اخبار

بی‌بی‌سی: ایران از سال گذشته بخش های از فعالیت های هسته ای متوقف شده اش را از سر گرفته است

ایران از سال گذشته بخشی از فعالیت‌های هسته‌ای متوقف شده خود را از سر گرفته است

روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از سه دیپلمات می‌گوید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای شواهد جدیدی از فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده از سوی ایران یافته‌اند که باعث بروز سئوال در مورد دامنه فعالیت‌های هسته‌ای ایران شده است.

این روزنامه به نقل از دیپلمات‌هایی که نامشان ذکر نشده می‌گویند نمونه‌های برداشته شده از دو سایت هسته‌ای در پاییز حاوی مواد رادیواکتیو بوده که می‌تواند نشاندهنده فعالیت ایران در زمینه سلاح هسته‌ای باشد. این دیپلمات‌ها تاکید کرده‌اند آنها از ماهیت دقیق آنچه پیدا شده اطلاع ندارند.

آژانس هنوز در این باره گزارشی به شورای حکام نداده و هنوز منتظر توضیحات ایران در باره این فعالیت‌ها است.

ایران هنوز واکنشی به این گزارش نشان نداده است.

وال استریت ژورنال می‌گوید آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به سئوالات این روزنامه در این باره پاسخ نداده است.

تابستان سال پیش ایران جلوی بازدید بازرسان آژانس از دو سایت هسته‌ای را نداد اما در نهایت اجازه بازدید آنها از دو مرکز هسته‌ای “یکی در اطراف شهرضای اصفهان و دیگری در نزدیکی تهران” صادر شد.

رافائل ماریانو گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آن زمان گفته بود ایران از “گفت‌وگوی جدی درباره سوالات مربوط به فعالیت‌ها و مواد هسته‌ای اعلام‌نشده احتمالی” در این مراکز امتناع می‌کند.

جمهوری اسلامی تلاش برای تولید و دسترسی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند و می‌گوید تمام فعالیت‌های هسته‌ای این کشور صلح آمیز است.

پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا توافق هسته‌ای موسوم به برجام را ترک کرد و تحریم‌ها علیه ایران را از سر گرفت، ایران با ارجاع به مفادی در برجام، تعهدات خود در این توافق را گام به گام کاهش داد.

اخیرا این کشور به دنبال تصویب طرحی در مجلس، اعلام کرد سطحی از بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی را در صورت رفع نشدن تحریم‌های آمریکا، کاهش می‌دهد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ماه پیش گفت ایران بسیار سریع در حال حرکت به سوی غنی‌سازی ۲۰ درصد است.

غنی سازی ۲۰ درصد از پاییز سال ۱۳۹۲ همزمان با توافق موقت اتمی میان ایران و شش قدرت جهانی با هدف توقف تحریم‌های بین المللی متوقف شده بود. تولید مجدد اورانیوم با غنای ۲۰ درصد مصوبه مجلس شورای اسلامی است.

اورانیوم غنی شده با خلوص ۲۰ درصدی در مصارف صلح‌آمیز و سلاح‌های اتمی می‌تواند کاربرد داشته باشد و به همین دلیل باعث نگرانی قدرت‌های جهانی است.

ایران اخیرا گفت سانتریفیوژهای جدید در تاسیسات اتمی نطنز نصب کرده که ظرفیت غنی سازی اورانیوم آنها تقریبا چهار برابر دستگاه‌های فعلی است.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داده است که اگر ایران به برداشتن محدودیت‌های توافق هسته‌ای ادامه دهد “تنها چند هفته” با تولید مواد لازم برای ساخت یک سلاح هسته‌ای فاصله خواهد داشت.

ایران هشدار داده که در صورت بازنگشتن آمریکا به برجام و لغو همه تحریم‌ها گام‌های بعدی قانون اخیر مجلس شورای اسلامی درباره رفع محدودیت‌های هسته‌ای را اجرا خواهد کرد.

رادیوفرانسه: بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل، در مصاحبه با یک شبکۀ تلویزیونی مصری که دیشب یکشنبه سی و یکم ژانویه پخش شد هشدار داد که هدف اسرائیل جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی است و اسرائیل برای رسیدن به این مقصود در صورت نیاز دست به اقدام نظامی علیه تهران خواهد زد.

وزیر دفاع اسرائیل تأکید کرد که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی تنها مسئلۀ اسرائیل نیست، بلکه مسئلۀ جهان و منطقه است.

گانتز تأکید کرد که اسرائیل امکان اتخاذ تدابیر ضروری علیه برنامۀ اتمی ایران را دارد و دستیابی ایران به توانایی تولید بمب اتمی رقابت تسلیحات اتمی در خاورمیانه را باعث می‌شود. گانتز پشتیبانی حکومت ایران را از حزب الله لبنان و حوثی‌های یمن نیازمند واکنش و اقدام نظامی دانست. او از رژیم اسلامی ایران به عنوان یک حکومت بنیادگرا یاد کرد که قصد دارد با تولید سلاح اتمی دامنۀ نفوذ خود را در خاورمیانه گسترش دهد.

گانتز ابراز امیدواری کرد که مردم ایران نگرانی‌های اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه را در خصوص تهدیدهای حکومت اسلامی تهران درک کنند. او گفت که شهروندان ایران شایستۀ یک زندگی عادی و انسانی هستند. اما، حمایت رژیم اسلامی تهران از حزب‌الله و حوثی‌های یمن نیازمند اقدام است.

وزیر دفاع اسرائیل همچنین گفت که جنگ آینده علیه رژیم اسلامی تهران شامل حزب‌الله و حماس نیز خواهد شد که با موشک‌ها و راکت‌های خود غیرنظامیان اسرائیلی را آماج قرار می‌دهند. گانتز گفت در صورت وقوع جنگ، اسرائیل انبارهای موشک‌های حزب‌الله را که در مناطق غیرنظامی احداث شده‌اند هدف قرار خواهد داد. وی با استناد به اطلاعات دولت اسرائیل تأکید کرد که حزب الله موشک‌های خود را در مناطق غیرنظامی ذخیره و به این ترتیب از غیرنظامیان لبنان به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است. او گفت که اسرائیل نهایتاً چاره‌ای جز از میان بردن این ذخایر ندارد.

گانتز با اشاره به انفجار هزاران کیلوگرم نیترات آمونیوم انبار شده در بندر بیروت در اوت سال گذشته افزود که پنهان کردن سلاح و مواد انفجاری در میان غیرنظامیان شیوۀ رایج حزب‌الله لبنان است.

مصاحبۀ بنی گانتز با تلویزیون مصری ساعاتی پس از بازدید وی از واحد نیروهای عملیات برونمرزی ارتش اسرائیل پخش شد.

رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، آویو کوخاوی، هفتۀ گذشته گفت که از نیروهای نظامی این کشور خواسته است که طرح‌های جدیدی را برای جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح اتمی تهیه کنند. او همچنین تلاش رئیس جمهوری جدید آمریکا، جو بایدن، برای بازگشت به توافق اتمی با ایران را تحت هر شکلی مورد انتقاد قرار داد.

رادیوفردا: رییس ستاد ارتش اسرائیل در هشداری صریح به دولت جو بایدن در خصوص احتمال بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای با ایران موسوم برجام گفت که اسرائیل برنامه‌های تازه دیگری را برای حمله به ایران در سال جاری میلادی تدارک دیده است.

آویو کوخاوی، رییس ستاد ارتش اسرائیل، شامگاه سه‌شنبه هفتم بهمن با لحنی تند، گفت که او فرمان لازم را در این زمینه به ارتش داده است.

هشدار بی‌پرده ژنرال کوخاوی به دولت جدید واشینگتن در حالی است که جو بایدن تنها شش روز است در کاخ سفید مستقر شده و هنوز نشانه‌ای از آغاز مذاکرات دولت او با ایران بر سر بازگشت آمریکا به برجام در دست نیست.

همچنین اظهارات رییس ستاد ارتش اسرائیل در آستانه ورود ژنرال کنث مک‌کنزی، فرمانده سنتکام، ستاد مرکزی ارتش آمریکا، به اسرائیل بیان شده است.

از زمانی که پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا روشن شد، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، چند بار برای دولت آمریکا خط و نشان کشید و حتی گفت «بازگشت به برجام، یک حماقت است که نباید اتفاق بیفتد».

اما به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، هشدار شدید و صریح رییس ستاد ارتش آمریکا، با هدف تشدید فشار اسرائیل بر دولت جدید واشینگتن، برای دوری کردن از احتمال بازگشت به برجام، بیان شده است.

ژنرال کوخاوی در سخنرانی در مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل گفت که بازگشت به برجام، «هم از نظر عملیاتی و هم از نظر راهبردی، بد خواهد بود»، «یک تهدید غیر قابل قبول است» و به تشدید رقابت تسلیحات هسته‌ای در منطقه منجر خواهد شد».

به گفته وی، «اگر برجام هنوز زنده بود، ایران تا حال می‌توانست به سمت تولید بمب اتمی پیش برود زیرا برجام فاقد محدودیت‌ها و نظارت کافی برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی بود».

ژنرال کوخاوی افزود که از فرماندهان ارتش خواسته در فکر یک سری برنامه‌های عملیاتی جدید و توسعه آن در یک سال آتی باشند. او افزود، کادر سیاسی (دولت) تصمیم‌گیرنده نهایی است اما «طرح‌های عملیاتی باید به روی میز و آماده اجرا باشد».

رییس ستاد ارتش اسرائیل همچنین از وجود «یک ائتلاف منطقه‌ای قوی» از یونان، قبرس، مصر، اردن و امیرنشین‌های خلیج فارس در کنار اسرائیل برای «مقابله با محور شیعی ایرانی که از ایران تا عراق و سوریه و لبنان کشیده شده» سخن گفت و افزود که اسرائیل اکنون از «آزادی عمل گسترده در سراسر خاورمیانه» برخوردار است.

با وجودی که سخنان رییس ستاد ارتش و نخست وزیر اسرائیل با لحن محکم و با قاطعیت بسیار بیان شده‌اند اما اظهار آن از زبان این‌دو فرمانده ارشد نظامی و سیاسی اسرائیل، نشانه‌های جدی از یک تقابل زودهنگام میان این کشور با دستگاه دیپلماسی جو بایدن در آمریکا نیز به حساب می‌آید.

در زمان دو دولت باراک اوباما نیز اسرائیل پیوسته از گزینه نظامی علیه ایران سخن می‌گفت که ظاهرا هدف از آن، وادار کردن دولت واشینگتن به تشدید سخت‌گیری در توافق با ایران بود. این رویه آن زمان کارساز نبود و به چالش جدی میان اسرائیل و دولت وقت آمریکا که جو بایدن معاون آن بود، منجر شد.

اسرائیل در روزهای گذشته روند انتصاب شمار زیادی از مقامات ارشد آمریکا در زمان دولت باراک اوباما را که در تنظیم برجام سهیم بودند، به پست‌های کلیدی، به ویژه در دستگاه وزارت خارجه آمریکا، با نگرانی عمیقی دنبال کرده است.

رسانه‌های اسرائیل نوشته‌اند در حالی که جو بایدن در روزهای گذشته با سران فرانسه، آلمان، روسیه، مکزیک و شمار دیگری از کشورها گفت‌وگوی تلفنی داشته، هنوز معلوم نیست که چه زمان نخستین تماس تلفنی را با بنیامین نتانیاهو انجام خواهد داد.

آقای نتانیاهو چند بار در روزهای گذشته تاکید کرده که «مشتاق کار» با جو بایدن «به‌ویژه در مورد ایران است».

اسرائیل مشوق عمده خروج دولت دونالد ترامپ از برجام و سیاست «فشار حداکثری» به ایران بود.

جو بایدن گفته که در صورت اجرای تعهدات کامل ایران بر اساس برجام، آمریکا به این توافق بازخواهد گشت «هرچند که مسیر آن آسان نخواهد بود».

در همین حال، آنتونی بلینکن، که روز سه‌شنبه تایید سنای آمریکا را برای آغاز پست وزارت خارجه دریافت کرد، گفته است که واشینگتن پیش از هر تصمیمی در خصوص برجام، با متحدین خود، از جمله اسرائیل، رایزنی می‌کند.

در حالی که کوشش اسرائیل در وهله نخست، جلوگیری از هر اقدام احتمالی دولت جو بایدن در مسیر کاهش فشارهای اقتصادی بر ایران و سپس تنظیم توافق‌های سخت‌گیرانه‌تری با هدف برچیدن برنامه موشک‌های برد بلند و نفوذ منطقه‌ای ایران است، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، روز هفتم بهمن تاکید کرد که ایران «در هیچ موضوع دیگری غیر از نحوه اجرای برجام با کشورهای ۱+۵ صحبت نخواهد کرد».

دولت ایران در همین حال از دولت جدید آمریکا خواسته است فرصت ایجاد شده را از دست ندهد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، روز سه‌شنبه در تهران گفت «دریچه گشوده شده، مدت زیادی باز نمی‌ماند».

مجید تخت روانچی، نماینده دایم ایران در سازمان ملل متحد نیز روز ششم بهمن در مصاحبه با شبکه سی‌ان‌ان گفت که هر چند ایران برنامه‌ای برای مذاکره با دولت جو بایدن ندارد اما منتظر است که آمریکا اولین گام سیاسی را برای لغو تحریم‌ها و بازگشت به برجام بردارد.

بی‌بی‌سی: ژنرال امیر کوخاوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، در هشداری تلویحی به آمریکا هرگونه بازگشت احتمالی به توافق هسته ای با ایران (برجام) را یک «اشتباه» خوانده و از دستور خود مبنی بر تدارک چند برنامه عملیاتی نظامی دیگر در قبال ایران خبر داده است.

ژنرال امیر کوخاوی روز سه شنبه (۲۶ ژانویه) در یک سخنرانی در کنفرانس سالانه موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل آویو گفت: «بازگشت به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ یا حتی توافقی مشابه که از جنبه های مختلف بهبود یافته باشد از نقطه نظر عملیاتی و استراتژیک اسرائیل، بد یا اشتباه است.»

به نظر می رسد این اظهارات کم سابقه فرمانده ارتش اسرائیل هشداری به دولت جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، باشد که می گوید “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

دونالد ترامپ، رییس جمهوری سابق ایالات متحده، که مانند اسرائیل برجام را یک توافق «بد» می دانست در سال ۲۰۱۸ میلادی آمریکا را از برجام خارج کرد و سیاست «فشار حداکثری» تحریم ها را علیه حکومت ایران در پیش گرفت تا ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند اما موفق به این کار نشد. ایران در واکنش، در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کاهش داده است.

ژنرال کوخاوی با متهم کردن ایران به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای گفت: «من به ارتش اسرائیل دستور داده ام که علاوه بر نقشه های عملیاتی ای که تدارک دیده اند، چند نقشه عملیاتی دیگر نیز آماده کنند.»

او افزود: «مسلما این رهبری سیاسی (اسرائیل) است که درباره به اجرا درآمدن تصمیم خواهد گرفت اما این نقشه ها باید روی میز باشد.»

آمریکا با امضای دونالد ترامپ از برجام خارج شد

چنین هشداری از سوی یک مقام نظامی اسرائیل کم سابقه ارزیابی می شود به همین خاطر برخی ناظران معتقدند که اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل می تواند منعکس کننده نظرات دولت بنیامین نتانیاهو باشد.

ایران می گوید برنامه هسته ای این کشور صلح آمیز است و این کشور قصد دستیابی به بمب هسته ای را ندارد. مقامات ایرانی از جمله رهبر آن آیت‌الله علی خامنه‌ای در گذشته هشدار داده اند که در صورت اقدام نظامی اسرائیل، «جمهوری اسلامی تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان خواهد کرد.»

هفته گذشته با آغاز ریاست‌ جمهوری جو بایدن، تحلیلگران رسانه های اسرائیلی از نگرانی مقامات این کشور از بازگشت احتمالی ایالات متحده به برجام خبر دادند از جمله ناهوم بارنی، مفسر سرشناس در روزنامه پرتیراژ یدیعوت احرونوت نوشت که اعلام آمادگی بایدن برای بازگشت به توافق برجام به عنوان نقطه شروعی برای مذاکرات بیشتر خیلی‌ها را در اسرائیل “نگران کرده است”.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بارها برجام را محکوم کرده و مدعیست که این توافق، دسترسی ایران به بمب اتمی را تسهیل می‌کند.

آنتونی بلینکن،‌ وزیر امور خارجه آمریکا،‌ هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده با بازگشت به برجام «فاصله زیادی دارد» و هنوز باید ببیند که‌ آیا ایران قصد اجرای تعهدات خود در قبال برجام را دارد یا نه.

دولت ایران می گوید که فعلا برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد.

بی‌بی‌سی: یک مقام دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه می‌گوید اگر ایران می‌خواهد آمریکا به برجام برگردد باید دست از تحریک‌های هسته‌ای بردارد و تعهدهای برجامی خود را رعایت کند.

به گفته این مقام که نامش فاش نشده حتی در این صورت هم برای برگشتن آمریکا به برجام به مذاکراتی جامع‌تر نیاز است:

“اگر ایران درباره مذاکره جدی است و می‌خواهد تمام طرف‌های برجام در آن شرکت کنند ابتدا باید از تحریکات هسته‌ای خودداری کند و بعد آنچه را دیگر رعایت نمی‌کند، دوباره رعایت کند.”

توافق هسته‌ای ایران با شش قدرت جهانی، آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان شش سال پیش به امضا رسید اما دونالد ترامپ رئیس‌جمهور سابق آمریکا در اردبیهشت ۱۳۹۷ یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌هایی را که پس از برجام لفو شده بودند برگرداند.

یک سال بعد ایران در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کنار گذاشت.

این مقام دفتر ریاست جمهوری فرانسه گفت آمریکا و فرانسه روشن کرده‌اند که ایران چه کارهایی را چطور باید انجام دهد تا آمریکا به برجام برگردد و تحریم برداشته شوند:

“ما باید ببینیم برگشت آمریکا به برجام را ایران چگونه با حسن نیت قابل تایید جبران می‌کند.”

او گفت مسئله ایران فراتر از برنامه هسته‌ای است و کل فعالیت‌های این کشور در منطقه را شامل می‌شود که باید در باره تمام آنها هم مذاکره شود.

ظریف: چرا اول ایران حسن‌نیت نشان دهد؟

در واکنش به این اظهارات محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در توییتر پاسخ داد: “چرا ایران -کشوری که محکم ایستاد و تروریسم بی‌رحمانه اقتصادی آمریکا را که هم ناقض برجام هم قطعنامه شورای امنیت بود با شکست مواجه کرد- باید اول حسن‌نیت نشان دهد. توافق را اول آمریکا بدون دلیل زیرپا گذاشت و اکنون باید خطایش را جبران کند. بعد ایران پاسخ خواهد داد.”

ایران همچنین امروز تهدید کرد جلوی بازرسی‌های سرزده بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را خواهد گرفت.

جو بایدن رئیس جمهور آمریکا که چهارشنبه قدرت را به دست گرفت پیش‌تر گفته بود که “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

آنتونی بلینکن نامزد آقای بایدن برای وزارت خارجه نیز هفته پیش گفت آمریکا عجله‌ای برای تصمیم‌گیری برای برگشتن به برجام ندارد و اول می‌خواهد ببیند که ایران اجرای تعهدهای برجامی‌اش را از سر گرفته است.

ایران بارها تاکید کرده است تا آمریکا تحریم‌های یک‌جانبه را لغو نکند تعهدهای برجامی‌اش را رعایت نخواهد کرد اما بلافاصله بعد از لغو تحریم‌ها چنین خواهد کرد.

با پایان گرفتن ریاست جمهوری دونالد ترامپ و روی کار آمدن جو بایدن و تا تائید وزیر خارجه در سنای آمریکا که امروز اتفاق افتاد، فرانسه نقش سخنگوی آمریکا را درباره ایران بعهده گرفته است و در هفته اخیر جنگی لفظی بین محمد جواد ظریف و ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه در جریان بوده است.

امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه یکشنبه شروع به کار جو بایدن را تبریک گفت و به گفته کاخ الیزه با او درباره لزوم برقراری ثبات در خاورمیانه، به خصوص درباره برنامه هسته‌ای ایران و مسائل لبنان تلفنی صحبت کرد. اما در متنی که کاخ سفید از خلاصه این گفت‌وگو منتشر کرد نامی از ایران برده نشد.

منبع تصویر، Getty Images
توضیح تصویر،

ژان ایو لودریان و محمد جواد ظریف

ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه یکشنبه هم در مصاحبه‌ با یک رادیوی فرانسوی بار دیگر گفت: “این موقعیت خطرناکی است. دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای پیامدهای ژئواستراتژیک قابل توجهی خواهد داشت. ما در موقعیتی کاملا برعکس خواسته دونالد ترامپ هستیم.”

آقای لودریان شنبه نیز به نشریه دیمانش گفته بود: “ایران در حال ساخت سلاح‌های هسته‌ای خود است و ضرورت فوری دارد که ایران و آمریکا به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) برگردند.”

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران به اظهارات وزیر خارجه فرانسه که همچنین گفته بود ایران با ساخت سلاح‌های هسته‌ای فاصله چندانی ندارد پاسخ داد و آن را “یاوه‌گویی پوچ” خواند.

آقای ظریف در توییتر با اشاره به سمت قبلی آقای لوردیان بعنوان وزیر دفاع فرانسه نوشته بود: “همکار عزیز، شروع کار شما در دولت با فروش سلاح به جنایتکاران جنگی عربستان بود. از یاوه‌‌گویی پوچ درباره ایران خودداری کنید.”

آقای ظریف در توییتر پاسخ داده بود: “راستی‌آزمایی واقعیت: شما دارید منطقه ما را بی‌ثبات می کنید. شما از جنایتکارانی حمایت می‌کنید که مخالفانشان را اره می‌کنند و از سلاح‌های شما برای کشتن کودکان یمنی استفاده می‌کنند.”

برخی کشورها و گروه‌های حقوق بشر از دولت امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه انتقاد کرده‌اند که از عربستان سعودی حمایت می‌کند و سلاح‌هایی که به این کشور می‌فروشد در عملیات نظامی عربستان در یمن استفاده می‌شوند.

اخیرا سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان در بیانیه‌ای هشدار دادند که ایران استفاده از سوخت اورانیوم فلزی را در یک رآکتور تحقیقاتی آغاز کرده است که نقص برجام است و تبعات نظامی دارد. ایران این را تکذیب می‌کند.

آقای ظریف در پاسخ از این سه کشور نیز انتقاد کرد که از زمان خروج یک جانبه دونالد ترامپ از برجام، از این توافق پشتیبانی نکرده‌اند و اجازه دادند تحریم گسترده دوباره اعمال شود:

“رهبران سه کشور اروپایی که به امضای مقام‌های دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت دارایی آمریکا متکی هستند تا تعهد برجامی خود را اجرا کنند مطلقا برای حفظ برجام کاری نکرده‌اند. ابتکار عمل امانوئل مکرون را که مرده به دنیا آمد یادتان می‌آید و بریتانیا که بدهی‌ایش را که دادگاه حکم کرده بپردازد نپرداخته است؟ برجام بخاطر ایران زنده است نه سه کشور اروپایی.”

صدای آمریکا: هیات تحریریه روزنامه نیویورک پست سرمقاله شماره آخر هفته خود را به رویکرد دولت بایدن در برابر جمهوری اسلامی ایران اختصاص داده است.

نیویورک پست می گوید پرزیدنت بایدن مشتاق تعامل دوباره با ایران و بازگشت به توافق هسته‌ای است. اما آن رژیم جنایتکار علاقه ای به تغییر مسیر ندارد و در ادامه عزم خود برای هژمونی بر منطقه در حال تقویت برنامه جنگ افزار هسته ای و شبکه شبه نظامیان مرگبارش در سراسر خاورمیانه است.

ویلیام برنز، گزینه بایدن برای ریاست سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا، نقشی محوری در مذاکرات پنهانی سال ۲۰۱۳ با تهران ایفا کرد. بنا بر گزارش‌ها، بایدن در نظر دارد رابرت مالی را به عنوان مسئول ویژه امور ایران معرفی کند.

مالی پس از انتشار خبر دیدارش با اعضای گروه تروریستی حماس از کارزار انتخاباتی اوباما در سال ۲۰۰۸ کنار گذاشته شد. اما در شورای امنیت ملی پرزیدنت باراک اوباما مدیریت امور خاورمیانه را برعهده گرفت. او اخیرا کشتن محسن فخری زاده، از متخصصان برنامه هسته ای ایران، را محکوم کرد.

شماری از گروگان های پیشین ایران و فعالان حقوق بشر در نامه ای به تونی بلینکن، گزینه بایدن برای رهبری وزارت خارجه ایالات متحده، از او خواسته اند رابرت مالی را به این مسئولیت نگمارد؛ زیرا چنین انتصابی این پیام غلط را به دیکتاتورها در ایران می فرستد که ایالات متحده صرفا بر بازگشت دوباره به توافق هسته ای تمرکز دارد و به فعالیت های تروریستی تهران در منطقه و جنایت های داخلی اش علیه بشریت بی اعتنا است.

این دقیقا رویکرد دوره اوباما بود و به نظر می‌رسد بایدن مصمم به تکرار آن اشتباه مرگبار است.
* برگردان فارسی این گزارش تنها به منظور آگاهی رسانی منتشر شده و نظرات بیان شده در آن الزاماً بازتاب دیدگاه صدای آمریکا نیست.

تویتر دانیال: بیتا دریاباری زاده تهران / ایران
لیسانس علوم کامپیوتر از دانشگاه ایالتی کالیفرنیا
فوق لیسانس از دانشگاه گلدن گیت سانفرانسیسکو
بنیانگذار مرکز برابری پارس
گردآورنده و حامی جایزه بیتا در دانشگاه استنفورد
یکی از حامیان مالی / اجتماعی #نایاک در ایالات متحده

بیتا دریاباری ،همسر سابق امید کردستانی رئیس اجرایی هیئت مدیره توئیتر است . دریاباری بعد از طلاق گرفتن از کردستانی طبق قوانین ایالات متحده بخشی از ثروت او را دریافت کرد که تقریبا یک میلیارد دلار تخمین زده شده بود . دریاباری بعد از طلاق شروع به تاسیس بنیاد خیریه کرد .

دریاباری بعدتر با یک رادیولوژیست به نام رضا ملک ازدواج کرد که در سال ۲۰۱۶ از هم جدا شدند . در سال ۲۰۱۸ دریاباری با شاهکار بینش پژوه ، خواننده ازدواج کرد . بیتا دریاباری همچنین دو فرزند از ازدواج اولش با امید کردستانی دارد .

بیتادریاباری با تاسیس مرکز برابری پارس خود را در میان جامعه ایرانی ایالات متحده مطرح کرد و بسیار محبوب و معروف شد . او دلیل تاسیس این مرکز را کمک به ایرانیان و فارسی زبانان در آمریکا ذکر کرد. او سالیانه میلیون ها دلار در کمک به مهاجرین فارسی زبان و مسلمان اهدا میکند.

مرکز برابری پارس یک بنیاد غیر انتفاعی‌ است که به مهاجران ایرانی که امیدوارند به ایالات متحده مهاجرت کنند کمک می کند. در سال‌های گذشته و پرقدرت شدن این مرکز کمک ها به ایرانیان فراتر رفته و حال به افراد غیر ایرانی مسلمان نیز کمک می شود تا در جریان مهاجرت به ایالات متحده موفق شوند.

اینجاست که #نایاک وارد می شود ، در سال ۲۰۱۵ همکاری بیتا دریاباری با نایاک آغاز شده و در تمامی سمینارها و نشست های خبری از بیتا دریاباری و موسسه های او به عنوان حامی مالی ( اسپانسر ) نایاک نام برده شده و دریاباری را از بزرگ‌ترین اهدا کننده خیریه به نایاک معرفی میکنند.

یکی از بزرگ‌ترین اهداف #نایاک استخدام نیروی انسانی و افزایش رأی در میان شوراهای شهر و در مقیاس بزرگ‌تر نمایندگان ایالتی است . این امر تنها ورود مهاجرین بیشتر از ایران و کشورهای مسلمان در خاورمیانه انجام می‌شود. اولویت مرکز برابری پارس ( دریاباری ) هم مشکلات مهاجرتی و ویزا است.

همکاری مستقیم مرکز برابری پارس و نایاک و چندین ارگان و موسسه دیگر نیز پیداست ، از این مراکز می‌توان به پایا :(اتحاد امور عمومی ایرانیان آمریکایی – یک سازمان غیرانتفاعی غیرانتفاعی که منافع ایرانیان آمریکایی را پیش می برد) و انجمن ملی وکلای ایرانی در ایالات متحده نیز اشاره کرد .

در سال ۲۰۱۶ بعد از ورود پرزیدنت ترامپ به کاخ سفید و مسدود کردن ویزا برای ایرانیان ، بیتا دریاباری به کمک تریتا پارسی آمده و با استفاده از محبوبیت خود در جامعه ایرانی شکایات و دادخواست هایی را علیه فرمان اجرایی پرزیدنت ترامپ جمع آوری کردند که هیچگاه به نتیجه نرسید .

یکی از بزرگ‌ترین ضربه ها به نایاک و جمهوری اسلامی ، قانون منع ورود ایرانیان (عدم صدور ویزا ) به ایالات متحده بود . زیرا نیروی انسانی نایاک(جمهوری اسلامی) بیشتر از همین راه تأمین می شد. بیشتر افرادی که سفارشی از طرف محمد جواد ظریف فرستاده می شدند به سرعت توسط نایاک حمایت می شدند.

دریاباری نیز با ثروتی که بدست آورده بود در امر کمک به مهاجرین ( نیروهای جمهوری اسلامی ) با کمک بهترین وکلا در مجموعه ‌پارس تقریبا تمامی مراحل قانونی صدور ویزا و بعد از آن مراحل درخواست پناهندگی و دریافت اقامت و در مرحله بعد شهروندی را هموار و آسان می ساخت .

در جریان مذاکرات هسته ای ، بندی در قرارداد برجام وجود داشت که با استناد به این بند ؛ ایالات متحده (دولت باراک اوباما )موظف به صدور اقامت و شهروندی صدها ایرانی را که جمهوری اسلامی معرفی میکرد ، بود .و شوربختانه این امر به سرانجام رسید . او حامی حزب دموکرات است.

بیتا دریاباری با ثروت هنگفتی که بدست آورد سعی کرد در سیاست هم دستی بر آتش داشته ‌‌و با ورود به خیریه های بزرگ که از طرف نمایندگان کنگره و ژنرال ها و افسرهای سابق پنتاگون ، تشکیل میشد ؛ حضور پیدا کند و با اهدای صدها هزار دلار خود را در میان چهره های مهم در ایالات متحده نشان دهد.

از طرفی پرداخت خیریه در قانون ایالات متحده مشمول معافیت مالی شده و شخص و موسسه و مرکز اهدا کننده را در بخش اعظمی از مالیات به دولت معاف میکند. دلیل حضور اشخاصی چون بیل گیتس و میلیاردرهای بزرگ در خیریه هم همین امر ؛ معافیت مالیاتی است .

مشاوره های #نایاک و #تریتا_پارسی به دریاباری باعث شد تا دریاباری با چند حرکت بزرگ از جمله تشکیل یک جایزه به نام جایزه “بیتا “ در استنفورد، در امر ورود به دانشگاه ها و مغزشویی جوانان دانشجو نیز موفق شود. این جایزه هرساله در مرکز مطالعات ایران در دانشگاه استنفورد اهدا می‌شود.

به دلیل محبوبیت بیتا دریاباری؛حضور افراد مختلف “ایرانی “ در عکس ها دلیل به حضور و یا ارتباط آنها با نایاک را تایید و یا تکذیب نمیکنم
زیرا تحقیقات و‌مطالعه در مورد #نایاک همچنان ادامه دارد.امید دارم در این مسیر من رو یاری کنید تا با هم و در کنار هم ،با این گروه مبارزه کنیم.سپاس

ویدئو و عکسهای بیشتر را در این لینک ببینید

رادیوفرانسه: جنیفر ساکی، سخنگوی جدید کاخ سفید، در نخستین کنفرانس خبری خود بعد از روی کار آمدن جو بایدن گفت که دولت جدید آمریکا قصد دارد محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تقویت کند و تشدید این محدودیت‌ها از اولین موضوع‌های گفتگوهای جو بایدن با همتایان خارجی و متحدانش خواهد بود.

سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که جو بایدن صریحاً گفته است که ایالات متحد آمریکا خواهد کوشید از طریق دیپلماتیک محدودیت‌ها علیه برنامۀ اتمی ایران را تمدید و تقویت کند. جنیفر ساکی سپس تأکید کرد که حکومت ایران باید در آغاز تمام محدودیت‌های اعلام شده در توافق اتمی سال ٢٠١٥ موسوم به برجام را از نو رعایت کند.

آنتونی بلینکن که از سوی جو بایدن به عنوان وزیر امور خارجۀ جدید آمریکا انتخاب شده سه شنبه گذشته در مقابل سناتورهای آمریکایی گفت که واشنگتن مجبور نیست سریعاً دربارۀ بازگشت یا عدم بازگشت به برجام تصمیم‌ بگیرد. او همچنین گفت که اگر ایران به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند، آمریکا در همکاری با متحدان خود از بازگشت ایران به برجام به عنوان نقطۀ عزیمت برای دستیابی به یک توافق قوی‌تر و پایدارتر استفاده خواهد کرد که اینبار علاوه بر برنامۀ اتمی شامل موشک‌های بالستیکی و اقدام‌های بی‌ثبات‌کنندۀ ایران در منطقه نیز خواهد شد.

رادیوفردا: وزیر امورخارجه ایران می‌گوید بسیاری از مردم از این‌که گفته بود ««ما خودمان انتخاب کردیم که جور دیگری زندگی کنیم» ناراحت شدند و اگر بار دیگر از او در این زمینه سؤال شود، چنین جمله‌ای را نخواهد گفت.

محمدجواد ظریف در گفت‌وگویی که دوشنبه، ۲۹ دی‌ماه، در روزنامه همدلی منتشر شده، روایت‌هایی از ابراز ناراحتی مردم از بیان چنین جمله‌ای را مطرح کرده و گفته است یکی از شهروندان به او اعتراض کرده که «فلانی، من تو را نمی‌بخشم، چون ما انتخاب نکردیم».

اشاره آقای ظریف به برنامه تلویزیونی «حالا خورشید» باز می‌گردد که تابستان ۹۷ پخش شد و پس از این‌که مجری از وزیر خارجه ایران پرسید «مردم می‌پرسند این‌همه کشور در دنیا روابط خوبی با دیگر کشورها دارند و فشاری روی‌شان نیست، چرا فشار روی ایران است؟»، ظریف پاسخ داد که «یک دلیل وجود دارد و این است که ما خودمان انتخاب کردیم یک جور دیگر زندگی کنیم».

این اظهارات با واکنش گسترده منفی کاربران ایرانی مواجه شد و با هشتگ‌هایی مثل #من_انتخاب_نکردم و #ما_خودمان_انتخاب_کردیم به نمونه‌های متعددی از وضعیت بد اقتصادی، نقض حقوق بشر و فقدان آزادی‌های سیاسی و اجتماعی در ایران اشاره کردند و گفتند چنین وضعیتی انتخاب آن‌ها نیست.

آقای ظریف به روزنامه همدلی گفته که برخی رسانه‌ها دوست دارند موجبات دلخوری مردم از او را فراهم کنند ولی در عین حال تأکید کرده که اصل گفتهٔ خود درباره این‌که «مقاومت» عامل وضع کنونی مردم ایران است را قبول دارد.

او در عین حال شرکت مردم در مراسم خاکسپاری قاسم سلیمانی را که در ایران به عنوان «نماد مقاومت» معرفی می‌شود ، دلیلی برای حمایت عمومی از سیاست‌ «مقاومت» قلمداد کرده است.

منظور آقای ظریف از «مقاومت»، سیاست‌های جمهوری اسلامی در دشمنی با آمریکا و اسرائیل است که در سال‌های اخیر به کشورهایی چون عربستان سعودی هم تسری یافته و باعث بروز بحران‌های گسترده در دیپلماسی و اقتصاد ایران شده است.

ستایش ظریف از بایدن و نفی کاندیداتوری

محمدجواد ظریف در این گفت‌و‌گو همچنین با ستایش از شخصیت جو بایدن، رئيس‌جمهور منتخب آمریکا، گفته است در سال‌هایی که نماینده ایران در سازمان ملل بوده، «دیدارهای متعددی» با بایدن داشته است.

آقای ظریف بایدن را «بسیار زیرک» خوانده و گفته است او «در روابط خارجی بسیار متخصص است».

به‌گفته ظریف، جو بایدن در «درون سیستم سیاسی و نخبگی سیاسی آمریکا بالا آمده و مراحل مختلف را طی کرده، بنابراین آدم کارکشته‌ای است و روش‌های کار در داخل امریکا را خوب بلد است».

او در عین حال نامزدی خودش در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۰ ایران را رد کرده و گفته است که دوگانه «ظریف-بایدن» اتفاق نمی‌افتد.

محمدجواد ظریف در بخش دیگری از این مصاحبه، وظیفه خود را دفاع از سیاست‌های جمهوری اسلامی در هر وضعیتی عنوان کرده و گفته است حتی از نهادهایی چون سازمان اطلاعات سپاه که علیه او سریال گاندو را ساختند، دفاع می‌کند.

سریال گاندو سال گذشته پخش شد و مقام‌های دولت روحانی با اشاره به این‌که در سریال گاندو تلاش شده از وزیر و وزارت امور خارجه «یک چهره منفعل و بی‌عمل و واداده نشان داده شود»، به آن اعتراض کردند.

آقای ظریف در همان زمان در نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نسبت به محتوای این سریال اعتراض کرد.
منبع: روزنامه همدلی، آرشیو رادیو فردا. ر.ح

دویچه‌وله: ظریف و ولایتی در دو مصاحبه حرف‌های خامنه‌ای را تکرار کرده‌اند که “ایران عجله‌ای برای بازگشت آمریکا به برجام ندارد و مسئله رفع تحریم‌ها است”. گرچه مذاکره بر سر برجام نفی می‌شود ولی ولایتی خواهان حذف مکانیسم ماشه شده است.

وب‌سایت دفتر نشر آثار خامنه‌ای (KHAMENEI.IR) در یک روز دو مصاحبه با وزیر خارجه و مشاور رهبر جمهوری اسلامی در امور بین‌الملل انجام داد که در هردوی آنها از اهمیت برداشتن تحریم‌ها، عادی‌سازی وضعیت و شرایط مذاکره صحبت شد.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران سه‌شنبه ۱۹ در گفت‌وگو با این وب‌سایت گفت که صرف بازگشت آمریکا به برجام کفایت نمی‌کند، بلکه آمریکا باید تحریم‌ها را بردارد. به گفته او برجام در «شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود و رفع آن تحریم‌ها در داخل برجام تشریح شد».

او به آنچه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به «مناسبت سالروز قیام ۱۹ دی» گفته بود، استناد کرده است. خامنه‌ای در آن سخنرانی گفت که جمهوری اسلامی نه «اصرار» و نه «عجله‌ای» برای بازگشت آمریکا به برجام دارد و اصلا این «مسئله» حکومت نیست، بلکه “مطالبه اصلی برداشتن تحریم‌ها است”.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آمریکا با خروج از برجام در دوره ریاست جمهوری ترامپ نه تنها تحریم‌های گسترده دوره اوباما را برگرداند، که تحریم‌های جدیدی را نیز به آنها اضافه کرد. تحریم‌هایی که حکومت ایران را به شدت در تنگنای مالی گذاشته است. وزیر خارجه جمهوری اسلامی در این رابطه گفت: «آمریکایی‌ها بعد از اینکه از برجام خارج شدند، هم تحریم‌های گذشته را برگرداندند و هم اینکه با عناوین جدید تحریم‌ها را دشوارتر کردند. لذا صرف بازگشت آمریکا به برجام در شرایط کنونی کفایت نمی‌کند. به‌خاطر اینکه برجام در شرایطی مذاکره شد که نوع دیگری از تحریم‌ها علیه ایران مطرح بود. بنابراین صرف بازگشت آمریکا به برجام کافی نیست و باید تحریم‌ها را بردارد.»

ظریف در این رابطه به چند مورد مهم از تحریم‌ها اشاره کرد از جمله تحریم بانک مرکزی و وزارت نفت که آمریکا «تحت عنوان هسته‌ای خارج کرد» و با «عنوان تروریسم تحریم» کرد.

گام‌هایی برای عادی سازی روابط ایران با جهان

از وزیر خارجه پرسیده شد آمریکا چه خسارت‌هایی به جمهوری اسلامی وارد کرده و این خسارت‌ها چگونه قابل جبران هست؟

محمدجواد ظریف در پاسخ بر گام‌هایی انگشت گذاشت که باید به عادی شدن روابط اقتصادی ایران با جهان یاری رساند. او خواستار «حل و فصل تمام اقداماتی» شد که به گفته او «آمریکا کرده و باعث‌شده رابطه‌ی اقتصادی با ایران را محدود بکند». ظریف از جمله به مواردی اشاره کرد مانند محدودیت‌هایی که برای فروش نفت ایران ایجاد شده، بازگشت روابط بانکی جمهوری اسلامی «به حالت اولیه»، اجرایی شدن قراردادهایی که ایران با شرکت‌های مختلف داشت و حل مشکلاتی که برای حمل‌ونقل و بیمه‌ی ایران به وجود آمده است.

او گفت تعهدی که در قطعنامه ۲۲۳۱ بوده «درواقع عادی‌سازی روابط اقتصادی ایران با دنیا بوده» که به‌دلیل تحریم‌های آمریکا و تبعیت اتحادیه‌ی اروپا و بسیاری کشورهای دیگر از آمریکا عملا منتفی شده است.

ظریف بر آنچه در ضمیمه‌ی دوم برجام آمده یعنی بر «آثار اقدامات» تاکید کرد و گفت: «نه فقط اینکه آقای بایدن یک متنی را امضاء بکند. امضاء ضروری است، اما این فقط شرط لازم است. شرط کافی این است که ما آثار اقدامات آمریکا را ببینیم. هم در برجام، هم در بحث تعهدات اتحادیه‌ی اروپا و هم در بحث تعهدات آمریکا مطرح و تأکید شده است».

عقب‌نشینی کامل

سوال دیگری که از ظریف شد درباره برنامه دولت در قبال «برگشت به برجام و تعهدات متقابل» و «تحلیل» از قانون اخیر مجلس (اجرای غنی‌سازی ۲۰ درصدی) بود. او در پاسخ گفت که دولت «در مورد مصوبه‌ی مجلس نظرات متفاوتی داشت» ولی وقتی رهبر هم در گفت که مصوبه‌ی مجلس باید اجرا بشود، «آقای دکتر روحانی و آقای دکتر صالحی هم گزارش دادند که به آژانس اعلام‌شده و اجرا می‌شود»، «دولت آئین‌نامه‌ای را تصویب کرد و بر اساس آن آئین‌نامه کار سازمان انرژی اتمی شروع شد».

آنچه ظریف به آن اشاره‌ای نکرد، واکنش سخت روحانی و خود او به تلاش مجلس برای از بین بردن هرگونه امکان مذاکره و بازگشت به برجام بود، حداقل تا پایان عمر دولت فعلی بود.

مجلس ایران در آذرماه و طی یک پروسه سریع طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» بررسی و تصویب کرد و از تایید شورای نگهبان گذراند. قانونی که دولت را موظف می‌کند که در صورتی که ظرف دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن آن در مجلس «در صورت عدم اجرای کامل تعهدات کشورهای ۱+۴ در قبال ایران و عادی نشدن روابط کامل بانکی و عدم رفع کامل موانع صادرات و فروش کامل نفت و فرآورده‌های نفتی ایران و برگشت کامل و سریع ارز منابع حاصل از فروش» کلیه نظارت‌های فراتر از پادمان از جمله اجرای داوطلبانه سند (پروتکل) الحاقی را متوقف کند.

علی‌اکبر ولایتی، مشاور آیت‌الله خامنه‌ای در امور بین‌الملل
چند روز پس از تصویب این قانون حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در مخالفت با فشارهای مجلس در جلسه هئیت تاکید کرد که طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی «تعیین برنامه و خط مشی جزو اختیارات خاص رئیس جمهور به حساب می آید» و افزود: «بر همین اساس برنامه را برای دوره بعد کسی نمی تواند تعیین کند و برنامه را فقط رئیس جمهور تعیین می کند». او در انتقاد از مجلس گفت که نمایندگان لوایح دولت را به بایگانی برده و «سونامی طرح‌ها» را راه انداخته‌اند.

محمدجواد ظریف نیز در رابطه با این فشارها گفته بود که برخی اصولگرایان به آمریکا «گرا می‌دهند که با ما بهتر می‌توانید کار کنید» و این سیاست را «جفا به نسل‌های بعدی» دانست. به گفته او «تحولات سیاسی و بین‌المللی و فرصت‌های آن در سال‌های ۹۹ و ۱۴۰۰ لااقل بر یک یا دو نسل آتی اثر خواهند گذاشت.»

عدم تحمل شروط جدید

سوال دیگر سایت خامنه‌ای از ظریف این بود که «اگر طرف‌های برجام، بخواهند شرایط جدیدی برای برداشتن تحریم‌ها مطرح کنند» موضع ایران چه خواهد بود؟

کشورهای اتحادیه اروپا بارها به روشنی اعلام کرده‌اند که برنامه موشکی ایران و سیاست منطقه‌ای آن قابل پذیرش نیست.

پاسخ وزیر خارجه ایران به این سوال این بود که آنها « به‌هیچ‌وجه حق ندارند چنین کاری بکنند». زیرا به گفته او برجام ربطی به برنامه موشکی ایران ندارد «و اگر قطعنامه‌ی شورای امنیت هم اشاره‌ای به موشکی کرده بود، به موشک دارای کلاهک هسته‌ای اشاره کرده بود».

آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه و کشورهای اروپایی سیاست موشکی ایران را یک سیاست متعارف تلقی نمی‌کنند و موشک‌های بالستیک آن را به ویژه که ایران به سوی تسلیحات هسته‌ای منحرف شود محمل تهدیدی بزرگ می‌دانند. در همین راستا، مطالبه جدید در دور آتی مذاکرات علاوه بر اصلاح بندهایی از برجام که محدودیت‌‌های هسته‌ای ایران را برای مدتی بیشتر تمدید کند معطوف به دستیابی به توافق سریع در باره توان موشکی ایران و نیز سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی است. در همین راستا تلاش می‌شود نه بسان گذشته حل جزیره‌ای و موردی مشکلات با ایران، که سوق این کشور به توافقاتی قابل قبول برای طرف‌های مقابل دنبال شود.

ظریف اما در این مصاحبه می‌گوید که ایران حاضر به مذاکره بر سر برجام یا برنامه موشکی خود نیست: «وقتی ایران سلاح هسته‌ای نداشته باشد، موشک دارای کلاهک هسته‌ای هم دیگر معنی نمی‌دهد. لذا اصلا موضوعیت ندارد، ضمن اینکه خط قرمز ما هم است.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

اوهمچنین افزود که «اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها باید بدانند ما موضوعی را که یک بار مذاکره و توافق کردیم، دوباره مذاکره نخواهیم کرد». این در حالی است که هم دولت جدید آمریکا که به زودی زمام را در دست می‌گیرد و هم کشورهای آلمان، فرانسه و بریتانیا این را رد نمی‌کنند که بازگشت به همان چارچوب‌های مذاکره در سال ۲۰۱۵ عملی نیست.

مذاکره در صورت برداشتن مکانیسم ماشه

وب‌سایت دفتر نشر آثار خامنه‌ای هم‌زمان با علی‌اکبر ولایتی، مشاور آیت‌الله خامنه‌ای در امور بین‌الملل و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت‌وگو کرده است. ولایتی در این مصاحبه از مکانیسم ماشه به عنوان «اصل غیرمنطقی» انتقاد کرده و ضمن تاکید بر مواردی که در سخنان وزیر خارجه هم آمده، یعنی «عجله نداشتن برای بازگشت آمریکا به برجام» و اهمیت داشتن برداشتن تحریم‌ها، بر یک نکته دیگر هم انگشت گذاشته و آن «راضی نبودن» رهبر جمهوری اسلامی از «همان ابتدا» از مکانیسم ماشه است.

ولایتی گفت مکانیسم ماشه « خلاف‌نظر» خامنه‌ای انجام شد و «حتما در صورت برگزاری مذاکرات بعدی باید این مکانیسم به‌عنوان یک اصل غیرمنطقی کنار گذاشته شود.» به این ترتیب او نیز بر امکان مذاکره درباره برجام، هرچند به شکل غیرمستقیم صحه گذاشت. موضوعی که بارها از سوی مقام‌های حکومت ایران رد شده است.

در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت مکانیسمی پیش‌بینی شده است به طرف‌های برجام اجازه می‌دهد در صورت تخطی جمهوری اسلامی از تعهدات برجامی‌اش، بازگشت خودکار همه تحریم‌های بین‌المللی را درخواست کنند. دولت ترامپ با استناد به همین مکانیسم از برجام خارج شد و به بازگرداندن کلیه تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران دست زد. سایر اعضای ۵+۱ با استدلال و اقدام دولت ترامپ مخالفت کرده و خواهان حفظ برجام بودند. آنها حل سایر مشکلات با جمهوری اسلامی را در گرو خروج از برجام تلقی نمی‌‌کردند و با نفی برجام و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران مخالف بودند. با این همه با توجه به قدرت اقتصادی آمریکا کشورهای اروپایی و چین و روسیه توان اقدام اساسی جدی برای خنثی‌کردن تحریم‌ها علیه ایران را نداشته‌اند.

در سایه این تحریم‌ها و عوض‌شدن نسبی فضا و شرایط در قیاس با زمانی که دولت ترامپ از برجام خارج شد، بسیاری از کارشناسان بازگشت ساده دولت بایدن به برجام بدون توافق‌ها و انعطاف‌های تازه ایران در رشته‌ای از مسائل مربوط به برجام و برنامه هسته‌ای و منطقه‌ای این کشور را بعید می‌دانند. با این همه اگر قرار باشد که بنا به خواست ایران در مورد مکانیسم ماشه باب مذاکره باز شود تهران باید این انتظار را هم داشته باشد که طرف‌های مقابل هم شروط و مطالباتی داشته باشند. در اظهارات و مواضع رهبر جمهوری اسلامی و مشاور ارشد او اما چنین انعطافی به چشم نمی‌خورد.