اخبار

بی‌بی‌سی: آندری کارلوف، سفیر روسیه در ترکیه در جریان یک سوقصد در آنکارا به ضرب گلوله فردی که به وقایع حلب در سوریه اعتراض داشت کشته شد؛ اتفاقی که در جزئیات شباهت زیادی با آنچه ۱۸۸ سال پیش در تهران رخ داد نداشت اما به سرعت آن واقعه را تداعی کرد.

آنچه این تداعی را برانگیخت، هم‌زمانی این واقعه با برنامه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه بود که همان شب قصد تماشای تئاتری را داشت که به قلم الکساندر گریبایدوف نویسنده و سفیر مقتول روسیه در تهران روی صحنه رفته بود.

ترور سفیر روسیه در آنکارا فقط مانع رفتن آقای پوتین به تئاتری با نویسندگی گریبایدوف نشد، بلکه داستان یک قتل دیپلماتیک در تهران را هم دوباره زنده کرد.

مذاکره کننده روسیه در ترکمانچای

الکساندر سرگئی ویچ گریبایدوف سفیر کبیر روسیه در تهران در ۹ بهمن ۱۲۰۷ در تهران به دست معترضان کشته شد.

گریبایدوف نمایشنامه‌نویس، شاعر و آهنگسازی بود که عالم روشنفکری را کمابیش رها کرد و وارد دنیای سیاست شد. در حساس‌ترین سال‌های تاریخ ایران در دوران قاجار در مذاکرات صلح ترکمانچای و نگارش عهدنامه آن نقشی اساسی ایفا کرد و مدت کوتاهی پس از عقد عهدنامه، به عنوان وزیر مختار روسیه به ایران آمد.

عهدنامه ترکمانچای ۲۰ بهمن ۱۲۰۶ در منطقه ای به همین نام میان عباس میرزا ولیعهد وقت ایران و گریبایدوف امضا شد و به جدایی بخش‌های وسیعی از خاک ایران و الحاق آن به روسیه، اخد غرامت ۲۰ میلیون روبلی از ایران و ضبط نسخ خطی کتابخانه شیخ صفی الدین اردبیلی و انتقال آن به روسیه انجامید.

لارنس کلی نویسنده کتاب دیپلماسی و قتل در تهران می گوید او پس از عقد این معاهده که در حافظه ایرانی‌ها با صفت “ننگین” همراه است، ۴۰ هزار روبل روسی پاداش و کوتاه مدتی بعد به عنوان سفیر روسیه در تهران ارتقا مقام گرفت.

درباره رفتار “ستمگرانه” و “تحقیرآمیز” گریبادوف در زمان ماموریت در ایران روایت‌های مختلفی موجود است؛ از تجاوز به حقوق مردم تا قتل و غارت‌هایی که در زمان عزیمت از تبریز به تهران کرد تا ترک تشریفات مرسوم در دربار ایران از جمله اینکه بر خلاف دیگر سفرا در برابر شاه نمی‌ایستاد و می‌نشست.

از الکسی پترویچ یرمولوف فرمانده قوای روسیه در جنگ‌های قفقاز از جمله جنگ با ایران نقل شده که پس از مشاهده رفتار گریبایدوف با ایرانی‌ها به او توصیه کرده بود “نباید مردمان مغلوب را خانه‌خراب کرد” و گریبایدوف پاسخ داده بود که “ایرانیان فقط در برابر قدرت خاضع‌اند”.

چرا گریبایدوف در ایران کشته شد؟

رفتار گریبایدوف در ایران نه تنها باعث خشم و کینه از او در میان عامه مردم شده بود که در دربار هم دل خوشی از او وجود نداشت. اما آنچه که طومار زندگی گریبایدوف را در هم پیچید و طاقت‌ها از او را در ایران طاق کرد بر اساس روایت‌های مکتوب، رفتار با دو زن ارمنی بود.

روز ۹ بهمن ۱۲۰۷ به دستور رستم بیگ از همراهان ایرانی گریبایدوف در سفارت روسیه، زنان ارمنی را که در فکر پناهندگی به روسیه بودند، به یکی از گرمابه‌های مجاور سفارت بردند.

لارنس کلی نویسنده کتاب دیپلماسی و قتل در تهران می‌نویسد: “هیچ کاری احمقانه‌تر از این نمی‌شد انجام داد. گرمابه رفتن یا تن و بدن شستن یکی از مراسم مهم قبل از ازدواج به شیوه اسلامی است”.

“وقتی دیگ صبر مردم به جوش آمد و سفارت مورد حمله قرار گرفت نیروی نظمیه از ترس مردم به ارگ شهر پناه بردند و شاه و عمله‌های دربار پشت درهای مسدود ارگ زندانی شدند. زمانی که اللهیار خان حاکم شهر می خواست جماعت معترض را بر سر عقل آورد، مورد اصابت سنگ و کلوخ و دشنام پی در پی قرار گرفت. مردم فریاد می‌زدند: «برو برای روس‌ها پااندازی زنانت را بکن! همان بهتر که دایم به ریش درازت گلاب بزنی! برادرت عباس میرزا روح و جسمش را به امپراتور فروخته است بزن به چاک و الا قیمه قیمه‌ات می‌کنیم”.

به نوشته لارنس کلی جمعیتی ۴- ۵ هزار نفری با چوب و چماق در برابر سفارت جمع شدند و داخل سفارت سنگ‌پرانی می‌کردند و صدای تیراندازی به گوش می‌رسید که ناگهان جمعیت وارد حیاط سفارت شدند. در مرحله اول چند قزاق و مستخدم سفارت و چند نفر از مهاجمان هم به ضرب گلوله محافظان کشته شدند اما کم کم مهاجمان بیشتری که به سلاح گرم مجهز بودند هم به سفارت ریختند.

“قزاقان مایوسانه می جنگیدند تا حیاط را از جمعیت خالی کنند اما تعدادشان اصلا کافی نبود در همین موقع مهاجمان از دیوار محل سکونت سفیر بالا رفتند و از همان جا شروع به تیراندازی کردند سپس طاق اتاق خواب را سوراخ کردند تا بتوانند به پایین تیراندازی کنند، یکی از اولین گلوله‌ها گریبایدوف را از پای درآورد”.

لارونس کلی به نقل از کاتبی که آخرین لحظات زندگی سفیر کبیر وقت روسیه در تهران را روایت کرده می‌نویسد: آخرین کلماتی که از او شنیدم این بود “فتحعلی شاه فتحعلی شاه اصلا برایم مهم نیست یا چیزی شبیه این”.

پیکر شرحه شرحه گریبایدوف برای خاکسپاری از ایران خارج شد و به روایتی در تفلیس دفن شد. در ایران فتحعلی شاه قاجار با هدف جلوگیری از جنگ دیگری با روسیه و دلجویی از تزار روس، الماس ۸۸ قیراطی شاه را که هنگام فتح هند به دست نادرشاه افشار افتاده بود، به وسیله نوه‌اش در سن پترزبورگ به نیکلای یکم اهدا کرد.

پس از گریبایدوف، دومین سفیر روسیه که در محل ماموریتش کشته شد، ۱۸۸ سال پس از واقعه تهران، در پایتخت ترکیه بود.

لینک
ویکی پدیا انگلیسی
ویکی پدیا فارسی

رادیوفردا: یکی از تصاویر منتشرشده اخیر که گفته می‌شود قاسم سلیمانی را در سوریه، یا به طور مشخص در حلب، نشان می‌دهد
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در جلسه مطبوعاتی روز دوشنبه خود گفته است موضوع سفر احتمالی فرمانده شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران به سوریه، نقض قطعنامه ۲۲۳۱ به شمار می‌رود و ایالات متحده قصد دارد آن را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کند.
بخشی از جلسه مطبوعاتی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ۲۹ آذر ماه، به موضوع ایران و نیز سخنان مطرح‌شده اخیر مقام‌های تهران در مورد توافق اتمی، تمدید تحریم‌های ۱۰ ساله علیه ایران و درخواست برای جلسه هیئت اجرای برجام اختصاص داشت.
یکی از خبرنگاران با اشاره به تصاویر منتشر شده از قاسم سلیمانی در حلب، پرسیده هرچند این بار نخست نیست که به او سوریه سفر می‌کند، اما آیا ایالات متحده قصد دارد واکنشی به آن نشان دهد؟ این پرسش در پیوند با تحریم‌های مربوط به سفرهای خارجی فرمانده سپاه قدس مطرح شده‌است.
جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، تاکید کرده دولت آن کشور قصد دارد این موضوع را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کرده و نگرانی‌های واشینگتن را در این زمینه بازتاب دهد.
آقای کربی می‌گوید «ما بارها به وضوح این را خواسته‌ایم که ایران نشان دهد دست به کدام انتخاب می‌زند و آیا قصد دارد به حل مسالمت‌آمیز بحران سوریه کمک کند یا می‌خواهد کاری کند که [این بحران] همچنان ادامه داشته باشد».
او سپس خطاب به خبرنگاری که پرسش را مطرح کرده افزوده است «حق کاملا با شما است. سفر او نقض [قطعنامه] است. او از افرادی‌ست که نامش آمده است. هیچ استثنائی هم در این مورد در نظر گرفته نشده و در نتیجه این سفر به معنی نقض قطعنامه ۲۲۳۱ است. و همان‌طور که گفتم ما آن را به شورای امنیت خواهیم برد».
قطعنامه ۲۲۳۱ در تیر ماه ۱۳۹۴ و در جریان توافق اتمی میان ایران و شش قدرت جهانی، در شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب شد. این قطعنامه به معنی اعلام حمایت از توافق اتمی‌ست؛ در عین حال همچنان محدودیت‌هایی را از جمله در زمینه فناوری موشک بالستیک یا جنگ‌افزارهای سنگین در بر می‌گیرد. در عین حال افرادی نیز در فهرست ممنوعیت‌های مسافرتی باقی مانده‌اند.
پیش از این، برای نمونه، بان گی‌مون، دبیر کل سازمان ملل، در گزارش تیر ماه خود به شورای امنیت به «سفر قاسم سلیمانی به عراق» و قرار داشتن نام او در فهرست تحریم‌ها اشاره کرده بود. در آن زمان ایران گفته بود سلیمانی به درخواست دولت عراق به فلوجه سفر کرده‌است. عراق نیز گفته بود به طور کامل از تعهدات خود باخبر است، اما این قطعنامه «طولانی، بسیار فنی و گیج‌کننده» است.
در جلسه مطبوعاتی جان کربی، از او در مورد سفر پیشین سلیمانی به روسیه نیز سوال شده‌است و این‌که روسیه خود عضو کمیته تحریم‌هاست. سخنگوی وزارت خارجه ایالات گفته می‌داند این موضوع مطرح شده، اما دقیقا نمی‌داند نتیجه آن چه بوده‌است.
پیش از این البته واشینگتن تائید کرده بود که در حال بررسی موضوع سفر فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران به روسیه، به‌رغم تحریم‌های سازمان ملل است.
سامانتا پاور، سفیر آمریکا در سازمان ملل گفته بود «تحریم‌های شورای امنیت همه کشورهای جهان را ملزم می‌کند که به قاسم سلیمانی اجازه سفر به کشورشان را ندهند و تنها با مجوز کمیته ناظر بر تحریم شورای امنیت علیه ایران می‌شود در این زمینه استثنا قائل شد».
آقای سلیمانی در سال ۲۰۰۷ میلادی در فهرست تحریم‌های سازمان ملل قرار گرفت.

بی‌بی‌سی: آندری کارلوف، سفیر روسیه در آنکارا که در جریان مراسم افتتاحیه یک نمایشگاه عکس به ضرب گلوله مجروح شده بود بر اثر شدت جراحات درگذشت.

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه ضمن تایید خبر درگذشت آقای کارلوف در پیامی تلویزیونی این تیراندازی را “اقدامی تروریستی” خواند.

آقای کارلوف در مراسم افتتاحیه نمایشگاه عکس “روسیه از نگاه ترک‌ها” در آنکارا سخنرانی می‌کرد که هدف حمله قرار گرفت.

تلاش ماموران امدادی برای نجات جان آقای کارلوف درمحل تیراندازی بی نتیجه ماند و او لحظاتی پس از تیراندازی درگذشت.

در این تیراندازی چندین نفر دیگر زخمی شده اند. مرد مسلح هنگام تیراندازی پس از سر دادن شعار “الله اکبر” به ترکی فریاد می‌کشید: “حلب را فراموش نکنید، سوریه را فراموش نکنید.”

او ابتدا شعری را به زبان عربی خواند که مسلمانان صدر اسلام در جنگ خندق زمزمه می‌کردند: “نحن الذین بایعوا محمداً علی الجهادِ ما حیینا ابداً” که ترجمه آن این است: “ما آنانیم که برای جهاد با حضرت محمد بیعت کردیم و بر آن تا ابد زنده‌ایم.”

به گفته سخنگوی وزارت خارجه روسیه دولت ترکیه به این کشور اطمینان خاطر داده که تحقیقات کاملی درباره این سوء قصد انجام خواهد داد.

ملیح گوکجک شهردار آنکارا هم این اقدام را تلاش برای تخریب روابط روسیه و ترکیه خوانده است.

بهرام قاسمی سخنگوی وزرات خارجه ایران این اقدام را “شدیدا” محکوم کرده است.

جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم گفته است که مقام‌های آمریکایی از قبل گزارش‌هایی مبنی بر حمله به سفیر روسیه دریافت کرده بودند.

او گفت: “ما این خشونت را محکوم می‌کنیم، فارغ از اینکه چه کسی مسئول حمله بوده است.”

این سوء قصد یک روز پس از اعتراض به حملات هوایی روسیه به مواضع شورشیان در حلب سوریه صورت گرفته است.

همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که تیرانداز کت و شلوار و کراوات بر تن داشته و به عنوان محافظ در نمایشگاه حضور داشته و با یک سلاح کمری به سوی سفیر روسیه شلیک کرده است.

یک شاهد عینی به بی‌بی‌سی ترک گفته است که هنگامی که آقای کارلوف در حال سخنرانی بود، مرد مسلحی از پشت به او تیراندازی کرد و از حاضران خواست که محل را ترک کنند. به گفته این شاهد عینی مرد مسلح دوباره بالای سر سفیر روسیه می‌رود و چند تیر دیگر به او شلیک می‌کند.

ضارب ۲۲ ساله مولود مرت آلتین‌تاش نام داشت و در دانشکده پلیس تحصیل کرده بوده است. عکس‌های جسد او که پس از سوء قصد هدف گلوله قرار گرفت در رسانه‌ها منتشر شده است.

رویترز از وزارت کشور ترکیه نقل کرده که مولود آلتین‌تاش مامور پلیس ضد شورش در آنکارا بوده اما در زمان حادثه سر خدمت نبوده است.
آندری کارلوف که بود؟

بر اساس گزارش سایت سفارت روسیه در ترکیه، آقای کارلوف، از ژوئیه ۲۰۱۳ سفیر این کشور در آنکارا بوده است.

آندری کارلوف ۶۲ سال داشت و در مسکو متولد شده بود.

او در سال ۱۹۷۶ میلادی در رشته روابط بین‌الملل از انستیتوی دولتی مسکو فارغ‌التحصیل شد و همزمان در همان سال کار خود را در امور دیپلماتیک شروع کرد.

آقای کارلوف در وزارت خارجه اتحاد جماهیر شوروی سابق و روسیه کنونی صاحب مشاغل مختلفی بود و ماموریت‌هایی هم در خارج از روسیه داشت.

او دو دوره در سال‌های ۱۹۷۹-۱۹۸۴ . ۱۹۸۶-۱۹۹۱ سفیر اتحاد جماهیر شوروی در کره شمالی بود.

او طی سالهای ۱۹۹۲-۱۹۹۷ هم سفیر روسیه در کره جنوبی بود.

ایران وایر: اولین بار وقتی تصاویر «عبدالمجید ریگی» موسوم به «عبدالمالک» از تلویزیون دولتی منتشر شد که می گفت«من عبدالمالک ریگی هستم و در سال 2003 گروه جندالله را تشکیل دادم»، به ندرت کسی باور می کرد مردی که نامش رعشه به اندام بسیاری از اهالی سیستان و بلوچستان می انداخت، جوانکی لاغر اندام و نحیف با ریشی اندک است که تحت تاثیر گروه­های افراطی پاکستان، پا در این مسیر تاریک گذاشته است.
«عبدالمجید ریگی» متولد 1361 و فرزند چهارم یک سرایدار شرکت ساختمانی در زاهدان که در سنین نوجوانی برای آموزش دوره های دینی به شهر کویته پاکستان رفته بود، سرانجام سحرگاه روز سی ام خردادماه سال 1389، یعنی چهار ماه پس از دستگیری، در زندان اوین به چوبه دار سپرده شد و رازهای بسیاری را با خودش به گور برد.
چندی پیش رئیس پیشین ستاد کل نیروهای مسلح، سر لشکر «حسن فیروزآبادی» در گفت و گو با خبرگزاری تسنیم، مطالب تازه ای از پشت پرده دستگیری این تروریست مطرح کرد.
او در این گفتگوی سه ساعته در بخشی از سخنانش گفت به دستور او به سمت هواپیمای مسافربری حامل ریگی شلیک کرده اند، تا خلبان را بترسانند. به گفته سرلشکر فیروزآبادی، آنها با کمک هواپیماهای ارتش، پرواز شرکت هواپیمایی قرقیزستان را وادار به فرود کردند و بعد از فرود اجباری این هواپیما در خاک بندرعباس و دستگیری عبدالمالک ریگی و همراهش، ضمن تامین سوخت، اجازه پرواز این هواپیما به سمت مقصد را صادر کرده اند.
مقامات جمهوری اسلامی ایران درآن روزها از مقامات قرقیزستان به خاطر فرود اجباری هواپیمای آن کشور و توقف چهار ساعته در فرودگاه بندرعباس عذرخواهی کرده، اما این اقدام را برای قطع دست تروریست ها از کشور و منطقه ضروری دانستند.
سرلشکر فیروزآبادی به شیوه مجبور کردن این هواپیما برای فرود اجباری هم اشاره کرد: «به سمت هواپیمای حامل ریگی شلیک شد. نه به خودش؛ بلکه به دو طرف هواپیما، تا خلبان مطمئن شود که ارتش شوخی ندارد و او بالاخره قبول کرد که بیاید و بنشیند»
او می گوید می دانسته اگر آن هواپیما را می زدند ازفردای همان روز او را به دادگاه نظامی می فرستاده و مواخذه می کرده اند: «می دانستم می پرسند به چه حسابی هواپیما را زدی؟ به چه حقی مردم بی گناه را کشتی؟ چرا این قدر بی آبرویی در دنیا برای کشور درست کردی؟ ولی من این دستور را دادم و تلفن را قطع کردم. ارتش هم باید دستور را اجرا می کرد. به هر حال ریگی دستگیر شد و مردم از هواپیما بیرون آمدند.»
«حسین آرین» کارشناس نظامی ساکن بریتانیا اما ادعای فیروزآبادی را عجیب می داند: «تا آن جائی که من میدانم و خبرگزاری ها اعلام کردند جنگنده های ایرانی آتش نگشودند. وزیر دفاع وقت این کار را یک پیروزی اطلاعاتی توصیف کرد. ادعای فیروز آبادی عجیب است»
به گفته این کارشناس نظامی «رهگیری یک هواپیمای مسافربری برای جنگنده ها کار ساده ای است. هواپیما در حریم هوایی ایران بوده و تا خروج آن از حریم ایران وقت کافی وجود داشته (احتمالاٌ 15 دقیقه). دیگر اینکه در اغلب موارد خلبانان هواپیماهای مسافربری به اخطار جنگنده­ها توجه میکنند و اگر کار به جاهای باریک بکشد، مثل وقت کشی خلبان برای خروج از حریم هوایی کشور مربوطه، آن وقت جنگنده ها بنا بدستور فرمانده پایگاه، ممکن است آتش بگشایند .
او به تئوری دیگری هم اشاره می کند: «احتمالش وجود دارد که او توسط دستگاه اطلاعاتی پاکستان دستگیر وبه ایران تحویل داده شده باشد»
ماموریت دستگیری «عبدالمالک ریگی» به سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات واگذار شده بود، اما جریان دستگیری این فرد با عاملیت ارتش در تاریخ بیست و ششم فوریه 2010 به سرانجام رسید.
بنا به اطلاعاتی که آن روزها در رسانه های ایران منتشر شد، عبدالمالک ریگی با هویت یک فرد افغانستانی از طریق هواپیمای یک شرکت قرقیزی از افغانستان راهی قرقیزستان بود و به مدت دو ساعت در فرودگاه دبی توقف داشت.
عبدالمالک ریگی به همراه محافظ و دستیارش به نام «حمزه» که هیچ گاه هویت کاملش فاش نشد، با مدارکی به نام های «محمد خالد»، فرزند حاج یونس و «احمد عزیز» عازم قرقیزستان بودند تا آن طور که بعدها در جریان اعترافاتش مدعی شد، برای دیدار با «ریچارد هاردبرود» نماینده اوباما در افغانستان در پایگاه نظامی ماناس بروند.
بعد از پرواز هواپیمای قرقیزستانی به سمت بیشکک که از آسمان ایران می گذشت، سه فروند هواپیمای نیروی هوایی ارتش با پرواز از پایگاه هوایی بندرعباس به اطراف این هواپیمای مسافربری، آن را مجبور به فرود اضطراری در فرودگاه بندرعباس کردند.
اما روز یکم مارس 2010 و چهار روز بعد از این واقعه، بی بی سی فارسی با اشاره به بیانیه وزارت امور خارجه قرقیزستان، ضمن تایید توقف اجباری هواپیمای مسافربری این کشور در خاک بندرعباس، خبر بازداشت مسافران این پرواز را غیر واقعی خواند و گفت که هیچ مسافری در این هواپیما بازداشت نشده است.
گر چه طرف ایرانی ناچار شد در مقابل اعتراض رسمی دولت قرقیزستان از طریق سفیر این کشور در تهران، آقای « مددخان شیریم قولوف»، به علت اقدام علیه هواپیمای غیرنظامی این کشور در خاک ایران رسما عذرخواهی کند اما علیرغم آن، وزارت خارجه قرقیزستان هرگز دستگیری مسافران این هواپیما را تایید نکرد.
معاون شرکت هوایی «ایستوک آویای» قرقیزستان تایید کرد که دو تن از 119 مسافر پرواز بوئینگ 737 این شرکت، در شهر بندرعباس از هواپیما پیاده شده اند اما یک روز بعد، وزارت خارجه این کشور با صدور یک بیانیه رسمی گفت: «خبر بازداشت دو نفر در این پرواز واقعیت ندارد»
روز دهم اسفندماه سال 1388، رادیو فردا نوشت: وزارت امور خارجه قرقیزستان اعلام کرده است که اخبار منتشره در رسانه‌ها مبنی بر دستگیری دو نفر در پرواز دبی به قرقیزستان «دور از واقعیت است» و وزارت خارجه جمهوری اسلامی بابت فرود اجباری این پرواز در بندرعباس رسما از این کشور عذرخواهی کرده است.
آنچه مسلم است تا امروز ماجرای این تناقض و تفاوت روشن نشده اما قرار است «سیما فیلم» از چگونگی دستگیری او یک سریال تلویزیونی با درجه کیفی الف بسازد و این امید وجود دارد که بخش هایی از حقیقت در جریان نمایش این سریال روشن شود.
از سوی دیگر نظریه دیگری نیز وجود دارد. این که طبق اطلاعات اشتباه، هواپیمای بوئینک شرکت قرقیزستان مجبور به فرود بی نتیجه شده و در نهایت مسیرش را ادامه داده و از سوی دیگر نیز نیروهای امنیتی ایران توانسته باشند به طور همزمان با هماهنگی نیروهای امنیتی پاکستان، ریگی را از طریق مرز ایران و پاکستان وارد خاک ایران کنند اما پس از آن ترجیح داده­اند افتخار دستگیری این فرد را به نام خودشان با عنوان عملیاتی موسوم به «آسمان» به ثبت برسانند.
«کیوان ویس مرادی» افسر خلبان هواپیمای شکاری ارتش که بعدها مورد غضب قرار گرفته و ناچار به ترک وطن شد، در مورد روز دستگیری «عبدالمالک ریگی» خاطراتی را به یاد می آورد: «آن روز من هم پرواز داشتم. به یکی از دوستانم ماموریت محرمانه ایی داده شد. بعدها متوجه شدیم که او خلبان پرواز انتقال ریگی از بندرعباس به تهران بوده است.»
آن طور که کیوان می گوید: «ریگی را برای درمان یک مشکل کبدی در بیمارستانی در پاکستان بستری کرده بودند که یک واسطه او را به جمهوری اسلامی تحویل می دهد. آن واسطه که با نیروهای امنیتی در ایران ارتباط داشته اطلاعات حضور عبدالمالک ریگی در بیمارستانی در پاکستان را منتقل می کند و همان جا یک معامله شکل می گیرد. آنها قرار می گذارند در مقابل چند نفر از عوامل القاعده که در تهران در بازداشت به سر می بردند، عبدالمالک ریگی را تحویل بدهند.
کیوان ویس مرادی به درستی اطلاعاتش تاکید می کند: «عبدالمالک ریگی را با لباس بیمارستان و با ترفند و حیله کسی که مورد وثوقش بوده، تا مرز بین ایران و پاکستان کشاندند و آنجا با یک هلیکوپتر به فرودگاه بندرعباس منتقل کردند با همان لباس» و بعد از آن با یک هواپیمای سی . 130 به اصفهان منتقل شده و بعد از تعویض لباس بیمارستان این بار با یک هواپیمای «جت فالکن» ارتش و همراه با ماموران وزارت اطلاعات و سپاه، به تهران فرستاده شده است.
«کیوان» آن روز خلبان مامور به خدمت بوده و مستقیما از دوستانش که مامور انتقال ریگی بوده اند روایت هایی شنیده است. از او می پرسم علت جا به جایی این فرد با هواپیماهای ارتشی چه بوده: « از آن جایی که معمولا ارتش وارد بازی های اطلاعاتی نمی شود، هواپیماهای ارتش را برای این نقل و انتقال به این دلیل انتخاب کردند که شک برانگیز نباشند. بعد از این نقل و انتقالات به گروه پروازی تا چند روز مرخصی داده شد تا در این مورد با کسی مبادله اطلاعات نکنند.»
پیش از اعدام ریگی، او با علمای اهل سنت منطقه و خانواده کشته شدگان روبرو شد و به سوالات آنها پاسخ داد و از اقداماتی که انجام داده بود اظهار پشیمانی کرد.
او دو روز بعد از دستگیری در مقابل تلویزیون اعتراف کرد که گروه جندالله از طرف دولت آمریکا و سازمان سیا مورد حمایت بوده و مقامات ناتو در افغانستان و عناصر اسرائیلی و آمریکایی، منابع مالی شان را تامین می کردند. گر چه هرگز مشخص نشد این اعترافات تا چه حد ناشی از واقعیت و تا چه حد تحت فشار اظهار شده است.

رادیوفردا:ایران در کارزار نظامی رژیم سوریه برای درهم شکستن مقاومت شورشیان در شهر حلب نقش تعیین کننده‌ای ایفا کرده و اکنون به تثبیت «هلال شیعه» و توسعه دامنه نفوذ خود از مرزهای افغانستان تا سواحل دریای مدیترانه نزدیک می شود.

خبرگزاری رویترز در تحلیلی می نویسد فرماندهان سپاه پاسداران و روحانیون ارشد ایران در هفته جاری آنچه را که «شکست تروریستهای وهابی» در سوریه توصیف می کنند ستوده و آنرا در عین حال شکستی برای حامی اصلی شورشیان یعنی حکومت عربستان سعودی می دانند.

شکی نیست تصرف حلب برای حکومت بشار اسد پیروزی بزرگی است و تقریبا با اطمینان می توان گفت که این پیروزی بدون حمایت مالی و نظامی ایران و اعزام پیکارجویان شیعه توسط آن کشور برای کمک به نیروهای دولتی سوریه ممکن نبود.

نقش مهم ایران در سرنوشت جنگ حلب روز چهارشنبه به خوبی آشکار شد. حکومت ایران با تحمیل شروط خود عملا تخلیه مناطق تحت کنترل شورشیان را به تاخیر انداخت. به گفته منابع شورشیان سوریه و سازمان ملل متحد، ایران برای توافق با تخلیه شورشیان در حلب خواست که بطور همزمان تخلیه مجروحان از دو شهر تحت محاصره شورشیان انجام شود.

حکومت ایران با دخالت در جنگ داخلی طولانی سوریه و حمایت نظامی و مالی از رژیم بشار اسد نه فقط روی سرنوشت این جنگ تاثیر گذاشته بلکه نفوذش در سطح منطقه را تقویت کرده است.

برای اولین بار حکومت ایران می تواند نفوذ خود را در بخش گسترده‌ای از خاورمیانه، از جمله عراق، سوریه و لبنان اعمال کند. گسترش نفوذ ایران در تقابل با قدرتهای عربی و سنی منطقه و بخصوص عربستان سعودی است که از سالها پیش در مورد خطر گسترش نفوذ حکومت ایران هشدار داده اند.

علاوه بر تصرف شهر حلب باید پیشروی‌های حکومت شیعه عراق در آزادسازی شهر موصل را هم در نظر گرفت که نیروهای مورد حمایت ایران در آن نقش مهمی ایفا می کنند. هزاران پیکارجوی شیعه که توسط ایران آموزش دیده و در کنار نیروهای دولتی عراق می جنگند، سابقا در سوریه دوشادوش نیروهای بشار اسد می جنگند و وعده داده اند که در صورت لزوم به سوریه بازخواهند گشت.

شبه نظامیان شیعه مورد حمایت ایران برای تصرف شهر تلعفر بین موصل و مرزهای غربی عراق با سوریه می جنگند و اگر این مناطق را تصرف کنند دسترسی بدون مانع ایران به مسیری که به سواحل مدیترانه ختم می شود تضمین خواهد شد.

ایران از سالها پیش در لبنان نفوذ گسترده‌ای دارد و از طریق گروه حزب الله لبنان که قدرتمندترین نیروی سیاسی و نظامی کشور است در سیاست آن کشور دخالت می کند. حزب الله لبنان نیز در سوریه در کنار نیروهای دولتی می جنگد.

تثبیت نفوذ ایران از طریق «هلال شیعه» در سطح منطقه به شکل چشمگیری برقدرت منطقه‌ای ایران خواهد افزود. در عین حال ایران با توسعه نفوذش در سوریه و لبنان می تواند برای اسرائیل خطرات بیشتری ایجاد کند. از نگاه حکومت ایران ادامه تهدید اسرائیل در این مناطق مهمترین عامل بازدارنده هرگونه تعرض اسرائیل به ایران است.

افزایش قدرت منطقه‌ای ایران برای قدرتهای سنی منطقه هزینه‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی سنگینی خواهد داشت. ولی برخی از صاحبنظران معتقدند هیچ تضمینی وجود ندارد که ایران بتواند این محدوده بزرگ از نفوذ منطقه‌ای خود را حفظ کند.

کارشناسان و دیپلمات‌های آشنا به وضعیت خاورمیانه به نقش مهم فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ داخلی سوریه و پیشروی‌های شیعیان و ارتش عراق اشاره می کنند. به گفته آنها عملکرد ایران در تجهیز و بسیج نیروهای وابسته به خود بسیار موفقیت آمیز بوده چون حکومت ایران در تشکیل دادن نیروهای وابسته و جنگهای نیابتی به نسبت رقبای خود از جمله عربستان سعودی تجربه بیشتری دارد.

در عین حال یکی دیگر از عوامل موفقیت ایران حمایت کامل آیت الله خامنه‌ای و جناح تندرو حکومت از دخالت نظامی این کشور در جنگ داخلی سوریه و جا انداختن آن برای بخشی از افکار عمومی در ایران بوده است.

این جناح‌ها که همواره در مورد تهدیدهای خارجی علیه موجودیت ایران صحبت می کنند توانسته اند صحنه نبرد در سوریه و یا عراق را بعنوان بخشی از کارزار مشروع ایران برای دفاع از موجودیت خود جلوه دهند.

به گفته دیپلمات‌ها توجیه جنگ هایی که در خارج از مرزهای ایران روی می دهد و در آن مردم ایران تلفات نمی دهند ساده تر است. حکومت ایران با انتقال میدان نبرد برای توسعه نفوذش به خارج از مرزها تا حد زیادی موفق شده مصائب و رنجهای جنگ را از مردم کشورش دور نگاه دارد.

رادیوفرانسه: شورشیان سوریه روز چهارشنبه ۱۴ دسامبر، اعلام کردند که ایران با ممانعت در اجرای توافق میان شورشیان و رژیم سوریه، برای خروج غیرنظامیان و شورشیان از شرق حلب شرط گذاشته است.

شرط ایران که از سوی شورشیان سوریه اعلام شده و به تأیید یک مقام سازمان ملل متحد نیز رسیده است، این است که خروج غیرنظامیان از حلب همزمان با خروج شیعیان زخمی شده از دو روستای فوعه و کفریا در استان ادلب که در محاصره شورشیان مخالف بشار اسد قرار دارد، صورت بگیرد.

بیشتر بخوانید: فرانسه خواستار نظارت سازمان ملل متحد بر خروج غیرنظامیان از شرق حلب شد

یک مقام ارتش آزاد سوریه متعلق به مخالفان بشار اسد، به خبرگزاری رویترز گفت که این شرط ایران “یک بهانه” است تا این توافق اجرا نشود، زیرا ایران، به گفته این مقام ارتش آزاد سوریه، مخالف اجرای توافق خروج غیرنظامیان و شورشیان از شرق حلب است.

همچنین یک عضو گروه شورشی “جبهه شامیه” از گروه‌های مخالف بشار اسد، که به ترکیه رسیده است، تأیید کرد که ایرانی‌ها این درخواست را مطالبه کرده‌اند.

نورالدین زینکی، سخنگوی یک گروه شورشی دیگر، نیز گفت: “شبه‌نظامیان ایرانی موجب شکست آتش بس برقرار شده در حلب شده اند.”

شبه نظامیان شیعی که از سوی ایران حمایت می شوند، در کنار ارتش بشار اسد علیه شورشیان سوریه می‌جنگند.

مناطق تحت محاصره با فقدان تجهیزات پزشکی روبرو بوده اندبان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد نسبت به “گزارش هایی از وقوع فجایع علیه شمار بزرگی از غیرنظامیان” در شهر حلب سوریه ابراز نگرانی کرده است.

آقای بان همه طرف ها به خصوص دولت سوریه و متحدان آن را ترغیب کرد از غیرنظامیان محافظت کنند.

یان اگلند مشاور حقوق بشر سازمان ملل متحد پیشتر گفت که سوریه و روسیه “جوابگوی” فجایعی هستند که شبه نظامیان وفادار به دولت ممکن است مرتکب آنها شوند.

پیشتر گزارش شد که مخالفان بشار اسد از شش محله دیگر حلب عقب‌نشینی کرده‌اند. به‌ این ترتیب فقط بخش‌های کوچکی از حلب (کمتر از ۱۰ درصد) هنوز در کنترل شورشیان است.

استفان دوجاریک سخنگوی آقای بان در بیانیه ای گفت که “دبیرکل سازمان ملل شدیدا نگران گزارش های فجایع علیه شمار بزرگی از غیرنظامیان از جمله زنان و کودکان در ساعات اخیر در حلب است.”

“ضمن تاکید بر اینکه سازمان ملل مستقلا قادر به تایید این گزارش ها نیست، دبیرکل نگرانی شدید خود را به طرف های مربوطه منتقل می کند.”

در این بیانیه آمده است: “او به فرستاده ویژه خود در امور سوریه دستور داده است مساله را فورا با طرف های مرتبط مطرح کند.”

دولت سوریه یا روسیه هنوز علنا در این مورد اظهار نظر نکرده اند.

گروه دیدبان حقوق بشر سوریه مستقر در بریتانیا می‌گوید نیروهای ارتش سوریه در آستانه تصرف کامل بخش شرقی حلب هستند.

مدیر این سازمان گفت: “جنگ حلب به پایان نزدیک شده و زمان بسیار کمی تا سقوط کامل شهر باقی مانده است.”

“بستان‌ القصر” یکی از شش محله کلیدی بود که امروز از کنترل نیروهای شورشی خارج شد.

به بعضی از مردانی که از حلب گریخته اند گفته شده وارد خدمت نظامی شوند

ژنرال زید صالح فرمانده کمیته امنیت محلی وابسته به ارتش سوریه گفت که شورشیان “وقت زیادی ندارند” و باید “تسلیم شوند یا بمیرند”.

تلویزیون دولتی سوریه با اعلام خبر “نزدیک بودن پیروزی” در حلب تصاویری از شادمانی مردم در حلب را پخش کرد.

فعالان حقوق بشر درباره وضعیت غیرنظامیان باقی‌مانده در شرق حلب هشدار داده‌اند. هنوز هزاران غیرنظامی به همراه شورشیان در مناطق کوچک حلب شرقی تحت محاصره هستند.

مدیر دیدبان حقوق بشر سوریه نسبت به “قتل عامی واقعی” در حلب هشدار دارد. رامی عبدالرحمان از جامعه بین المللی خواهت پناهگاه امنی برای غیرنظامیان ایجاد کنند.

حلب، قلب صنعتی سوریه، از سال ۲۰۱۲ به دو پاره تقسیم شده و بخش شرقی آن در کنترل شورشیان بود. تصرف کامل حلب پیروزی کلیدی برای ارتش سوریه و متحدان آن محسوب می‌شود؛ هرچند هنوز بخش‌های بزرگی از سوریه در اختیار مخالفان دولت است.

---

بیشتر بخوانید:

+ حلب٬ شهر زیبای من

+ داستان یک عکس:‌ در حلب چه می‌گذرد؟

+ سازمان ملل:‌ جنگ سوریه ورای حلب ادامه خواهد داشت

---

خبرگزاری فرانسه به نقل از شاهدان عینی گفته است که در محله “مشهد” حلب که در کنترل شورشیان است٬ شماری از غیرنظامیان از ترس پیشروی ارتش سوریه به محله‌های دیگر فرار می‌کنند اما کوچه‌ها به‌اندازه‌ای شلوغ است که جایی برای رفتن ندارند.

هنوز هزاران نفر در کمبود آب و غذا در مناطق تحت کنترل شورشیان محاصره هستندیک معلم که در این منطقه مانده است درباره شدت درگیری‌ها به بی‌بی‌سی گفت مردم زیر بمباران شدید با یک فاجعه شبیه “آخرالزمان” مواجه هستند.

با شدت گرفتن حملات ارتش سوریه برای پس گرفتن شرق حلب٬ ده‌ها هزار غیرنظامی از این منطقه گریخته‌اند اما شمار زیادی هم از بیم بازجویی و کشته شدن به دست نیروهای امنیتی٬ خانه‌های خود را ترک نکرده‌اند.

‘گاز شیمیایی‘

همزمان گروه های ناظر گزارش می دهند که ده ها نفر در حملات هوایی و یک حمله ظاهرا “با گاز” در نزدیکی پالمیرا کشته شده اند.

ناحیه بمباران شده تحت کنترل گروه دولت اسلامی، داعش، است و هدف بمباران سنگین نیروهای سوری و متحدانش بوده است.

گفته می شود که ده ها نفر در این حملات کشته شده اند.

اعضای داعش روز یکشنبه پالمیرا را گرفتند که چند ساعت پس از عقب نشینی در مقابل حملات هوایی جنگنده های روسیه بود.

به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه منابع آگاه در حما رؤیت اجساد بدون زخم را گزارش داده اند. شمار کشته ها از سوی یک گروه شهروندی در حما حداقل ۴۰ نفر اعلام شد.

سوریه و روسیه قبلا اتهام استفاده از سلاح شیمیایی را رد کرده اند.

No responses yet