اخبار

آخرین آمار جان‌باختگان اعتراضات؛ منبع آمار: هرانا
صدای آمریکا: شمار جان‌باختگان اعتراضات،‌ در هفته هشتم و در پایان پانزدهمین روز از آبان به ۳۱۹ تن رسید.

خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران اعلام کرد:« از آغاز اعتراضات در ۲۶ شهریور تا پایان روز ۱۵ آبان، دستکم ۳۱۹ نفر جان خود را از دست داده‌اند که ۵۰ نفر از آنها کودک بوده‌اند.»

در کنار برخورد خشن نیروهای حکومتی با معترضان، دستگیری فعالان سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و رسانه‌‌ای و دانشجویان نیز روند فزاینده‌ای به خود گرفته است.

خبرگزاری هرانا از بازداشت ۱۴۸۲۳ نفر خبر داده و نوشته که از این تعداد ۴۲۸ تن دانشجو هستند و اکنون هویت ۱۸۶۲ بازداشتی مشخص است. ۱۳۵ دانشگاه و ۱۳۶ شهر نیز تا این لحظه درگیر اعتراضات بوده‌اند.

منابع آگاه به صدای آمریکا گفته‌اند: «برخورد با پزشکان شدت بیشتری گرفته است و در همین رابطه یک دندانپزشک به نام ملیکا گودرزی پس از انتشار کلیپ کوتاه چرخاندن روسری در داخل خودرو، بازداشت شده و به زندان اوین منتقل شده است.

بر اساس گزارش‌های رسیده برخورد با دانشجويان نیز وارد فاز جدید شده است و در بسیاری از دانشگاه‌ها ماموران امنیتی و حراست اقدام به تفتیش بدنی و کیف دانشجويان می‌کنند.

دانشجویان مقطع ارشد در گرایش تئاتر دانشگاه هنر تهران نیز با مراجعه به سامانه‌ گلستان، متوجه مشروط اعلام شدن نیم سال اول تحصیلی ۱۴۰۱ و محرومیت شرکت در امتحانات شده‌‌اند.

در همین رابطه، دانشجویان شماری از دانشگاه‌ها از جمله دانشگاه بهشتی، علوم پزشکی ایران، آزاد واحد شمال تهران، طباطبایی، شریف و دانشگاه یزد روز گذشته با صدور بیانیه حضور در کلاس‌ها را تحریم کردند.

در بیانیه این دانشگاه‌ها دلیل اعتصاب و تحریم کلاس‌ها «اعتراض به خشونت افسارگسیخته و عریان علیه مردم بی‌دفاع در خیابان و دانشگاه، سرکوب گسترده‌ معترضان، عدم رعایت حقوق قانونی دانشجویان و امنیتی‌سازی دانشگاه» بیان شده است.

در ادامه بازداشت دانشجویان نیز ریحانه معروف، دبیر شورای صنفی دانشکده‌ علوم اجتماعی دانشگاه تهران برای دومین بار از آغاز اعتراضات، ۱۵آبان مقابل درب دانشکده توسط لباس شخصی‌ها ربوده شد و از وضعیت فعلی و نهاد بازداشت کننده او اطلاعی در دست نیست.

در جریان برخوردها تا کنون ۲۰ دانشجوی دانشگاه علامه نیز در جریان اعتراضات بازداشت شده‌اند و بیش از ۱۳۲ نفر نیز از ورود به دانشگاه و خوابگاه منع شده‌اند.

یکی از این بازداشتی ها نازیلا معروفیان، دانشجوی روزنامه‌نگاری و خبرنگار دیده‌بان ایران و رویداد ۲۴ است که شامگاه ۸ آبان توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد.

برخورد با دانشجویان واکنش‌هایی را نیز به دنبال داشته است و ۹۱ نفر از اساتید و اعضای شورای صنفی اعضای هیئت علمی دانشگاه مازندران با انتشار نامه‌ای خطاب به مسئولان دانشگاه، خواهان توقف هر گونه احکام انضباطی برای دانشجویان معترض شدند.

۱۲۱ تن از اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز در نامه‌ای خطاب به ریاست دانشگاه از دانشجویان حمایت کرده و نسبت به بازداشت و تعلیق گسترده واکنش نشان دادند.

رادیوفردا: مولانا عبدالحمید، امام‌جمعه اهل سنت زاهدان، درباره حمله مرگبار به نمازگزاران زاهدانی در روز هشتم مهر تایید کرد که تک‌تیراندازهای یگان ویژه‌ و لباس شخصی‌ها با استقرار در کلانتری و با هدف کشتن، اقدام به شلیک گلوله جنگی به سر و قلب مردم کردند.

مولانا عبدالحمید در گفت‌وگویی که سایت امام‌جمعه زاهدان روز ۹ مهر منتشر کرد، اظهار داشت: «نماز جمعه زاهدان با آرامش برگزار شد، اما دقایقی بعد که نمازگزاران برای ادای نمازهای سنت و نفل در مصلا مانده بودند، صدای تیراندازی شنیده شد».

او افزود: «بعدتر مشخص شد که تعداد معدودی از جوانان بعد از نماز مقابل کلانتری که نزدیک مصلی واقع شده است، تجمع کردند، شعار دادند و تعدادی از آن‌ها به کلانتری سنگ پرتاب کردند».

برخی منابع خبری پیشتر اعلام کرده بودند که تحریک جوانان زاهدانی برای تجمع، از سوی برخی افراد وابسته به سپاه و لباس شخصی‌ها با هدف کشاندن آن‌ها به مقابل کلانتری صورت گرفته بود. رادیو فردا به‌طور مستقل نمی‌تواند این ادعا را تایید کند.

امام جمعه زاهدان در ادامه گفته است: «نیروهای یگان ویژه در واکنش به این اقدام، علاوه بر شلیک به جوانانی که مقابل ساختمان کلانتری تجمع کرده بودند، نمازگزاران، حتی کسانی که در حال ادای نماز بوده‌اند را مورد هدف قرار داده و هم در قسمت زنان و هم مردان، گاز اشک‌آور پرتاب کرده‌اند».

او همچنین با تایید استقرار افراد مسلحِ لباس شخصی روی پشت‌بام خانه‌ها گفته است که آن‌ها علاوه بر جوانان معترض و نمازگزاران، به مردمی که در حال بازگشت به خانه‌های خود بودند نیز تیراندازی کرده و بیشتر قربانیان را از ناحیه سر و قلب مورد هدف قرار داده‌اند که این نشان می‌دهد این کار توسط تک‌تیراندازها انجام شده است.

تاکنون آمارهای مختلفی از شمار جان‌باختگان و مجروحان حمله خونین جمعه در زاهدان منتشر شده است.
استاندار سیستان و بلوچستان روز جمعه شمار جانباختگان را ۱۹ نفر و تعداد زخمی‌ها را ۲۰ نفر اعلام کرد. اما منابع خبری مستقل، آمار واقعی کشته‌شدگان را دست کم سه برابر عنوان می‌کنند. از جمله سایت خبری «حال وش» روز یکشنبه مشخصات ۶۲ نفر از کشته‌شدگان این حمله را منتشر کرده است.

«کمپین فعالین بلوچ» نیز گفته است که شمار مجروحان تا بامداد یکشنبه ۳۰۰ نفر بوده است.

بر اساس گزارش«کمپین فعالین بلوچ»، بیشتر قربانیان این حمله با تیر جنگی مورد هدف قرار گرفته‌اند و با توجه به وخامت حال شماری از مجروحان احتمال افزایش آمار کشته‌شدگان همچنان وجود دارد.

حمله مرگبار به نمازگزاران در زاهدان با واکنش شدید مردم روبرو شد و از روز جمعه این شهر به صحنه درگیری میان مردم و نیروهای سپاه تبدیل شده است. در ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی تعدادی از ساختمان‌های اصلی این شهر از جمله یک کلانتری در حال سوختن دیده‌ می‌شود.

در همین حال «سپاه سلمان» استان سیستان و بلوچستان تاکنون از کشته شدن معاون اطلاعات سپاه و مسئول اطلاعات سپاه این استان در روزهای گذشته خبر داده‌ است.

بر اساس آخرین گزارش‌ها، با وجود حضور گسترده نیروهای یگان ویژه و اعزام نیرو از سایر شهرها، درگیری‌ها در سیستان و بلوچستان به‌ویژه در زاهدان همچنان ادامه دارد.

اعتراض‌های جاری در زاهدان پس از آن آغاز شد که امام جمعه موقت راسک، روز چهارم مهر با انتشار بیانیه‌ای خبر تجاوز یک فرمانده نیروی انتظامی به یک دختر ۱۵ ساله بلوچ را تایید کرد.
با استفاده از گزارش‌های سایت مولوی عبدالحمید، حال‌وش، کمپین فعالین بلوچ، توییتر و رادیوفردا/ف.ع/ک.ر

رادیوفردا: قاضی و هیئت منصفه دادگاه منطقه استکهلم روز پنج‌شنبه، ۲۳ تیر ۱۴۰۱، پس از ۹ ماه بررسی، حکم حمید نوری متهم به دست داشتن در اعدام دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در تابستان سال ۶۷ را اعلام کرد.

دادگاه روز پنج‌شنبه حکم حبس ابد را برای آقای نوری تایید کرد.

این نخستین‌ بار است که پس از بیش از سه دهه از اعدام دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در تابستان سال ۶۷ در زندان‌های ایران، یکی از متهمان این پرونده دادگاهی و محکوم می‌شود.

دادستان سوئد پیشتر با متهم کردن نوری به «جنایت جنگی» و «قتل عمد» خواستار صدور حکم «حبس ابد» برای او شده بود.

حمید نوری معروف به «حمید عباسی»، دادیار سابق زندان گوهردشت، به دو اتهام اصلی «جنایت جنگی از نوع بین‌المللی» و «قتل عمد» در سوئد به مدت ۹ ماه محاکمه شد.

نخستین جلسه دادگاه محاکمه وی روز ۱۰ اوت سال ۲۰۲۱ آغاز و روز چهارم مِه ۲۰۲۲ به پایان رسید. دادگاه برای شنیدن سخنان شاکیان و دفاعیات متهم، ۹۳ جلسه برگزار کرد.

در این مدت، دست‌کم ۶۰ شاکی و شاهد و ۱۲ کارشناس در حوزه فقه اسلامی حقوق بین‌الملل درباره این پرونده صحبت کردند.

در تابستان ۱۳۶۷، یک گروه چهارنفره با فرمان روح‌الله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی، هزاران زندانی سیاسی و عقیدتی را که در حال گذراندن دوران حبس خود در زندان‌ها بودند، دوباره «محاکمه» و با اتهام‌های سیاسی اعدام کردند.

حسینعلی نیری، مرتضی اشراقی، ابراهیم رئیسی و مصطفی پورمحمدی چهار مقام قضایی و چهره اصلی این «هیئت مرگ» بودند.

در همان سال ۶۷، حسینعلی منتظری، قائم‌مقام وقت رهبر جمهوری اسلامی، در دیدار با آنان اقدامات‌شان را «بزرگ‌ترین جنایت در تاریخ جمهوری اسلامی» و خود این افراد را «جنایتکار» خواند.

ابراهیم رئیسی نیز که بحث دربارهٔ نقش او در این اعدام‌ها به‌ویژه در جریان دو انتخابات ریاست جمهوری پیشین در ایران مطرح شد، از این اعدام‌ها دفاع کرده است.

آقای رئیسی پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری، در اولین نشست خبری خود به عنوان رئیس‌جمهور منتخب، با «افتخار» از نقش خود در هیئت مرگ دفاع کرد و گفت: «اگر یک دادستان از حقوق مردم و امنیت جامعه دفاع می‌کند، او باید مورد تقدیر و تشویق قرار بگیرد.»

حسینعلی نیری، حاکم شرع جمهوری اسلامی در زمان وقوع اعدام‌های تابستان ۱۳۶۷، که به گفته شاهدان دادگاه حمید نوری، ریاست گروه موسوم به «هیئت مرگ» را برعهده داشت، هفته گذشته در اظهارنظری نادر از انجام این اعدام‌ها دفاع و اعدام‌شدگان را به تدارک «توطئه‌های جدید» متهم کرد.

او اعدام‌شدگان را به «لجبازی‌های بچگانه» و همچنین تلاش برای زدن «ضرر اقتصادی به نظام» از طریق قطع کردن سیم تلفن و شکستن لامپ متهم کرد.

جمهوری اسلامی در آستانه صدور حکم نهایی در پرونده حمید نوری در سوئد، خواستار آزادی وی شده بود.

کاظم غریب‌آبادی، معاون قوه قضاییه و دبیر ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی، در نامه‌ای به میشل باشله، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در عین حال خواستار «جبران خسارات معنوی و مادی» وارده به او شده بود.

حکومت ایران کمی پس از آغاز این جلسات، علیه برگزاری این دادگاه واکنش نشان داد و حتی به طور غیرمستقیم تهدید کرد که حکم اعدام احمدرضا جلالی پزشک و استاد دانشگاه ایرانی‌-سوئدی را به اجرا می‌گذارد.

آقای جلالی که اکنون در زندان‌های جمهوری اسلامی است، به «جاسوسی و فروش اطلاعات به اسرائیل» و «فساد فی‌الارض» متهم شده است.
با استفاده از گزارش‌های شبکه‌های اجتماعی و رادیوفردا/ ب. ب./ ف. دو.

رادیوفردا: عفو بین الملل چهارشنبه ۱۹ آذرماه در بیانیه‌ای هشدار گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل به حکومت ایران در مورد تخلفات حقوق بشری پیشین و ادامه دار این کشور در مورد پرونده کشتار زندانیان در تابستان ۱۳۶۷ را «اقدامی بی‌سابقه » و «نقطه عطفی» در سه دهه مبارزه برای پایان دادن به «این جنایات» خوانده است.

در تابستان سال ۱۳۶۷، هزاران مخالف و دگراندیش سیاسی زندانی در سراسر ایران «مورد ناپدیدسازی قهری» قرار گرفته و سپس به نحو فراقضایی و مخفیانه اعدام شدند.

سازمان عفو بین الملل در بیانیه خود تصریح کرده است: «گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل در اقدامی بی‌سابقه به دولت ایران هشدار داده‌ا‌‌ند که تخلفات حقوق بشری پیشین و ادامه دار این کشور در مورد پرونده کشتار زندانیان در تابستان ۱۳۶۷ می‌تواند جنایت علیه بشریت محسوب شود و اگر این تخلفات ادامه یابد، تقاضای تحقیقات بین المللی خواهند کرد.»

عفو بین الملل می‌گوید که آستانه روز جهانی حقوق بشر از این اقدام مهم کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل در راستای دادخواهی استقبال می‌کند.

دیانا الطحاوی، معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقا در سازمان عفو بین‌الملل، در این زمینه گفته است: «نامه کارشناسان حقوق بشری سازمان ملل متحد به مقام‌های ایرانی در مورد کشتار ۶۷، تحولی بزرگ و نقطه عطفی در سه دهه مبارزه برای پایان دادن به این جنایات و دستیابی به حقیقت، عدالت و اقدامات جبرانی به شمار می‌آید.»

«نامه کارشناسان حقوق بشری سازمان ملل متحد به مقام‌های ایرانی در مورد کشتار ۶۷، تحولی بزرگ و نقطه عطفی در سه دهه مبارزه برای پایان دادن به این جنایات و دستیابی به حقیقت، عدالت و اقدامات جبرانی به شمار می‌آید.» دیانا الطحاوی

این مقام عفو بین الملل اضافه کرده است: «کارشناسان ارشد حقوق بشر سازمان ملل متحد، هرچند دیر، اما اکنون پیامی صریح به مقام‌های ایرانی و جامعه جهانی ارسال کرده‌اند: ناپدیدساز‌ی‌های قهری مجرمانه‌ای که از زمان اعدام‌های مخفیانه و فراقضایی تابستان سال ۶۷ تا به امروز ادامه داشته است بیش از این نباید بدون رسیدگی و مجازات باقی بمانند.»

براساس برخی از برآوردها، در فاصله اوایل مرداد تا اواسط شهریورسال ۱۳۶۷ حدود پنج هزار نفر از زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق و گروه‌های چپگرا مانند فداییان خلق، حزب توده و دیگر گروه‌های مخالف در زندان‌های ایران به دستور روح الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی و با تشکیل هیئتی مشهور به «هیئت مرگ» اعدام شدند.

مقام‌های جمهوری اسلامی به ندرت درباره اعدام دسته جمعی زندانیان در تابستان سال ۶۷ سخن گفته‌اند و همچنین محل دفن این زندانیان نیز هیچگاه به صورت رسمی اعلام نشده است.

در همین حال برخی از نهادهای مدافع حقوق بشر مکان‌هایی را در ایران شناسایی کرده که احتمال دارد این قربانیان درآن‌ها دفن شده باشند.

عفو بین الملل در این زمینه می‌گوید، مقا‌م‌های ایرانی در بیش از ۳۰ سال گذشته، چگونگی این اعدام‌ها و محل دفن کشته شدگان را به نحوی نظام مند و برنامه ریزی شده پنهان ساخته و در نتیجه مرتکب جرم ناپدیدسازی قهری علیه قربانیان که شامل کشته شدگان و خانواده آنان می‌شود، شد‌ه‌اند.»

نامه کارشناسان سازمان ملل

عفو بین الملل می‌گوید کارشناسان سازمان ملل متحد نامه ۱۸ صفحه‌ای خود درباره کشتار سال ۱۳۶۷ را در وهله اول، در ۳ سپتامبر سال جاری (۱۳ شهریور) به صورت خصوصی برای دولت ایران فرستادند.

طبق این گزارش، کارشناسان سازمان ملل متحد در نامه خود نوشته‌اند، «به جد نگران شکایات مطرح شده در مورد تداوم خودداری {مقامهای ایرانی} از افشای سرنوشت قربانیان و مکان{دفن بقایای آنها} هستند.»

در این نامه همچنین آمده است که «خودداری مقام‌های ایرانی از ارائه گواهی‌های مرگ دقیق و جامع به خانواده‌ها، تخریب گورهای دسته‌جمعی، تهدیدها و آزار و اذیت‌های مداوم خانواده‌ها، عدم اجرای تحقیقات و محاکمه‌های کیفری در مورد کشتارهای صورت گرفته و اظهارات رسمی در انکار یا بی‌اهمیت جلوه دادن این پرونده‌ها و برابر انگاشتن انتقاد از کشتارهای مذکور با حمایت از تروریسم، آنها را بیشتر نگران و مضطرب می‌کند.»

کارشناسان سازمان ملل متحد تأکید کرده‌اند که ناپدیدسازی‌های قهری قربانیان «تا زمان روشن شدن سرنوشت و محل دفن» آنها عملا همچنان ادامه دارند.

عفو بین‌الملل می‌گوید، شواهدی مبنی بر دست داشتن شماری از صاحبان کنونی مناصب بالای قدرت در ناپدیدسازی‌های قهری و اعدامهای فراقضایی تابستان۶۷ جمعآوری کرده است، از جمله: ابراهیم رئیسی، رئیس فعلی قوه قضائیه؛ علیرضا آوایی، وزیر دادگستری فعلی؛ مصطفی پورمحمدی، وزیر پیشین دادگستری و مشاور فعلی رئیس قوه قضاییه؛ حسینعلی نیری، رئیس دادگاه عالی انتظامی قضات؛ و محمد حسین احمدی، ار اعضای مجلس خبرگان.

در ارتباط با اعدام‌های دسته‌جمعی سال ۱۳۶۷، سال ۹۵ یک فایل صوتی از دیدار و گفت‌وگوی آیت‌الله حسینعلی منتظری، جانشین برکنارشده آیت‌الله خمینی، با حسینعلی نیری، حاکم شرع در آن زمان، مرتضی اشراقی، دادستان وقت تهران و مصطفی پورمحمدی، نماینده وقت وزارت اطلاعات در زندان اوین، منتشر شد.

این سه نفر به ‌همراه ابراهیم رئیسی، رئیس کنونی قوه قضائیه جمهوری اسلامی، که در آن زمان دست‌اندرکاران اصلی اجرای فرمان خمینی بودند، به «هیئت مرگ» معروف شده‌اند.

در این فایل صوتی آیت‌الله منتظری از کشتار دسته‌جمعی زندانیان سیاسی با عنوان جنایت یاد می‌کند و با سرزنش شدید مجریان فرمان آیت‌الله خمینی، خواهان توقف اعدام‌ها می‌شود.

ایران وایر: روایت ماهشهر

سلام
اسم من هرمز و محل کارم شهرستان ماهشهر است.

در درگیری‌های حدود ساعت ده – یازده صبح دوشنبه 26 آبان‌ماه دو تن از همکاران پتروشیمی هم در اثر رگبار شلیک تیربار دوشکا ماموران در شهرک چمران (جراحی) کشته شدند. «احمد چراغیان» متولد شهرستان جایزان از کارمندان بهره برداری پتروشیمی تندگویان ماهشهر و «سالم سنجری (سنجریان)» از کارمندان ترانسپورت حمل و نقل کارکنان پتروشیمی بندرامام از منزل به شرکت.

همان‌طور که در گزارش شما آمده، راه‌های منتهی به شرکت‌ها توسط مردم معترض بسته شده بود. امکان حمل و نقل نفرات از شرکت‌ها به خانه و برعکس وجود نداشت. آقای سنجری بر حسب وظیفه کاری‌اش که مسئول چک کردن راه‌ها و این‌که امکان حرکت سرویس‌ها هست یا نه، هر روز و قبل از زمان حرکت شیفتها بود.

شرکت‌های پتروشیمی علاوه بر نفرات روزکار، نفرات شیفت هم دارد که ساعت ۵:۳۰ و۱۳:۳۰ و ۲۱:۳۰ از ماه‌شهر و شهرک‌های بعثت و چمران و کوره‌ها و سربندر، به سمت پتروشیمی‌های منطقه ویژه حرکت می‌کنند. آقای سنجری مسیرها را بازرسی می‌کرد که در صورت امکان، نفرات جایگزین کارگرها و نفراتی که در شرکت مانده و از خانواده‌ها بی خبرهستند را مشخص کند. ولی وقتی به فلکه ورودی شهرک می‌رسد، ماموران به او شلیک کرده و او جان می بازد.

آقای چراغیان هم از نفراتی بود که در شرکت مانده بود و امکان برگشت به خانه را نداشت. او دارای سه فرزند بود. بعد از دو روز ماندن در شرکت، صبح اقدام به بازگشت به سمت خانه می‌کند. مقداری از مسیر را پیاده می‌رود و مقداری هم با ماشین تا نزدیکی شهرک جراحی و پادگان نزدیک شهرک که قبل از فلکه ورودی شهرک چمران است. او از آن‌جا پیاده یا شاید با موتور یکی از نفراتی که جاده را بسته بودند – چون شهرک چمران تقریبا همه یکدیگر را می‌شناسند و اکثر معترضان از دوستان هم و از خود مردم آنجا بودند – به سمت خانه می‌رود. ولی چون حرکت او همزمان با به رگبار بستن مردم معترض بوده و او هم جان باخته است.

این نکته ضروری را هم بگویم که مردم معترض ماه‌شهر و شهرک‌های اطراف، فقط ورودی خروجی شهر را بسته بودند. داخل شهر همه چیز عادی بود. کوچک‌ترین بی‌احترامی به هیچ‌کس نکردند. می‌توانم قاطعانه بگویم که حتی یک شیشه هم از بانک یا مغازه‌ای شکسته نشد. معترضان اصلا وارد شهر نشدند. فقط زمانی که بر اثر رگبار گلوله‌ها مجبور شدند برای در امان ماندن به داخل شهر بیایند.

فکر نمی‌کردند افرادی که پشت تویوتا و تیربار دوشکا نشسته‌اند، این‌قدر بی‌رحم باشند که برایشان داخل و بیرون شهر، مرد و زن و بچه و افراد مسن فرقی ندارد.

گویا خانواده کشته شدگان را تهدید کرده‌اند اگر حرفی بزنند، سرنوشت بدی در انتظارشان هست. حتا اجازه نوشتن در مورد عزیزان‌شان را نداده‌اند.

حتا خود ما هم تا در پیام یا تماس تلفنی جمله یا کلماتی در مورد اتفاقات می‌گوییم، خیلی سریع اس ام اس دریافت می‌کنیم که: «انتشار اخبار و…طبق ماده فلان و فلان مقدار جرم و حبس دارد. لطفا فریب گروهک‌های ضد نظام را نخورید و…»

ولی من دلم طاقت نیاورد تا در مورد این دو نفر اطلاعی ندهم. ناجوانمردانه این دو نفر را که کاملا بی‌گناه هستند، کشته‌اند ولی خون آنها پایمال نشده و نادیده گرفته نشود. هر چند که تمام معترضان بی‌گناه بودند و فقط از شرایط اقتصادی به تنگ آمده بودند.

دیدگاه نویسنده الزاما بیانگر نظر ایران وایر نیست. ایران وایر در بخش وبلاگ ها، از انتشار همه دیدگاه ها استقبال می کند.

رادیوفردا: سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرد که شمار کشته‌شدگان در اعتراضات اخیر ایران دست‌کم به ۱۴۳ نفر رسیده است.

این نهاد مدافع حقوق بشر روز دوشنبه ۴ آذر با انتشار اطلاعیه‌ای گفت که گزارش‌های موثق از افزایش شمار کشته‌شده‌های اعتراضات ایران طی ده روز اخیر حکایت دارد.

بر اساس این گزارش در استان البرز ۹ نفر، در استان آذربایجان شرقی، ۱ نفر، در استان اصفهان ۷ نفر، در استان فارس ۱۵ نفر، در استان کرمان ۱ نفر، در استان کرمانشاه ۳۴ نفر، در استان خوزستان ۴۰ نفر، در استان کردستان ۱۲ نفر، در استان کردستان ۱۲ نفر و در استان آذربایجان غربی ۴ نفر کشته شده‌اند.

آخرین آمار عفو بین الملل شمار قربانیان این اعتراضات را ۱۱۵ نفر عنوان می‌کرد، اما در گزارش کنونی تعداد جان‌باختگان تا ۱۴۳ نفر افزایش یافته است.

برآوردهای محتاطانه رادیو فردا، بر اساس جمع‌بندی اطلاعات موثق، تا روز ۲۹ آبان حاکی از کشته شدن دست‌کم ۱۳۸ نفر در ۳۱ شهر ایران در اعتراضات داشت.

عفو بین الملل در اطلاعیه خود به ویدیوهای دریافتی از ایران اشاره می‌کند و می‌گوید که این ویدیوها نشان می‌دهد ماموران امنیتی جمهوری اسلامی به طور تعمدی معترضان غیرمسلح را از فاصله نزدیک هدف گلوله قرار می‌دهند؛ در عین حال گزارش شده که یک نفر نیز در پی اسنتشاق گاز اشک‌آور و یک نفر دیگر هم بر اثر ضرب و شتم کشته شده‌اند.

عفو بین الملل سپس از واکنش جامعه جهانی نسبت به این رخداد انتقاد می‌کند و می‌گوید: «اگرچه کمسیر حقوق بشر سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و شماری از کشورها اقدام حکومت ایران در کاربرد خشونت علیه معترضان را محکوم کرده‌اند، اما به رغم مستندات رو به افزایشی که وجود دارد، هیچ کدام آنها به‌طور خاص اشاره‌ای به این واقعیت نکرده‌اند که نیروهای امنیتی ایران قصد استفاده از قوه قهریه برای کشتار معترضان را داشتند.»

این اطلاعیه در ادامه می‌افزاید: «گزارش‌های هولناک شاهدان، اطلاعات فعالان حقوق بشر و روزنامه‌نگاران خارج از ایران، و تصاویر ویدیویی بسیاری که واحد دیجیتال عفو بین الملل آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‌، شاهدی بر این واقعیت است که نیروهای امنیتی به طور عمدی از اسلحه گرم علیه معترضان غیرمسلح استفاده می‌کردند در حالی که هیچ خطر جانی از جانب معترضان متوجه آنها نبود.»

به گفته عفو بین الملل، اجساد بسیاری کشته‌شده‌ها هنوز به خانواده‌های آنها تحویل داده نشده و خانواده‌ها حتی مجبور شده‌اند پول گلوله‌ای را که عزیزانشان با آن کشته شده‌اند، بپردازند؛ همچنین گزارش‌هایی نیز از قطع روند درمان مجروحان در بیمارستان‌ها و مرخص کردن اجباری آنها از بیمارستان منتشر شده است.

با این حال حبیب‌الله آصفی، معاون امنیتی استانداری خوزستان، موضوع دریافت پول در ازای تحویل اجساد را به شدت تکریب کرده و گفته که تاکنون چیزی درباره آن نشنیده است.

عفو بین الملل در نهایت تاکید داشته که شمار کشته‌شده‌ها باید بیش از این تعداد باشد و این نهاد همچنان به تحقیقات خود در این باره ادامه خواهد داد.

رادیوفردا: مراسم تدفین شماری از کشته‌شدگان اعتراض‌های اخیر در مریوان

برآوردهای محتاطانه رادیو فردا، بر اساس جمع‌بندی اطلاعات موثق، حاکی از کشته شدن دست‌کم ۱۳۸ نفر در ۳۱ شهر ایران در اعتراضات تا روز ۲۹ آبان است.​

با توجه به قطعی اینترنت در ایران و فضای امنیتی حاکم بر شهرها، این آمار بر اساس گفت‌وگوهایی با فعالان مدنی در داخل ایران، و گزارش نهادهای حقوق بشری و تهیه شده است.

همچنین، آن دسته از فیلم‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز که به تأیید فعالان مدنی و سیاسی و شاهدان عینی رسیده، در جمع‌بندی نهایی این گزارش در نظر گرفته است.

با توجه به محدودیت‌های ناشی از قطع ارتباط مؤثر با داخل ایران، آماری که در پی می‌آید، بیانگر حداقلِ شمارِ کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸ در شهرهای ایران است.

در جمع‌بندی زیر، از ذکر نام منابعی که ممکن است برای‌شان مشکل امنیتی ایجاد شود، خودداری شده است.
استان خوزستان: ۵۸ نفر

استان خوزستان بیشترین تعداد کشته‌ها را داشته است و بالاترین تعداد کشته‌ها در این استان مربوط به ماهشهر و بندر امام است.

در ماهشهر در روز دوشنبه ۲۷ آبان، ۲۰ نفر از معترضان در این درگیری‌های این روز کشته شدند و کشته شدن یک سروان نیروی یگان ویژه نیز در همین درگیری‌ها گزارش شده است.

کریم دحیمی، فعال حقوق بشر، اسامی ۱۳ نفر از معترضان کشته شده در روز دوشنبه را در اختیار رادیو فردا گذاشته است.

علاوه بر این ۲۰ نفر، در روزهای گذشته نیز هشت نفر دیگر در این شهر کشته شده بودند.

بهبهان یکی از اولین شهرهایی بود که فیلم‌هایی از درگیری‌های گسترده در آن منتشر شد. در این شهر نیز حداقل ۱۰ نفر از معترضان کشته شدند که نام تعدادی از آنان نیز منتشر شده است.

شش نفر در خرمشهر، دو نفر در اهواز و چهار نفر در کوت عبدالله باوی کشته شده‌اند.

بر اساس گزارش های رسیده به رادیو فردا در رامهرمز در استان خوزستان نیز شش نفر کشته شده‌اند؛ موضوعی که در گزارش سازمان عفو بین‌الملل نیز به آن اشاره شده است.

ماهشهر: ۲۸ نفر
بهبهان: ۱۰ نفر
اهواز: ۲ نفر
کوت‌عبدالله شهرستان باوی: ۴ نفر
خرمشهر: ۶ نفر
آبادان: ۱ نفر
رامهرمز: ۶ نفر
شوشتر: ۱ نفر

استان کرمانشاه: ۲۳ نفر

دو شهر کرمانشاه و جوانرود نیز از جمله شهرهایی هستند که آمار کشته‌شدگان آن‌ها بالاست.

شبکه حقوق بشر کردستان فیلم‌هایی از جوانرود منتشر کرد که در آن‌ها مأموران امنیتی از پشت‌بام ساختمان دادگستری به صورت ممتد به سمت معترضان شلیک می‌کنند.

این نهاد تعداد افراد کشته‌شده در این شهر را ۸ نفر اعلام کرده است، اما سازمان حقوق بشری «هه نگاو» تعداد کشته‌شدگان در این شهر را ۱۵ نفر اعلام کرده و نام هشت نفر از کشته‌شدگان را منتشر کرده است.

البته در جمع‌بندی آمار رادیو فردا از کشته‌شدگان در این شهر، عدد هشت لحاظ شده که کمترین عدد است.

همزمان منابع رسمی در ایران نیز از کشته شدن یک سرگرد نیروی انتظامی به نام ایرج جواهری در کرمانشاه خبر داده‌اند.

در همین حال، شبکه حقوق بشر کردستان از کشته شدن ۱۶ نفر در درگیری‌های کرمانشاه خبر داده است. سازمان حقوق بشری «هه‌نگاو» نیز تعداد افراد کشته شده در این شهر را ۱۵ نفر اعلام کرده است.

جوانرود: ۸ نفر
کرمانشاه: ۱۵ نفر

کردستان و آذربایجان غربی: ۱۶ نفر

بر اساس گزارش‌ها روز سەشنبە ٢٨ آبان نهادهای امنیتی پیکر هشت تن از جانباختگان اعتراضات اخیر مریوان را به خانواده آنان تحویل دادند. سازمان حقوق بشری «هه نگاو» فیلم و عکس‌هایی از تشییع جنازه این افراد منتشر کرده است. این نهاد تعداد افراد کشته شده در مریوان را ۱۰ نفر اعلام کرده و نام هشت نفر را نیز منتشر کرده است.

شبکه حقوق بشر کردستان نیز از کشته شدن هشت نفر در مریوان خبر داده است.

در آمار رادیو فردا اما تعداد هشت نفر لحاظ شده است.

سازمان حقوق بشری «هه نگاو» همچنین از کشته شدن پنج نفر در بوکان در استان آذربایجان غربی خبر داده است. این سازمان و شبکه حقوق بشر کردستان همچنین از کشته شدن یک نفر در سنندج خبر داده اند.

مریوان: ۱۰ نفر
بوکان: ۵ نفر
سنندج: ۱ نفر

استان فارس: ۱۰ نفر

در فیلم‌های منتشر شده از اعتراضات روز شنبه، شهر شیراز یکی از شهرهایی بود که درگیری گسترده‌ای در آن رخ داده بود. تصاویر یک ویدئو نشان می‌دهد که یکی از معترضان در محله معالی‌آباد شیراز هم هدف گلوله قرار گرفته است. شاهدان عینی گفتند که این تیراندازی از کلانتری گلدشت شیراز صورت گرفت.

بر اساس گزارش‌های رسیده به رادیو فردا سه نفر دیگر نیز در این شهر کشته شده‌اند. عفو بین‌الملل تعداد افراد کشته‌شده در این شهر را شش نفر اعلام کرده است.

گزارش منتشر شده از شهر صدرای شیراز نیز حکایت از درگیری گسترده بین مردم و ماموران امنیتی داشت و بر اساس گزارش‌های رسیده به رادیو فردا شش نفر در این درگیری کشته شده‌اند.

برخی وب‌سایت‌ها اما تعداد کشته‌شدگان در شهر صدرا را ۱۰ نفر ذکر کرده‌اند.

شیراز: ۴ نفر
شهر صدرا در نزدیکی شیراز: ۶ نفر

اصفهان: ۸ نفر

در اعتراضات دی ماه ۹۶، اصفهان یکی از استان‌هایی بود که بیشترین کشته را داشت و در شهرهای قهدریجان و شاهین‌شهر ۱۲ نفر کشته شدند.

در روزهای گذشته نیز درگیری‌هایی در قهدریجان، نجف‌آباد و دیگر شهرهای اطراف اصفهان رخ داده است.

بر اساس گزارش‌های رسیده به رادیو فردا، در نجف‌آباد و شهرک‌های تابع شش نفر و در فولادشهر یک نفر کشته شده‌اند.

روز شنبه نیز فیلمی از کشته شدن یک نفر در منطقه زینبیه اصفهان منتشر شد.

گزارش‌هایی درباره کشته شدن تعداد دیگری از افراد به رادیو فردا رسیده اما تأیید کردن آن‌ها به دلیل محدویدت منابع آسان نیست و به همین دلیل آمار یک نفر درباره شهر اصفهان لحاظ شده است.

نجف‌آباد: ۶ نفر
اصفهان: ۱ نفر
فولادشهر: ۱ نفر

استان کرمان: ۲ نفر

شهر سیرجان اولین شهری بود که خبر کشته شدن یک نفر در آن توسط مقامات رسمی تأیید شد، با این حال فعالان سیاسی از کشته شدن یک نفر دیگر در این شهر خبر داده‌اند.

سیرجان: ۲ نفر

استان تهران: ۱۴ نفر

اگر چه اعتراضات در شهر تهران به گستردگی سال ۸۸ نبوده، در شهرهای اطراف تهران درگیری‌ها شدید بوده است، به گونه‌ای که سپاه سیدالشهدای تهران که مسئولیت سرکوب اعتراض‌ها در شهرهای اطراف تهران را بر عهده دارد، از کشته شدن سه نفر، از جمله یک فرمانده گردان، در این اعتراضات خبر داده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی رادیو فردا، یک نفر در شهریار، چهار نفر در رباط کریم، سه نفر در ملارد و دو نفر نیز در بومهن کشته شده‌اند.

پیش از این فرماندار اسلامشهر از کشته شدن یک نفر خبر داده بود. سازمان حقوق بشری هه نگاو نیز خبر داده که در منطقه دیگری کشته شده است.

روز شنبه نیز فیلمی از شلیک گلوله به یک نفر در جاده ساوه در نزدیکی شهر بهارستان در استان تهران منتشر شده بود.

شهریار: ۱ نفر
رباط کریم: ۴ نفر
ملارد: ۳ نفر
اسلامشهر: ۲ نفر
بومهن: ۲ نفر
بهارستان تهران/ جاده ساوه: ۲ نفر

استان البرز: ۶ نفر

شهر کرج و دیگر شهرها و شهرک‌های استان البرز نیز صحنه درگیری گسترده مأموران امنیتی و مردم بوده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی رادیو فردا، دو نفر در کرج، یک نفر در شهرک اندیشه، یک نفر در محمدشهر و یک نفر نیز در فردیس کرج کشته شده‌اند.

کرج: ۲ نفر
گلشهر کرج: ۱ نفر
شهرک اندیشه کرج: ۱نفر
محمد شهر کرج: ۱نفر
فردیس کرج: ۱ نفر

استان آذربایجان شرقی: ۱ نفر

برخی منابع از کشته شدن دو نفر در تبریز خبر داده‌اند، اما رادیو فردا بر اساس گزارش‌های تأییدشده خود، آمار یک نفر را در این گزارش لحاظ کرده است.

تبریز: ۱ نفر

​