئله را با «دیپلماسی و گفت‌وگو» حل کند اما «ما یک خط قرمز بسیار روشن داریم، و آن مسئله غنی‌سازی است» و «حتی یک درصد توانایی غنی‌سازی را نیز نمی‌توانیم بپذیریم.»

آقای ویتکاف به شبکه ای‌بی‌سی گفت: «از دید ما، همه چیز با یک توافقی آغاز می‌شود که شامل غنی‌سازی نباشد. ما نمی‌توانیم چنین چیزی را بپذیریم. چون غنی‌سازی، توانایی ساخت سلاح را ممکن می‌کند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود و به اینجا برسد.»

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هم در مورد مذاکرات با ایران، دیروز تاکید کرده بود که غنی‌سازی حتی در سطوح پایین خطر نظامی‌ شدن دارد و از نطر واشنگتن غیرقابل قبول است.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، امروز یک بار دیگر بر حق برخورداری از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز تاکید کرد و گفت «زور» و «تحریم» باعث تغییر این موضع نخواهد شد.

آقای پزشکیان که در نشست مجمع گفتگوی تهران سخنرانی می‌کرد با اشاره به عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) گفت: «باید حق ما را بپذیرند، حقوق هر کشور طبق معاهدات بین‌المللی پذیرفته شود. طبق ان‌پی‌تی حق داریم از تحقیقات صلح‌آمیز هسته‌ای استفاده کنیم.»

او با تاکید مجدد بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران هشدار داد که تهدید و تحریم باعث نخواهد شد که این برنامه کنار گذاشته شود: «بالا بروند و پایین بیایند، من زور نمی‌پذیرم. ما به هیچ‌وجه از بحث هسته‌ای که صلح‌آمیز است دست نخواهیم کشید و هر کاری کنند، کوتاه نمی‌آییم. می‌خواهند ما را تحریم کنند، ما عمریست تحریم هستیم.»

مقام‌های آمریکا تصریح کرده‌اند که ایجاد اطمینان به صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منوط به «توقف کامل برنامه غنی‌سازی» در ایران است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دیشب در مصاحبه با سی‌بی‌اس، شریک خبری بی‌بی‌سی در آمریکا یک «ایراد» برجام را امکان ادامه غنی‌سازی دانست:

«اگر شما قادر به غنی‌سازی در هر سطحی باشید، اساسا خیلی سریع قادر خواهید بود که در سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح (اتمی) غنی‌سازی کنید. این یک واقعیت اساسی است که همه می‌دانند. مشکل توافق اوباما هم همین بود.»

اظهارات اخیر مارکو روبیو و مسعود پزشکیان یک بار دیگر تعبیر متفاوت مقام‌های ایران و آمریکا از تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران را پررنگ می‌کند که بحث غنی‌سازی اورانیوم در کانون آن قرار می‌گیرد.

ایران و آمریکا طی حدود یک ماه گذشته چهار بار در مورد برنامه هسته‌ای ایران مذاکره کرده‌اند و انتظار می‌رود دور جدید گفتگو‌ها هم بزودی برگزار شود.

استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه و سرپرست تیم مذاکره‌کننده آمریکا به شبکه ای‌بی‌سی گفت فکر می‌کند «این هفته در اروپا» بار دیگر با نمایندنگان ایران ملاقات کند و امیدوار است «این دیدار به نتایج مثبت واقعی منجر شود.»

عباس عراقچی وزیر خارجه و رئیس مذاکره‌کنندگان ایران هم امروز گفت به‌زودی محل و زمان دور پنجم گفت‌وگوهای ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان مشخص می‌شود.

خط‌ قرمز غنی‌سازی

از حدود یک ماه پیش که دولت ترامپ مذاکرات هسته‌ای خود با ایران را آغاز کرده است، هر دو طرف موضوع غنی‌سازی اورانیوم را خط قرمز خود تعیین کرده‌اند؛ مقام‌های آمریکا اصرار می‌کنند که برنامه غنی‌سازی ایران باید «برچیده» شود و در مقابل تهران تاکید می‌کند که «اصل موضوع غنی‌سازی قابل مذاکره نیست.»

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پیشتر گفته بود که تهران برای «اعتمادسازی نسبت به نگرانی‌های احتمالی» طرف مقابل آمادگی دارد اما تاکید کرده بود که «غنی‌سازی ایران امر واقعی، پذیرفته‌‌شده و حقیقی» و «غیرقابل مذاکره» است.

او همچنین از مواضع «بعضا متفاوت» مقام‌های آمریکا در این مورد انتقاد کرده بود.

بعد از حرف‌های اولیه و ظاهرا متناقض استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، در مورد برنامه اتمی ایران، خود او و مقام‌های دیگر آمریکا تاکید کردند که ایران برای رسیدن به توافق با واشنگتن باید برنامه غنی‌سازی را کاملا کنار بگذارد.

آقای ویتکاف ابتدا در مصاحبه‌ با شبکه فاکس‌نیوز گفته بود «ایران به غنی‌سازی بیش از ۳‌/۶۷ درصد نیازی ندارد» اما کمی بعد گفت که «ایران باید برنامه غنی‌سازی اتمی و تسلیحاتی کردن آن را حذف و متوقف کند.»

از آن زمان مقام‌های آمریکا بارها تاکید کرده‌اند که خواهان برچیده شدن برنامه غنی‌سازی اورانیوم در ایران هستند.

رقم ۳‌/۶۷ درصد سقف مجازی است که در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، برجام، برای غنی‌سازی ایران تعیین شده بود.

رادیوفردا: پیش‌بینی می‌شد که دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا در رم، پایتخت ایتالیا، برگزار شود؛ اما حالا این نشست و همچنین برنامهٔ دیدار معاون وزیر خارجهٔ ایران با همتایان خود از تروئیکای اروپایی – فرانسه، بریتانیا و آلمان – به تعویق افتاده است؛ تغییری که به‌گفتهٔ بدر البوسعیدی، وزیر خارجهٔ عمان، به دلیل مسائل «لجستیکی» رخ داده است.

اما در میان گزارش‌های رسانه‌های مختلف در داخل و خارج از ایران، صحبت از چالش‌های مذاکره مطرح است؛ از یک‌سو گفته می‌شود در دولت آمریکا هنوز دربارهٔ ابعاد محدود کردنِ برنامهٔ هسته‌ای ایران تصمیم‌گیریِ نهایی انجام نشده است.

از سوی دیگر، بازیگران متعددی در این میان از جمله روسیه، اروپایی‌ها، اسرائیل و کشورهای عربی حوزهٔ خلیج‌ فارس هستند که در دست یافتن یا نیافتن ایران و آمریکا به توافق، به منافع ملی خود می‌اندیشند و نقش ایفا می‌کنند.

و در ایران، که به‌گفتهٔ برخی تحلیلگران تصمیم در زمینهٔ دستیابی به «توافق» گرفته شده، مشخص نیست که مقامات با چه سطحی از معامله موافق خواهند بود.

در تازه‌ترین اظهارنظری که از مقام‌های ایالات متحده شنیده شده، در کنار خواستهٔ دونالد ترامپ برای به صفر رساندنِ صادرات نفت ایران، مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده که حالا به‌طور موقت به‌عنوان مشاور امنیت ملی هم در کاخ سفید حضور دارد، روز پنج‌شنبه به شبکهٔ تلویزیونی فاکس نیوز گفت: «ایران فقط باید بگوید که ما موافقت کرده‌ایم که دیگر غنی‌سازی نکنیم؛ ما قرار است رآکتور داشته باشیم زیرا انرژی هسته‌ای می‌خواهیم و قرار است اورانیوم غنی‌شده وارد کنیم».

آقای روبیو در همین حال گفت اگر آن‌ها مدعی هستند که برنامه‌شان صلح‌آمیز است، نباید از بازرسی، از جمله توسط بازرسان آمریکایی، نگران باشند.

سیگنالی که تهران هم‌زمان با این اظهارات فرستاده این است که اگر دیدار هم به تعویق افتاده، «هیچ تغییری در عزم ایران برای دستیابی به یک راه‌حل مذاکره‌شده ایجاد نشده است».

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با انتشار پستی در شبکهٔ اجتماعی ایکس به زبان انگلیسی نوشت: «در واقع، ما بیش از هر زمان دیگری مصمم به دستیابی به یک توافق عادلانه و متعادل هستیم: تضمین پایان تحریم‌ها و ایجاد اعتماد به این‌که برنامهٔ هسته‌ای ایران برای همیشه صلح‌آمیز خواهد ماند.»

در این پیام اشاره‌ای به موضوع غنی‌سازی نشده است، اما مقام‌های جمهوری اسلامی از جمله آقای عراقچی پیشتر دربارهٔ این موضوع اظهارنظر کرده و گفته بودند که اصل غنی‌سازی در ایران قابل مذاکره نیست.

دربارهٔ ابعاد این روند دیپلماتیک و فرصت‌ها و تهدیدها، رویکردهای متفاوتی در واشینگتن مطرح است. از آن جمله، مایکل سینگ، مدیرعامل انستیتوی واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، در گفت‌وگو با رادیوفردا می‌گوید دولت ترامپ باید رویکرد سخت‌گیرانه‌تری در قبال ایران داشته باشد تا بتواند به نتیجهٔ مطلوب خود در مذاکرات دست یابد.

آقای سینگ بر این باور است که ایالات متحده باید پیگیر برچیده‌شدنِ برنامهٔ غنی‌سازی اورانیوم در ایران باشد و همچنین می‌گوید «باید به ایران بگوییم که باید انتخاب کند. شما نمی‌توانید این گزینه را (احتمال رفتن به سمت تولید سلاح هسته‌ای) برای استفادهٔ دائمی به‌عنوان یک تهدید حفظ کنید و در عین حال لغو تحریم‌هایی را که می‌خواهید، داشته باشید».

مایکل سینگ پیشتر مدیر ارشد امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی بوده است. او همچنین از مشاوران ارشد میت رامنی، نامزد حزب جمهوری‌خواه در کارزار انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۲، بود.

این روند را چگونه می‌بینید؟ آیا به‌نوعی متزلزل و شکننده است و هنوز کامل شکل نگرفته و قوام نیافته است؟

مایکل سینگ: من فکر می‌کنم یک پارادوکس واقعی در قلب سیاست ایالات متحده وجود دارد، و آن این است که به نظر می‌رسد ترامپ خواهان یک توافق سریع است. اما به‌نظرم فشار زیادی نیز بر او وجود دارد تا به یک توافق سفت‌وسخت، توافقی که بهتر از برجام باشد، دست یابد؛ به‌خصوص به این دلیل که او بود که از برجام خارج شد.

رسیدن به چیزی که هم سریع و هم جدی باشد، یک کار دیپلماتیک واقعاً چالش‌برانگیز است که فکر می‌کنم غیرممکن نیست، اما واقعاً به یک استراتژی بسیار دقیق نیاز دارد.

آن‌چه تاکنون دیده‌ایم، این است که این دولتی است که اختلافات واقعی در داخل آن بر سر این‌که سیاست ما در قبال ایران دقیقاً چگونه باید باشد، وجود دارد. چه چیزی باید از ایرانی‌ها بخواهیم؟ حتی فراتر از مسئلهٔ هسته‌ای، این‌که چگونه باید با ایران برخورد کنیم و چگونه این مسائل باید بخشی از مذاکرات باشند.

بنابراین این چالش برای دولت ترامپ است: اگر آن‌ها خواهان توافقی هستند که هم سریع باشد و هم بتوانند به‌طور معتبری آن را سفت‌وسخت‌تر از آن‌چه رئیس‌جمهور اوباما توانست با برجام به‌دست آورد، ارائه دهند، واقعاً مستلزم آن است که همهٔ این فشارهای مختلف را کنار هم قرار دهند: فشار نظامی، که بدیهی است اسرائیلی‌ها تا حد زیادی در حال اعمال آن هستند؛ فشار دیپلماتیک در قالب اسنپ‌بک یا ماشه، که مستلزم همراهی اروپایی‌ها است.

آن‌ها به‌نوعی این کار را انجام می‌دهند، این‌طور نیست؟ منظورم سطوح مختلف فشار است.

به‌هیچ‌وجه. تهدید حملهٔ اسرائیل قطعاً بر این مذاکرات سایه افکنده است. این به ایران فشار وارد خواهد کرد، زیرا فکر می‌کنم ایرانی‌ها درک خواهند کرد که اگر نتوانند با ترامپ به توافق برسند، به احتمال زیاد خود را در یک رویارویی نظامی با اسرائیل خواهند یافت.

با این حال، به‌نظر من این یک سؤال بی‌پاسخ است که آیا ایرانی‌ها معتقدند که اسرائیل تهدیدی جدی برای آمال هسته‌ای آن‌ها محسوب می‌شود یا خیر. چیزی که ما نمی‌بینیم، هماهنگی نزدیک بین ایالات متحده و اروپا است. به خاطر داشته باشید که این اروپایی‌ها هستند که می‌توانند مکانیسم ماشه را اجرا کنند، نه ایالات متحده. چیزی که ما نمی‌بینیم، اعمال فشار حداکثری واقعی است، مانند دورهٔ اول ترامپ.

اما آقای سینگ، روزی نیست که دولت ایالات متحده مجموعه‌ای از تحریم‌های جدید را اعلام نکند یا نام‌ها و شرکت‌هایی را به فهرست تحریم‌ها اضافه نکند.

بله، و ما این را در دولت بایدن نیز دیدیم، اما اطلاعیه‌ها و بیانیه‌های مطبوعاتی وزارت خزانه‌داری باعث توقف صادرات نفت نمی‌شوند. این یک واقعیت است.

در دورهٔ اول ترامپ، مقاماتی داشتیم که تنها وظیفه‌شان این بود که هر روز به‌نوعی تلاش کنند تا جلوی ارسال نفت ایران و بازگرداندن پول به ایران را بگیرند. ما امروز چنین چیزی نمی‌بینیم. ما آن نوع انرژی و تمرکزی را که رئیس‌جمهور ترامپ در دورهٔ اول خود برای اعمال فشار اقتصادی بر ایران داشت، نمی‌بینیم.

نگرانی من این است که ایرانی‌ها به ایالات متحده نگاه کنند و بگویند: «ببینید، رئیس‌جمهور ترامپ به دنبال یک پیروزی سریع دیپلماتیک است. او در مورد روسیه و اوکراین به چنین پیروزی نرسیده است. اگر او مایل به پذیرش توافق مدنظر ما باشد، می‌توانیم به او یک پیروزی بدهیم».

اگر رئیس‌جمهور ترامپ می‌خواهد بر این موضوع غلبه کند و واقعاً ایرانی‌ها را مجبور به پذیرش نوعی از توافقی کند که نمی‌خواهند، این امر مستلزم مذاکرات بسیار سختی خواهد بود.

آیا فکر نمی‌کنید این کار باید قبل از این‌که ایالات متحده برای مذاکره با ایران پای میز مذاکره برود، انجام می‌شد؟ چون هم‌زمان با صحبت کردن با ایران، اعمال آن نوع فشار حداکثری، بر روند مذاکرات تأثیر نمی‌گذارد؟

البته، اما این مذاکرات را به نفع ایالات متحده تحت تأثیر قرار می‌دهد. منظورم این است که ایرانی‌ها می‌گویند ما قرار نیست تحت فشار مذاکره کنیم. اما البته، بارها در گذشته آن‌ها تحت فشار مذاکره کرده‌اند.

اصلاً چرا مذاکره می‌کنند؟ برای این است که از فشار خلاص شوند، درست است؟ بنابراین اگر فشاری نباشد، دلیلی برای مذاکره برای ایران وجود ندارد.

فکر می‌کنم باید پیام‌هایی را که ایرانی‌ها می‌دهند، نادیده بگیریم، که البته پیام‌های تاکتیکی هستند و برای جلوگیری از اعمال آن نوع فشار توسط ایالات متحده طراحی شده‌اند.

ایرانی‌ها استاد این کار هستند. از یک طرف سعی می‌کنند مذاکره‌کنندگان ما را سر میز مذاکره مجذوب خود کنند. آن‌ها می‌گویند، ببینید، ما می‌خواهیم معامله کنیم. شما می‌خواهید معامله کنید. این تندروهای ما در داخل و تندروهای شما در داخل هستند که مانع این امر می‌شوند.

اما سپس از این نوع رجزخوانی در ملأعام نیز استفاده می‌کنند تا بگویند، می‌دانید، اگر شما فشار بیاورید، ما کنار می‌کشیم. ایرانی‌ها مذاکره‌کنندگان خوبی هستند. خلاصهٔ ماجرا همین است. اما ما نیز باید به همان اندازه، اگر نگوییم بیشتر، رویکرد محکم و سختی داشته باشیم.

شما به توافق سفت‌وسخت‌تر اشاره کردید. آن توافق چه مشخصه‌ای باید داشته باشد؟ آیا برچیدن همهٔ برنامه به شکلی که اسرائیل می‌خواهد یا مثلاً روش‌های راستی‌آزمایی سخت‌گیرانه‌تر؟

من فکر می‌کنم تنها نوع توافقی که باید مایل به دستیابی به آن با ایران باشیم، توافقی است که مستلزم برچیدن کامل برنامهٔ هسته‌ای ایران باشد. پاسخ ایران این خواهد بود که این خیلی رادیکال است و این خواسته زیادی است. اما واقعیت این است که در جوامع اطلاعاتی ما، باور عمومی این است که برنامهٔ هسته‌ای ایران هدفی جز دست‌کم حفظ گزینهٔ داشتن سلاح هسته‌ای ندارد.

آن کسی که این‌جا یک موضع پرت دارد، ایران است. واقعاً چرا برای مصارف صلح‌آمیز باید چنین برنامهٔ عظیمی داشت؟ ایران به این برنامه‌ای که در آن شاید صدها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده، نیازی ندارد.

کشورهای زیادی وجود دارند که برنامهٔ تسلیحات هسته‌ای خود را کنار گذاشته‌اند. کشورهای بسیار کمی وجود دارند که اورانیوم خود را غنی‌سازی و پلوتونیوم خود را بازفرآوری می‌کنند. بنابراین، ایران واقعاً درخواست برخورد ویژه و حفظ برنامه را دارد تا این‌که آن را کنار بگذارد.

نظر من این است که اگر ایران می‌خواهد به‌طور کامل از لغو تحریم‌هایی که درباره‌اش صحبت می‌کند، برخوردار شود، اگر می‌خواهد به‌نوعی به جامعهٔ بین‌المللی بپیوندد، این واقعاً حداقل کاری است که باید انجام دهد تا نشان دهد که از این آمال تسلیحات هسته‌ای دست کشیده است.

وقتی از برچیدن حرف می‌زنید، منظورتان تأسیسات غنی‌سازی است یا کل برنامهٔ هسته‌ای؟

هر دو. فکر می‌کنم اختلاف نظر زیادی وجود ندارد که اگر ایران بخواهد، مثلاً، راکتورهای انرژی هسته‌ای با سوخت وارداتی داشته باشد، اشکالی ندارد. این نوعی از برنامهٔ انرژی هسته‌ای داخلی است. این چیزی است که ایالات متحده مدت‌ها است داشته و ما سوخت خود را از روسیه وارد می‌کردیم.

ایران اگر بخواهد اورانیوم خود را غنی‌سازی کند، اگر بخواهد تأسیسات بازفرآوری یا راکتورهای آب سنگین داشته باشد، همهٔ این چیزهایی که خطوط قرمز هستند و از نظر تاریخی با برنامه‌های سلاح‌های هسته‌ای مرتبط‌اند، باید از بین بروند، برچیده شوند و از کشور خارج شوند.

و فکر می‌کنید این هدف چقدر قابل دستیابی است؟

به ایران بستگی دارد. منظورم این است که این امر ایران را مجبور می‌کند با یک انتخاب روبه‌رو شود: یا گزینهٔ داشتن سلاح‌های هسته‌ای را حفظ کند، که بدیهی است چیزی است که آن‌ها به آن علاقه دارند، یا از لغو تحریم‌ها بهره‌مند شود.

ایران البته بارها هدف دستیابی به سلاح را رد کرده و صحبت‌هایی هم که در ماه‌های اخیر مطرح شده، گزینهٔ ساخت سلاح را تحت شرایط خاصی به میان کشیده است.
حتی اگر می‌گویند «تحت شرایط خاص»، در حال صحبت دربارهٔ آن در فضای عمومی هستند.

ایرانی‌ها مدت‌ها است که این افسانه را پخش کرده‌اند که علاقه‌ای به سلاح هسته‌ای ندارند. اقدامات آن‌ها در طول سال‌ها چیز دیگری می‌گوید. و حالا اسنادی هم در این زمینه وجود دارد. حتی عراقچی، مذاکره‌کنندهٔ ارشد ایران، می‌گوید اگر مذاکرات به نتیجه نرسد یا آمریکا این کار را یا آن کار را بکند، شاید به سمت تولید سلاح برویم. این یک تغییر بزرگ در نحوهٔ صحبت آن‌ها است.

بنابراین فکر می‌کنم باید به ایران بگوییم که باید انتخاب کند. شما نمی‌توانید این گزینه را برای استفادهٔ دائمی از آن به‌عنوان یک تهدید حفظ کنید و در عین حال لغو تحریم‌هایی را که می‌خواهید، داشته باشید. این واقعاً نقص اصلی برجام بود که ایران را ملزم به انتخاب این گزینه نمی‌کرد بلکه به ایران اجازه می‌داد از این انتخاب فرار کند.

این، به‌نظر من، واقعاً چیزی است که توافق بعدی باید اصلاح کند، چه در زمان ترامپ باشد، چه در زمان شخص دیگری.

بی‌بی‌سی: عکس آرشیوی مربوط به دوربین‌های نصب شده از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تأسیسات فرآوری اورانیوم اصفهان

خبرگزاری رویترز به یکی از اسناد آژانس بین‌المللی انزژی اتمی دست یافته که نشان می‌دهد ایران در تاسیسات هسته‌ای فردو برای استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته آماده می‌شود. این سانتریفیوژها تغییر در سطوح مختلف غنی‌سازی را تسهیل می‌کنند.
بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز شنبه تأیید کردند ایران آماده است گاز هگزافلوراید اورانیوم یا «یو اف ۶» را به سانتریفیوژهای آی آر ۶ تزریق کنند.
رویترز می‌گوید اکنون بنابر سند محرمانه آژانس که روز دوشنبه به رؤیت این خبرگزاری رسیده است، ایران به این نهاد اعلام کرده که فرایند «غیرفعال‌سازی» را در پیش خواهد گرفت. «غیرفعال‌سازی» یک مرحله پیش از آغاز غنی‌سازی و فرایندی برای تزریق گاز «یو اف ۶» است.
بنابر این گزارش، آبشار یا خوشه نصب شده در تاسیسات هسته‌ای فردو از ۱۶۶ ماشین تشکیل شده است و دومین آبشار سانتریفیوژ آی‌آر۶ در این مکان است.
آژانس منتظر است تا ایران اعلام کند با آبشارهای نصب‌شده قرار است غنی‌سازی را تا چه سطحی افزایش دهد.
تاسیسات هسته‌ای فردو در عمق زمین در نزدیکی شهر قم احداث شده است.
ایران از مدت‌ها پیش تهدید کرده بود در صورتی که تحریم‌های یکجانبه آمریکا رفع نشود، گام جدیدی برخواهد داشت. کاهش گام به گام همکاری با آژانس از جمله پاسخ‌های ایران به وضع دوباره تحریم علیه این کشور بود.
این خبر در حالی منتشر می‌شود که در ایران، سخنگوی وزارت خارجه گفته است تهران همچنان در مسیر دیپلماسی حرکت می‌کند و این قطار از ریل خود خارج نشده است.
سعید خطیب زاده روز دوشنبه از طرف آمریکایی خواست هر چه زودتر به مسیر امضای توافق برگردد.
سخنگوی وزارت امور خارجه برخی از اظهارنظرهای رئیس آژانس انرژی اتمی سازمان ملل متحد را «خارج از چارچوب وظایف فنی» او خواند و گفت «قطار دیپلماسی در مسیر خود حرکت می‌کند».

در پی توقف مذاکرات بازگشت ایران و آمریکا به معاهده هسته‌ای برجام و ناامیدی از حصول نتیجه، کشورهای اروپایی و آمریکا قطعنامه‌ای را به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه دادند که با ۳۰ رای مثبت، دو رای منفی چین و روسیه و سه رای ممتنع لیبی، پاکستان و هند به تصویب رسید و از عدم همکاری ایران با آژانس انتقاد کرد.
ایران، پس از صدور این قطعنامه بعضی از اقدامات خود را بر اساس توافق هسته‌ای برجام کاهش داد و از جمله بیش از ۲۰ دوربین نظارتی آژانس را خاموش کرد. بر اساس گزارش‌ها، کنترل آنلاین سطح غنی سازی اورانیوم ایران هم، که آژانس بر اساس توافق برجام با دستگاه‌های جدید انجام می‌داد، متوقف شده است.
روز دوشنبه نیز، آنگونه که خبرگزاری رویترز می‌گوید ایران برای استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته در تاسیسات هسته‌ای فردو آماده می‌شود.
به گفته رافائل گروسی رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ۲۷ دوربین نصب شده در مراکز غنی‌سازی ایران قطع می‌شود و ۴۰ دوربین باقی می‌ماند. سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرده دوربین‌هایی که قطع می‌شود، از دوربین‌های نظارتی «فراپادمانی» بوده، به این معنی که در چارچوب تعهدات ایران به ان‌پی‌تی یا پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای نیست و ایران داوطلبانه با نصب آنها موافقت کرده بوده است.
براساس گزارش خبرگزاری رویترز ایران به آژانس گفته است که مرحله منفعل سازی را که یک گام پیش از غنی‌سازی است، آغاز کرده است. با این حال مشخص نیست که در این مرحله ایران به سراغ غنی‌سازی چند درصدی خواهد رفت.

دویچه‌وله: سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به فرمان خامنه‌ای درباره آغاز روند افزایش ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم گفت، سیاست آمریکا توقف غنی‌سازی در ایران است. او از رایزنی با اروپا برای جلوگیری از اقدامات احتمالی ایران خبر داد.

هدر نائورت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت، سیاست آمریکا توقف غنی‌سازی در ایران است

هدر ناوئرت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در واکنش به فرمان رهبر جمهوری اسلامی درباره آغاز روند افزایش ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم، گفت که ایالات متحده برای جلوگیری از اقدامات احتمالی ایران در حوزه هسته‌ای و یا برنامه موشکی این کشور، در حال رایزنی در اروپاست.

خانم ناوئرت در نشست خبری خود در شامگاه سه‌شنبه (۵ ژوئن/ ۱۵ خرداد به وقت محلی) با اشاره به شروط دوازده‌گانه مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، برای توافق مجدد با ایران، افزود که او سیاست ایالات متحده در برابر ایران را به شکل شفاف توضیح داده است.

مایک پمپئو در توضیح راهبرد جدید آمریکا در قبال جمهوری اسلامی، یکی از شروط ایالات متحده برای توافق مجدد با ایران را چنین برشمرده بود: «ایران باید غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند و هرگز به دنبال بازفرآوری پلوتونیوم نرود و تأسیسات آب سنگین خود را ببندد».

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز با اشاره به همین سخنان، به این مسئله اشاره کرد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحرکات ایران را رصد کرده و واشنگتن اطمینان دارد که در صورت بروز “هر گونه تخلفی” موارد را به شورای حکام آژانس و سازمان ملل متحد گزارش خواهد داد.

هدر ناوئرت همچنین درباره اقدامات احتمالی آمریکا برای جلوگیری از غنی‌سازی اورانیوم و یا ممانعت از برنامه موشکی جمهوری اسلامی، ضمن تأکید بر لزوم اعمال فشارهای بین‌المللی بر ایران، گفت که در حال حاضر هیأت‌هایی آمریکایی در حال رایزنی با شرکای ایالات متحده در اروپای مرکزی و شرقی هستند. او همچنین افزود که آمریکا می‌تواند به عنوان ابرقدرتی اقتصادی، با وضع تحریم‌هایی، جمهوری اسلامی را زیر فشار بگذارد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، دوشنبه گذشته در فرمانی خطاب به سازمان انرژی اتمی ایران، این سازمان را موظف کرد که مقدمات آغاز روند افزایش ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم را فراهم کرده و “در چارچوب برجام” برای رسیدن به ۱۹۰ هزار “سو” غنی‌سازی بکوشد.

علی اکبر صالحی، معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان انرژی اتمی نیز یک روز پس از فرمان خامنه‌ای، از “عملیاتی” شدن این فرمان خبر داد و گفت که “زیرساخت ایجاد چند صد هزار سو در نطنز آماده است” و سازمان تحت سرپرستی او از روز چهارشنبه تولید سانتریفوژهای جدید را در این سایت آغاز خواهد کرد. صالحی البته تأکید کرد که اقدامات آغازشده از سوی سازمان انرژی اتمی ایران، نبایستی به عنوان نقض برجام و پایان مذاکرات با اروپایی‌ها تلقی شود.

سخنگوی فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در واکنش به اقدام اخیر ایران گفت، این اقدام ایران نقض برجام نیست، اما در موقعیت حساس کنونی، حرکتی در جهت اعتمادسازی هم نیست. ژان‌ایو لو دریان، وزیر خارجه فرانسه نیز قصد ایران برای آغاز روند افزایش ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم را نزدیک شدن به “خط قرمز” خواند و افزود که بازی با خط قرمز “همیشه خطرناک است”.

توافق هسته‌ای ژوئیه ۲۰۱۵ (تیر ۱۳۹۴) میان قدرت‌های جهانی با ایران موسوم به برجام، جمهوری اسلامی را موظف به محدودیت شدید غنی‌سازی اورانیوم به مدت ۱۵ سال کرده بود. برجام همچنین دست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را در دسترسی و نظارت بر تمام تأسیسات اتمی ایران باز می‌گذارد. در مقابل این محدودیت‌ها، برجام زمینه توقف تحریم‌های هسته‌ای علیه جمهوری اسلامی را به وجود آورده بود.

اما دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده که همواره برجام را “بدترین توافق” خوانده بود، روز ۸ ماه مه گذشته (۱۸ اردیبهشت) ضمن اعلام خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران، خبر از بازگشت قریب‌الوقوع و حتی تشدید تحریم‌های معلق‌شده علیه جمهوری اسلامی را داد. به رغم خروج آمریکا از برجام، اتحادیه اروپا و به‌خصوص سه کشور امضاکننده برجام یعنی بریتانیا، فرانسه و آلمان در تلاش برای حفظ توافق هسته‌ای با ایران هستند. آنها در عین حال از تمایل خود برای مذاکره با ایران بر سر برنامه موشک‌های بالستیک و نیز نفوذ مناقشه‌برانگیز جمهوری اسلامی در منطقه، به‌خصوص در سوریه و یمن، سخن گفته‌اند.

دویچه‌وله: در پی پافشاری وزیر امور خارجه فرانسه بر مواضع خود، ادامه مذاکرات هسته‌ای در ژنو میان ایران و شش قدرت جهانی به ۱۰ روز دیگر موکول شد. رییس‌جمهور ایران، گفته است که “خط قرمز” جمهوری اسلامی، غنی‌سازی در خاک ایران است.

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه آمریکا، در رابطه با مذاکرات سه روزه در ژنو می‌گوید: «فضای توافق با اکثریت گروه ۱+۵ فراهم بود، اگر یکی از هیأت‌ها مشکل نداشت».

به نظر می‌آید که منظور وزیر امور خارجه ایران مواضع فرانسه بوده است. لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه در مذاکرات ژنو گفته بود، دو مسئله‌‌ی رآکتور آب سنگین اراک و چگونگی تبدیل اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده به ۵ درصد، هنوز مبهم است. در این میان رئیس‌جمهور ایران با صراحت گفته است که ایران از “حق غنی‌سازی” خود نمی‌گذرد.

حسن روحانی‌، رییس‌جمهور ایران، روز یکشنبه (۱۰ نوامبر/ ۱۹ آبان) در صحن مجلس شورای اسلامی گفت: «جمهوری اسلامی ایران روی میز مذاکره‌اش عقلانیت، منطق و تدبیر را گذاشته است و با همین اهرم در برابر دیگران حاضر می‌شود».

روحانی افزود: «برای ما خط قرمزها قابل عبور نیست (…) منافع ملی خط قرمز ماست که از جمله آن حقوق، حقوق هسته‌یی در چارچوب مقررات بین‌المللی از جمله غنی‌سازی در خاک ایران است.»

در نخستین ساعات روز یک‌شنبه (۱۰ نوامبر/۱۹ آبان) به وقت اروپای مرکزی مذاکرات ژنو پیرامون مناقشه هسته‌ای ایران هر چند بدون توافق اما با صدور بیانیه‌ای مشترک از سوی کاترین اشتون٬ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا٬ و محمد جواد ظریف٬ وزیر امور خارجه ایران٬ پایان یافت.

محمد جواد ظریف٬ وزیر امور خارجه ایران و کاترین اشتون٬ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا محمد جواد ظریف٬ وزیر امور خارجه ایران و کاترین اشتون٬ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

اشتون و ظریف پس از مذاکراتی چند ساعته که به سحرگاه یک‌شنبه کشیده شد در جمع خبرنگاران حاضر شدند. هر دو از لحن و موضع مثبتی برخوردار بودند. در بیانیه صادر شده آمده است که مذاکرات ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) در ژنو مجددا از سر گرفته می‌شود.

مذاکرات ژنو ابتدا برای روزهای پنج‌شنبه و جمعه (۱۶ و ۱۷ آبان) برنامه‌ریزی شده بود که در آخرین ساعات جمعه شب، خبر برگزاری آن در روز شنبه منتشر شد.

اشتون در بیانیه قرائت شده مذاکرات سه روز گذشته را “سازنده” توصیف کرد. وی گفت پیشرفت مشخصی در مذاکرات داشتیم اما هنوز مسایلی باقی‌ست.

ظریف نیز در پاسخ به خبرنگاری که از او پرسید آیا از این‌که نتیجه‌ای از مذاکرات حاصل نشده است احساس یاس نمی‌کند٬ وجود چنین احساسی را رد کرد. وی مذاکرات را خوب توصیف کرد و وجود نگاه متفاوت در طرفین را “طبیعی” خواند. وی گفت مذاکرات نشان داد که اراده سیاسی برای حل مسئله از سوی دو طرف وجود دارد.

کاترین اشتون نیز در پاسخ به خبرنگاری که از او درباره موضع‌گیری فرانسه پرسید، اظهار داشت که درباره جزییات مذاکرات صحبت نخواهد کرد. وی افزود فرانسه نقش مهمی در مذاکرات ۱+۵ ایفا می‌کند و وزیر خارجه این کشور نیز همانند دیگران به ژنو آمده تا به روند توافق یاری رساند.

لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه

برخی از تحلیل‌گران موضع‌گیری‌های فرانسه در ژنو را به پایان بی‌نتیجه این دور از مذاکرات مربوط دانسته‌اند. در حالی‌که وزیر خارجه ایران از روز نخست نشست ژنو از احتمال صدور تفاهم‌نامه‌ای بین طرفین یاد می‌کرد، لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه تاکید کرد که چنین تفاهم‌نامه‌ای با توجه به مسائل حل نشده مربوط به رآکتور آب سنگین اراک یا چگونگی تبدیل اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده به ۵ درصد، قابل پذیرش نیست.

وزیر خارجه فرانسه هم‌چنین نسبت به “بازی‌های فریبکارانه” ایران هشدار داد و خواستار در نظرگرفتن نگرانی‌های امنیتی اسرائیل شد.

اسرائیل معقتد است که ایران از این فرصت برای ادامه غنی‌سازی استفاده خواهد کرد و اکنون در “یک قدمی دسترسی به سلاح هسته‌ای” قرار دارد. ایران داشتن هر نوع هدف تسلیحاتی از برنامه هسته‌ای خود را همواره رد کرده است.

مواضع فابیوس واکنش انتقادی کشورهای غربی را به دنبال داشت و دیپلمات‌های حاضر در ژنو، وی را متهم به تغییر مسیر مذاکرات و تلاش برای طولانی کردن روند گفتگو‌ها کردند.

کری: اختلافات را کاهش دادیم

به گزارش خبرگزاری‌های بین‌المللی، جان کری٬ وزیر امور خارجه آمریکا٬ همچنین در ساعات آغازین امروز به خبرنگاران گفت که از اختلافات میان دو طرف کاسته شده و پیشرفت‌های “چشمگیری” رخ داده است. کری گفت در حالی طرفین ژنو را ترک می‌کنند که نسبت به زمان ورود به هدف مذاکرات نزدیک‌تر هستند. او مذاکرات را “با احترام” توصیف کرد.

جان کری‌، وزیر امور خارجه آمریکا جان کری‌، وزیر امور خارجه آمریکا

وزیر امور خارجه آمریکا گفت: «ما به ژنو آمده بودیم تا اختلافات را کاهش دهیم اما بدون هیچ اغراقی می‌گویم که نه تنها اختلافات را کاهش دادیم که آن اختلافاتی را که باقی مانده مشخص کردیم و به پیشرفت چشمگیری هم از طریق تلاش برای پاسخگویی به این پرسش دست یافتیم که چطور می‌توانیم صلح‌آمیز بودن ماهیت برنامه اتمی ایران را تضمین کنیم.»

کری البته تصریح کرد که اعتمادسازی بین دو کشور که اختلاف‌شان از ۱۹۷۹ ایجاد شده امری زمان‌بر است. او گفت به سختی مشغول تلاش برای اعتمادسازی دوباره هستیم.

او بار دیگر تاکید کرد که دیپلماسی امری زمان‌بر است و گفت در چند روز گذشته موضوعات پیچیده و فنی مورد بحث قرار گرفته است.

وزیر امور خارجه آمریکا افزود که در بازگشت خود به واشنگتن، آماده است تا به باراک اوباما٬ رئیس‌جمهور آمریکا٬ و نمایندگان کنگره درباره آن‌چه از این مذاکرات آموخته شده توضیح دهد.

برخلاف مذاکرات صورت گرفته در یک دهه گذشته٬ در این دور از مذاکرات طرفین نسبت به جزئیات سکوت اختیار کرده‌اند و به اتهام‌زنی نسبت به یکدیگر و یا انتقاد از نبود جدیت در طرف مقابل نپرداخته‌اند.

دیپلمات‌های درگیر در مذاکرات این موضوع را نشانه‌ای برای جدیت طرفین در این دور از مذاکرات می‌دانند. این دور از مذاکرات همچنین از سرعت بی‌سابقه‌ای برخوردار بود.

نشست بعدی در سطح معاونان وزارت خارجه برگزار می‌شود

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران٬ “ایسنا”٬ عباس عراقچی٬ معاون وزیر خارجه ایران٬ پس از نشست خبری مشترک آقای ظریف و خانم اشتون در جمع خبرنگاران گفت: «مذاکرات فشرده و طولانی داشتیم و فکر می‌کنم پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در محتوای بحث‌ها صورت گرفت اما اختلاف‌هایی باقی است.» او گفت دیدگاه‌ها باید به تدریج به هم نزدیک شود و به همین خاطر مذاکرات سه روزه شد و وزیران خارجه به مذاکرات ملحق شدند.

عراقچی خبر داد در دور بعدی نشست‌ها که تا حدود ۱۰ روز آینده انجام می‌شود بر اساس توافق‌های صورت گرفته، مذاکرات در سطح معاونان وزیران خارجه برگزار ‌می‌شود. وی گفت اگر در نشست بعدی به توافق ۱۰۰ درصدی دست یافتیم نشست نهایی را با حضور وزیران خارجه برگزار خواهیم کرد.

“توافق بر سر بسیاری چیزها”

به گزارش ایسنا٬ محمدجواد ظریف٬ وزیر امور خارجه ایران٬ نیز پس از نشست خبری مشترک خود با خانم اشتون در جمع خبرنگاران ایرانی حاضر شد و به سوال‌ها پاسخ گفت. وی درباره عدم شکل‌گیری توافق گفت: «ما بر هیچ چیز توافق نداریم اما بر بسیاری از چیزها توافق کرده‌ایم.»

او فرصت ۱۰ روزه تا انجام دور بعدی مذاکرات را فرصتی برای همه هیات‌ها خواند تا “به پایتخت‌های خود برگردند و درباره موضوعات فکر کنند و با مقامات‌شان مشورت کنند.”

ظریف گفت که “این روند در هشت سال اخیر در جهتی حرکت می‌کرده است که قرار نبوده به نتیجه‌ای برسد.” ظریف بر زمان‌بر بودن حل مناقشه هسته‌ای تاکید کرد.

وی همچنین درباره مذاکرات در رابطه با تحریم‌ها نیز بیان کرد که یکی از “اساسی‌ترین” موضوعات مسئله تحریم است. وی گفت به همین علت در مذاکرات قبلی نیز کارشناسان تحریم حضور داشتند.

وزیر امور خارجه ایران گفت: «ما بر حقوق و فن‌آوری خود اصرار داریم و در عین حال آمادگی داریم نگرانی‌های دیگران را رفع کنیم. نمی‌خواهیم کسی فکر کند که به دنبال سلاح هستیم. چنین چیزی را به نفع خود نمی‌دانیم.» او تاکید کرد که این تصور برای ایران خطر امنیتی دارد.