اخبار

دویچه‌وله: نخست‌وزیر و وزیر خارجه اسرائیل از ایالات متحده خواستند سپاه پاسداران را فهرست سازمان‌های تروریستی حذف نکند. مطابق برخی گزارش‌ها احتمال دارد دولت بایدن برای احیای برجام حذف سپاه از این فهرست را بررسی کند.

نفتالی بنت و یائیر لاپید در بیانیه مشترکی دولت آمریکا را فراخواندند که در جریان توافق احتمالی برای احیای برجام از حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی ایالات متحده خودداری کند.

نخست‌وزیر و وزیر خارجه اسرائیل می‌گویند به باور آنها سپاه یک سازمان تروریستی است که در قتل هزاران نفر، از جمله شماری از شهروندان آمریکایی دست داشته است.

بنت و لاپید در این بیانیه که جمعه ۱۸ مارس (۲۷ اسفند) در وب‌سایت وزارت خارجه اسرائیل منتشر شد تاکید کرده‌اند باور این مسئله سخت است که دولت بایدن در ازای “وعده تو خالی” آسیب نرساندن به آمریکایی‌ها، سپاه پاسداران را دیگر یک سازمان تروریستی ارزیابی نکند.

زمزمه‌های نهایی شدن توافق وین

این بیانیه در حالی منتشر شد که در روزهای اخیر زمزمه نهایی شدن مذاکرات احیای برجام در وین بیش از پیش به گوش می‌خورد.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز چهارشنبه گفته بود مذاکرات وین نزدیک به نهایی شدن است. او می‌گوید هنوز مسائلی باقی مانده که واشنگتن معتقد است می‌توان آنها را حل کرد.

بنابر گزارش‌ها مسائلی که هنوز درباره آن توافق نهایی انجام نشده برخی درخواست‌های جمهوری اسلامی از جمله خارج کردن سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری پیشین آمریکا سال ۲۰۱۹ و یک سال پس از امضای فرمان خروج ایالات متحده از توافق هسته‌ای، سپاه پاسداران را به فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی اضافه کرد.

برخی منابع گفته‌اند دولت بایدن موافقت کرده اگر جمهوری اسلامی درباره کاهش تنش در منطقه و توقف اقدام سپاه علیه منافع آمریکا و متحدانش تعهد دهد، آمادگی دارد حذف احتمالی این نهاد از فهرست گروه‌های تروریستی را بررسی کند.

هشدار اسرائیل درباره “وعده‌های توخالی”

نخست‌وزیر و وزیر خارجه اسرائیل در بیانیه مشترک خود می‌گویند اطمینان دارند که آمریکا نزدیک‌ترین متحدان خود را به ازای “وعده‌های توخالی تروریست‌ها” رها نمی‌کند.

بنت و لاپید در بیانیه مشترکشان نوشته‌اند سپاه پاسداران همان حزب‌الله لبنان، جهاد اسلامی باریکه غزه، حوثی‌ها یمن و گروه‌های شبه‌نظامی در عراق است و ضروری است از فهرست سازمان‌های تروریستی حذف نشود.

با وجود اختلاف‌های باقی مانده در مذاکرات وین که هنوز درباره آنها به طور رسمی گزارشی منتشر نشده، همه طرف‌ها نسبت به نزدیک بودن توافق نهایی ابراز خوش‌بینی می‌کنند.

پیتر استانو، سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز جمعه در یک نشست خبری در بروکسل گفت اگر نسبت به نهایی شدن توافق خوش‌بینی وجود نداشت تلاش‌ها در این مسیر متوقف می‌شد.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هماهنگ کننده ارشد مذاکرات احیای برجام است و معاون او انریکه مورا هماهنگی مذاکرات وین را بر عهده درد.

دور هشتم گفت‌وگوهای وین از ششم دی ماه آغاز شد و سه کشور اروپایی طرف توافق و آمریکا بارها تاکید کرده‌اند فرصت زیادی برای نهایی کردن توافق وجود ندارد.

هدف مذاکرات وین بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای و از سرگیری اجرای تعهدات برجامی از سوی جمهوری اسلامی عنوان می‌شود اما برخی مسائل مطرح شده در روزهای گذشته ارتباط مستقیمی با مفاد توافق هسته‌ای ندارد.

“عوامل خارجی” وقفه در مذاکرات وین

جوزپ بورل، جمعه گذشته در یک پیام توئیتری نوشت: «به دلیل عوامل خارجی وقفه در مذاکرات وین لازم است.» او درباره این عوامل توضیح بیشتری نداده اما در ادامه نوشته، متن نهایی توافق “اساسا آماده” است و روی میز قرار دارد.

مهم‌ترین عامل خارجی توقف مذاکرات درخواست اخیر روسیه از آمریکا عنوان می‌شود. مسکو به تازگی از آمریکا خواست تضمین کتبی بدهد که پس از توافق احتمالی، روابط تجاری و اقتصادی این کشور با ایران از تحریم‌های اعمال شده به خاطر حمله به اوکراین معاف باشد.

آمریکا و کشورهای اروپایی طرف توافق هسته‌ای درخواست روسیه را بی‌ربط خوانده و بررسی آن در پیوند با مذاکرات احیای برجام را رد کرده‌اند.

برخی ناظران معتقدند حذف احتمالی نام سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی تغییر زیادی در وضعیت این نهاد ایجاد نخواهد کرد زیرا اغلب فرماندهان و موسسه‌ها و افراد مرتبط با آن مشمول تحریم‌های متفاوتی هستند که احیای احتمالی برجام به لغو آنها نمی‌انجامد.

تصاویر دیدنی از مذاکرات اتمی در هتل کوبورگ

آغاز آخرین دور مذاکرات برای کسب توافق نهایی در زمینه حل مناقشه ۱۳ ساله اتمی بین ایران و گروه ۵+۱ در هتل کوبورگ شهر وین اتریش.

صدای آمریکا: خبرنگار صدای آمریکا می‌گوید کنسولگری آمریکا در اربیل عراق بامداد یکشنبه به وقت محلی مورد حمله موشکی قرار گرفت. به گفته سوران خاطری، محلی که مورد هدف قرار گرفته ساختمان جدید و در حال احداث کنسولگری آمریکا است. هنوز کسی مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته است.

یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز در پاسخ به پرسش فرهاد پولادی، خبرنگار بخش فارسی صدای آمریکا در مورد این حمله ضمن محکوم کردن آن به عنوان «حمله‌ای ظالمانه و نمایش خشونت» گفت: «هیچ خسارت یا تلفاتی در هیچ یک از تأسیسات دولتی ایالات متحده وجود ندارد. این حادثه توسط دولت عراق و دولت اقلیم کردستان در حال بررسی است و شما را برای اظهار نظر به آنها ارجاع می دهیم.»

بر اساس گزارش‌ها، نیروهای امنیتی حکومت اقلیم کرستان راه‌های منتهی به کنسولگری ایالات متحده را مسدود کرده‌اند.

نهاد مبارزه با تروریسم اقلیم کردستان عراق گفته است از ۱۲ موشک بالستیک در حمله به اربیل استفاده شده و موشک‌ها از خارج از عراق پرتاب شده‌اند.

از سوی دیگر، نیروهای امنیتی عراق در لحظات اولیه این حمله گفتند حداقل شش موشک به کنسولگری ایالات متحده اصابت کرده است.به گزارش آسوشیتدپرس، مقامات می گویند که گزارش فوری از تلفات این حمله که اواخر روز شنبه رخ داد و خسارات مادی در منطقه وارد کرد، وجود ندارد. این مقامات به شرط ناشناس ماندن با آسوشیتدپرس و مطابق با مقررات صحبت کردند. یکی از مقامات می گوید موشک های بالستیک از ایران شلیک شده است.

«ای‌بی‌سی نیوز» هم به نقل از یک مقام رسمی آمریکا اعلام کرده موشک‌ها از ایران شلیک شده‌اند.

وال استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که «یکی از این موشک‌های شلیک شده از ایران به اربیل، به دو کیلومتری مجموعه کنسولگری برخورد کرده است.»

در نخستین واکنش‌های رسمی به این حمله، مارکو روبیو سناتور جمهوریخواه کنگره آمریکا پیکان انتقاد را به سوی ایران نشانه گرفت.

مارکو روبیو، در توییتر خود به ماه‌ها حملات ایران علیه نیروهای آمریکایی در عراق با استفاده از نیروهای نیابتی اشاره کرد و در توییتر نوشت: هدف آنها این است که خروج کامل نظامی و دیپلماتیک آمریکا از عراق را شتاب ببخشند. آقای روبیو گفته است منتظر می‌ماند تا تایید شود که حمله به اربیل «حمله‌ مستقیم» بوده است

#Iran has been launching attacks against Americans in #Iraq for months via proxies in Shia militias

Their goal is to accelerate a complete military & diplomatic U.S. departure from Iraq

Awaiting confirmation that tonight’s launch against #Erbil was a direct attack

— Marco Rubio (@marcorubio) March 13, 2022

در دیگر واکنش‌های رسمی به این حمله، لیزا مک‌لین، نماینده جمهوریخواه مجلس از ایالت میشیگان در توئیتی نوشت که «گزارشهایی در خصوص حمله به کنسولگری آمریکا در عراق از سوی نیروهای مورد حمایت ایران دریافت کردم. این تهاجم نشان می‌دهد که ما باید به مذاکرات هسته‌ای‌ ایران همین الان پایان دهیم. ما نباید هیچ وقت نفت ایران را بخریم.»

Seeing reports of Iran-backed attacks on the US consulate in Iraq. This aggression shows we should absolutely end all Iran Nuclear Deal negotiations now. We must also never buy Iranian oil.

— Representative Lisa McClain (@RepLisaMcClain) March 13, 2022

الن لوریا، نماینده دموکرات از ایالت ویرجینیا نیز می‌گوید که اگر صحت اخبار مربوط به حمله به کنسولگری آمریکا در اربیل تایید شود،‌‌دولت بایدن باید از مذاکرات با ایران خارج شود.

خانم لوریا با انتشار توئیتی همچنین با انتقاداز برجام با عنوان توافقی شکست‌خورده گفت که «ما نمی‌توانیم به برجام ناکام بازگردیم تا ایران را بیشتر تقویت کنیم و امنیت جهانی را به مخاطره بیاندازیم.»

I’m continuing to monitor reports of an attack on our consulate in Irbil.

If reports are accurate, the Biden Administration must withdraw its negotiations with Iran. We cannot re-enter a failed JCPOA to further empower Iran and threaten global security.

— Rep. Elaine Luria (@RepElaineLuria) March 13, 2022

همچنین به گفته سوران خاطری، خبرنگار صدای آمریکا، فرودگاە بین المللی اربیل اعلام کردە کە پروازهای این فرودگاە بە روال طبیعی در جریان است. اما این حملە خساراتی را بە ساختمان های اطراف از جملە ساختمان تلویزیون «کردستان ٢٤» وارد کردە است.

سوران خاطری می‌گوید پس از این حملە موشکی چند جنگندە بر فراز آسمان اربیل بە پرواز درآمدند و سیستم های دفاعی کنسولگری آمریکا نیز فعال شدند. گز ارش‌هایی هم از هدف قرار گرفتن پایگاە نظانی‌حریر در نزدیکی اربیل، محل استقرار نیروهای آمریکا، هم منتشر شدە است.

Explosions in Erbil pic.twitter.com/CHj8ajDmBj

— Mustafa Saadoon (@SaadoonMustafa) March 12, 2022

یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، روز شنبه به رویترز گفت که در پی این حمله هیچ تلفاتی به ارتش آمریکا وارد نشد. تلویزیون دولتی عراق هم به نقل وزیر بهداشت در استان کردستان عراق اعلام کرد که این انفجارها تلفات جانی نداشته است.

استاندار اربیل با تایید شلیک چندین موشک گفته مشخص نیست هدف این حملات کنسولگری آمریکا بوده یا فرودگاه بین‌المللی این شهر. وی با حضور در محل برخورد موشکها اعلام کرد که پلیس ضد تروریسم کردستان به زودی ابعاد این حمله‌ به گفته او «تروریستی» را بە اطلاع عموم خواهد رساند.

خبرگزاری رسمی عراق از وقوع پنج انفجار در نتیجه این موشک‌پرانی خبر داده و ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز تصاویری از چندین انفجار بزرگ را نشان می‌دهند.

مقتدی صدر، روحانی پرنفوذ شیعه عراقی، در توییتی این حمله را محکوم کرده است. او نوشت: اربیل زیر آتش شرمساران و بازندە ھا است.

مسرور بارزانی رئیس اقلیم کردستان نیز حمله به چندین منطقه در اربیل را محکوم کرد. بارزانی در بیانیه‌ای که خبرگزاری عراق (INA) منتشر کرد گفت: « اربیل در برابر ترسوها سر تعظیم فرود نخواهد آورد. من حمله تروریستی که در چندین منطقه در اربیل رخ داد را به شدت محکوم می‌کنم.»

مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق هم گفت: «حمله ای که شهر عزیز اربیل را هدف قرار داد و ساکنان آن را به وحشت انداخت، حمله ای به امنیت مردم ماست. ما تحولات اوضاع را با برادر رئیس دولت اقلیم کردستان پیگیری کرده ایم و نیروهای امنیتی ما این حمله را بررسی خواهند کرد و هرگونه آسیبی به امنیت شهرهایمان و امنیت شهروندانمان را برطرف خواهیم کرد.»

این حمله چند روز پس از حمله اسرائیل به دمشق در سوریه انجام شد که دو تن از نیروهای شبه نظامی سپاه پاسداران ایران را کشتند.

برخی منابع خبری می‌گویند این حمله ممکن است به تلافی کشته شدن دو فرمانده سپاه پاسداران ایران در سوریه باشد.

نشریه اسرائیلی جروزالم‌پست در گزارشی درباره این حادثه با ارجاع به منابع امنیتی عمومی و مستقل و ویدئوهای منتشر شده توسط کاربران ایرانی، ارزیابی کرده‌است که مبدا شلیک دستکم یکی از این موشک‌ها،‌ پایگاه خاص‌آباد (خاصبان) در ممقان استان آذربایجان‌شرقی ایران است.

geolocation of a video showing missiles launched from Khasabad https://t.co/vChFIzfNcX https://t.co/gShLvpArI0 pic.twitter.com/iDWucRCdeM

— Samir (@obretix) March 12, 2022

جیسون برادسکی، مدیر سیاست‌گذاری سازمان «اتحاد علیه ایران هسته‌ای»، با انتشار توئیتی نوشته است که تقارن تاریخ شلیک این موشک با سالروز تولد قاسم سلیمانی و زمان شلیک موشک‌ها،‌ موضوعی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

برادسکی در رشته توئیتی گفت که حمله تلافی‌جویانه به پایگاه عین‌الاسد در واکنش به عملیات علیه قاسم سلیمانی، در همین ساعت و با استفاده از همین نوع موشک‌های فاتح-۱۱۰ انجام گرفته بود.

رادیوفردا: سپیده قلیان که به‌خاطر فعالیت‌های مدنی خود در حمایت از کارگران زندانی است، نامه‌ای را به‌تاریخ بهمن در شرح حال خود و شماری دیگر از زنان زندانی نوشته که اکنون به دست رادیوفردا رسیده است.

سپیده قلیان در پرونده اعتراضات هفت‌تپه به پنج سال حبس محکوم شد. اسفند پارسال خانم قلیان را به زندان بوشهر تبعید کردند و او پس از مدتی گزارشی با عنوان «جایی که نزدیک آخر دنیاست» درباره این زندان نوشت و منتشر کرد و به موضوعاتی چون «صیغه موقت برخی زنان نیازمند توسط زندانی‌های مرد بند مالی با هماهنگی مسئول بند» پرداخت.

خانم قلیان که اکنون در زندان اوین است، در نامۀ جدید خود که متن کامل آن در ادامه می‌آید، ضمن عذرخواهی بابت «دوربین فریبکار سازمان زندان‌ها»، به شرح حال خود و شماری از زنان زندانی دیگر پرداخته و خواسته است مردم نام این زنان را دهان‌به‌دهان بگردانند.

متن کامل نامه سپیده قلیان از بند زنان زندان اوین

پیش از سخن:

شکنجه، راهروهای دادگاه، سلول‌های انفرادی و مسیرهای طولانی تبعید از زندانی به زندانی دیگر، خلاصه‌ای از زندگی من در سال‌های اخیر است. رنج‌بارترین لحظاتِ این سال‌ها اما آن‌هایی هستند که اسباب ناامیدی عزیزان و هم‌وطنانم شدم. رنج بوشهر حقیقت خالص بود و نمی‌توانستم این رنج را ببینم و در آن زیست کنم بی‌آن‌که به هر طریقی از آن حرف نزنم؛ باری با مذاکره با زندانبان‌ و باری با انتشار گزارش از وضعیت «نسوان» زندان مرکزی بوشهر.

اما عذرخواهی می‌کنم که در این مسیر به‌دلیل فشار مضاعفی که در زندان بوشهر بر هم‌بندی‌هایم وارد شده بود، زیر بار دوربین فریبکار سازمان زندان‌ها رفتم و دلیل ناامیدی شدم. امیدوارم وضعیت مصیبت‌بار زندان بوشهر هیچ‌گاه گریبان‌گیر هیچ انسانی نشود.

تن یک تبعیدی تکه‌تکه است و حالا از تهران تا اهواز و بوشهر تکه‌‌هایی از وجود من جا مانده است.

در سپیدار زنی عرب را دیدم که مأموران پسر جوانش را کشته بودند و حق رفتن به مراسم سوگواری را هم از او سلب کرده بودند. حالا فقط فریادش را به یاد دارم: «خدایا تو خدای ما نیستی!» فریادی که در سپیدار فراموش شده، هر آن ممکن است از دهان هر کس دیگری شنیده شود.

مادرم در آخرین ملاقات‌مان در سپیدار برای فرزند به‌دنیانیامدۀ الهه درویشی شیشه شیر و مقداری وسایل دیگر آورده بود. گفت: «سپیده! بچه‌اش که به دنیا آمد، تو فرض کن طهورا و مهرا به دنیا آمده‌اند.» مادر شدن در سپیدار، وقتی که به کویری سرشار از ناامیدی در انتهای دنیا تبعید شده‌ای، یعنی فرزند و امید به دنیا آورده‌ای.

روی شکم خسته از تهمت‌ و تحقیر الهه که با درد پر شده و برآمده بود، دستی کشیدم. هنوز نمی‌دانست چرا در ۱۸ سالگی چنین عذاب سنگینی بر سر او آوار شده است. هنوز فرزند الهه را که قرار بود به زبان عربی زاده شود و از همان لحظۀ تولد مجرم و محکوم باشد ندیده بودم که نامۀ تبعیدم از راه رسید. حالا باید تکه‌پاره‌های قلبم را از سپیدار جمع می‌کردم و با دنیایی از دلتنگی به بوشهر می‌رفتم.

با مکیه که مجبور بود جزئیات رابطۀ جنسی با شوهرش را برای بازجوها تکرار کند و خواهر تنی‌ام بود، خدافظی کردم. بعدها خبر کشته شدنش به گوشم رسید. من از سپیدار که بیرون زدم، زن تبعیدی شدم و تا همین لحظه در تبعید باقی ماندم.

در تبعید روزها طولانی‌تر بود. در تبعید استخوانم خرد شد. آن‌ها هرگز نگذاشتند که به موطنم سپیدار بازگردم. آن‌ها هرگز نگذاشتند من با سپیدار یکی شوم.

هفت‌تپه را روی چشمانم گذاشته‌ام، مردم عرب و خوزستان را در قلبم. به بوشهر که تبعید شدم، زنی را دیدم به نام مهین بلند‌کرامی. مهین کردستان بود؛ چون کوه، اما فراموش‌شده، حزن‌انگیز و با زخم‌های بسیار بر تن. سرش تا قبل از مرگ روی پاهایم بود و درد می‌کشید. او را کشتند، تنها به خاطر این‌که زبان به حقیقت گشوده بود.

دیگر سکوت نه جایز بود و نه ممکن. برایتان از کودکی کفن‌پیچ و زنی عریان‌شده گفتم. از رنج جاری در زندان بوشهر که باور کردنش، حتی برای منی که شاهد بودم دشوار بود. زنی از میان جمعیت صدا زد که وقتش رسیده همدیگر را پیدا کنیم و دست‌های هم را بگیریم. راست می‌گفت. من که در یک قدمی پرتگاهی عظیم ایستاده بودم، جانی دوباره گرفتم. بی‌هیچ چون و چرایی روایت‌هایم را پذیرفتید. کنار ما ماندید. کنار هم ماندیم و دوربین‌ها و دروغ‌ها را باور نکردید.

دلایل و مستندات در پرونده آن‌قدر محرز بود که حتی در همین بی‌دادگاه‌های سرکوب و خون نیز از اتهام نشر اکاذیب در رابطه با بوشهر تبرئه شدم. بهتر است بگویم تک‌تک‌مان که همدیگر را پیدا کرده بودیم و دست همدیگر را گرفته بودیم، تبرئه شدیم.

از اوین:

حالا زنی عاشق هستم؛ بسیار عاشق. لابه‌لای بوی براده‌های چوب‌بری و بوی شیرینی‌ها، لابه‌لای مرور مقاومت عزیزانم در چند زندان عاشق‌تر هم می‌شوم. لابه‌لای رنج‌های زنی جوان و عاشقم که دوباره محکوم به بستن کوله‌بارم. تبعید! شکنجۀ رفتن از زندان به زندان دیگر.

امروز که عاشقم، شور و رقص و آزادی تمام وجودم را گرفته است. می‌خواهم برایتان از رنج‌های چند زن دیگر بنویسم. امید که زنان را به خاطر بیاورید؛ مرا نه، زنان را. نام‌شان را دهان‌به‌دهان بگردانید. امید که همراه با معشوق‌هایشان روزی در محله‌هایی که متعلق به خودشان است با زبان مادری‌شان عاشقانه‌هایشان را مرور کنند. امید که شادی از آن ما شود. در چهار سوی ایران برقصیم و به پا خیزیم.

یک: مریم حاجی‌حسینی بیش از دو سال است که در زندان است. مریم یکی از آنانی است که میان وسوسۀ رفتن و عطش ماندن، وطنش را ترجیح داد؛ بلکه بتواند سهمی در آبادانی‌اش داشته باشد. خودش به مسئولان گفته که از جایگاه کشور در جهان ناراضی‌ است، پس مانده تا کاری کند. اما جوابش بازداشت و متهم شدن به جاسوسی برای اسرائیل بود. مریم به افساد فی‌الارض و اعدام محکوم شد.

۴۱۲ روز، یعنی یک سال و چند ماه، را در خانه‌ای امن در پای کوهی -به‌گفتۀ خود مسئولین- در سلول انفرادی بوده است. در مکانی نامعلوم. از فرزندش علیرضا دور و بی‌خبر. هزار بار از خودش پرسیده چرا به آبادانی کشوری امید داشته که این‌طور کمر به نابودی دلسوزانش بسته است. پس از ۴۱۲ روز با اتهام فساد فی‌الارض بر پیشانی و حکم اعدام بر پیشانی به بند نسوان زندان اوین منتقل شده است.

حالا با ورود هر مقام مسئولی به بند نسوان زندان اوین تنها درخواستش را برای هزارمین بار به زبان می‌آورد: حتی اگر سندی یک‌خطی دال بر جاسوسی من وجود دارد، لطفاً سریع‌تر اعدامم کنید؛ نمی‌توانم دیگر، تاب تن دادن به این رسوایی را ندارم دیگر، لطفاً اعدامم کنید.

دو: نیلوفر بیانی از سی‌سالگی به اتهام جاسوسی برای موساد، سی‌آی‌ای و هر نهادی که به ذهن سپاه خطور کرده، در زندان است. کارمند سازمان ملل بوده و دانشجوی دانشگاه کلمبیا. بیش از دو سال در سلول انفرادی نگه داشته شده و دارد پنجمین سال حبسش را می‌گذراند. او را در این مدت گاهی برده‌اند به پارکینگ آپارتمان‌های خالی در گوشه و کنار شهر، گاهی به ویلایی در لواسان. بازجو نیلوفر را در پارکینگ و ویلاهای خالی چرخانده تا از او اعتراف بگیرد که جاسوس است. تحمل بیش از دو سال انفرادی و انواع و اقسام شکنجه‌ها و فشارهای روانی.

فکرش را که می‌کنی، چهار ستون بدنت می‌لرزد، همه‌چیزت شروع می‌کند به مردن و مردن و مردن، کرده و نکرده و گفته و نگفته‌ات یکی می‌شوند و بی‌اعتبار، چه اعتراف به جاسوسی باشد، چه اعتراف به قتل نفس بازجوی سر و مر و گندۀ ظاهراً زنده‌ای که دارد اعتراف تو به قتل خودش را ثبت می‌کند! نیلوفر که تمام زمان و زندگی‌اش را صرف عشق به طبیعت کرده، حالا این‌جاست و دیگر تنها از دور می‌تواند به ماهی‌ها سلام بکند.

سه: ناهید تقوی، دوتابعیتی، از آلمان به ایران آمده است. کمونیست است و سودای عدالت و آزادی دارد. اما به ۱۰ سال و هشت ماه حبس محکوم شده است. فرزندش خارج از ایران در انتظار مادر است. مادر ملاقات ندارد، اما خم به ابرو نمی‌آورد. از تماس تلفنی‌اش که برمی‌گردد، شاد است که با دختر حرف زده. دخترش نگران زندانی‌هاست. نگران هم‌بندی‌های مادرش. انگار که در زندان اوین است.

مادرش رو به من می‌کند و با چشمانی درخشان از اشک و ذوق، به من می‌گوید مریم دیگر مریم سابق نیست. دلش در اوین است. دلش با مردم ایران است. دلش در گروِ آزادی ایران است. ناهید ماه‌ها بازجویی و شکنجه را متحمل شد. به او مرخصی دادند و دوباره گرفتند که این خود مصداق شکنجه است. این‌که ناهید بتواند دخترش را، مریمش را در آغوش بکشد، معطل کم‌وزیاد شدن روابط ایران و آلمان است! ناهید کرونا گرفت و یکی از معدود کسانی بود که مرخصی برایش تعلق نگرفت. ناهید هرگز گریه نمی‌کند مگر هم‌بندی‌اش گریه کند.

چهار: زهره سرو، زندانی سلطنت‌طلب بی‌ملاقاتی محکوم به هفت سال حبس. زهره دو سال تمام در زندان قرچک بود. آزادی‌اش اما به دو ماه نکشید و دوباره بازداشت شد. زنی مقاوم و بسیار همراه همدل و مهربان. مادر بیمار زهره جز او کسی را ندارد و چشم‌به‌راه آزادی فرزندش است.

پنج: شهره (لیلا) قلی‌خانی، زندانی سلطنت‌طلب که در بی‌کسی مطلق به چهار سال و نیم حبس محکوم شده است. او را آن قدر تنها و درمانده فرض کرده‌اند که تمام دارایی‌اش، یعنی ۲۱ میلیون تومان پول رهن خانه‌اش، را هم بالا کشیده‌اند. خدا می‌داند که این زن به خاطر از دست رفتن چندرغاز پولی که پس‌انداز همۀ عمرش بود، چه ضجه‌ها زده است. فقط خدا می‌داند.

شش: گلاره عباسی مدت‌هاست که حرف نمی‌زند. فقط جیغ می‌کشد، داد می‌زند و درد می‌کشد. گلاره هم رماتیسم دارد هم آرتروز، هم از تنگی کانال نخاعی رنج می‌برد و هم پنج دیسک کمر بیرون‌زده دارد. به این‌ها درد سیاتیک و نارسایی قلبی را هم اضافه کنید، ببینید از او چه می‌ماند جز درد؟

اما کاش همه‌اش همین بود. گلاره این دردها را در بند نسوان زندان اوین تحمل می‌کند. فشارها بر زندانیان زن سلطنت‌طلب روزبه‌روز بیشتر می‌شود بی‌این‌که صدایی از کسی دربیاید. مسئولیت بخشی از این فشارها را خود ما باید گردن بگیریم، باید سکوت افکار عمومی در برابر ستم مضاعف به این زندانیان را به پرسش کشید و اجازه نداد که اختلاف‌نظر با گرایش سیاسی یک فرد منجر به نادیده گرفتن یا نفی حقوق او شود.

هفت: زهرا زهتاب‌چی قدیمی‌ترین زندانی زن زندان اوین است. او به ۱۰ سال حبس محکوم شده که ۹ سال از آن را پشت سر گذاشته است. در این مدت تنها یک بار، آن هم به دلیل ابتلا به کرونا، به مرخصی اعزام شده است. زمانی که زهرا بازداشت شد، مینا دختر کوچکش ۱۱ ساله بود. پس از بازداشت به مدت بیش از یک سال تحت بازجویی و در سلول انفرادی بود. در این مدت همسر و نرگس، دختر بزرگ‌ترش، هم بازداشت و تحت فشار قرار گرفتند. پدر زهرا یکی از قربانیان کشتار خونین زندانیان سیاسی در دهه شصت است.

هشت: سپیده کاشانی به شش سال زندان محکوم شده است. او هم مثل نیلوفر به جاسوسی متهم شده و بیش از دو سال در سلول انفرادی و زیر شدیدترین فشارها و شکنجه‌های روانی بوده است. سپیده و هومن سال‌ها با هم هم‌کلاسی و همراه و همکار و هم‌صحبت و هم‌سو و همسر و هم‌سرا و هم‌سفر و همدرد و هم‌گروه و هم‌صدا و هماهنگ و همفکر و هم‌زیست و همپا بوده‌اند. آن‌ها به خاطر همهمه‌های ناشی از توهم عده‌ای مبنی بر «همدستی»، هم‌قفس و هم‌بندِ همدیگر هستند. اما تا زمانی که سرچشمۀ جریان چرخۀ «هم»‌های سرشار آن‌ها حیات طبیعت باشد، این توهم‌ها گذرا خواهد بود.

سپیده قلیان
بهمن‌ماه ۱۴۰۰، بند زنان زندان اوین