اخبار

رادیوفردا: روزنامه فایننشال تایمز روز پنج‌شنبه، دوم آذرماه، در گزارشی به نقل از دو منبع مطلع از تحقیقات درباره حملهٔ غافلگیرانهٔ حماس به جنوب اسرائیل، نوشت که یک افسر اطلاعاتی ارشد در مقر فرماندهی جنوب اسرائیل هشدار دقیق در مورد وقوع این حمله را «سناریوی تخیلی» توصیف و به آن بی‌اعتنایی کرده بوده است.

گروه افراطی حماس، که آمریکا و اتحادیهٔ اروپا آن را یک سازمان تروریستی می‌دانند، در روز ۱۵ مهر از حصار بسیار مجهزی که اسرائیل را از نوار غزه جدا می‌کند، عبور کرد، بیش از هزار نفر را کشت و حدود ۲۵۰ نفر را گروگان گرفت.

به‌گفتهٔ دو منبع که فایننشال تایمز به نام‌شان اشاره نکرده، سربازان اسرائیلی مسئول تحلیل داده‌هایی که با تجهیزات الکترونیکی حصار امنیتی در اطراف نوار غزه جمع‌آوری می‌شود، چند هفته قبل از وقوع حمله، یک گزارش دقیق برای افسر اطلاعاتی مافوق خود در سرفرماندهی ارتش در جنوب اسرائیل ارسال کرده بودند.

یکی از این منابع که از جزئیات دقیق این گزارش مطلع است، به روزنامهٔ فایننشنال تایمز گفت در این گزارش که از طریق یک سیستم ارتباطی امن و نظامی ارسال شده بود، هشدارهای مشخص و دقیقی درج شده است، ازجمله درخصوص آموزش اعضای گروه افراطی حماس برای منفجر کردن پست‌های مرزی در چند نقطه، ورود به خاک اسرائیل و تصرف کیبوتص‌ها در نزديکی نوار غزه.

شکست در پیشگیری از این حمله که به‌گفتهٔ دولت اسرائیل ۱۲۰۰ قربانی به جا گذاشت، بزرگ‌ترین شکست اطلاعاتی این کشور از زمان حملهٔ همزمان ارتش‌های مصر و سوریه در سال ۱۹۷۳ که به جنگ یوم کیپور شهرت یافت، محسوب می‌شود.

سربازان مستقر در پست نگهبانی حصار امنیتی نوار غزه که اکثر آن‌ها زن هستند، در گزارش خود چندین ویدئو از آموزش اعضای حماس برای عملیات گروگان‌گیری نیز ضمیمه و خاطرنشان کرده بودند که به اعتقاد آن‌ها حمله‌ای بزرگ قریب‌الوقوع خواهد بود.

دلیل ارسال گزارش به سطوح عالی‌تر اداره اطلاعات ارتش اسرائیل این بود که سربازان مستقر در حصار مرزی با مراجعه به بایگانی عکس و هویت رهبران حماس در اسناد واحد ضد اطلاعات ارتش یکی از فرماندهان ارشد نظامی حماس را در آموزش اعضای این گروه شناسایی کرده بودند.

یکی از منابع مطلع ضمن تشریح جزئیات گزارش امنیتی و مکاتبات مربوط به آن به روزنامه فایننشال تایمز گفت افسر عالی‌رتبه اطلاعاتی در سرفرماندهی جنوب در پاسخ خود نوشته است که «این یک سناریوی تخیلی بیشتر نیست» و درنهایت هیچ اقدامی انجام نشده است.

به نوشته فایننشال تایمز، شبکه کان در اسرائیل نیز غروب روز پنج‌شنبه جزئیات هشدار مشابهی را گزارش کرده است که نظامیان دون‌پایه برای افسران عالی‌رتبه خود ارسال کرده بودند. طبق گزارش این رسانه، در این گزارش امنیتی در مورد احتمال سرنگون کردن هواپیما و برافراشتن پرچم حماس در خاک اسرائیل نیز هشدار داده شده بود.

منبع مطلع دوم به روزنامه فایننشال تایمز گفت جدی نگرفتن این گزارش امنیتی و احتمال تنبیه انضباطی مقامات خاطی اکنون در نهادهای امنیتی اسرائیل در حال بررسی است.

هر دو منبع مطلع خاطرنشان کردند که مباحث و تحقیقات نهادهای امنیتی اسرائیل در مورد شکست اطلاعاتی اخیر یادآور مباحث مربوط به شکست اطلاعاتی این کشور در جنگ ۱۹۷۳ است.

هر دو منبع تأکید کردند که دلیل بی‌اعتنایی به این گزارش امنیتی نه فقط تهیه آن توسط نظامیان دون‌پایه، بلکه مغایرت آن با تصور دولت اسرائیل بود که بر این تصور بود از طریق محاصره سختگیرانه نوار غزه و بمباران زیرساخت‌های نظامی حماس این گروه را مهار کرده و با تسهیل کمک‌های مالی خارجی آن را آرام و راضی نگه داشته است.

دولت اسرائیل تصور می‌کرد از آن‌جا که حمله‌ای با چنین ابعاد به یک جنگ جدی منجر خواهد شد، حماس هرگز خود را درگیر چنین جنگی نخواهد کرد.

ارتش اسرائیل در پاسخ به درخواست روزنامهٔ فایننشال تایمز برای اظهارنظر در این زمینه گفته است: «فرماندهان و سربازان در حال حاضر فقط روی شکست حماس تمرکز دارند. پس از پایان جنگ یک تحقیقات کامل برای روشن کردن تمامی جزئیات انجام خواهد شد.»

رادیوفرانسه: مقامات نظامی آمریکا تأیید کردند که یک کشتی اسرائیلی در اقیانوس هند از سوی یک پهپاد ساخت ایران هدف حمله قرار گرفته است. احتمال دارد که این حمله توسط حوثی‌های یمن انجام شده باشد.

روز شنبه ۴ آذر، شبکه عرب‌زبان المیادین خبر داد که کشتی اسرائیلی ساعاتی قبل از اجرایی شدن آتش‌بس در نوار غزه – پنج‌شنبه‌شب – هدف حمله قرار گرفته است. خبرگزاری ایرنا محل حمله را  «شمال دریای هند» نوشته که احتمالاً منظور همان اقیانوس هند است. به نوشتۀ همین منابع، کشتی باری اسرائیلی دچار آتش‌سوزی شده اما ظاهراً هیچکس آسیب ندیده است.

یک مقام نظامی آمریکایی وقوع این حمله را تأیید کرد و گفت: «یک پهپاد شاهین ۱۳۶ کشتی را هدف قرار داده و آسیب‌هایی به آن وارد کرده است.»

معلوم نیست این پهپاد توسط کدام کشور یا سازمان هدایت شده است.

خبرگزاری ایرنا یادآوری می‌کند که قبلاً حوثی‌های یمن یک کشتی اسرائیلی را «در حمایت از ملت غزه توقیف، و اعلام کرده بود که کشتی‌های صهیونیستی را هدف قرار خواهد داد.»

هفتۀ گذشته شیعیان حوثی‌ یک کشتی باری را که در اجارۀ ژاپنی‌ها بود با ۲۵ نفر از کارکنانش در دریای سرخ توقیف کردند. حوثی‌ها این نوع عملیات را به تلافی حملات اسرائیل به غزه به اجرا می‌گذارند.

پهپاد «شاهین ۱۳۶» یک نوع هواپیمای بدون سرنشین «انتحاری» است که معادل روسی آن «ژرانیوم ۲» نامیده می‌شود. این مدل پهپاد از سال ۲٠۲۱ به بعد تولید شده است.

رادیوفرانسه: خبرگزاری فرانسه روز چهارشنبه ۱۵ نوامبر خبر داد که دستگاه قضایی فرانسه قرار بازداشت بین‌المللی را برای بشار اسد صادر کرده است. رئیس جمهور سوریه متهم به مشارکت در «جنایت علیه بشریت» در پرونده حملات شیمیایی تابستان ۲۰۱۳ در سوریه است.

یک منبع قضایی به خبرگزاری فرانسه گفته است که چهار قرار بازداشت برای مشارکت در جنایت علیه بشریت و مشارکت در جنایت جنگی در مورد حملات با گاز سارین به غوطه شرقی دمشق صادر شده است. به گفته سازمان اطلاعات آمریکا، بیش از هزار نفر در حمله شیمیایی ۲۱ اوت  ۲۰۱۳ به این منطقه کشته شدند.

سه نفر دیگری که دستگاه قضایی فرانسه علیه آن‌ها حکم بازداشت صادر کرده است از این قرار هستند: ماهر اسد، برادر بشار و فرمانده لشکر چهارم ارتش سوریه که به عنوان واحد نخبه این ارتش شناخته می‌شود؛ ژنرال غسان عباس، مدیر شعبه ۴۵۰ مرکز مطالعات و تحقیقات علمی سوریه که به واسطه توسعه سلاح‌های شیمیایی شناخته شده است؛  و ژنرال بسام الحسن، افسر رابط و رئیس حراست.

بازپرس‌های واحد جنایات علیه بشریت دادگاه قضایی پاریس از آوریل ۲۰۲۱ در مورد این حملات شیمیایی که به رژیم بشار اسد نسبت داده شد، تحقیق می‌کردند. این تحقیقات پس از شکایت چندین مرکز و انجمن از جمله مرکز سوری رسانه‌ها و آزادی بیان آغاز شد.

ایجاد یک رویه قضایی تاریخی

این تحقیقات که تحت عنوان «صلاحیت فراسرزمینی» دادگستری فرانسه انجام شد، حملات انجام شده در شامگاه چهارم اوت در آدرا و دوما را نیز در بر می‌گیرد. این حملات ۴۵۰ مجروح بر جای گذاشتند.

مازن درویش، موسس و مدیر کل مرکز سوری رسانه‌ها و آزادی بیان در بیانیه مطبوعاتی خود در واکنش به صدور حکم بازداشت این چهار نفر گفت که این تصمیم یک رویه قضایی تاریخی ایجاد کرده است. او همچنین افزود: «این یک پیروزی جدید برای قربانیان، خانواده‌های آن‌ها و بازماندگان و همچنین گامی به سوی عدالت و صلح پایدار در سوریه است.»

این وکیل حقوق بشر سوریه‌ای خاطر نشان کرد که «شهادت‌های متعدد و دست اول قربانیان»، «تحلیل عمیق زنجیره فرماندهی ارتش سوریه» و همچنین «صدها سند از جمله عکس و فیلم» در این شکایت آورده شده بود.

رژیم سوریه پیش از این هم هدف چندین اقدام قانونی در اروپا و به ویژه در آلمان بوده است. در فرانسه، اولین محاکمه مقامات رژیم سوریه از ۲۱ تا ۲۴ ماه مه سال آینده در پاریس برگزار می‌شود. سه مقام ارشد رژیم بشار اسد به اتهام مشارکت در جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی، به جرم مرگ دو شهروند فرانسوی‌ سوری محاکمه خواهند شد.

جنگ داخلی سوریه که در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، تا کنون بیش از نیم میلیون کشته و میلیون‌ها آواره برجای گذاشته است.

منابع دیگر

رادیوفردا

رادیوفردا: سه مقام وزارت دفاع آمریکا گفته‌اند پایگاه‌های نظامی این کشور در عراق و سوریه از پنجشنبه هفته گذشته دست‌کم ۱۰ بار مورد حمله گروه‌های مورد حمایت ایران قرار گرفته‌اند که شمار این حمله‌ها از روز حمله حماس به اسرائیل و آغاز جنگ غزه را به ۳۸ مورد رسانده است.

شبکه ان‌بی‌سی به نقل از این مقام‌های پنتاگون نوشته است بیشتر این حمله‌ها با «پهپادهای انتحاری و راکت» صورت گرفته است و هیچیک باعث کشته شدن نیروهای آمریکایی یا آسیب به زیرساخت‌ها نشده است.

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند بیشتر حمله‌های اخیر در روزهای یکشنبه و دوشنبه انجام شده و دست‌کم ۱۹ مورد از ۳۸ حمله مذکور پس از آن انجام شد که آمریکا روز ۵ آبان به دو پایگاه مرتبط با ایران در سوریه حملات تلافی‌جویانه انجام داد.

رئیس جمهور آمریکا روز ۶ آبان در نامه‌ای به کنگره این کشور از دستور خود برای حمله به تاسیسات مورد استفاده سپاه پاسداران و گروه‌های نیابتی آن در سوریه دفاع کرد و گفت که ایالات متحده آماده است اقدامات بیشتری را براساس ضرورت برای مقابله با تهدیدات و حملات انجام دهد.

او در این نامه نوشت که دستور داده «حملات هدفمندی علیه تأسیسات در شرق سوریه» انجام شود. تأسیساتی که به گفته او «توسط سپاه پاسداران و گروه‌های وابسته به آن برای فرماندهی و کنترل، انبار مهمات و اهداف دیگر استفاده می‌شد» و مورد هدف حملات دقیق قرار گرفت.

وزارت دفاع آمریکا در همان روز اعلام کرد، ارتش ایالات متحده بامداد جمعه ۵ آبان به تلافی حملات پهپادی و راکتی به نیروهای این کشور در خاورمیانه، دو تاسیسات مرتبط با سپاه پاسداران را در شرق سوریه هدف قرار داده است.

لوید آستین در بیانیه‌ای اعلام کرد: «حملات دقیق انجام شده، اقدامی در راستای دفاع از خود و پاسخی به یک رشته حملات مداوم و عمدتاً ناموفق گروه‌های شبه‌نظامی تحت حمایت ایران علیه پرسنل آمریکایی در عراق و سوریه است که از ۲۵ مهر آغاز شد.»

سحنگوی پنتاگون نیز روز ۶ آبان با اشاره به این حملات به آمریکا در عراق و سوریه توسط ایران و سپاه پاسداران حمایت شده است، گفت آمریکا همواره حق دفاع از خود را محفوظ می‌داند و «هرگاه لازم باشد در دفاع از نیروها و منافع خود در خارج از خاک‌مان تردید نمی‌کنیم.»

جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید روز ۷ آبان تأکید کرد اگر نیروهای نیابتی ایران علیه اهداف آمریکایی دست به تهاجم بزنند، جواب متقابل دریافت خواهند کرد.

مقام‌های پنتاگون می‌گویند حملات صورت گرفته توسط نیروهای نیابتی ایران «تلاش برای ضربه زدن» به تأسیسات آمریکایی در عراق و سوریه بوده و همه آنها به هدف نخورده‌اند.

این مقام‌ها روز دوشنبه ۱۵ آبان خبر دادند تعداد افراد در خدمت آمریکا که در حملات مورد حمایت ایران مجروح شده‌اند، دست‌کم دو برابر آماری بوده پنتاگون پیش از این اعلام کرده بود. بر اساس این گزارش، دست‌کم ۴۵ آمریکایی دچار جراحات جزئی یا آسیب‌های مغزی بالقوه ناشی از ضربه به سر شده‌اند.

وزارت دفاع ایالات متحده پیش از این خبر داده بود ۲۱ تن در حملات دو هفته پیش به پایگاه التنف در جنوب سوریه و پایگاه هوایی الاسد در عراق به شکل جزئی مجروح شده‌اند.

آمریکا بعد از آغاز جنگ غزه، دو ناو هواپیمابر و چندین ناوشکن در آب‌های نزدیک به خاورمیانه مستقر کرده است و جنگنده‌های اف ۱۶ خود را به منطقه آورده است.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا روز ۱۴ آبان با پیامی «برای ایران و گروه‌های نیابتی آن» در سفری اعلام نشده به بغداد، با محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق، دیدار و گفت‌وگو کرد. آقای شیاع السودانی چند ساعت بعد از این دیدار به تهران رفت و با رهبر و رئیس‌جمهور ایران دیدار کرد.

آقای بلینکن در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره جنگ اسرائیل و حماس در روز ۳ آبان گفته بود: «ایالات متحده به‌دنبال درگیری با ایران نیست. ما نمی‌خواهیم که این جنگ گسترش یابد. اما اگر ایران و گروه‌های نیابتی آن در هرجا به پرسنل آمریکایی حمله کنند، اشتباه نکنید: ما از مردم خود دفاع می‌کنیم، ما از امنیت خود سریع و قاطع دفاع خواهیم کرد.»

با استفاده از گزارش‌های ان‌بی‌سی نیوز و رادیو فردا؛ ع.م/ م.ا

صدای آمریکا: اسرائیل‌هیوم نوشت: «یک روز قبل از سخنرانی حسن نصرالله دبیرکل حزب الله، یک فروند هواپیمای ایرانی ماهان‌ایر امروز پنج‌شنبه از فرودگاه مهرآباد تهران به سمت فرودگاه لاذقیه پرواز کرد، فرودگاهی که بخش نظامی آن تنها توسط نیروی هوایی روسیه اداره می شود.»

بنا بر این گزارش، یک هواپیمای ایرباس مدل ای ۳۴۰ ، طبق گزارشی که به دست نویسنده این مقاله رسیده، حدود پنج تن سلاح حمل کرده است.

بر اساس شهادت یک کارمند فرودگاه مهرآباد، تعداد پالت‌های سلاح این بار کمتر از محموله‌های قبلی سپاه پاسداران بود. این پالت‌ها با همراهی گارد وارد هواپیما شده و در رمپ مورد استفاده هواپیماهای جامبو به داخل هواپیما منتقل شده‌اند.

بر اساس این گزارش، یک فرضیه آن است که این محموله شامل موشک‌های شانه‌ای باشد.

اسرائیل ۲۱ اکتبر، باندهای فرودگاه دمشق و حلب را بمباران کرد تا مانع ارسال تسلیحات بیشتر از طریق ماهان‌ایر از ایران شود.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران جمعه پنجم آبان، در دیدار با دبیر کل سازمان ملل متحد نسبت به «احتمال گسترش دامنه جنگ و گشودن جبهه های جدید در منطقه» علیه اسرائیل هشدار داد.

حسین امیر عبداللهیان در دیدار با آنتونیو گوترش در نیویورک بدون اشاره به کشته شدن بیش از ۱۴۰۰ تن در پی حمله حماس به اسراییل که اکثر آنها غیر نظامی بودند، گفت: «ایران از هرگونه راه حل سیاسی که موجب توقف فوری جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی در غزه، ارسال کمک‌های مستمر انسان‌دوستانه و مقابله با کوچ اجباری مردم غزه است حمایت می‌کند.»

رهبر و مقام های جمهوری اسلامی تاکنون از کشته شدن غیرنظامیان اسرائیلی در پی حمله حماس و نیز به گروگان گرفته شدن بیش از ۲۲۰ تن به دست شبه نظامیان این گروه تحت حمایت خود انتقاد نکرده اند.

حسین امیر عبداللهیان پیشتر گفته بود: «شرایط منطقه غرب آسیا به نقطه نگران کننده ای رسیده است و هر آن احتمال خارج شدن کنترل از دست همه طرف ها وجود دارد.»

صدای امریکا: خبرگزاری‌ها شامگاه یک‌شنبه ۷ آبان از حمله مجدد آمریکا به مواضع نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در دیرالزور در شرق سوریه خبر دادند.

روزنامه جروزالم پست، با استناد به گزارش‌های اولیه رسانه‌های سوری، از جمله منابع مخالف و نیز حامی رژیم اسد، گزارش داد که نیروهای آمریکایی یکشنبه شب مواضع شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی را در البوکمال، واقع در منطقه دیرالزور در شرق سوریه، هدف قرار داده‌اند.

جروزالم پست همچنین به نقل از منابع محلی گزارش داد که ساعاتی قبل از حملات آمریکا به مواضع و تاسیسات گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی،‌ دست‌کم یک فقره حمله راکتی به نیروهای آمریکایی مستقر در دیرالزور رخ داده است.

برخی منابع رسانه‌ای در شبکه اجتماعی «ایکس» هم از حملات هوایی اسرائیل به اهدافی در جنوب سوریه در بامداد روز دوشنبه خبر دادند.

ارتش اسرائیل هم با انتشار ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که در واکنش به حملات بامداد یکشنبه علیه اسرائيل، یک هواپیمای نیروی هوایی این کشور زیرساخت‌های نظامی را در خاک سوریه هدف قرار داد.

خبرگزاری‌های حکومتی ایران، از جمله تسنیم و فارس، در واپسین ساعات یکشنبه به وقت خاورمیانه، به نقل از رسانه‌های سوری از شنیده شدن صدای انفجار از داخل پایگاه نیروهای آمریکایی در منطقه العمر در دیر الزور خبر دادند.

این خبرگزاری‌ها دقایقی بعد به نقل از «المیادین»، اعلام کردند پایگاه نظامیان آمریکایی در الشدادی در شرق الحسکه در شرق سوریه هدف قرار گرفته است.

ایالات متحده شامگاه پنجشنبه چهارم آبان نیز در واکنش به حملات مکرر شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه، مواضع و تاسیسات این شبه‌نظامیان را در شرق سوریه هدف قرار داد.

رئیس جمهوری ایالات متحده با اشاره به حمله این کشور به تأسیسات مرتبط با شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در شرق سوریه، گفت که نیروهای نظامی آمریکا در صورت لزوم «آماده‌‌اند که اقدامات بیشتری» را در ارتباط با حمله گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی به پاسگاه‌ها و مواضع آمریکا انجام دهند.

جو بایدن این موضوع را روز پنجم آبان در نامه‌ای به رهبران کنگره آمریکا اعلام کرد.

او با اشاره به حمله جنگنده‌های آمریکا به تاسیسات نظامی مرتبط با سپاه پاسداران در سوریه نوشت: «هدف از این حملات، ایجاد بازدارندگی بود و به گونه ای انجام شد که خطر تشدید تنش را محدود و از تلفات غیر نظامیان جلوگیری کند.»

رئیس جمهوری ایالات متحده اضافه کرد: «من این حملات را به منظور محافظت و دفاع از نیروهای خود، مختل کردن حملات مداوم علیه ایالات متحده و شرکای ما، و باز داشتن ایران و گروه های شبه نظامی تحت حمایت ایران از انجام یا حمایت از حملات بیشتر به نیروها و امکانات آمریکا انجام دادم.»

جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، نیز در گفت‌وگویی با شبکه خبری اِی‌بی‌سی نیوز که روز یکشنبه هفتم آبان پخش شد، با تاکید بر اظهارات جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، گفت که ایالات متحده به حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی‌اش پاسخ خواهد داد.

به گفته مقامات، از ۱۵ مهر و آغاز جنگ حماس و اسرائیل در غزه، نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه بارها هدف قرار گرفته‌اند. این حملات تاکنون باعث زخمی شدن چهار نظامی و پنج پیمانکار نظامی آمریکایی شده است.

مقامات امنیتی جمهوری اسلامی به رویترز گفته‌اند که راهبرد ایران این است که نیروهای نیابتی در خاورمیانه مانند حزب‌الله حملات محدودی را علیه هدف‌هایی در اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا انجام دهند، اما از بالا گرفتن تنش‌هایی که ممکن است سبب درگیر شدن جمهوری اسلامی شود، پرهیز می‌کند.

مقامات جمهوری اسلامی که نخستین ساعات حمله تروریستی حماس به مردم اسرائیل از آن حمله به عنوان یک پیروزی یاد کردند، به مرور و با بالا گرفتن تهدیدهای آمریکا، هرگونه دخالت مستقیم جمهوری اسلامی در حملات گروه حماس و دیگر گروه‌های به اصطلاح «مقاومت» به منافع آمریکا و اسرائیل را تکذیب کردند.

اسرائیل از زمان حمله حماس در ۱۵ مهر که طی آن حداقل ۱۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۰۰ نفر گروگان گرفته شدند، محاصره غزه را تشدید و حملات هوایی، دریایی، و زمینی علیه مواضع حماس را آغاز کرد.

ایالات متحده، اتحادیه اروپا، ژاپن، و اسرائیل حماس را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داده‌اند.

رادیوفردا: ایران روز ۲۳ مهر اولتیماتوم شدیداللحنی خطاب به دشمن بزرگ خود، اسرائیل، منتشر کرد؛ یورش به غزه را متوقف کنید، در غیراین‌صورت ما مجبور به اقدام می‌شویم. این هشداری بود که وزیر امور خارجه ایران داد.

تنها چند ساعت بعد بود که نماینده ویژه ایران در سازمان ملل این لحن ستیزه‌جویانه را تعدیل کرد و به جهان اطمینان داد نیروهای نظامی کشور در این منازعه مداخله نمی‌کنند، مگر آن که اسرائیل منافع یا شهروندان ایرانی را هدف قرار دهد.

۹ مقام مسئول که به شکل مستقیم در جریان طرز فکر حکومت اسلامی ایران هستند، به خبرگزاری رویترز گفته‌اند ایران که حامی قدیمی حماس به عنوان نیروی حاکم بر غزه است، همزمان با تلاش برای مدیریت بحران فزاینده، درگیر نوعی سردرگمی شده است.

این افراد که خواسته‌اند هویت‌شان به دلیل حساسیت موضوع فاش نشود، می‌گویند در حاشیه قرار گرفتن به‌رغم تهاجم نظامی همه‌جانبه اسرائیل به غزه، می‌تواند عقب‌نشینی معنادار ایران از استراتژی خود برای سلطه منطقه‌ای باشد که طی چهار دهه دنبال شده است.

این مقام‌های مسئول گفته‌اند هر حمله بزرگ علیه اسرائیل که تحت حمایت آمریکا است، می‌تواند بهایی سنگین برای جمهوری اسلامی در پی داشته باشد و خشم عمومی علیه مسئولان کشوری را که در باتلاق بحران اقتصادی دست و پا می‌زند، فعال کند.

آنها می‌گویند حکومت ایران در حال ارزیابی اولویت‌های متنوع نظامی، دیپلماتیک و داخلی است.

سه مقام امنیتی ایران می‌گویند در حال حاضر تصمیم‌گیران کلیدی جمهوری اسلامی در یک زوش به یک اجماع رسیده‌اند: موافقت با حملات محدود مرزی توسط حزب‌الله، نیروی لبنانی نیابتی‌شان، به اهداف نظامی اسرائیل که ۲۰۰ کیلومتر با غزه فاصله دارد و همچنین حملات کوچک به اهداف آمریکایی توسط سایر گروه‌های متحدشان در منطقه. همزمان جلوگیری از افزایش شدید تنش که بتواند پای خود ایران را به منازعه باز کند.

مقام‌هایی که با رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، می‌گویند از دست دادن پایگاه قدرت ایران در باریکه غزه از طریق حماس و گروه جهاد اسلامی که سه دهه ادامه داشته است، می‌تواند نقشه‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی را بر آب کند؛ آن هم بعد از ایجاد شبکه‌ای از گروه‌های نیابتی مسلح در سراسر خاورمیانه از حزب‌الله در لبنان تا حوثی‌ها در یمن.

سه مقام آگاه معتقدند بی‌عملی ایران در این زمینه می‌تواند ار سوی نیروهای نیابتی‌اش به عنوان ضعف تهران تلقی شود؛ نیروهایی که به مدت چند دهه اهرم تاثیرگذار ایران در منطقه بوده‌اند. آنها می‌گویند این انفعال همچنین می‌تواند شهرت و سابقه ایران را که سال‌ها از جنبش‌های فلسطینی پشتیبانی کرده و اسرائیل را به رسمیت نشناخته و آن را اشغال‌گری شرور معرفی کرده است، به خظر بیاندازد.

آوی ملامد، یک مقام سابق اطلاعاتی اسرائیل و مذاکره‌کننده دولتی در جریان انتفتاضه‌های اول و دوم می‌گوید که ایران با این وضعیت پیچیده مواجه است که حزب‌الله را به جنگ بفرستد تا «بازوی» خود در نوار غزه را نجات دهد یا آن را رها کند و نابودی‌اش را بپذیرد.

او اضافه می‌کند: «این نقطه‌ای است که ایرانی‌ها در آن قرار گرفته‌اند: محاسبه خطر.»

«بقای جمهوری اسلامی اولویت اصلی است»

اهداف استراتژیک ایران با پاسخ نظامی سریع اسرائیل مواجه شده است که در واکنش به حمله ویرانگر حماس در روز ۱۵ مهر که به کشته شدن ۱۴۰۰ اسرائیلی منجر شد، با حملات نظامی گسترده به غزه تا به حال ۴۳۰۰ تن را از پا درآورده است.

اسرائیل که یک قدرت نظامی عمده در منطقه است، به گمان عده زیادی، زرادخانه هسته‌ای دارد، هرچند که آن را تأیید یا تکذیب نمی‌کند. این کشور از سوی دیگر مورد حمایت ایالات متحده است که برای هشدار جانبی به تهران، دو ناو هواپیمابر خود را به شرق مدیترانه فرستاده است.

یک دیپلمات ارشد ایران به رویترز می‌گوید: «برای مسئولان بلندپایه ایران، بخصوص علی خامنه‌ای، بقای جمهوری اسلامی اولویت اصلی است.»

او معتقد است که به همین دلیل مقام‌های ایران از زمان آغاز حمله الفاظ تندی علیه اسرائیل به کار می‌برند، اما دست‌کم در حال حاضر از دخالت مستقیم نظامی «خودداری» کرده‌اند.

از ۱۵ مهر، حزب‌الله لبنان در مرز با اسرائیل با نیروهای این کشور تبادل آتش داشته است که باعث کشته شدن ۱۴ تن از نیروهای این گروه اسلامگرا شده است.

دو فرد مطلع از طرز فکر حزب‌الله به رویترز گفته‌اند خشونت سطح پایین به این دلیل طراحی شده‌اند که نیروهای اسرائیلی را مشغول نگه دارند اما یک جبهه جنگ گسترده نیز ایجاد نشود؛ این تاکتیک به «جنگ‌های کوچک» موسوم است.

حسن نصرالله،‌ رهبر حزب‌الله، که با تهدیدهای آتشین علیه اسرائیل شناخته می‌شود، از زمان آغاز درگیری میان حماس و اسرائیل سخنرانی عمومی نداشته است.

منابع اسرائیلی و آمریکایی به رویترز گفته‌اند که هرچند حکومت ایران در آموزش و مسلح کردن حماس نقش دارد، اما نشانه‌ای نیست که تهران از حمله روز ۱۵ مهر حماس به اسرائیل مطلع بوده است. علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، هم مشارکت ایران در این حمله را تکذیب کرد، هرچند که از لطمه به اسرائیل تقدیر به عمل آورد.

منابع امنیتی اسرائیلی و غربی گفته‌اند اسرائیل فقط در صورتی به ایران حمله می‌کند که به شکل مستقیم توسط نیروهای جمهوری اسلامی مورد حمله قرار بگیرد، هرچند که درگیری‌ها میان اسرادیل و نیروهای نیابتی ایران در لبنان،‌ سوریه و عراق وضعیتی شکننده ایجاد کرده و هر لغزش از طرف ایران یا این گروه‌ها می‌تواند شیوه اسرائیل را تغییر دهد.

«پای هیج نظامی آمریکایی به زمین نمی‌رسد»

از سوی دیگر مقام‌های آمریکایی به‌وضوح گفته‌اند هدف‌شان جلوگیری از گسترش درگیری و بازداشتن سایر بازیگران منطقه از حمله به مناقع آمریکا است و همزمان گزینه‌های دیگر را هم روی میز دارند.

جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده، چهارشنبه هفته گذشته هنگام بازگشت از اسرائیل، گزارش یک رسانه این کشور را درباره این که مشاورانش گفته‌اند اگر حزب‌الله جنگ به راه بیاندازد، نیروهای نظامی آمریکا در مبارزه با این گروه به نیروهای اسرائیلی می‌پیوندند، بی‌پرده رد کرد.

او گفت: «درست نیست. چنین چیزی هرگز گفته نشده است.»

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاح سفید هم تصریح کرد: «قصد نداریم پای نظامیان آمریکایی در این نزاع به زمین برسد.»

یان آلتمن، یکی از مقام‌های پیشین وزارت امور خارجه آمریکا، می‌گوید که رهبران ایران فشار را به وضوح حس کرده‌اند و به آنها هشدار داده شده که با حمایت از حماس شاید اوضاع از کنتزل خارج شود و این هشدارها فقط لفظی نبوده است.

او می‌گوید: «در این محیط اتفاقاتی رخ می‌دهد و سپس پیامدهایی هست که کسی نمی‌خواسته است. همه عصبی و پریشان هستند.»

درگیری‌های خاورمیانه از سوی دیگر باعث تردید و بلاتکلیفی بازارهای مالی در آمریکا و دیگر کشورها شده است و هرچند بحران کنترل شده است، اما برخی سرمایه‌داران درباره تبدیل جنگ غزه به یک نزاع منطقه‌ای گسترده‌تر هشدار داده‌اند.

«نه غزه، نه لبنان»

یک مقام سابق نزدیک به مسئولان ایرانی می‌گوید بعد از مصالحه میان ایران و عربستان با وساطت چین، اوضاع برای تهران پیچیده‌تر شده است چون نمی‌خواهد «پیشرفت شکننده» در این رابطه دوجانبه را به خطر بیاندازد.

همزمان مردم ایران می‌توانند نقشی خاص در معادلات منطقه‌ای بازی کنند.

دو منبع به رویترز گفته‌اند مسئولان جمهوری اسلامی نمی‌توانند همزمان با تقلا برای سرکوب مخالفت‌های فزاینده در داخل کشور که به دلیل مشکلات اقتصادی و محدودیت‌های اجتماعی ایحاد شده است، به شکل مستقیم وارد جنگ شوند. ایران از سال گذشته و به دنیال جان باختن مهسا امینی، زن جوان ایرانی در بازداشت پلیس، صحنه ناآرامی بوده و در تمام مدت حکومت ایران مخالفان را سرکوب کرده است.

مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم‌های فلج‌کننده آمریکا و سوء مدیریت داخلی باعث شده بسیاری از ایرانیان سیاست چنددهه‌ای تأمین مالی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی برای گسترش نفوذ منطقه‌ای را زیر سوال ببرند.

سال‌هاست که شعار «نه غزه، نه لبنان،‌ جانم فدای ایران» به تجمعات ضدحکومتی راه یافته و تکرار می‌شود و خشم و ناامیدی مردم از اختصاص منابع داخلی در این زمینه را برجسته می‌کند.

مقام سابق ایرانی به رویترز می‌گوید: «به دلیل موقعیت شکننده ایران، تعادل ظریفی که باید میان منافع منطقه‌ای و ثبات داخلی حفظ شود، برجسته‌تر شده است.»

دویچه‌وله: بر اساس گزارش کانال ۱۲ اسرائیل تروریست‌های حماس در جریان حمله گسترده به اسرائیل در ۷ اکتبر قرص‌های روانگردان کاپتاگون مصرف کرده بودند. سوریه یکی از تولیدکنندگان عمده این دارو به حساب می‌آید. 

کانال ۱۲ اسرائیل در گزارش خود گفته است مواد مخدر کاپتاگون روی چند تن از افراد کشته شده و بازداشتی‌های حماس کشف شده است. ویدئویی نیز در فضای مجازی منتشر شده است که به نظر می‌رسد کیسه‌های مواد مخدر را در خودروی حماس نشان می‌دهد.

کاپتاگون به “مواد مخدر جهاد” و “کوکائین برای فقرا” نیز مشهور است. مصرف‌کنندگان کاپتاگون قادرند به مدت طولانی بیدار و متمرکز بمانند. گفته می‌شود که این نوع قرص‌ها باعث افزایش اعتماد به نفس و تمایل به ریسک را بیشتر می‌کند.

فروش قرض‌های کاپتاگون در سال ۲۰۰۳ در آلمان ممنوع شده است.

طبق گفته اداره پلیس جنایی آلمان کاپتاگون بسیار اعتیاد‌آور است و می‌تواند باعث افسردگی، توهم و اضطراب شود. برخلاف جهان عرب، این دارو که تولید آن نسبتا  آسان هم هست، به سختی در آلمان رایج است.

بر اساس برخی گزارش‌ها تروریست‌های داعش هم در حملات نوامبر ۲۰۱۵ در پاریس تحت تاثیر قرص‌های روان‌گردان کاپتاگون بوده‌اند.

به گزارش کانال ۱۲ اسرائیل مصرف این ماده مخدر در میان جوانان نوار غزه به طور گسترده رایج است و “ده‌ها هزار معتاد در غزه” کاپتاگون مصرف می‌کنند.

کاپتاگون نخستین بار در سال ۱۹۶۱ به عنوان دارو تولید شد و تولیدکنندگان آن مصرف را برای مقابله با بیماری افسردگی و مقابله با کمبود توجه و دقت در بیماران موثر می دانستند. برای آمفتامین و مت آمفتامین ساخته شد و برای درمان اختلال نقص توجه و بیش فعالی و به طور معمول افسردگی استفاده شد.

اما  این دارو نتوانست به عنوان آمقتامین در آمریکا مجوز بگیرد و سپس پزشکان کاپتاگون را به عنوان یک ماده مخدر و اعتیادآور طبقه‌بندی کردند. از سال ۱۹۸۶ تولید و مصرف کاپتاگون در اکثر کشور غیرقانونی اعلام شده است.

صدای آمریکا: سناتور جمهوری‌خواه بیل هگرتی، عضو کمیته روابط خارجی سنا، روز چهارشنبه در یک کنفرانس خبری از رویکرد دولت بایدن در برابر جمهوری اسلامی انتقاد کرد و گفت که این رویکرد باعث جسارت بیشتر حماس در حمله به اسرائیل شده است.

هگرتی در کنفرانس خبری خود با تاکید بر «دخالت جمهوری اسلامی در درگیری‌های اسرائیل» خواستار تغییر در سیاست خارجی دولت شد و از جو بایدن خواست که مسئولیت رویکرد مماشات خود را در سیاست خارجی بپذیرد.

او همچنین گفت که دولت ترامپ با اعمال «کمپین فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی، توانست درآمد این کشور را به میزان قابل توجهی کاهش دهد، اما دولت بایدن با کاهش تحریم‌ها، به جمهوری اسلامی اجازه پیشبرد برنامه هسته‌ای خود را داده است.

هگرتی همچنین خواستار تحقیقات بیشتر درباره افشای غیرمجاز نامه وزارت خارجه درباره رابرت مالی، فرستاده ویژه آمریکا در ایران، شد. این نامه توسط روزنامه «تهران تایمز»، وابسته به دولت ایران، منتشر شده بود.

به دنبال حمله ستیزه‌جویان حماس به اسرائیل، مقامات ارشد دولت بایدن از جمله خود رئیس جمهوری ایالات متحده ضمن محکوم کردن حمله تروریستی حماس اعلام کرده‌اند دولت اسرائیل نه تنها حق بلکه وظیفه دارد از شهروندان خود دفاع کند و در این راستا ایالات متحده در کنار دولت و مردم اسرائیل ایستاده است.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا روز یکشنبه ۱۶ مهر در پاسخ به انتقاد برخی جمهوری‌خواهان که می‌گویند پول مربوط به توافق تبادل زندانیان با جمهوری اسلامی صرف حمله حماس به اسرائيل شده است، به شبکه ای‌بی‌سی گفت: «تا به امروز حتی یک دلار از آن حساب خرج نشده و در مورد هر هزینه‌ای، بسیار دقیق و از نزدیک وزارت خزانه‌داری آمریکا مقررات مربوط به خرج آن پول را تنظیم می‌کند تا اطمینان حاصل شود که این پول فقط برای غذا، دارو، تجهیزات پزشکی هزینه می‌شود. بنابراین، برخی که این روایت نادرست را پیش می‌‌برند، یا اطلاعات نادرست دارند، یا اطلاعات غلط می‌دهند. و در هر صورت اشتباه است.»

دویچه‌وله: چندین گروه نیابتی جمهوری اسلامی حملات به پایگاه‌های آمریکا در عراق و سوریه را آغاز کردند. پایگاه “التنف” در سوریه و “الحریر” در اربیل و “عین الاسد” در عراق هدف حملات موشکی و پهپادی چند گروه تحت حمایت ایران قرار گرفتند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و دیگر مسئولان سپاه پاسداران و وزارت خارجه ایران پیش از این گفته بودند، در صورت ادامه عملیات نظامی اسرائیل در نوار غزه، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، که آن‌ها را “نیروهای مقاومت” می‌نامند، علیه پایگاه‌های آمریکا وارد عمل خواهند شد. حال به نظر می‌آید این حملات از ظهر چهارشنبه ۱۸ اکتبر (۲۶ مهرماه) آغاز شده است.

خبرگزاری ایسنا، روز پنجشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهرماه) به نقل از کانال تلگرامی صابرین نیوز نوشت، منابع رسانه‌ای سوریه از حمله موشکی به پایگاه آمریکا در میدان گازی “کونیکو” واقع در شمال دیرالزور سوریه خبر داده‌اند.

گفته می‌شود، میدان گازی کونیکو با مساحت ۱۰۰ هکتار، بزرگ‌ترین میدان گازی سوریه است که در ۱۳کیلومتری شرق دیرالزور واقع شده و در زمان حاضر در تصرف نیروهای آمریکایی است. میادین بزرگ نفتی العمر و التنک نیز به‌ترتیب در فاصله ۳۸ و ۶۶ کیلومتری این میدان قرار دارد.

به دنبال این حمله، شبکه المیادین از حمله پهپادی به پایگاه آمریکایی “التنف” در مثلث مرزی سوریه، عراق و اردن خبر داد. المیادین اعلام کرد که سه پهپاد موفق به پرواز در آسمان پایگاه شده و آن را هدف قرار داده‌اند.

چهارشنبه نیز پایگاه‌های عین الاسد و الحریر آمریکا در عراق هدف حمله پهپادی قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید: هشدار رئیس MI5 در مورد خطر حملات تروریستی ایران در بریتانیا

به گزارش ایرنا، گروه “تشکیل الوارثین” در اطلاعیه‌ای مسئولیت حمله به پایگاه الحریر برعهده گرفته است. ایرنا از این جریان به عنوان یک “گروه مقاومت” نام می‌برد.

شبکه العالم، متعلق به صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز از “اعلام جنگ حزب‌الله عراق علیه آمریکایی‌ها” خبر داد.

به گزارش العالم، سخنگوی نظامی گردان‌های حزب‌الله عراق اعلام کرد که از امروز پنجشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهرماه) “عملیات مقاومت عراق علیه آمریکایی‌ها با حمله به پایگاه‌های نظامی آنها آغاز می‌شود”.

این سخنگو تأکید کرده است که “آمریکایی‌ها شرکای اساسی در کشتار مردم غزه هستند و باید تاوان آن را پس بدهند”.

بیشتر بخوانید: مجموعه مطالب درباره وضعیت جنگی در خاورمیانه

سخنگوی نظامی گردان‌های حزب‌الله عراق با اشاره به حمله دیروز چهارشنبه گروه “مقاومت اسلامی عراق” به دو پایگاه آمریکایی در عراق تصریح کرد، “مقاومت” امروز اولین ضربات را وارد کرد و عملیات با روند رو به رشد ادامه پیدا می‌کند.

بر اساس آخرین خبرها، چندین پهپاد توسط نیروهای آمریکایی رهگیری و خنثی شده‌اند و در اثر اصابت چند پهپاد دیگر شماری از سربازان آمریکایی جراحت‌های سطحی برداشته‌اند.

در پی این حملات، پهپادهای شناسایی و جنگی آمریکا در حال پرواز در آسمان بغداد و مرکز، غرب و اقلیم کردستان عراق هستند.

هفته گذشته مقامات جمهوری اسلامی به طور غیرمستقیم تهدید کردند که در صورت مسدود کردن مجدد دارایی‌های مالی ایران توسط ایالات متحده، به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه حمله خواهند کرد. دولت آمریکا تاکنون از مسدود کردن مجدد این دارایی‌ها خودداری کرده است.

چندی پیش رسانه‌ها گزارش دادند که دولت آمریکا و قطر توافق کرده‌اند، با توجه به حمله بزرگ حماس به اسرائیل، از دسترسی ایران به شش میلیارد دلار آمریکا در بانک‌های قطر جلوگیری شود. دولت آمریکا اما این خبر را تأیید نکرد.