اخبار

رادیوفردا: در حالی‌که پیشروی‌ نیروهای شورشی در قلب سوریه ادامه دارد، رویکرد مقام‌های حکومت جمهوری اسلامی ایران به عنوان اصلی‌ترین متحد بشار اسد از چشم‌انداز نامطمئن دولت کنونی سوریه خبر می‌دهد.

در طول جنگ داخلی سوریه که ابتدا با نارضایتی‌های داخلی آغاز و در ادامه به میدان نبرد گروه‌های مختلف ستیزه‌جو از القاعده و داعش تا ارتش آزاد و بعد تحریر الشام کشیده شد، تهران همراه با مسکو تمام قد پشت اسد ایستادند تا بعد از کشته شدن بیش از ۳۰۰ هزار نفر در آن درگیری‌ها، در نهایت رئيس‌جمهور سوریه بتواند همچنان در کاخ خود در دمشق سر بر بالین بگذارد.

این حمایت‌ها در طول سال‌های پس از آن هم ادامه داشت و نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در سوریه حضور پررنگی داشتند تا خط اتصال جریان موسوم به «محور مقاومت» از تهران تا مرز اسرائيل برقرار باقی بماند.

تضعیف حزب‌الله، سقوط بشار اسد

اما بلافاصله پس از توافق آتش‌بس میان حزب‌الله و اسرائيل، هجوم نیروهای ستیزه‌جو به رهبری گروه تحریر‌ الشام به قلب سوریه آغاز شد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ رسماً گروه یا «هیئت تحریر الشام» را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد؛ اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

از زمان آغاز این بحران، مقام‌های سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی همچون گذشته تلاش کردند تا حمایت خود از بشار اسد را تزلزل‌ناپذیر نشان دهند. عباس عراقچی در سفر خود به سوریه با رئيس‌جمهور این کشور دیدار و پس از آن در صحبت‌هایی تأکید کرد که تهران همچون همیشه در کنار دولت دمشق می‌ایستد تا در مقابله با «تروریست‌ها» استوار عمل کند.

محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، هم در تماسی تلفنی با فرماندهان ارتش و وزرای دفاع کشورهای روسیه، عراق و سوریه تلاش کرد تا عزم ایران را برای مبارزه با هجوم تحریر الشام جزم نشان دهد. بعد از آن وزیر خارجه ایران گفت در صورتی که حکومت سوریه درخواستی برای اعزام نیروی نظامی داشته باشد تهران آن‌ را بررسی خواهد کرد. او حتی برای رایزنی‌های بیشتر به ترکیه و سپس به بغداد سفر کرد و نشست‌های مختلفی را با همتایان منطقه‌ای خود برگزار کرد.

اما خروجی تمام این دیدارها و گفتگوها، سقوط شهرهای سوریه یکی پس از دیگری بود. ضمن این‌که برخلاف موارد پیشین، دیگر خبری از رجزخوانی‌های رایج فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در قبال گروه‌های مختلف سوریه نبود. خبرگزاری‌های وابسته به سپاه پاسداران هم صرفاً به صورت محدود برخی اخبار مربوط به اتفاقات نظامی در سوریه را پوشش می‌دهند.

رویگردانی تهران و مسکو از اسد؟

تهران و مسکو یک بار اسد را از آستانه سقوط نجات داده و حکمرانی را به او بازگردانده بودند اما به نظر می‌رسد مجموعه تحولاتی باعث شده تا جمهوری اسلامی و روسیه سیاست متفاوتی را در پیش بگیرند.

روسیه از یک سو درگیر جنگ اوکراین است و دیگر مانند دور پیشین جنگ داخلی سوریه دستِ بازی برای نقش‌آفرینی در این بحران ندارد. ضمن این‌که پیچیده شدن اوضاع در مناقشه با اوکراین باعث می‌شود تا مسکو بیش از اسد به اردوغان نیاز داشته باشد و در شرایطی که رئيس‌جمهور ترکیه به صورت مستقیم از شورشیان تحریر الشام حمایت می‌کند قابل انتظار است که پوتین ترجیح بدهد خود را بیش از این وارد این درگیری نکند.

از سوی مقابل، مقام‌های ایرانی که همواره سوریه را قلب جریان موسوم به «محور مقاومت» می‌دانستند دیگر مانند دور پیشین جنگ داخلی در سوریه از امکانات مالی و نظامی گسترده برخوردار نیستند. انباشت چندین ساله تحریم‌های بین‌المللی، درگیر شدن ایران در نزاعی مستقیم با اسرائيل و مشکلات اقتصادی داخلی، همگی باعث شده تا گزینه‌های حکومت ایران برای نقش‌آفرینی در تحولات سوریه محدودتر از قبل شود.

حزب‌الله لبنان نیز که نقش غیرقابل انکاری در نگه داشتن اسد در قدرت ایفا کرده بود، نه تنها قدرت پیشین را ندارد که دبیرکل و چندین رده از فرماندهان ارشد نظامی خود را از دست داده و تسلیحات و تجهیزات نظامی‌اش هم توسط اسرائيل به شکل قابل توجهی تخریب شده است. ضمن این‌که ناکامی‌ها و ناکارآمدی‌های ارتش سوریه که یکی پس از دیگری از شهرها فرار می‌کنند و کنترل امور را دو دستی به دشمن خود تقدیم می‌کنند، کار دفاع از این رژیم در قدرت را برای هر بازیگر خارجی دشوار می‌سازد.

پایان «محور مقاومت»

مجموعه این اتفاقات می‌تواند اخبار اخیر در خصوص خروج نیروهای ایرانی از سوریه و همچنین تخلیه شهرهای این کشور از سربازان جمهوری اسلامی را توجیه‌ کند. هرچند مقام‌های جمهوری اسلامی به شکل قابل انتظاری این اخبار را تکذیب کرده‌اند اما سکوت معنادار فرماندهان سپاه پاسداران در قبال آنچه در سوریه می‌گذرد سیگنالی قابل تأمل در تشخیص راهبرد جمهوری اسلامی در سوریه به شمار می‌رود.

عباس عراقچی روز ۱۶ آذر در گفت‌وگویی درباره سرنوشت بشار اسد، با اشاره به این‌که «پیشگو نیست و نمی‌تواند آینده را پیش‌بینی کند»، اظهار داشت: «هرآنچه مقدر خداوند باشد پیش خواهد آمد.»

همچنین شبکه خبر تلویزیون جمهوری اسلامی ایران جمعه‌شب در زیرنویس اخبار مربوط به اتفاقات سوریه درباره پیشروی شورشیان در این کشور از عبارت «گروه‌های مسلح» استفاده کرد و نوشت که آن‌ها هیچ‌یک از شیعیان ساکن حلب را مورد هدف قرار نداده‌اند.

این مجموعه‌ رویکردها می‌تواند از آماده کردن اذهان عمومی برای تغییر برداشت کلی حکومت نسبت به گروه‌هایی که تا دیروز «تروریست‌های تکفیری» نامیده می‌شدند، حکایت داشته باشد.

در چنین شرایطی برگزاری نشست وزرای خارجه ایران، ترکیه و روسیه در دوحه می‌تواند نشانی از تعیین نظم جدید برای آینده سوریه باشد. دیداری که در آن عباس عراقچی، سرگئی لاوروف و هاکان فیدان به عنوان اضلاع مختلفی از بازیگران در سوریه حضور دارند که از ابتدای بحران در بیش از یک دهه قبل در این کشور نیز در دو سوی مختلف ایستاده بودند. نمایندگان تهران و مسکو احتمالاً درباره سوریه پسااسد و چگونگی خروج نیروها و تسلیحات خارجی با حامی اصلی شورشیان و برنده فعلی این بحران یعنی ترکیه مذاکره خواهند کرد.

سیاست ایجاد گروه‌های نیابتی با هدف ایجاد بازدارندگی جمهوری اسلامی که در طول دهه‌های قبل با صرف میلیاردها دلار فربه شده بود، حالا فاصله چندانی تا فروپاشی ندارد و زنجیره اتصال گروه‌های موسوم به «محور مقاومت» یکی پس از دیگری در حال قطع شدن و نابودی هستند.

رادیوفردا: ارتش سوریه روز پنج‌شنبه اعلام کرد که از شهر حماه، واقع در مرکز این کشور، عقب‌نشینی کرده است، زیرا شورشیان توانسته‌اند خطوط دفاعی آن را بشکنند. این تحول، ضربه دیگری برای رئیس‌جمهور بشار اسد محسوب می‌شود.

این بیانیه چند ساعت پس از آن منتشر شد که جنگجویان مخالف حکومت بشار اسد اعلام کردند وارد شهر شده‌اند و به سوی مرکز آن در حال پیشروی هستند.

حماه شهری راهبردی در مرکز سوریه به شمار می‌رود و برای ارتش سوریه کنترل بر این شهر امری حیاتی تلقی می‌شود تا از طریق آن بتواند از پایتخت و حکومت بشار اسد دفاع کند.

پیروزی شورشیان در تسخیر حماه در حالی صورت می‌پذیرد که به گفتهٔ گروه ناظر حقوق بشر در سوریه، «نیروهای رژیم اسد و شبه‌نظامیان طرفدار دولت به رهبری افسران روسی و ایرانی» از این شهر دفاع می‌کردند.

خبرگزاری دولتی سوریه همچنین به نقل از یک منبع نظامی از حملات جنگنده‌های روسیه به مواضع شورشیان در اطراف حماه خبر داده بود.

ارتش سوریه اکنون اعلام کرده است که برای حفظ جان غیرنظامیان از حماه عقب‌نشینی کرده و در مواضعی خارج از شهر مستقر شده است.

تسخیر حماه، چهارمین شهر بزرگ سوریه، ضربه دیگری به حکومت بشار اسد در سوریه است که از حمایت ایران و سوریه برخوردار بوده است. این رخداد تنها چند روز پس از آن اتفاق افتاد که شورشیان، بیشتر مناطق شهر حلب، بزرگ‌ترین شهر سوریه از نظر جمعیت را به تصرف خود درآوردند.

آغاز پیشروی‌های شورشیان تصرف شهر حلب بود که در بیش از یک دهه جنگ داخلی هرگز به طور کامل از کنترل دولت بشار اسد خارج نشده بود. ویدئوهایی که روز چهارشنبه منتشر شد، ابومحمد الجولانی، رهبر گروه اسلام‌گرای تحریر الشام را به هنگام بازدید از ارگ حلب نشان می‌دهد.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ رسماً گروه تحریر الشام را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد. اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

اگرچه پیشروی شورشیان در آغاز حملاتشان با مقاومت اندکی روبه‌شد، اما جنگ در اطراف حماه شدید بوده است.

در حالی که بشار اسد تلاش می‌کند ارتش خود برای انجام ضدحمله علیه شورشیان را تقویت کند، خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، روز چهارشنبه گزارش داد که او دستور افزایش ۵۰ درصدی حقوق سربازان سوری را داد.

روسیه یکی از متحدان کلیدی بشار اسد در جنگ داخلی سوریه است و مداخله نظامی این کشور در سال ۲۰۱۵ داخلی سوریه، جریان جنگ را به نفع دولت اسد تغییر داد، اما جنگ اوکراین منابع نظامی آن را محدود کرده است.

جمهوری اسلامی ایران نیز پس از آغاز جنگ غزه و سپس لبنان، درگیر زد و خوردهای نظامی هوایی با اسرائیل شده است.

افزایش ۵۰ درصدی حقوق نظامیان اسد، «تسامح» موقت شورشی‌ها در قبال اقلیت‌ها

روزنامه گاردین روز پنج‌شنبه گزارش داد ضدحمله ارتش سوریه اهداف مورد نظر برای حکومت در حفظ کنترل حماه را محقق نکرده و درعین پیشروی شورشی‌ها، نیروهای دولتی برای خروج از حماه اکنون تنها راه خروجی به سوی استان حمص را در اختیار دارند.

سانا، خبرگزاری دولتی سوریه، روز چهارشنبه گزارش داده بود که به دستور بشار اسد حقوق نظامیان و سربازان ۵۰ درصد افزایش یافته است. این امر ظاهراً راهکاری برای تقویت قوای نظامی در ضدحمله در برابر شورشی‌ها است اما فیلم‌های منتشره در شبکه‌های اجتماعی سوریه نشان می‌دهد که ده‌ها فروند تانک و خودروی ارتش سوریه در جاده میان حلب به سوی حماه رها شده و نظامیان برای حفظ جان خود گریخته‌اند.

خبرگزاری آلمان نیز گزارش داد که انس الخربوتلی، عکاس سوری سرشناس و برنده جوایز عکاسی، که همکار این خبرگزاری بود، روز چهارشنبه در نزدیکی حماه کشته شد. این خبرگزاری به «تعهد خستگی‌ناپذیر» و تصاویر تند و تحسین‌برانگیز این همکار خود اشاره کرد.

همچنین به نوشته واشینگتن‌پست، الخربوتلی که با این روزنامه نیز همکاری داشت، در حملات هوایی ارتش سوریه در خطوط مقدم جبهه حماه در بخش مناطق زیر کنترل شورشی‌ها هنگامی که در حال عکس گرفتن از جنگنده بود، ابتدا هر دو پای خود را از دست داد و سپس در راه انتقال به بیمارستان درگذشت.

واشینگتن‌پست افزود «هیئت تحریر الشام» روز چهارشنبه از علوی‌ها در حماه خواست «خود را از حکومت بشار اسد جدا کنند».

همچنین دویچه‌وله انگلیسی گزارش داد که شورشی‌ها «قول داده‌اند که در مناطقی که به کنترل می‌گیرند، اقلیت‌ها را سرکوب نکنند».

کریسی استین‌کمپ، دانشیار دانشگاه آکسفورد به دویچه‌وله گفت شورشی‌ها در حلب به اقلیت‌ها «اطمینان دادند» که ستمگر نخواهند بود و امکان زندگی مسالمت‌آمیز آن‌ها با مسلمانان را تضمین می‌کنند.

جِرُوم درِوُون، تحلیلگر امور گروه‌های سلفی در گروه بین‌المللی بحران که خود با فرماندهان «هیئت تحریر شام» دیدار کرده، گفته است که این گروه در قبال اقلیت‌ها «تغییر رویکرد» داده و فرماندهان آن‌ها هنگام کنترل ادلب در سال‌های گذشته با نمایندگان مسیحی ملاقات کردند و امکان دادند آن‌ها اعیاد مذهبی خود مانند عید پاک یا کریسمس را جشن بگیرند و حقوق مسیحیان در ادلب در سال‌های اخیر «تا حد زیادی بهبود یافته بود».

القاعده یا جبهه‌النصره که خاستگاه اولیه «هئیت تحریر شام» بودند، مسیحیان و اقلیت‌ها را سر می‌بریدند و مرتکب جنایات گسترده‌ای علیه آن‌ها شده بودند.

گیدو اشتاینبرگ، تحلیلگر امور خاورمیانه این هفته به سایت آلمانی تاگس‌شاو گفت با وجود بردباری ظاهری اخیر، هیئت تحریر شام در قبال مسیحیان و اقلیت‌ها، واقعیات تغییر نمی‌کند و افراد زیادی در رده‌های این گروه وجود دارند که از اعمال خشونت‌آمیز مانند گذشته حمایت می‌کنند و باید منتظر بود که «حکومت وحشت» آن‌ها خود را در برابر مسیحیان و کردهای حلب نشان دهد.

رادیو فردا: روز شنبه دهم آذر مطلع شده که هزاران نفر از نیروی قدس سپاه پاسداران و شبه‌نظامیان عراقی عضو گروه‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی برای مقابله با شورشیان مسلح حکومت سوریه، راهی این کشور شده‌اند.

از صبح چهارشنبه، شورشیان مسلح جهادی حملات خود به مناطق تحت کنترل دولت سوریه در شمال غرب این کشور را آغاز کرده و به شکلی سریع پیشروی کردند.

شورشیان مشارکت کننده در این حملات را «هيئت تحریرالشام»، از گروه‌های اسلامگرای جهادی و شماری دیگر از گروه‌های مسلح متحدش تشکیل می‌دهند.

آمریکا در سال ۲۰۱۸ به شکل رسمی گروه تحریرالشام را به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرد. اتحادیه اروپا، بریتانیا، ترکیه و شمار دیگری از کشورها نیز این گروه را در فهرست تروریستی خود قرار داده‌اند.

شورشیان در چهار روز، موفق به کنترل کامل استان ادلب، بیشترین بخش استان حلب به علاوه شهر حلب دومین شهر بزرگ سوریه و همچنین بخش‌هایی از حومه شمالی حماه شدند.

دو منبع آگاه از گروه‌های شبه‌نظامی عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی، به رادیو فردا گفتند که هزاران تن از نیروهای وابسته به نیروی قدس، شامگاه پنجشنبه ۹ آذر با عبور از مرز شملچه وارد بغداد شدند.

به گفته منابع،‌ این نیروها در جاده بصره-بغداد، به هزاران تن از نیروهای دو گروه شبه‌نظامی کتائب حزب‌الله و النجبا پیوستند و سپس حرکت به سوی مرزهای سوریه را آغاز کردند.

منابع آگاه به رادیو فردا گفتند که صبح شنبه ۱۰ آذر،‌ این نیروها از مرز عراق وارد سوریه شدند.

با وجود حملات هوایی روسیه و سوریه به شورشیان، اما روند پیشروی آن‌ها سریع است. تصاویری از تصرف کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در حلب و همچنین یک ساختمان وابسته به نیروهای تحت حمایت سپاه پاسداران در این شهر توسط شورشیان مسلح منتشر شده است.

سرتیپ دوم کیومرث پورهاشمی، که سپاه پاسداران او را یکی از مستشاران نظامی ارشد ایرانی در سوریه معرفی می‌کند، یکی از کشته شدگان در درگیری‌های حلب است.

از سال ۲۰۲۰ پس از انعقاد توافق آتش بس در شمال سوریه با میانجی‌گری روسیه و ترکیه، حمله کنونی بی سابقه است.

روسیه متحد نظام حاکم بر سوریه است و ترکیه از مخالفانش حمایت می‌کند.

پس از تبدیل شدن اعتراض‌ها در سوریه به شورشی مسلحانه، مخالفان بسیاری از بخش‌های سوریه را به کنترل خود در آوردند. اعتراض‌ها در سوریه سال ۲۰۱۰ آغاز شد، اما در پی سرکوب خونین معترضان، اعتراض‌ها به شورش مسلحانه تبدیل شد.

پس از آن و با حمایت‌های متحدان از جمله سپاه پاسداران و گروه‌های شبه‌نظامی عراقی تحت حمایتش،‌ حزب‌الله لبنان و پشتیبانی هوایی روسیه، حکومت سوریه موافق شد کنترل اکثر مناطق را باز پس گیرد.

در سال‌‌های اخیر، مخالفان تنها کنترل شهر ادلب در شمال غرب سوریه و چند روستای اطراف آن را در دست داشتند.

در این شرایط مشخص نیست که روند درگیری‌ها در روزهای آینده به کدام سو خواهد رفت. مقام‌های جمهوری اسلامی تهدید به از میان برداشته شدن شورشیان مسلح در سوریه کردند.

از جمله ایرج مسجدی معاون هماهنگ کننده نیروی قدس سپاه که وعده شکست مخالفان حکومت سوریه را داد.

مجتبی امانی، سفیر ایران در لبنان، نیز شامگاه جمعه در برنامه‌ای تلویزیونی اعلام کرد ایران و «جبهه مقاومت» دولت سوریه را حمایت خواهند کرد.

وزیر امور خارجه ایران نیز عصر روز شنبه در گفت‌وگوی تلفنی به به همتای روسی خود گفته‌ است که حملات اخیر «بخشی از طرح اسرائیل و آمریکا برای بی‌ثبات کردن منطقه است».

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، مرکزی که از لندن تحولات سوریه را پوشش می‌دهد، حمله به حلب تاکنون بیش از ۲۸۰ کشته از طرف‌های مختلف بر جای گذاشته است.

ارتش سوریه نیز کشته شدن تعداد زیادی از سربازانش طی درگیری با شورشیان را تأیید کرده است.

صدای آمریکا: دولت سوریه روز شنبه ۱۰ آذر اذعان کرد که شورشیان مخالف بشار اسد ضمن در دست گرفتن کنترل بخش‌هایی از شهر حلب، ده‌ها سرباز ارتش را کشته‌اند. در این حال، گزارش شماری از رسانه‌های حکومتی ایران حاکی از کشته شدن شماری از نیروهای جمهوری اسلامی در درگیری‌های حلب است.

حلب طی هشت سال گذشته تحت کنترل دولت سوریه بود و حمله ناگهانی گروه «هیئت تحریرالشام» و دیگر گروه‌های متحد آن به این شهر، بزرگ‌ترین چالش شورشیان مخالف بشار اسد علیه دولت او طی سال‌های گذشته است.

ارتش سوریه ادعا کرد حملات هوایی به مخالفان دولت موجب توقف پیشروی‌های آنها در حلب شده است و وعده داد که بار دیگر کنترل دومین شهر بزرگ این کشور و حومه آن را طی روزهای آینده در دست خواهد گرفت.

خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع وابسته مخالفان بشار اسد گزارش داد که شورشیان همچنین کنترل شهر معره‌النعمان در استان ادلب را در دست گرفته‌اند و بدین ترتیب کل این استان اکنون تحت سیطره مخالفان بشار اسد است.

رویترز به نقل از سه منبع دیگر گزارش داد که به نیروهای ارتش سوریه دستور داده شده است از مناطقی که مخالفان اسد وارد شده‌اند، «عقب‌نشینی ایمن» انجام دهند.

• روسیه

دو منبع وابسته به دولت سوریه به رویترز گفتند که هواپیماهای جنگی روسیه و بشار اسد به مواضع شورشیان در حومه حلب حمله کرده‌اند.

دمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، روز جمعه نهم آذر گفت: مسکو حمله شورشیان مخالف اسد به حلب را «نقض حاکمیت» سوریه قلمداد می‌کند و خواستار احیای «نظم قانونی» در مناطق مورد حمله «در اسرع وقت» است.

در این حال، نیروهای مخالف اسد در استان ادلب اعلام کردند حمله هواپیماهای جنگی روسیه و سوریه به محلات مسکونی در این استان موجب کشته‌شدن چهار غیرنظامی و زخمی‌شدن شش تن دیگر شده است.

رویترز به نقل از دو منبع نظامی سوریه گزارش داد روسیه وعده داده است که کمک‌های نظامی این کشور طی ٧٢ ساعت آینده به سوریه خواهد رسید.

• جمهوری اسلامی ایران

برخی رسانه‌های حکومت ایران، از جمله روزنامه کیهان، روز شنبه از کشته‌شدن «شماری» از نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه طی درگیری‌های ٧٢ ساعت گذشته در حلب خبر داده‌اند.

در این گزارش‌ها به تعداد کشته‌شدگان اشاره نشده است.

پیش از این، خبرگزاری‌های حکومتی در ایران از کشته شدن کیومرث پورهاشمی، از مقامات ارشد سپاه پاسداران،‌ در حلب سوریه خبر داده‌ بودند.

خبرگزاری دانشجو، وابسته به سازمان بسیج دانشجویی، کیومرث پورهاشمی را «سرتیپ»‌ و «فرمانده مستشاران ایرانی» معرفی کرده و نوشته بود که او در حلب سوریه کشته شده است.

در ادبیات حکومتی جمهوری اسلامی، اصطلاح «مستشار نظامی» به آن دسته از اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اطلاق می‌شود که خارج از ایران از جمله در عراق، لبنان، سوریه، و یمن فعالیت نظامی می‌کنند.

در همین حال، کانال تلگرامی «صابرین نیوز» وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه گزارش داد که نیروهای حزب‌الله و جمهوری اسلامی در جنوب حلب قرار دارند و با مخالفان اسد می‌جنگند.

این در شرایطی است که مصطفی عبدالجابر، فرمانده یکی از گروه‌های مخالف بشار اسد، به رویتزر گفت که کمبود نیروهای ایرانی در منطقه به پیشروی سریع نیروهای مخالف اسد در حلب کمک کرد.

گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به حکومت ایران، به‌ویژه حزب‌الله لبنان، طی ماه‌های گذشته متحمل خسارت‌های سنگینی از سوی اسرائیل شد‌ه‌اند.

در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه در گفتگوی تلفنی با همتای سوری خود مدعی شد که آمریکا و اسرائیل از حملات مخالفان اسد به حلب حمایت می‌کنند.

• ترکیه

رویترز به نقل از منابع مخالف اسد گزارش داد که ترکیه، به عنوان اصلی‌ترین حامی مخالفان حکومت این کشور در استان‌های ادلب و حلب، به عملیات جاری چراغ سبز نشان داده است.

این در شرایطی است که وزارت خارجه ترکیه روز جمعه اعلام کرد درگیری‌ها در شمال غرب سوریه به تشدید «نامطلوب» تنش‌ها منجر شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیه‌ای عنوان کرد که اولویت آنکارا جلوگیری از بی‌ثباتی بیشتر منطقه است.

او افزود که ترکیه پیشترهشدار داده بود حملات اخیر علیه مخالفان بشار اسد در ادلب موجب تضعیف روح اجرای توافق‌های تنش‌زدایی می‌شود.

• کُردها

همزمان با عقب‌نشینی نیروهای دولت سوریه و جمهوری اسلامی ایران از فرودگاه حلب و شهرهای نوبل و الزهرا در شمال غرب حلب، نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کُردها در این مناطق و نیز برخی محلات حلب مستقر شده‌اند.

به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، حدود ۵۰ هزار تن از ساکنان نوبل و الزهرا به محله کُردنشین اشرفیه و چندین محله دیگر حلب و همچنین استان‌های حمص و حماه پناه برده‌اند.

نیروهای دموکراتیک سوریه همچنین کنترل تل‌عاران، تل‌حاصل، و برخی از روستاهای واقع در شرق حلب را نیز در دست گرفته‌اند.

فرهاد شامی، سخنگوی این گروه متحد آمریکا در سوریه، روز جمعه ترکیه را به «مدیریت گام به گام» حملات جاری در حلب متهم کرد و گفت: این تحولات را «از نزدیک دنبال می‌کنیم.»

الشرق الاوسط: به متن کامل توافق آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان دست یافته است. این توافق که قرار است امشب (سه‌شنبه) در جلسه کامل کابینه اسرائیل بررسی شود، شامل 13 بند به شرح زیر است:

1. حزب‌الله و دیگر گروه‌های مسلح در خاک لبنان هیچ اقدام تهاجمی علیه اسرائیل انجام نخواهند داد.

2. اسرائیل نیز هیچ عملیات نظامی تهاجمی علیه اهدافی در لبنان، چه از زمین، هوا یا دریا، انجام نخواهد داد.

3. اسرائیل و لبنان اهمیت قطعنامه شماره 1701 شورای امنیت سازمان ملل متحد را به رسمیت می‌شناسند.

4. دو طرف حق دفاع از خود را در چارچوب پیمان‌های بین‌المللی محفوظ می‌دانند.

5. نیروهای امنیتی و نظامی رسمی لبنان تنها نهادهای مجاز به حمل سلاح و استفاده از نیرو در جنوب لبنان خواهند بود.

6. هرگونه فروش، تأمین یا تولید تسلیحات یا مواد مرتبط با تسلیحات در لبنان تحت نظارت و کنترل دولت لبنان خواهد بود.

7. تمامی تأسیسات غیرقانونی تولید تسلیحات و مواد مرتبط با آن برچیده خواهند شد.

8. تمام زیرساخت‌ها و پایگاه‌های نظامی غیرقانونی برچیده و هرگونه تسلیحات غیرمجاز مطابق با این توافق مصادره خواهند شد.

9. کمیته‌ای مورد توافق اسرائیل و لبنان برای نظارت و کمک به اجرای این تعهدات تشکیل خواهد شد.

10. اسرائیل و لبنان هرگونه نقض احتمالی این تعهدات را به کمیته و نیروهای «یونیفیل» (نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان) گزارش خواهند داد.

11. لبنان نیروهای امنیتی و ارتش خود را در تمام مرزها، گذرگاه‌ها و خط تعیین‌شده برای منطقه جنوبی مستقر خواهد کرد.

12. اسرائیل طی 60 روز نیروهای خود را به‌تدریج از جنوب لبنان به سمت خط آبی عقب خواهد کشید.

13. ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم میان اسرائیل و لبنان را برای توافق بر سر ترسیم مرزهای زمینی هدایت خواهد کرد.

تویتر اینترنشنال: محمود علوی، وزیر اطلاعات در دولت حسن روحانی، در خصوص عوامل ترور محسن فخری‌زاده و ربایش اسناد هسته‌ای گفت: «عوامل هر دو اتفاق را شناسایی کردیم، منزل عوامل ترور فخری‌زاده در غرب تهران شناسایی شد اما نیم ساعت قبل از اینکه ما برسیم منزل را ترک کردند. بعد در اراک رد آن‌ها را پیدا کردیم و بازهم صحنه را ترک کردند، به همدان رفتتند و از همدان به سنندج و بعد به سقز. اما چون در سقز دوربین نبود امکان شناسایی نبود. بعد هم از کشور خارج شدند.» او اضافه کرد: «ما عوامل ترور چهار دانشمند هسته‌ای یعنی علی‌محمدی، شهریاری، رضایی‌نژاد و احمدی روشن را نتوانستیم شناسایی کنیم، حتی شیوه‌های ترور آنان را به طور دقیق نتوانستیم مطالعه کنیم.»

صدای آمریکا: جروزالم پست روز سه‌شنبه ۲۹ آبان اعلام کرد ارتش اسرائیل به اسنادی دست یافته که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در بیست سال گذشته، سالانه دهها میلیون دلار پول را از ایران به منابع حماس انتقال داده است.

به گزارش جروزالم پست این اسناد در جریان عملیات ارتش اسرائیل در نوار غزه و همچنین بازجویی از «تروریست‌های حماس» که در طول جنگ به اسارت درآمده‌اند، به دست ارتش و نهادهای امنیتی اسرائیل افتاده است.

براساس این گزارش جمهوری اسلامی به ویژه از سال ۲۰۱۴ به حامی اصلی استراتژیک حماس تبدیل شده و تجهیزات نظامی، آموزش و همچنین کمک مالی به مبلغ صدها میلیون دلار برای رهبری و شاخه نظامی حماس را فراهم کرده است.

این اسناد نشان می‌دهد جمهوری اسلامی علاوه بر حمایت از فعالیت‌های نظامی حماس، به حمایت از دیگر سازمان‌های تروریستی در نوار غزه و تامین مالی پروژه‌های غیرنظامی، آموزشی و فرهنگی در این باریکه نیز مشغول بوده است.

این مدارک همچنین اطلاعات جدیدی در مورد دخالت حکومت ایران در آماده‌سازی حماس برای حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ از جمله هماهنگی با حزب‌الله و آمادگی سازمان تروریستی مستقر در غزه در عرصه لبنان را ارائه کرده و روند راهبردی جمهوری اسلامی برای ایجاد جایگاه و گسترش نفوذ خود بر حماس به طور خاص و نوار غزه به طور کلی را نشان می‌دهد.

براساس گزارش اورشلیم‌پست جمهوری اسلامی این روند را از طریق تخصیص بودجه گسترده برای برنامه‌های غیرنظامی، تقویت بعد شیعه در جامعه سنی غزه و تاثیرگذاری بر تصمیم‌گیری حماس از طریق کنترل منابع مالی آن و تسهیل خرید مقادیر قابل‌توجهی تسلیحات انجام داده است.

در این گزارش همچنین فاش شده است که جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۹ میلادی دستکم ۴۲ میلیون دلار به شاخه نظامی حماس در غزه و در سال ۲۰۲۰ بیش از ۱۲ میلیون دلار برای این بخش از حماس واریز کرده است.

نشریه «نیویورک تایمز» ۲۱ مهر ۱۴۰۳ با انتشار گزارشی بر اساس اسناد محرمانه‌ای که در اختیار دارد نوشت گروه حماس از سال ۱۴۰۰ در حال رایزنی با جمهوری اسلامی برای حمایت از حمله بزرگ خود به اسرائیل بوده است.

پس از حمله تروریستی ۱۵ مهر سال گذشته حماس به اسرائیل که منجر به کشته‌شدن ۱۲۰۰ تن و گروگان گرفته شدن بیش از ۲۵۰ تن دیگر شد، اسرائیل تهاجم به غزه را با هدف نابودی این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی و بازگرداندن گروگان‌ها آغاز کرد.

ایران اینترنشنال: نیویورک تایمز جمعه ۲۵ آبان به نقل از مقام‌های آمریکایی و یک مقام ایرانی و یک تحلیل‌گر که نخواسته‌اند نامشان فاش شود، گزارش داد جمهوری اسلامی در ماه اکتبر به دولت بایدن پیام داده است که تهران درپی کشتن ترامپ نیست.این گزارش به نقل از یک مقام ایرانی و یک تحلیل‌گر گفت این پیام از طرف شخص علی خامنه‌ای بوده است. این دو نفر گفتند، پیام‌های تهران و واشینگتن از طریق سوییس منتقل شده است.

دو مقام آمریکایی گفتند تهران در پیام خود تکرار کرده است که کشتن قاسم سلیمانی اقدامی جنایی بوده است.

صدای آمریکا: وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا روز جمعه جزئیات کیفرخواست مربوط به خنثی‌سازی یک توطئه جمهوری اسلامی برای ترور دونالد ترامپ، رئیس جمهوری منتخب آمریکا، پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را منتشر کرد.

بر اساس یک کیفرخواست جنایی ثبت‌شده در دادگاه فدرال منتهن، نیویورک، یک مقام ناشناس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ماه سپتامبر (١١ شهریور تا ٩ مهر) به یکی از عوامل حکومت ایران دستور داده بود برنامه‌ای را برای رصد و در نهایت کشتن ترامپ آماده کند.

تلاش جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مخالفان ایرانی خود در خاک ایالات متحده و همچنین مقامات آمریکا مسبوق به سابقه است.

بر اساس یک کیفرخواست که روز سه‌شنبه ۱ آبان منتشر شد، دادستان‌های فدرال در منهتن، یک مقام ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و سه مرد دیگر را که با حکومت ایران ارتباط دارند، به مشارکت در توطئه‌ نافرجام ترور مسیح علی‌نژاد، روزنامه نگار و مجری برنامه‌ تبلت صدای آمریکا، در سال ۱۴۰۱ متهم کردند.

مقامات آمریکا پیشتر هم در یک دادگاه فدرال ایالات متحده علیه یک شهروند جمهوری آذربایجان و دو شهروند گرجستان به اتهام دست داشتن در توطئه‌‌ای برای استخدام قاتل برای کشتن مسیح علینژاد کیفرخواست صادر کردند.

• بیانیه وزارت دادگستری

وزارت دادگستری آمریکا روز جمعه با انتشار بیانیه فرهاد شاکری ۵۱ ساله ساکن ایران، و کارلایل ریورا ۴۹ ساله و جاناتان لودهلت ۳۶ هر دو ساکن نیویورک را دست‌داشتن در توطئه قتل «یک شهروند آمریکایی ایرانی‌الاصل در نیویورک» متهم کرد.

بر اساس این بیانیه، دو فرد ساکن نیویورک روز پنجشنبه بازداشت شده‌اند و فرهاد شاکری احتمالا در ایران به سر می‌برد.

مریک گارلند، دادستان کل ایالات متحده، گفت کمتر تهدیدی در جهان علیه امنیت ملی ایالات متحده به اندازه تهدید جمهوری اسلامی جدی است.

به گفته او، وزارت دادگستری یک عامل جمهوری اسلامی را متهم کرده که از سوی حکومت ایران مامور هدایت شبکه‌ای از افراد جنایتکار به منظور انجام توطئه‌های ترور علیه اهدافی همچون دونالد ترامپ شده است.

گارلند افزود دو فرد دیگر را نیز که به عنوان بخشی از شبکه مزبور برای ساکت‌کردن و کشتن یک روزنامه‌نگار آمریکایی منتقد جمهوری اسلامی در خاک آمریکا استخدام شده بودند، بازداشت و تفهیم اتهام شدند.

دادستان کل ایالات متحده تصریح کرد آمریکا تلاش‌های جمهوری اسلامی برای به خطر انداختن امنیت ملی آمریکا و شهروندان آمریکایی را تحمل نخواهد کرد.

• بیانیه کریستوفر ری، رئیس اف‌بی‌آی

همچنین کریستوفر ری، رئیس پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی)، با انتشار بیانیه‌ای در این باره گفت اتهامات مطرح‌شده در روز جمعه «تلاش‌های مستمر و گستاخانه» حکومت ایران برای حمله به شهروندان آمریکایی از جمله دونالد ترامپ، دیگر رهبران آمریکا، و مخالفان جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد.

به گفته او، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی با همکاری جنایتکاران و قاتلان در حال توطئه برای حمله به آمریکایی‌ها در خاک آمریکا بوده است و چنین چیزی تحمل نخواهد شد.

کریستوفر ری افزود به لطف تلاش فشرده اف‌بی‌آی، طرح‌های مرگبار مختل شد.

او تصریح کرد اف‌بی‌آی متعهد به بهره‌گیری از تمام منابع خود به منظور محافظت از شهروندان آمریکایی در برابر جمهوری اسلامی و هر دشمن دیگری است که قصد حمله به آمریکایی‌ها را دارد.

• فرهاد شاکری کیست؟

بنا بر بیانیه وزارت دادگستری، شاکری یک مأمور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که در تهران، ایران زندگی می‌کند. شاکری به‌عنوان یک کودک به ایالات متحده مهاجرت کرد و در حدود سال ۲۰۰۸ پس از گذراندن ۱۴ سال در زندان به‌دلیل محکومیت سرقت، دیپورت شد.

در ماه‌های اخیر، شاکری از یک شبکه همکاران جنایتکار که در زندان ایالات متحده با آن‌ها آشنا شده بود، برای تأمین نیروهای عملیاتی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده کرده است تا نظارت و ترور اهداف سپاه را انجام دهند.

او یک مأمور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که در تهران، ایران زندگی می‌کند. شاکری که در کودکی به ایالات متحده مهاجرت کرده بود، حدود سال ۱۳۸۷ پس از گذراندن ۱۴ سال حبس به‌دلیل سرقت، از آمریکا اخراج شد.

در ماه‌های اخیر، شاکری از یک شبکه همکاران جنایتکار که در زندان ایالات متحده با آن‌ها آشنا شده بود، برای تأمین نیروهای عملیاتی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده کرده است تا نظارت و ترور اهداف سپاه را انجام دهند.

حکومت جمهوری اسلامی طی سال‌های گذشته متهم به تلاش برای ترور دونالد ترامپ و چندین تن از اعضای بلندپایه دولت او بوده است.

در جدیدترین مورد، ایالات متحده در ماه مهر سال جاری به جمهوری اسلامی هشدار داد که هرگونه سوء قصد علیه دونالد ترامپ را «اقدام جنگی» تلقی می‌کند و با آن مقابله خواهد کرد.

تلاش جمهوری اسلامی برای ترور مخالفان سیاسی خود در خارج ایران و همچنین مقام‌های پیشین دولت ترامپ از جمله شخص او مسبوق به سابقه است.

خبرگزاری رویترز اواسط مهر در گزارشی اعلام کرد جمهوری اسلامی از سال ۱۳۹۹ دست‌کم در ٣٣ فقره تلاش برای ترور یا آدم‌ربایی در اروپا و آمریکا دست داشته است.

صدای آمریکا: روزنامه اسرائیلی اورشلیم‌پست در گزارشی به بررسی حملات نیروی هوایی اسرائیل به ده‌ها مکان مورد استفاده برای تولید سوخت جامد موشک‌های بالستیک دوربُرد و کاهش شدید توانایی جمهوری اسلامی برای تجدید زرادخانه موشکی خود پرداخت.

به گزارش پایگاه خبری «والا»، جمهوری اسلامی به‌تنهایی قادر به تولید برخی از تجهیزات تخریب‌شده در نتیجه حمله اسرائیل نبوده و خود آنها را از چین وارد کرده است. این پایگاه خبری اسرائیلی با استناد به سه منبع اسرائیلی افزود که اهداف مورد حمله بخشی کلیدی از برنامه موشکی بالستیک جمهوری اسلامی بودند.

دیوید آلبرایت بازرس سابق سازمان ملل در زمینه تسلیحات و دِکِر اِولِت پژوهشگر در اندیشکده آمریکایی سی‌ان‌ای با تکیه بر عکس‌های ماهواره‌ای، به خبرگزاری رویترز گفتند که تاسیسات مورد استفاده به منظور مخلوط کردن سوخت جامد برای موشک در سایت نظامی پارچین، هدف حمله اسرائیل قرار گرفتند.

به گفته اِولِت، اسرائیل همچنین یک سایت تولید موشک در خجیر واقع در نزدیکی تهران را هدف حمله قرار داده است. این در حالی است که جمهوری اسلامی اعلام کرد جنگنده‌های اسرائیلی با استفاده از کلاهک‌های «بسیار سبک» به سیستم‌های راداری مرزی در استان‌های ایلام و خوزستان و همچنین اطراف تهران حمله کردند.

آلبرایت با انتشار پستی در رسانه ایکس و با استناد به تصاویر ماهواره‌ای تجاری گفت اسرائیل ساختمانی در پارچین به نام «طالقان ٢» را که برای فعالیت‌های آزمایشی در جریان برنامه منحل‌شده توسعه جنگ‌افزار هسته‌ای موسوم به «آماد» مورد استفاده قرار می‌گرفت، هدف حمله قرار داد.

او با استناد به اسناد به سرقت رفته توسط اسرائیل در سال ۲۰۱۸ گفت جمهوری اسلامی تجهیزات آزمایشی مهمی را در «طالقان ٢» نگهداری کرده است. آلبرایت افزود حتی اگر جمهوری اسلامی مواد کلیدی مهم را قبل از حمله هوایی اسرائیل از این ساختمان برداشته باشد، نباید ارزش ذاتی ساختمان مزبور برای فعالیت‌های مرتبط با جنگ‌افزارهای هسته‌ای در آینده را نادیده گرفت.

او در ادامه گفت تصاویر ماهواره‌ای از پارچین نشان می‌دهد که اسرائیل به سه ساختمان دیگر در فاصله ۳۲۰ متری «طالقان ٢» آسیب وارد کرده است. در دو ساختمان از سه ساختمان مزبور، سوخت جامد برای موشک‌های بالستیک مخلوط می‌شد.

در همین ارتباط، دِکِر اِولِت گفت تصاویر ماهواره‌ای شرکت «پلانت لبز پی‌بی‌سی» حاکی از تخریب سه ساختمان مورد استفاده برای مخلوط کردن سوخت جامد موشکی و یک انبار در پارچین است.

تصاویر «پلانت لبز پی‌بی‌سی» از سایت نظامی خجیر نیز نشان می‌دهد که دو ساختمان مورد استفاده برای مخلوط کردن سوخت جامد موشکی در این مجتمع، بر اثر حمله اسرائیل تخریب شده‌اند.

رویترز با استناد به تصاویر ماهواره‌ای، به خاکریزه‌های اطراف این ساختمان‌ها اشاره کرده و افزوده است که هدف از ایجاد این خاکریزه‌ها، جلوگیری از انفجارهای زنجیره‌وار در همه ساختمان‌ها در صورت وقوع انفجار موارد قابل اشتعال در یکی از آنها است.

به گفته اِولِت، تولید مخلوط کن‌های صنعتی دشوار است و صادرات و واردات آنها تحت کنترل شدید قرار دارد. او افزود حکومت ایران سال‌ها و با صرف هزینه‌های هنگفت آنها را وارد کرده و در زمینه جایگزینی آنها با مشکل مواجه می‌شود.

اِولِت در ادامه گفت اسرائیل با عملیات محدود بامداد شنبه خود توانست به توانایی جمهوری اسلامی برای تولید انبوه موشک ضربه چشمگیری وارد کند و انجام حملات موشکی احتمالی در آینده توسط حکومت ایران برای نفوذ به پدافند موشکی اسرائیل را دشوارتر کرده است.

پایگاه خبری آکسیوس نیز با استناد به سه منبع ناشناس اسرائیلی گزارش داد که اسرائیل ١٢ مخلوط کن لازم برای تولید سوخت جامد مورد استفاده در موشک‌های بالستیک دوربُرد را نابود کرده که این مساله موجب کاهش شدید توانایی جمهوری اسلامی در زمینه تجدید ذخایر موشکی آن شده و ممکن است این حکومت را از انجام حملات موشکی گسترده علیه اسرائیل باز دارد.

منابع اسرائیل افزودند که چهار پدافند هوایی اس-۳۰۰ که برای محافظت از تاسیسات هسته‌ای و انرژی تهران در مکان‌های راهبردی قرار داشتند، هدف حمله اسرائیل قرار گرفته‌اند. به گفته آنها، یک کارخانه تولید پهپاد و یک تاسیسات در مجتمع نظامی پارچین نیز هدف حمله اسرائیل قرار گرفته‌اند.

در همین ارتباط، روزنامه «ایلاف» گزارش داد که اسرائیل در حملات بامداد شنبه خود یک کارخانه مخفی تولید موشک بالستیک و تعداد زیادی از مخلوط کن‌های سوخت سنگین برای تامین انرژی موشک‌های «خیبر» و «حاج قاسم» را از بین برده است. دو موشک مزبور در حمله موشکی اخیر حکومت ایران به اسرائیل مورد استفاده قرار گرفتند.

طبق گزارش ایلاف، یک کارخانه تولید موشک بالستیک که «ستون فقرات صنعت موشکی ایران» بود، بر اثر حملات اسرائیل تخریب شده است. گزارش مزبور می‌افزاید که حدود ۲۰ مخلوط کن هرکدام به ارزش حداقل دو میلیون دلار در جریان این حملات از بین رفته‌اند.

در حالی که «والا» گزارش داده که تولید برای بازگرداندن این تجهیزات حداقل یک سال طول می‌کشد، منابع مطلع از صنعت موشکی جمهوری اسلامی به «ایلاف» گفته‌اند که عملیاتی‌کردن مجدد کارخانه مزبور به دست‌کم دو سال زمان نیاز دارد.

در همین ارتباط، مقامات جمهوری اسلامی و اسرائیل به نیویورک‌تایمز گفته‌اند که پدافندهای مستقر در مجتمع پتروشیمی بندر امام خمینی استان خوزستان و پالایشگاه نفت آبادان هدف حمله قرار گرفته‌اند.

حمید حسینی، کارشناس صنعت نفت و گاز ایران و عضو اتاق بازرگانی حکومت ایران و عراق، به نیویورک‌تایمز گفت که حملات اسرائیل حاوی «پیامی روشن» به جمهوری اسلامی بود. به گفته او، با توجه به پیامدهای اقتصادی بسیاری جدی برای ایران و پی‌بردن جمهوری اسلامی به این مخاطرات، تهران اکنون باید «عاقلانه» عمل و از ادامه تنش‌ها پرهیز کند.

به گزارش اورشلیم‌پست، بیش از ۱۰۰ فروند هواپیمای اسرائیلی با ماموریت ضربه‌زدن به پیشرفته‌ترین سامانه‌های ضدهوایی جمهوری اسلامی و تضمین برتری هوایی برای هرگونه عملیات احتمالی در آینده از جمله امکان حمله در ارتفاع نسبتا کم در آسمان تهران، در حملات بامداد شنبه شرکت کردند.

هنوز تخمینی از کل خسارات ناشی از حملات بامداد شنبه اسرائیل علیه مواضع نظامی جمهوری اسلامی در دسترس نیست.