اخبار

رادیوفردا: مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، همزمان با سفر به تهران، به روزنامۀ لوموند گفت آمریکا در مذاکرات با ایران می‌خواهد به متنی ساده‌تر بدون تمام ضمائم بسیار فنی توافق برجام دست یابد.

رئیس آژانس انرژی اتمی ایران پس از دیدار با گروسی از دیدار و تلاش معاونان دو طرف در روزهای آتی برای پیگیری موضوعات محل اختلاف بین آژانس بین‌المللی «در چارچوب توافق کلی حاصل‌شده» خبر داد.

نیویورک‌تایمز هم به‌نقل از مقامات دولت آمریکا و منابع دیگر گزارش داد که رئیس‌جمهور ایالات متحده با حملۀ برنامه‌ریزی‌شدۀ اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران مخالفت کرده و ترجیح داده وارد مذاکره با مقامات تهران برای محدودسازی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران شود.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز که روز چهارشنبه ۲۷ فروردین منتشر شد، اسرائیل برنامه‌هایی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای در اردیبهشت ماه طراحی کرده بود با این هدف که توانایی ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای را به‌مدت یک سال یا بیشتر عقب بیندازد.

این روزنامه نوشت پس از ماه‌ها بحث داخلی در دولت آمریکا، دونالد ترامپ تصمیم گرفت به‌جای حمایت از گزینۀ نظامی، مسیر مذاکره با ایران را در پیش گیرد.

براساس این گزارش، اجرای این حمله نه تنها به کمک نظامی آمریکا برای دفاع از اسرائیل در برابر واکنش احتمالی ایران نیاز داشت بلکه برای موفقیت کلی عملیات نیز به حمایت واشینگتن وابسته بود.

هفته گذشته، آمریکا و ایران برای نخستین بار در هر دو دوره ریاست‌جمهوری ترامپ نشستی برای تعیین روند و چارچوب مذاکرات در عمان برگزار کردند و هر دو کشور نیز این گفت‌وگوها را «مثبت» و «سازنده» توصیف کردند.

دور دوم مذاکرات برای روز شنبه ۳۰ فروردین برنامه‌ریزی شده است و آخرین گزارش‌ها حاکی است این دیدار به احتمال زیاد در رم اما به میزبانی عمان برگزار خواهد شد.

کاظم غریب‌آبادی غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه ایران، شامگاه چهارشنبه در گفت‌وگو با تلویزیون ایران گفت اگر در نشست بعدی دو طرف بر سر «چارچوب‌ها و دستورکار» تفاهم کنند، در دور سوم «باید کارشناسان را در دو حوزه درگیر کنیم تا تخصصی‌تر وارد جزئیات شوند و اگر لازم شد، متن‌نویسی را شروع کنند».

تازه‌ترین تحولات دیپلماتیک و موضع‌گیری‌ها

با این حال پس از برگزاری نشست مسقط، رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و همچنین اظهارنظرهای مقامات واشینگتن و واکنش‌های مقامات تهران به این اظهارات بالا گرفته است.

در تازه‌ترین رویدادها، قرار است استیو ویتکاف و مارکو روبیو که هر دو از مشاوران ارشد امنیت ملی دونالد ترامپ هستند، روز پنج‌شنبه به پاریس سفر کنند.

عراقچی نیز راهی مسکو شده و قرار است، به‌گفتۀ سخنگوی وزارت خارجه، «در خصوص روابط دوجانبه و نیز مذاکرات غیرمستقیم اخیر با آمریکا با مقامات عالی روسیه گفت‌وگو کند». او پیشتر اعلام کرده بود که در این سفر «پیام مکتوب» خامنه‌ای به پوتین را منتقل خواهد کرد.

براساس گزارش پولیتیکو، ویتکاف قرار است با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دیدار کند و مارکو روبیو هم با همتای فرانسوی خود، ژان‌نوئل بارو، گفت‌وگو خواهد کرد و موضوع گفت‌وگوها ایران، اوکراین، تعرفه‌های جدید و روابط تجاری خواهد بود.

تازه‌ترین اظهارنظرها نیز به هشدار وزیر خارجه ایران دربارۀ مواضع مقامات آمریکایی برمی‌گردد. عباس عراقچی روز چهارشنبه گفت که آمریکا نباید مواضع «متناقض و متضاد» در مذاکرات اتخاذ کند.

این واکنش به سخنان استیو ویتکاف بود که ابتدا گفته بود ممکن است توافقی حاصل شود که ایران به سطح غنی‌سازی ۳.۶۷ درصدی (مشابه توافق ۲۰۱۵ دولت اوباما با ایران) بازگردد، اما بعداً اعلام کرد: «توافق با ایران تنها زمانی نهایی خواهد شد که یک توافق ترامپی باشد.»

ویتکاف همچنین در شبکۀ ایکس نوشت: «ایران باید برنامه غنی‌سازی و تسلیحاتی هسته‌ای خود را متوقف و نابود کند. مهم است که توافقی سختگیرانه و عادلانه داشته باشیم که پایدار بماند، و این همان چیزی است که رئیس‌جمهور ترامپ از من خواسته است.»

عباس عراقچی در واکنش با تأکید بر این‌که «مواضع واقعی سر میز مذاکره مشخص می‌شود»، افزود: «غنی‌سازی ایران یک امر واقعی و پذیرفته‌شده است. ما برای اعتمادسازی در خصوص نگرانی‌های احتمالی آمادگی داریم، اما اصل موضوع غنی‌سازی قابل مذاکره نیست.»

این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی ایران روز سه‌شنبه گفت مذاکرات ایران با ایالات متحده بر سر پروندهٔ هسته‌ای تهران «در قدم‌های اول خوب اجرا شده است».

دیدارها و اظهارات گروسی در تهران

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه به ایران سفر کرد و در تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دیگر مقامات جمهوری اسلامی دیدار کرد.

او همزمان در گفت‌وگو با روزنامۀ لوموند اعلام کرد «این‌بار آمریکا می‌خواهد به متنی ساده‌تر دست یابد؛ متنی که عاری باشد از تمام ضمائم بسیار فنی توافق ۲۰۱۵ [برجام] که در عمل پایدار نماندند».

آقای گروسی پس از دیدار با مقام‌های جمهوری اسلامی از انجام «گفت‌وگوهای فشرده» با آن‌ها خبر داد و دربارۀ تعاملات ایران و آمریکا گفت این گفت‌وگوها در مرحلۀ «بسیار حساسی» قرار دارد.

در همین حال محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، هم اعلام کرد که معاون او و گروسی قرار است در روزهای آینده در تهران برای پیشبرد توافقی که دو سال پیش میان طرفین به دست آمد، تلاش کنند.

گروسی در سفر به تهران، چهارشنبه‌شب، با عباس عراقچی هم ملاقات کرد و در شبکۀ اجتماعی ایکس نوشت: «همکاری با آژانس برای اطمینان از صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران در زمانی که دیپلماسی ضرورت دارد، حیاتی است.»

وزیر خارجۀ ایران هم پس از این دیدار با بیان این‌که «در ماه‌های پیش‌رو، آژانس می‌تواند نقش حیاتی در حل‌وفصل مسالمت‌آمیز پروندۀ هسته‌ای ایران ایفا کند»، افزود: «درحالی‌که طیفی از مخرب‌ها گرد هم آمده‌اند تا مذاکرات کنونی را از مسیر خارج کنند، ما به یک مدیرکل صلح نیاز داریم.»

آمریکا و اسرائیل بارها تهدید کرده‌اند که در صورت عدم توافق، تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار خواهند داد.

عراقچی در شبکۀ ایکس نوشت: «در حالی که مخالفان زیادی در تلاش‌اند روند مذاکرات را منحرف کنند، نیازمند مدیرکلی صلح‌طلب هستیم. ما مایلیم به گروسی اعتماد کنیم تا آژانس را از سیاست‌زدگی دور نگه دارد و بر مأموریت فنی‌اش متمرکز بماند.»

پس از خروج یک‌جانبه ترامپ از توافق هسته‌ای موسوم به برجام، تهران تمامی محدودیت‌های برنامۀ هسته‌ای خود را کنار گذاشته و اکنون اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند که نزدیک به سطح تسلیحاتی ۹۰ درصد است.

دوربین‌های نظارتی آژانس مختل شده‌اند و برخی بازرسان باسابقه از سوی ایران کنار گذاشته شده‌اند. با این حال، هر توافق احتمالی میان ایران و آمریکا به همکاری آژانس برای راستی‌آزمایی متکی خواهد بود و دسترسی آژانس به‌طور کامل قطع نشده است.

با این اوصاف، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همزمان در گفت‌وگو با روزنامۀ لوموند خواستار نقش‌آفرینی این نهاد وابسته به سازمان ملل در گفت‌وگوهای اخیر بین ایران و آمریکا شد و هشدار داد که ایران فاصلهٔ چندانی با قابلیت تولید سلاح هسته‌ای ندارد.

آقای گروسی افزود: «این وضعیت مانند پازلی است که قطعات آن فراهم شده، اما هنوز به‌هم متصل نشده‌اند. هنوز تا دستیابی کامل به سلاح فاصله باقی است. با این حال، باید اذعان کرد که این فاصله زیاد نیست. در چهار سال گذشته، شتاب فعالیت‌های ایران در این زمینه بسیار چشمگیر بوده است».

او همچنین تأکید کرد که بدون مشارکت آژانس، هیچ توافقی دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران معنا نخواهد داشت و صرفاً «تکه‌ای کاغذ» خواهد بود.

آقای گروسی همچنین دربارۀ خودِ مذاکرات ایران و آمریکا نیز افزود: «به‌گفتۀ هر دو طرف، اکنون موضوع بر سر آن است که برخی فعالیت‌ها مانند غنی‌سازی به‌طور مستقیم‌تر ممنوع شود. در مقابل، ایران رفع تحریم‌ها یا تدابیری برای کمک به سرمایه‌گذاری را دریافت خواهد کرد. آن‌چه گفت‌وگوهای آغازشده در عمان را چارچوب‌بندی می‌کند، ایدۀ عمل متقابل است.»

مذاکرات میان ایران و آمریکا که نزدیک به نیم قرن به خصومت گذشته است، در حساس‌ترین مرحلۀ خود قرار دارد. دونالد ترامپ بارها تهدید کرده که در صورت عدم دستیابی به توافق، تأسیسات هسته‌ای ایران هدف حمله قرار خواهد گرفت. در همین حال، برخی مقامات جمهوری اسلامی هشدار داده‌اند که با توجه به ذخایر اورانیوم غنی‌شدۀ نزدیک به سطح تسلیحاتی، ممکن است مجبور شوند به دنبال تولید سلاح هسته‌ای بروند.

تایمز اسرائیل: ترامپ می‌گوید که می‌خواهد ایران کشوری فوق‌العاده، عالی و شاد باشد. اما آنها نمی توانند سلاح هسته ای داشته باشند. ویتکاف: نشست شنبه در عمان با وزیر خارجه ایران درباره اعتمادسازی ایالات متحده روز جمعه آمادگی خود را برای سازش پیش از مذاکرات پرمخاطره آخر هفته با ایران نشان داد، در حالی که تاکید کرد که تهران نمی تواند سلاح هسته ای داشته باشد، زیرا جمهوری اسلامی ادعا می کند که به دنبال یک توافق “واقعی و عادلانه” در مورد برنامه هسته ای خود است.

دشمنان دیرینه قرار است روز شنبه در عمان دیدار کنند، هفته‌ها پس از نامه‌ای به آیت‌الله علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور آمریکا، رئیس‌جمهور آمریکا که به دنبال دیپلماسی بود اما نسبت به اقدام نظامی احتمالی در صورت امتناع ایران هشدار داد.

علی شمخانی مشاور خامنه‌ای در ایکس نوشت: تهران به دور از اجرای برنامه و صرفاً صحبت در مقابل دوربین، به دنبال توافق واقعی و عادلانه است، پیشنهادهای مهم و قابل اجرا آماده است.

وی با تایید اینکه عباس عراقچی وزیر امور خارجه «با اختیارات کامل برای مذاکره غیرمستقیم با آمریکا» به عمان می رود، افزود: اگر واشنگتن حسن نیت نشان دهد، مسیر رو به جلو «هموار» خواهد بود.

ترامپ پیش از این مذاکرات بار دیگر مخالفت خود با دستیابی ایران به سلاح هسته ای را تکرار کرد.

ساعاتی پیش از دیدار استیو ویتکاف، فرستاده خود به عراقچی، ترامپ به خبرنگاران گفت: «من می‌خواهم ایران کشوری فوق‌العاده، عالی و شاد باشد. اما آنها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند».

ویتکاف، دوست ترامپ که به عنوان فرستاده جهانگرد او خدمت می کند، پیش از مذاکرات، انعطاف پذیری خود را به صدا درآورد.

ویتکاف به وال استریت ژورنال گفت که «موضع امروز ما» با درخواست از ایران شروع می‌شود که برنامه هسته‌ای خود را به طور کامل از بین ببرد – دیدگاه تندروهای اطراف ترامپ که کمتر کسی انتظار دارد ایران هرگز آن را بپذیرد.

ویتکاف به روزنامه گفت: «به هر حال، این بدان معنا نیست که در حاشیه ما راه‌های دیگری برای سازش بین دو کشور پیدا نخواهیم کرد.

ویتکاف با تاکید بر اینکه هر توافقی باید شامل تدابیر نظارتی گسترده برای تضمین عدم ساخت سلاح اتمی توسط ایران باشد، افزود: جایی که خط قرمز ما خواهد بود، نمی‌توان توانایی هسته‌ای شما را تسلیحاتی کرد.

پیش از این، دبیر مطبوعاتی ترامپ به خبرنگاران گفته بود که رئیس‌جمهور آمریکا می‌خواهد ایران بداند که «همه گزینه‌ها روی میز است» تا از تولید سلاح‌های هسته‌ای جلوگیری کند.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید گفت: «هدف نهایی ترامپ تضمین این است که ایران هرگز نمی تواند به سلاح هسته ای دست یابد» و ترامپ به دیپلماسی اعتقاد دارد.

او گفت: “اما او به ایرانی‌ها و تیم امنیت ملی‌اش نیز کاملاً واضح گفته است که همه گزینه‌ها روی میز است و ایران باید انتخابی داشته باشد. شما می‌توانید با درخواست رئیس جمهور ترامپ موافقت کنید، در غیر این صورت تمام جهنمی برای پرداخت وجود خواهد داشت، و رئیس جمهور این احساس را دارد. او نسبت به آن احساس بسیار قوی دارد.”

لیویت تاکید کرد که مذاکرات با ایران مستقیم خواهد بود – چیزی که تهران آن را رد کرده است. در مصاحبه وال استریت ژورنال، ویتکاف گفت که امیدوار است این موضوع را حل کند و “پارامترها” را برای مذاکرات بیشتر تعیین کند.

ویتکاف افزود که نشست روز شنبه “درباره اعتمادسازی است. درباره این است که چرا رسیدن به توافق برای ما بسیار مهم است، نه شرایط دقیق توافق.” به گزارش پایگاه خبری اکسیوس، کارشناسان هسته ای در وزارت امور خارجه آمریکا در این مذاکرات حضور خواهند داشت.

باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق آمریکا در سال 2015 درباره توافقی مذاکره کرد که به دنبال جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای بدون اصرار بر برچیدن کامل برنامه مورد مناقشه‌اش بود.

ترامپ این توافق را بسیار ضعیف خواند و پس از روی کار آمدن اولین بار آن را پاره کرد و در عوض تحریم های گسترده ای را بر بخش نفت ایران اعمال کرد.

تهران به مدت یک سال به این توافق پایبند بود و تعهدات خود را لغو کرد.

“لفاظی خصمانه”

ترامپ پیش از این مذاکرات تکرار کرد که در صورت شکست آنها، اقدام نظامی «کاملاً» ممکن است.

ایران در پاسخ گفت که تهران می‌تواند بازرسان هسته‌ای سازمان ملل را اخراج کند که به نوبه خود باعث هشدار آمریکا مبنی بر «تشدید تنش» شد.

ایران همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای را رد کرده است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز جمعه گفت ایران با حسن نیت و هوشیاری کامل به دیپلماسی فرصت واقعی می دهد.

وی گفت: «آمریکا باید از این تصمیم که علیرغم لفاظی های خصمانه آنها گرفته شده است، قدردانی کند.

روز پنجشنبه، واشنگتن تحریم های بیشتری را علیه ایران اعمال کرد که شبکه نفتی و برنامه هسته ای این کشور را هدف قرار داد.

محمد اسلامی، رئیس آژانس هسته ای ایران، تأثیر آنها را کم اهمیت جلوه داد.

وی گفت: با تحریم های مختلف حداکثر فشار را وارد کردند اما نتوانستند جلوی پیشرفت کشور را بگیرند.

آنها هنوز فکر می کنند که می توانند با تهدید و ارعاب، عملیات روانی یا اقدامات احمقانه جلوی این ملت و کشور را بگیرند.

پیش از مذاکرات عمان، ویتکاف – که همچنین به دنبال پایان دادن به جنگ اوکراین بوده است – از روسیه که همکاری نزدیکی با ایران دارد، بازدید کرد.

اتحادیه اروپا که از توافق دوران اوباما حمایت کرد، روز جمعه گفت که “هیچ جایگزینی برای دیپلماسی” در مورد موضوع هسته ای ایران وجود ندارد.

تغییر اقلیم منطقه

ترامپ روز دوشنبه در جریان سفر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر به واشنگتن، این مذاکرات را اعلام کرد و هشدار داد که در صورت طولانی شدن دیپلماسی، اقدام نظامی “حتمی” خواهد بود.

ایران سال گذشته دو بار صدها موشک و پهپاد را به سمت اسرائیل پرتاب کرد که اولین حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل بود، در بحبوحه جنگ غزه که با حمله حماس در اکتبر 2023 به اسرائیل آغاز شد. این حملات واکنش‌های اسرائیل را برانگیخت که ظاهراً دفاع هوایی و قابلیت‌های تولید موشک تهران را تضعیف کرد و باعث ترس ایران از حمله آمریکا و اسرائیل علیه برنامه هسته‌ای این کشور شد.

حماس تحت حمایت تهران در غزه متحمل خسارات سنگینی شده است، همانطور که حزب الله لبنان تحت حمایت ایران بوده است. متحد اصلی ایران در میان رهبران عرب، بشار اسد سوریه، در ماه دسامبر سرنگون شد.

رهبران جمهوری اسلامی نیز با فشارهای داخلی روبرو هستند زیرا سال ها تحریم های بین المللی اقتصاد را خفه کرده است.

در حالی که غرب می‌خواهد برنامه موشکی بالستیک و نفوذ منطقه‌ای ایران را در مذاکرات بگنجاند، تهران معتقد است که تنها در مورد برنامه هسته‌ای خود صحبت خواهد کرد.

مجید تخت روانچی معاون وزیر امور خارجه گفت: اگر طرف آمریکایی مسائل و مطالبات نامربوط را مطرح نکند و تهدید و ارعاب را کنار بگذارد، امکان توافق وجود دارد.

رسانه های تندرو ایران نسبت به این مذاکرات تردید دارند.

روزنامه کیهان هشدار داد که ورود به مذاکره با آمریکا برای لغو تحریم‌ها یک «استراتژی شکست خورده» است.

بی‌بی‌سی: در آستانه دور اول مذاکرات ایران و ایالات متحده آمریکا در عمان، علی شمخانی مشاور سیاسی رهبر جمهوری اسلامی هشدار داده است که در صورت حمله نظامی، ایران ممکن است اقداماتی بازدارنده مانند «اخراج بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و قطع همکاری با آن» و همچنین «انتقال مواد غنی‌شده به مکان‌های امن و نامشخص» را در دستور کار قرار دهد. اعلام موضع آقای شمخانی در شبکه اجتماعی ایکس پس از آن صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بار دیگر گفت در صورت شکست در مذاکرات با تهران، «حمله نظامی» یکی از گزینه‌ها خواهد بود.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز روز گذشته در خصوص تحرکات بمب‌افکن‌های استراتژیک بی-۲ ایالات متحده در نزدیکی ایران و پیام آن به تهران گفت: «تصمیم‌گیری در این باره با خودشان است … این بمب‌افکن‌ها ابزاری عالی هستند و برای همه حامل پیام هستند». او در عین حال ابراز امیدواری کرد گفت‌وگوهای هسته‌ای میان ایران و آمریکا به دستیابی به یک راه حل صلح آمیز منجر شود.

همچنین در روزهای اخیر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال طرح خواسته‌های جدید از سوی آمریکا در مذاکرات بالا گرفته است.

صبح امروز محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درخواست‌های احتمالی آمریکا برای توقف کامل غنی‌سازی و جمع‌آوری سانتریفیوژها را «شوخی» خواند و تأکید کرد که «جمهوری اسلامی از برنامه هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.»
قرار است روز شنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییس‌جمهوری ایالات متحده در عمان مذاکراتی داشته باشند.

به رغم اصرار آمریکا بر مستقیم بودن این مذاکرات، ایران آن را غیرمستقیم می خواند.

با نزدیک شدن به مذاکرات عمان، اظهارات مقامات ارشد ایران نشان‌دهنده موضع سخت‌گیرانه تهران در برابر فشارهای خارجی است.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با رد هرگونه عقب‌نشینی، بر ادامه فعالیت‌های هسته‌ای ایران تأکید کرد و گفت: «ما در چارچوب حقوق خود عمل می‌کنیم و این برنامه برای ما غیرقابل مذاکره است.»

در همین حال، دو چهره ارشد سیاسی ایران طی دو روز گذشته به بازخوانی تجربیات مذاکراتی خود با آمریکا پرداخته‌اند.

محمد مخبر، معاون اول رئیس‌جمهور در دولت ابراهیم رئیسی، روز گذشته در دیدار نوروزی با کارگزاران دولت قبل گفت: «در دوره آقای رئیسی، دو بار تا پای امضای توافق با آمریکا پیش رفتیم؛ یک بار در شهریور ۱۴۰۱ و بار دیگر پیش از شهادت ایشان. اما هر دو بار اسرائیل مانع شد.»

آقای مخبر با اشاره به وجود «تناقض ماهوی» میان ایران و آمریکا گفت: «من مخالف مذاکره نیستم، اما این تناقض‌ها حل‌شدنی نیست مگر اینکه یکی از طرفین از مواضع خود کوتاه بیاید.»

حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین هم در دیداری با فعالان سیاسی و رسانه‌ای، به بیان دیدگاهش در این زمینه پرداخت.

او با انتقاد از سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «ترامپ فکر می‌کند ایران هیچ کارتی روی میز ندارد، اما ما حداقل چهار کارت مهم داریم که در زمان مناسب رو خواهیم کرد.»

آقای روحانی با تأکید بر ضرورت مذاکره مستقیم، تجربه گفت‌وگوی تلفنی خود با باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در سال ۱۳۹۲ را یادآوری کرد و گفت: «مذاکرات مستقیم می‌تواند راه‌گشا باشد. تماس کوتاه من با اوباما فضا را تلطیف کرد و زمینه‌ساز توافق برجام شد.»

این مواضع در حالی مطرح می‌شود که مذاکرات پیش‌رو قرار است شنبه به میانجی‌گری عمان برگزار شده و هر طرف در خصوص نوع آن اظهارات متفاوتی داشته‌اند.

مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا از زمان خروج واشنگتن از برجام در سال ۱۳۹۷ با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بوده است.

توافق برجام که در سال ۱۳۹۴ با میانجی‌گری قدرت‌های جهانی امضا شد، در دولت روحانی به دست آمد، اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ و خروج او از برجام و اعمال تحریم‌های شدید، این توافق عملا متوقف شد.

در دولت ابراهیم رئیسی هم مذاکرات غیرمستقیم در وین و دوحه برای احیای برجام ادامه یافت، اما به نتیجه‌ای نرسید.

رادیوفردا: رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌گوید اگر جمهوری اسلامی از برنامه تسلیحات هسته‌ای خود دست نکشد، اسرائیل «رهبری» حملهٔ نظامی احتمالی علیه ایران را به دست خواهد داشت.

دونالد ترامپ این اظهارات را سه روز پیش از نشست برنامه‌ریزی شده آخر هفته مقام‌های آمریکایی و ایرانی در عمان بیان کرد.

او روز چهارشنبه ۲۰ فروردین افزود: «اگر نیاز به اقدام نظامی باشد، ما دست به این اقدام خواهیم زد. اسرائیل به وضوح در این امر مشارکت جدی خواهد داشت. آن‌ها هدایت حمله را برعهده خواهند داشت. ولی هیچ‌کس ما را هدایت نمی‌کند، اما ما کاری را که می‌خواهیم انجام می‌دهیم».

آقای ترامپ در مورد انتظارات خود از نشست روز ۲۳ فروردین در عمان گفت که جدول زمانی قطعی برای دستیابی به نتیجه در این مذاکرات ندارد.

رئیس‌جمهور آمریکا تصریح کرد: «وقتی مذاکرات را شروع می‌کنید، باید ببینید آیا آن‌ها خوب پیش می‌روند یا نه. و من فکر می‌کنم نتیجه این خواهد بود که آن‌ها خوب پیش نمی‌روند. لذا این فقط یک احساس است».

او در هفته‌های اخیر به تهران هشدار داده بود که بهتر است برای دستیابی به توافقی تازه در مورد برنامه هسته‌ایش وارد مذاکره با واشینگتن شود، وگرنه هدف تحریم‌های ثانویه قرار خواهد گرفت و «بمباران خواهد شد».

آقای ترامپ اسفند پارسال گفته بود که نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، فرستاده و پیشنهاد گفت‌وگو داده است. مقام‌های ایرانی در آن زمان اعلام کردند که تهران تحت فشار و تهدید وارد مذاکره نخواهد شد. اما تهران سرانجام موافقت کرد که در عمان با نمایندهٔ ویژهٔ ترامپ در امور خاورمیانه مذاکره داشته باشد.

آمریکا به طور فزاینده‌ای نگران ذخایر اورانیوم ایران است که به گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مواد لازم برای غنی‌سازی در سطح ۹۰ درصد و ساخت چند سلاح اتمی را در اختیار دارد.

تهران می‌گوید هیچ برنامه‌ای برای ساخت سلاح اتمی ندارد و اهداف برنامه هسته‌ایش «صلح‌آمیز» است. با این حال، علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، روز ۱۱ فروردین گفت که در صورت اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل علیه ایران، «مردم فشار می‌آورند» و ساخت بمب اتمی «توجیه ثانویه پیدا می‌کند».

ایالات متحده و دیگر قدرت‌های جهانی در تیرماه ۱۳۹۴ به یک توافق هسته‌ای بلندمدت و جامع موسوم به «برجام» دست یافتند که غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران را در ازای لغو تحریم‌های اقتصادی محدود کرد. اما آقای ترامپ در سال ۱۳۹۷ آمریکا را از توافق هسته‌ای خارج کرد و آن را «بدترین توافق تاریخ» خواند.

رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه در ادامه گفت: «می‌خواهم ایران عالی باشد. تنها چیزی که آن‌ها نمی‌توانند داشته باشند سلاح هسته‌ای است. آن‌ها این را می‌دانند».

ساعاتی پیش از این اظهارات، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، بار دیگر گفت که تهران «به دنبال ساخت بمب هسته‌ای نیستند» و حتی چشم‌انداز سرمایه‌گذاری مستقیم آمریکا در جمهوری اسلامی را در صورت دستیابی کشورها به توافق مثبت دانست.

آقای پزشکیان با اشاره به رهبر جمهوری اسلامی گفت که علی خامنه‌ای «هیچ مخالفتی با سرمایه‌گذاری آمریکایی‌ها در ایران ندارد».

ایران و آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن در سال ۲۰۲۱ مذاکراتی را به صورت غیرمستقیم با هدف احیای برجام در وین انجام دادند. اما این گفت‌وگوها و سایر مذاکرات بین تهران و کشورهای اروپایی نتوانست به هیچ توافقی دست یابد.

در همین حال، وزارت خزانه‌داری آمریکا روز چهارشنبه تحریم‌های جدیدی را علیه برنامه هسته‌ای ایران وضع کرد.

پنج نهاد و یک شخص مستقر در ایران به دلیل حمایت از برنامه هسته‌ای تهران در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.

رادیوفردا: خبرگزاری رویترز می‌گوید یک «مقام بلندپایه ایرانی» به این رسانه گفته که تهران ضمن مخالفت با درخواست رئیس‌جمهور آمریکا برای گفت‌وگوی مستقیم دربارهٔ برنامه هسته‌ایش، تمایل دارد که مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده را از طریق عمان ادامه دهد.

این مقام که نخواسته نامش فاش شود، روز یکشنبه ۱۷ فروردین به رویترز گفت که «گفت‌وگوهای غیرمستقیم فرصتی برای سنجش جدیت آمریکا در یافتن راه‌حل سیاسی است.»

به گفته او، جمهوری اسلامی همچنین به کشورهای میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا، از جمله عراق، کویت، امارات، قطر، ترکیه و بحرین، هشدار داده که هرگونه حمایت از حملهٔ احتمالی آمریکا، از جمله استفاده از حریم هوایی یا خاک آن‌ها، به‌مثابه اقدامی خصمانه تلقی خواهد شد و «پیامدهای شدیدی» خواهد داشت.

به گفته این مقام، رهبر جمهوری اسلامی نیروهای مسلح کشور را به حالت آماده‌باش درآورده است.

تنش‌ها پس از تهدید ایران از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای این‌که با توافق جدید برای برنامه هسته‌ایش موافقت کند یا «بمباران» خواهد شد، بالا گرفته است؛ به‌ویژه در شرایطی که جنگ در غزه و لبنان، حملات هوایی به یمن، تغییر حکومت در سوریه و درگیری‌های اسرائیل و ایران ادامه دارد. نگرانی‌ها دربارهٔ گسترش درگیری به کل منطقه خلیج فارس، که سهم مهمی در صادرات جهانی نفت دارد، افزایش یافته است.

ایران گفته که حاضر به مذاکره دربارهٔ برنامه هسته‌ایش است، اما فقط در صورتی که تهدیدی در کار نباشد. تهران همچنین تأکید کرده که برنامه موشکی‌اش خارج از چارچوب گفت‌وگوهاست.

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز ۱۴ فروردین گفت به نظر او جمهوری اسلامی ایران خواهان گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا است و تهران احساس آسیب‌پذیری می‌کند.

سخنگویان دولت‌های عراق، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین بلافاصله به درخواست‌های رویترز برای اظهار نظر پاسخ ندادند. وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد از چنین هشدارهایی مطلع نیست، اما افزود که چنین پیام‌هایی ممکن است از طریق کانال‌های دیگر منتقل شده باشند.

روز چهارشنبه، رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که کویت به ایران اطمینان داده که اجازه نخواهد داد هیچ اقدام تهاجمی‌ از خاک این کشور علیه سایر کشورها انجام شود.

روسیه، متحد ایران، روز پنج‌شنبه اعلام کرد تهدیدات نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی غیرقابل قبول است و روز جمعه خواستار خویشتنداری شد.

یک «مقام دوم ایرانی» روز یکشنبه به رویترز گفت ایران تلاش دارد حمایت بیشتری از روسیه جلب کند، اما نسبت به تعهد واقعی مسکو به متحد خود بدبین است. او افزود که این موضوع «بستگی به نوع روابط» میان ترامپ و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دارد.

در همین حال روز یکشنبه، محمد باقری، رئیس ستادکل نیروهای مسلح جموری اسلامی در ارتباط با تهدید حمله نظامی به تأسیسات ایران گفت: «به‌گونه‌ای طرح‌ریزی کرده‌ایم که در صورت لزوم، از هنگام صدور فرمان» رهبر جمهوری اسلامی، «در کمترین زمان ممکن» پاسخ داده شود و افزود که «پاسخ ما به هرگونه تعرض به حریم و منافع جمهوری اسلامی ایران کوبنده و جبران‌ناپذیر خواهد بود.»

دونالد ترامپ گفته که ترجیح می‌دهد به توافقی دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران دست یابد تا این‌که وارد رویارویی نظامی شود، و اعلام کرده که نامه‌ای به علی خامنه‌ای نوشته و پیشنهاد گفت‌وگو داده است.

محمد باقری در مورد محتوای پاسخی که جمهوری اسلامی به نامه ترامپ داده، گفت که در آن آمده که «ما آغازگر جنگ نیستیم؛ هرگونه تهدید را با تمام قوا پاسخ خواهیم داد؛ به دنبال آرامش در منطقه هستیم؛ در مسئلهٔ هسته‌ای به دنبال سلاح نیستیم و نیازهای ملت خودمان را در هسته‌ای دنبال می‌کنیم؛ مذاکره مستقیم نخواهیم کرد، اما مذاکره غیرمستقیم ایرادی ندارد؛ شما بدقول‌ترین و بدعهدترین طرف در مذاکرات گذشته بودید و لذا هیچ اعتمادی به شما وجود ندارد.»

فرصت دوماهه

«مقام بلندپایه ایرانی» روز یکشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که دور اول گفت‌وگوهای غیرمستقیم می‌تواند شامل میانجی‌گری عمان و رفت‌وآمد نمایندگان این کشور بین هیئت‌های ایرانی و آمریکایی باشد. بر اساس این گزارش، «علی خامنه‌ای به وزیر خارجه، عباس عراقچی یا معاون او، مجید تخت‌روانچی، اختیار داده است تا در هرگونه مذاکره‌ای در مسقط شرکت کنند».

سخنگوی دولت عمان به درخواست رویترز برای اظهار نظر در این زمینه پاسخ نداده است.

با این حال، «مقام بلندپایه ایرانی» طرف گفت‌وگو با رویترز «باور دارد که برای دستیابی به توافق حدود دو ماه فرصت وجود دارد، زیرا نگرانی‌هایی مطرح است مبنی بر این‌که اسرائیل ممکن است در صورت طولانی شدن مذاکرات، حمله‌ای را آغاز کند» یا «تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران به‌طور ناگهانی و کامل بازگردد تا مانع از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود».

ایران می‌گوید قصد ساخت سلاح هسته‌ای را ندارد، اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار داده که ایران به‌طور چشم‌گیری غنی‌سازی اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد افزایش داده است، که به سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک است.

کشورهای غربی می‌گویند هیچ ضرورتی برای غنی‌سازی اورانیوم تا این سطح در برنامه‌های غیرنظامی وجود ندارد و هیچ کشور دیگری بدون ساخت بمب هسته‌ای به چنین سطحی از غنی‌سازی دست نیافته است.

علیرضا حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، روز دوشنبه تلویحاً گفته بود که پایگاه‌های آمریکا در منطقه ممکن است در هرگونه درگیری هدف حمله قرار گیرند.

پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در حمله پهپادی دی ۹۸ آمریکا در بغداد، ایران پایگاه‌های آمریکایی در عراق را هدف قرار داد.

در همین حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، قرار است روز دوشنبه ۱۸ فروردین در کاخ سفید با دونالد ترامپ درباره موضوعاتی از جمله ایران گفت‌وگو کند.

یک روز پیش از آن نیز وبسایت اکسیوس به نقل از منابع خود گزارش داده بود که آقای نتانیاهو احتمال دستیابی به توافق هسته‌ای بین آمریکا و ایران را «بسیار اندک» می‌داند و می‌خواهد با رئیس‌جمهور آمریکا درباره حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران در صورت شکست دیپلماسی گفت‌وگو کند.

خبرگزاری بلومبرگ روز شنبه در گزارشی نوشت که اسرائیل نسبت به مذاکرات احتمالی بین آمریکا و ایران بدبین است «اما در حالی که ارتش خود را برای حمله احتمالی آماده می‌کند مراقب است به طور علنی با ترامپ مخالفت نکند».

بی‌بی‌سی: پنتاگون اعلام کرد آمریکا هواپیماهای جنگی بیشتری را برای تقویت نیروهایش به خاورمیانه اعزام کرده است. در همین حال عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس بر کارایی «تعامل دیپلماتیک» تاکید کرد و نوشت «باید برای همه روشن شود که اصولاً چیزی به نام “گزینه نظامی” وجود ندارد، چه رسد به “راه حل نظامی”.»

پنتاگون دیروز سه‌شنبه در بیانیه‌ای کوتاه اعلام کرد با دستور پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیروهای آمریکایی در خاورمیانه تقویت شدند. اما در این بیانیه مشخص نشده است که چه نوع هواپیماهایی به منطقه رفته‌اند و دقیقا کجا مستقر شده‌اند.

در همین حال، عباس عراقچی در پستی در شبکه ایکس نوشت «آمریکا شاید علاقه‌ای به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ نداشته باشد. اما آن توافق متضمن یک تعهد کلیدی از سوی ایران است که همچنان پابرجاست و حتی آمریکا – که خارج از توافق است – از آن منتفع شده.»

او در این پیام نوشت «ایران بار دیگر تاکید می‌کند که هیچگاه و تحت هیچ شرایطی به دنبال جستجو، تولید و یا به دست آوردن سلاح هسته‌ای نخواهد بود.»

وزیر خارجه ایران در بخش دیگری از این پست در شبکه اجتماعی ایران نوشت «تعامل دیپلماتیک در گذشته کارایی خود را نشان داده و هنوز هم می‌تواند کارساز باشد. اما، باید برای همه روشن شود که اصولاً چیزی به نام “گزینه نظامی” وجود ندارد، چه رسد به “راه حل نظامی”.»

اظهارات آقای عراقچی در حالی بیان می‌شود که رویترز به نقل از مقام‌های آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد در حدود یک هفته گذشته، شش بمب‌افکن بی-۲ به پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره دیگو گارسیا در اقیانوس هند منتقل شده‌اند.

افزایش توانایی نظامی آمریکا در حالی است که جدل لفظی با ایران در روزهای گذشته تشدید شده است و عملیات این کشور علیه حوثی‌ها در یمن پس از دو هفته همچنان ادامه دارد.

شان پارنل سخنگوی پنتاگون در بیانیه‌ای اعلام کرد: «اگر ایران یا نمایندگان آنها علیه پرسنل و منافع آمریکایی تهدیدی در منطقه ایجاد کنند، ایالات متحده اقدام قاطعانه‌ای برای دفاع از مردم خود انجام خواهد داد.»

فرماندهی راهبردی ارتش آمریکا به رویترز گفت درباره تعداد بمب‌افکن‌های بی-۲ و همچنین تعداد و تمرینات در دیگو گارسیا اظهار نظری نمی‌کند.

این در حالیست که آمریکا توان نظامی زیادی در خاورمیانه مستقر کرده است و گزارش شده به‌زودی دو ناو هواپیمابر به این منطقه اعزام خواهند شد.

دونالد ترامپ روز یکشنبه تهدید کرد اگر ایران با آمریکا به توافق هسته‌ای جدید نرسد «بمباران» خواهد شد و این احتمال هم وجود دارد که «مثل چهار سال پیش تعرفه‌های ثانویه» در نظر بگیرد. این اظهارات با واکنش گسترده‌ای همراه شد.

آیت‌الله خامنه‌ای دو روز پیش در سخنرانی خود به مناسبت نماز عید فطر گفت: «تهدید می‌کنند شرارت خواهند کرد. اما اینکه شرارتی انجام بگیرد، ما خیلی اطمینان نداریم. احتمال زیاد نمی‌دهیم از بیرون شرارتی انجام بگیرد. اما اگر از بیرون شرارتی انجام بگیرد ضربه محکم سختی خواهند خورد.»

پیش از آن نیز محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران هشتم فروردین پیش از برگزاری نماز جمعه گفت در صورتیکه آمریکا به خاطر عدم دستیابی به توافق هسته‌ای جدید، تهدید نظامی‌اش را علیه ایران اجرایی کند، پایگاه‌های آمریکا و متحدانشان در منطقه «در امان» نخواهند بود: «اگر آمریکایی‌ها به حریم ایران تعرض کنند مثل جرقه‌ای در انبار باروت است که کل منطقه را منفجر می‌کند.»

رادیوفردا : دونالد ترامپ اعلام کرد اگر ایران درباره برنامهٔ هسته‌ای خود با آمریکا به توافق نرسد، «بمباران» خواهد شد.

اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در یک مصاحبهٔ تلفنی با شبکه خبری ان‌بی‌سی ابراز شد که این شبکه آن را روز یکشنبه ۱۰ فروردین منتشر کرد.

آقای ترامپ دربارهٔ ایران گفت: «اگر آن‌ها توافق نکنند، بمباران اتفاق می‌افتد. طوری بمباران می‌شود که قبلا هرگز مشابه آن را ندیده‌اند».

او خواستار آن شد که با توافق جدید، تضمین شود که ایران قصد رسیدن به سلاح هسته‌ای را ندارد.

آقای ترامپ همچنین تهدید به وضع «تعرفه‌های ثانویه» علیه ایران کرد و در عین حال خبر داد که مقام‌های آمریکا و ایران «در حال گفت‌وگو هستند».

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز هشتم فروردین گفت که ترجیح می‌دهد با تهران دربارهٔ برنامه هسته‌ایش به توافق برسد اما اگر چنین نشود، اتفاقات خیلی خیلی بدی برای ایران در راه خواهد بود.

آقای ترامپ اواخر بهمن اعلام کرد ترجیح او این است که با ایران به توافق برسد تا این‌که «شدیداً آن را بمباران کند» و همچنین وعده داد اگر توافقی انجام شود، اسرائیل ایران را بمباران نخواهد کرد.

او در ادامه و روز ۱۷ اسفند اعلام کرد نامه‌ای برای علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در زمینهٔ مذاکره برای توافق هسته‌ای جدید با ایران نوشته و سپس اعلام کرد: «به لحظات نهایی رسیده‌ایم. نمی‌توانیم اجازه بدهیم که به سلاح اتمی دست یابند».

این در حالی است که روز یکشنبه رئیس‌جمهور ایران خبر داد پاسخ رهبر جمهوری اسلامی به نامه دونالد ترامپ تحویل عمان شده و به دست طرف آمریکایی نیز رسیده است.

او اعلام کرد علی خامنه‌ای با مذاکره مستقیم با آمریکا مخالفت کرده اما موافق مذاکره «غیرمستقیم» با دولت دونالد ترامپ است.

نامه رئیس‌جمهور آمریکا توسط انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات متحده عربی، به ایران تحویل داده شده بود و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، هفتم فروردین گفت که پاسخ ایران از طریق عمان برای دولت آمریکا ارسال شده است.

یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه از محتوای نامهٔ رئیس‌جمهور آمریکا روز ۲۹ اسفند به اکسیوس گفتند که ترامپ در نامه خود دو ماه به تهران برای دستیابی به یک توافق هسته‌ای جدید با واشینگتن ضرب‌الاجل داده است.

این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی یک روز بعد از آن که آقای ترامپ اعلام کرد نامه‌ای برای او ارسال کرده است، گفت که ایران با «دولت‌های قلدر» مذاکره نخواهد کرد.

ایران و شش قدرت جهانی در تیر ۱۳۹۴ به توافق هسته‌ای موسوم به برجام دست یافتند و آقای ترامپ که همواره منتقد مفاد این توافق بود در اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از برجام را اعلام کرد.

ایران تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند اما پس از خروج آمریکا از برجام از تعهدات برجامی عدول کرد و میزان غنی‌سازی اورانیوم را به ویژه در یک سال گذشته به شدت شتاب داد.

رئیس جمهور ایالات متحده می‌گوید از این‌که ولادیمیر پوتین، اعتبار و توان رهبری همتای اوکراینی‌اش را زیر سوال برده، «به شدت عصبانی و ناخشنود» است.

دونالد ترامپ روز یکشنبه دهم فروردین‌ماه همچنین با اشاره به سخنان رئیس جمهور فدراسیون روسیه دربارۀ ولودیمیر زلنسکی تأکید کرد که «ابراز چنین نظراتی، ما را به مسیر درستی نمی‌رساند».

رئیس جمهور آمریکا گفت ولادیمیر پوتین از عصبانیت و نارضایتی او آگاه است؛ اما با اشاره به «روابط بسیار خوبش با همتای روس» گفت «اگر ولادیمیر پوتین کار درست را انجام دهد، این عصبانیت به سرعت برطرف خواهد شد».

پیشتر خبرگزاری فرانسه گزارش داده بود که ولادیمیر پوتین روز جمعه هشتم فروردین خواستار تشکیل یک دولت انتقالی در اوکراین شده بوده است؛ موضوعی که در عمل به معنای کنار گذاشته‌شدن ولودیمیر زلنسکی از قدرت خواهد بود.

دونالد ترامپ در گفت‌وگویی تلفنی با شبکۀ‌ خبری ان‌بی‌سی گفت «اگر نتوانیم با روسیه به توافقی برای توقف خون‌ریزی در اوکراین دست پیدا کنیم، و اگر به این نتیجه برسم که مقصر این موضوع، روسیه بوده است، که البته الزاماً این‌طور نخواهد بود، اما اگر به چنین نتیجه‌ای برسم، آنوقت تعرفه‌های ثانویه‌ای را بر همۀ نفت صادراتی روسیه وضع خواهم کرد».

رئیس جمهور آمریکا در توضیح تعرفه‌های «ثانویه» گفت، این بدان معنا خواهد بود که اگر کشوری دیگر از روسیه نفت بخرد، فرصت کار و تجارت در ایالات متحده را از دست خواهد داد. دونالد ترامپ همزمان هشدار داد که اگر توافق آتش‌بس حاصل نشود، ظرف یک‌ماه تحریم‌های ثانویه علیه روسیه اجرایی خواهند شد.

رئیس جمهور ایالات متحده در عین حال یادآوری کرد که قرار است طی روزهای آتی، بار دیگر با ولادیمیر پوتین صحبت کند.

سخنان تازۀ دونالد ترامپ در حالی مطرح شد که او پیشتر با انتقاد تند از ولودیمیر زلنسکی گفته بود «از عملکرد او در زمینۀ ادارۀ جنگ خسته شده است». رئیس جمهور آمریکا حتی همتای اوکراینی‌اش را،‌ به‌دلیل برگزارنکردن انتخابات، «دیکتاتور» خوانده بود.

هفتۀ پیش روسیه و اوکراین برای توقف عملیات نظامی در دریای سیاه و علیه زیرساخت‌های انرژی یکدیگر توافق کرده بودند. توافقی که هر دو کشور، طرف مقابل را به نقض آن متهم می‌کنند.

بی‌بی‌سی: دونالد ترامپ روز جمعه هشدار داد که در صورت عدم توافق هسته‌ای، «اتفاقات بسیار بدی» برای ایران رخ خواهد داد. هشدار دونالد ترامپ پس از آن منتشر می‌شود که امروز مقام‌های ایران درباره لحن تهدیدآمیز نامه رئیس جمهوری آمریکا به ایران، هشدار داده بودند.

اکنون دونالد ترامپ در دفتر خود در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ایران در فهرست مسائل مورد توجه من است و به همین خاطر اخیرا برای آنها نامه‌ای نوشتم. آنها باید در هر صورت به تصمیم برسند.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اوایل این ماه گفته بود که نامه‌ای به آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ارسال کرده است. ایران هم به تازگی اعلام کرد که پاسخ این نامه را از طریق عمان به آمریکا ارسال کرده است.

اکنون رئیس جمهوری آمریکا در تازه‌ترین اظهارنظرش بار دیگر تکرار کرد «ترجیح اصلی من این است که با ایران به توافق برسیم. اینها را نه از روی ضعف می‌گویم و نه از موضع قدرت. اما اگر به نتیجه‌ای نرسیم، اتفاقات بسیار بسیار بدی برای ایران رخ خواهد داد.»

رئیس جمهوری آمریکا ضمن صدور دستور «فشار حداکثری» علیه ایران، در هفته‌های گذشته هشدار داده بود که «دو راه برای برخورد با ایران وجود دارد: راه نظامی یا توافق.»

قالیباف در مراسم روز قدس: تعرض به حریم ایران کل منطقه را منفجر می‌کند

ساعتی پیش محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران گفت در صورتی که آمریکا به خاطر عدم دستیابی به توافق هسته‌ای جدید، تهدید نظامی خود علیه ایران را اجرایی کند، پایگاه‌های آمریکا در منطقه «در امان» نخواهند بود.

رئیس مجلس ایران در سخنرانی امروز (جمعه ۲۸ مارس‌- ۸ فروردین) خود پیش از برگزاری نماز جمعه گفت «آمریکایی‌ها اگر به حریم ایران تعرض کنند مثل جرقه‌ای در انبار باروت است که کل منطقه را منفجر می‌کند.» او سپس هشدار داد «آن وقت پایگاه‌های آنها و متحدانشان در امان نخواهد بود.»

او در سخنرانی خود گفت که «مذاکره همراه با تهدید یعنی مذاکره نمایی برای تحکم کردن و تحمیل کردن خواست‌هایشان بر ما» و افزود «سردمداران آمریکا می خواهند نه فقط منافع اقتصادی ملت ایران را نادیده بگیرند بلکه امکانات دفاعی ما را می خواهند بگیرند برای همین از مذاکره دم می زنند منظور آنها از مذاکره تحکم برای خلع سلاح ایران است.»

آقای قالیباف همچنین گفت «مذاکره برای قبول اجباری خواست دشمن، مقدمه جنگ است.»

پیش از این رهبر ایران، درخواست‌های آقای ترامپ مبنی بر مذاکره را «فریبکارانه» توصیف کرده بود.

عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران هم روز گذشته (پنجشنبه ۷ فروردین) گفته بود که مذاکره بدون آنکه واشنگتن به سیاست «فشار حداکثری» خود پایان دهد، غیر ممکن است.

این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که تهران اعلام کرد به نامه رئیس‌جمهور آمریکا درباره مذاکره پاسخ داده است.

عراقچی: در نامه ترامپ هم تهدید وجود دارد و هم تلاش شده پنجره‌ای برای

دیپلماسی باز شود

توضیح تصویر، عباس عراقچی در جریان تظاهرات روز قدس و نماز جمعه

عباس عراقچی هم امروز جزئیات بیشتری از نامه دونالد ترامپ را اعلام کرد. بنابر اعلام وزیر خارجه ایران، این کشور نامه دونالد ترامپ را به دقت بررسی کرده است و از طریق عمان «پاسخ مناسبی» ارسال کرده است.

او گفت «این نامه ابعاد مختلفی دارد و بخش‌هایی از این نامه تهدید دارد و ما اجازه نمی‌دهیم هیچکسی با زبان تهدید با مردم ایران صحبت کند.»

آقای عراقچی اضافه کرد «البته در این نامه تلاش شده پنجره‌ای برای دیپلماسی باز شود.»

محمدکاظم آل صادق، سفیر ایران در بغداد هم امروز در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی عراقی گفته است انحلال گروه‌های «مقاومت» و حشد شعبی که یک نهاد نظامی عراقی است، از جمله موارد نامه اخیر دونالد ترامپ به رهبر ایران بوده است. او گفت که درخواست انحلال حشد شعبی به ایران مرتبط نیست و این گروه‌ها بخشی از سیستم امنیتی دولت عراق‌اند.

محمد شیاع سودانی نخست وزیر عراق هم گفت «هیچ درخواستی مبنی بر انحلال حشد شعبی دریافت نکرده است و هیچ کشوری هم نمی‌تواند عراق را مجبور به این کار کند.»

در ادامه پاسخ‌ها به نامه دونالد ترامپ، آقای قالیباف هم در سخنان امروز خود گفته است «در نامه دونالد ترامپ هیچ حرفی از رفع تحریم نیست. رفتار آمریکا در این نامه رفتار آمریکایی گنده لاتی‌ است.»

علی شمخانی مشاور سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای هم امروز گفت «پاسخی که ایران در این نامه داده «خویشتندارانه» است.»

علی شمخانی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ایران در ادامه گفته است «ایران همواره گفتگوهای غیرمستقیم با آمریکایی‌ها داشته است، لذا در این نامه گفته شده است که ایران برای گفتگوهای غیرمستقیم آمادگی دارد و در صورتی که گفتگوها از موضع برابر باشد، آمادگی وجود دارد که گام‌های بعدی برای گفتگو نیز برداشته شود.»

دونالد ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش از توافق هسته‌ای سال میان ایران و قدرت‌‌های جهانی در سال ۲۰۱۵ (برجام) خارج شد. او در همان زمان تحریم‌های گسترده‌ای را هم علیه ایران به اجرا گذاشت.

ایران در واکنش به خروج آمریکا از توافق، قانونی را به اجرا گذاشت سطح غنی‌سازی اورانیوم را مرحله به مرحله افزایش داد و از توافق‌های مندرج در برجام عبور کرد.

قدرت‌های غربی ایران را به تلاش مخفیانه برای دستیابی به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای متهم می‌کنند، اما ایران می‌گوید برنامه هسته‌ای‌اش صلح‌آمیز است.

مقام‌های ایرانی اظهارات امروز خود را در «روز قدس» در تهران بیان کردند که حکومت هر ساله با هدف حمایت از فلسطینی‌ها برگزار می‌کند.

در این تظاهرات حاضران پلاکاردهایی با شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» حمل می‌کردند.

علاوه بر تهران این تظاهرات در شهرهای دیگر ایران هم جریان داشت.

ایران اینترنشنال:موسسه تحقیقاتی آلما در اسرائیل با انتشار تصاویر ماهواره‌ای خبر داد جمهوری اسلامی پوشش پدافند هوایی خود را در اطراف تاسیسات نظامی پارچین و خجیر تقویت کرده است. کانال ۱۴ اسرائیل نیز گزارش داد این دو مرکز می‌توانند اهدافی مهم برای حمله احتمالی اسرائیل یا آمریکا در نظر گرفته شوند.

موسسه آلما در همین رابطه در شبکه ایکس نوشت: «در جنوب‌شرقی تهران، شمار زیادی از سامانه‌های موشکی پدافند هوایی و رادارها برای حفاظت از دو مرکز نظامی کلیدی مستقر شده‌اند: مجتمع تولید موشک خجیر و مجتمع هسته‌ای پارچین. خجیر مرکز اصلی توسعه برنامه موشک بالستیک ایران است و پارچین به‌عنوان مرکزی برای پیشبرد برنامه تسلیحات هسته‌ای ایران شناخته می‌شود.»

این موسسه افزود تاسیسات پارچین و خجیر در حمله آبان‌ماه اسرائیل متحمل «خسارات محدودی» شدند، اما پس از بازسازی همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

به گزارش موسسه آلما، برخی از سامانه‌های پرتعداد دفاع هوایی مستقر در این دو مرکز نظامی از حمله آبان‌ماه اسرائیل در امان ماندند و آسیب ندیدند.

جنگنده‌های ارتش اسرائیل بامداد پنجم آبان به ده‌ها هدف نظامی در ایران حمله کردند.

بر اساس گزارش‌ها، اسرائیل تقریبا تمام پدافند هوایی جمهوری اسلامی، از جمله سامانه‌های موشکی اس-۳۰۰، را در این عملیات نابود کرد.

تصاویر شرکت ماهواره‌ای پلنت‌ لبز (Planet Labs) و یک شرکت دیگر که ششم آبان منتشر شد، نشان داد سایت‌های تولید موشک، تاسیسات ترکیب‌کننده سوخت موشک و اماکن توسعه تسلیحات هسته‌ای جمهوری اسلامی از جمله اهداف اسرائیل در این عملیات بودند.

بر اساس این تصاویر، تاسیسات هسته‌ای طالقان در ۱۵ کیلومتری سد جاجرود، سه ساختمان دیگر در ارتباط با تولید موتور موشک، مجتمع نظامی بزرگ پارچین و دو ساختمان در مجتمع خجیر در نزدیکی تهران در این حملات هدف قرار گرفتند.

وب‌سایت اکسیوس ۲۵ آبان گزارش داد در این عملیات همچنین یک مرکز تحقیقاتی فوق‌سری مرتبط با تسلیحات هسته‌ای حکومت ایران در پارچین ویران شد.

رادیوفردا: کاخ سفید ساعاتی پس از مخالفت رهبر جمهوری اسلامی با پیشنهاد رئیس جمهور ایالات متحده برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران بار دیگر یادآور شد که تهران با یکی از دو گزینه نظامی یا توافق روبه‌رو است. سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید شامگاه شنبه ۱۸ اسفند گفت همان طور که دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرده، برای مواجهه با ایران دو گزینه نظامی یا توافق مطرح است.

برایان هیوز افزود: «امیدواریم که رژیم ایران مردم و بهترین منافع خود را بر تروریسم مقدم دارد».

علی خامنه‌ای شامگاه شنبه بار دیگر با مذاکره و پیشنهاد جدید آمریکا مخالفت کرد و گفت: «توقعات جدید قطعا از طرف ایران تامین نخواهد شد».

دونالد ترامپ روز جمعه بار دیگر خواستار مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران شد و گفت نامه‌ای برای علی خامنه‌ای فرستاده است.

او همچنین در گفت‌وگوی دیگری با خبرنگاران افزود که در مورد مسئله ایران «خیلی خیلی زود اتفاقاتی می‌افتد»، «روزهای جالبی در پیش است» و «به حرکات نهایی رسیده‌ایم».

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز شنبه در اظهار نظری کوتاه گفت: «هنوز نامه‌ای نرسیده است.»

دونالد ترامپ بارها گفته است که به هیچ وجه اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نخواهد داد اما مذاکره برای حصول یک توافق هسته‌ای معتبر و قابل راستی‌آزمایی را بر اقدام نظامی ترجیح می‌دهد.

آقای ترامپ اواسط بهمن یک یادداشت ریاست‌جمهوری برای از سرگیری فشار حداکثری بر ایران را امضا کرد، اما گفت امیدوار است که نیازی به اجرای این یادداشت نباشد و با تهران توافق حاصل شود.

پیش از سخنرانی علی خامنه‌ای نیز مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حضور او گفت: «دشمنان هر تهدیدی بکنند ما نباید جا خالی کنیم، ما قادریم بر همه مشکلات غلبه کنیم.»

او هفته گذشته گفته بود که شخصا موافق مذاکره با آمریکا بوده و اعتقاد داشته که گفت‌وگو با ایالات متحده مشکلات را حل می‌کند، اما پس از منع علی خامنه‌ای این دیدگاه را کنار گذاشته است.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود همچنین به قدرت‌های اروپایی تاخت و آنها را به دلیل انتقادهایشان از برنامه هسته‌ای ایران «بی چشم و رو» خواند.

او در عین حال در موضوع مذاکره بدون اشاره به جزئیات گفت: «احتمالا در یک جاهایی بحث کنیم.»

اتحادیه اروپا بارها از گسترش برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرد و در تازه‌ترین مورد نیز ۱۵ اسفند در بیانیه‌ای بار دیگر بر مخالفت جدی با دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.

در این بیانیه با اشاره به «افزایش قابل توجه سرعت و خلوص غنی‌سازی اورانیوم و انباشت آن در ایران»، اعلام شد که جمهوری اسلامی به شدت از تعهدات برجامی‌اش «فاصله» گرفته و به دانشی «غیر قابل بازگشت» دست یافته است.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۹۸ نیز پیام دونالد ترامپ را که توسط نخست وزیر وقت ژاپن ارسال شده بود رد کرد و تاکنون بر موضع خود درباره عدم مذاکره با آمریکا پافشاری کرده است.

با این حال گمانه‌زنی‌هایی از تلاش مسکو برای وساطت در حل‌وفصل پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی بین ایران و آمریکا مطرح شده‌ و مقام‌های مسکو و واشینگتن نیز آن را تایید کرده‌اند.

در هفته‌های اخیر و به دنبال دو بار مخالفت صریح علی خامنه‌ای با مذاکره با آمریکا ارزش پول ملی ایران همچنان به روند نزولی خود ادامه داده است.

پیش از سخنرانی قبلی علی خامنه‌ای در ۱۹ بهمن بهای هر دلار آمریکا در بازار ارز ایران نزدیک به ۸۵ هزار تومان بود و بلافاصله پس از آن جهش یافت و تا مرز ۹۵ هزار تومان نیز رسید.

با این حال در روزهای اخیر بهای دلار کمتر از ۹۰ هزار تومان معامله می‌شد اما روز شنبه و پس از سخنرانی دوم رهبر جمهوری اسلامی اکنون به بالای ۹۱ هزار تومان رسیده است.