اخبار

رادیوفردا: یک مقام آمریکایی و دو منبع مطلع از محتوای نامهٔ رئیس‌جمهور آمریکا به ایران می‌گویند که دونالد ترامپ دو ماه به تهران برای دستیابی به یک توافق هسته‌ای جدید با واشینگتن ضرب‌الاجل داده است.

سایت اکسیوس روز چهارشنبه ۲۹ اسفند گزارش داد که هنوز مشخص نیست این مهلت دوماهه از زمان تحویل نامه آغاز شده یا از زمان شروع مذاکرات محاسبه می‌شود.

این گزارش می‌افزاید: «اما اگر ایران این پیشنهاد را رد کند و وارد مذاکره نشود، احتمال اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران به‌طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.»

برنامه هسته‌ای ایران طی چهار سال گذشته پیشرفت کرده و اکنون بیش از هر زمان دیگری به ظرفیت لازم برای تولید سلاح هسته‌ای نزدیک شده است.

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران در صورت غنی‌سازی تا سطح ۹۰ درصد، برای ساخت شش بمب هسته‌ای کافی خواهد بود. ایران همواره ادعا کرده است که به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.

دو هفته پیش، دونالد ترامپ در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «فاکس نیوز» اعلام کرد که نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ارسال کرده و پیشنهاد مذاکرات مستقیم داده است.

آقای ترامپ یک روز بعد گفت که آمریکا در ارتباط با ایران به «لحظات پایانی» رسیده است.

او افزود: «ما نمی‌توانیم اجازه دهیم که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. به‌زودی اتفاقی رخ خواهد داد. من ترجیح می‌دهم که یک توافق صلح‌آمیز حاصل شود، اما گزینه دیگر هم این مشکل را حل خواهد کرد.»

این نامه توسط استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، به محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، در ابوظبی تحویل داده شد.

یک روز بعد، انور قرقاش، فرستاده امارات، به تهران سفر کرد و نامه را به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران تحویل داد.

به گفته منابع، نامه ترامپ به خامنه‌ای «لحنی شدید» داشته است. از یک‌سو پیشنهاد مذاکره برای یک توافق جدید هسته‌ای ارائه شده، اما از سوی دیگر در مورد پیامدهای رد این پیشنهاد و ادامه برنامه هسته‌ای ایران هشدار داده شده است.

دو منبع مورد اشاره اکسیوس تأیید کرده‌اند که «ترامپ در این نامه تأکید کرده که نمی‌خواهد مذاکراتی بی‌پایان و بدون نتیجه انجام شود و یک بازه زمانی دوماهه برای دستیابی به توافق در نظر گرفته است».

پیش از ارسال نامه به ایران، کاخ سفید چندین متحد آمریکا از جمله اسرائیل، عربستان سعودی و امارات را در جریان محتوای آن قرار داده بود.

به نوشته اکسیوس، کاخ سفید از اظهار نظر در این باره خودداری کرده است و نمایندگی ایران در سازمان ملل نیز به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداده است.

علی خامنه‌ای هفته گذشته نامه ترامپ و پیشنهاد او برای مذاکرات را «یک فریب» خواند و گفت «هدف این پیشنهاد تنها ایجاد این تصور است که ایران از مذاکره سر باز می‌زند».

با این حال، چند ساعت بعد، نمایندگی ایران در سازمان ملل در بیانیه‌ای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، احتمال مذاکرات هسته‌ای بین ایران و آمریکا را رد نکرد.

وزارت خارجه ایران نیز در یک نشست خبری در اوایل هفته اعلام کرد که نامه ترامپ همچنان در حال بررسی است و پاسخ ایران در حال تدوین است.

مایک والتز، مشاور امنیت ملی ترامپ، روز یکشنبه هفته جاری گفت که ایران باید «کلیه عناصر برنامه هسته‌ای خود»، از جمله موشک‌ها، سلاح‌سازی و غنی‌سازی اورانیوم را کنار بگذارد، وگرنه «با مجموعه‌ای از پیامدهای دیگر مواجه خواهد شد.»

او تأکید کرد: «ایران یک راه خروج از این وضعیت دریافت کرده است.»

ترامپ: ایران باید فوراً ارسال تجهیزات به حوثی‌ها را متوقف کند

از سوی دیگر، رئیس‌جمهوری ایالات متحده روز چهارشنبه ۲۹ اسفند بار دیگر به ایران در مورد حمایت از گروه حوثی‌های یمن هشدار داد.

او در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «گزارش‌هایی رسیده است که نشان می‌دهد ایران شدت حمایت تجهیزات نظامی و پشتیبانی کلی از حوثی‌ها را کاهش داده، اما همچنان مقادیر زیادی تجهیزات ارسال می‌کند. ایران باید فوراً ارسال این تجهیزات را متوقف کند. بگذارید حوثی‌ها خودشان بجنگند. در هر صورت، آن‌ها شکست خواهند خورد، اما به این روش سریع‌تر شکست می‌خورند.»

آقای ترامپ افزود: «خسارات سنگینی به حوثی‌های وحشی وارد شده است و خواهید دید که این وضعیت به‌طور فزاینده‌ای بدتر خواهد شد—این یک نبرد برابر هم نیست و هرگز هم نخواهد بود. آن‌ها به‌طور کامل نابود خواهند شد!»

این پیام پس از آن منتشر می‌شود که «دو مقام ارشد ایرانی» روز چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفتند که ایران پیامی شفاهی به نماینده حوثی‌ها در تهران ارسال کرده و از این گروه خواسته است که تنش‌ها را کاهش دهد.

این خبرگزاری جزئیات بیشتری در مورد هویت این دو مقام ایرانی ارائه نداده است.

حوثی‌ها از گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی است و رئیس‌جمهور آمریکا دو روز پیش از این تهدید کرده بود که ایران را در قبال هرگونه حمله آتی حوثی‌ها مسئول خواهد دانست. آقای ترامپ نسبت به عواقب «وخیم» این حمایت برای ایران هشدار داده است.

او گروه حوثی‌های یمن را «خلق‌شده» توسط ایران توصیف کرد و گفت حملات انتقام‌جویانه احتمالی آن‌ها در واکنش به حملات اخیر ارتش آمریکا «با قدرت زیاد» پاسخ داده خواهد شد.

جمهوری اسلامی ایران گروه حوثی‌ها را که اخیراً به فهرست سازمان‌های تروریستی ایالات متحده بازگشت، بخشی از «محور مقاومت» شامل گروه‌های نیابتی خود در منطقه می‌داند.

حوثی‌ها از زمان آغاز جنگ اسرائیل با گروه افراطی حماس در اواخر سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۰۰ حمله به کشتی‌ها انجام داده‌اند و اعلام کرده‌اند که این اقدامات را در همبستگی با فلسطینیان غزه انجام می‌دهند. این حملات تجارت جهانی را مختل کرده و ارتش آمریکا را وارد یک کارزار پرهزینه برای رهگیری موشک‌ها کرده است.

با وجود خبر درخواست ایران از حوثی‌‌ها برای کاهش تنش، جمال عامر، وزیر خارجه گروه حوثی‌ها، روز دوشنبه به رویترز گفت: «اکنون ما می‌بینیم که یمن در حال جنگ با ایالات متحده است و این بدان معناست که ما حق داریم با تمام توان از خود دفاع کنیم، بنابراین تشدید درگیری‌ها محتمل است.»

ایالات متحده در حملاتی هوایی که سه‌شنبه‌شب انجام داد، اهدافی را در سراسر یمن، از جمله استان صعده، که منابع یمنی آن را مخفیگاه دیرینه رهبران حوثی‌های می‌دانند، و شهر بندری الحدیده در دریای سرخ هدف قرار داد.

تلویزیون المسیره، وابسته به حوثی‌ها، گزارش داد که بیش از ۱۰ حمله در نقاط مختلف، از جمله منطقه الصفرا در صعده، انجام شده است. به گفته منابع یمنی، این منطقه دارای انبارهای سلاح و پایگاه‌های آموزشی است و یکی از مهم‌ترین و به‌شدت مستحکم‌ترین پایگاه‌های نظامی این گروه محسوب می‌شود.

این حملات که در پاسخ به حملات حوثی‌ها علیه کشتی‌رانی در دریای سرخ انجام شد، بزرگ‌ترین عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ در ژانویه به‌شمار می‌آید.

حوثی‌ها که طی دهه گذشته بخش اعظم یمن را تحت کنترل خود درآورده‌اند، هفته گذشته اعلام کردند که پس از چند هفته آرامش نسبی در دریای سرخ، حملات به کشتی‌های اسرائیلی را از سر خواهند گرفت.

این گروه تحت رهبری عبدالملک الحوثی به نیرویی با هزاران شبه‌نظامی و زرادخانه‌ای پیشرفته از پهپادها و موشک‌های بالستیک تبدیل شده است. منابع یمنی می‌گویند که پس از آغاز حملات هوایی آمریکا، حوثی‌ها سلاح‌های خود را از پایگاه‌های شناخته‌شده منتقل کرده و برای جلوگیری از هدف قرار گرفتن، سنگرها و پناهگاه‌های جدیدی ایجاد کرده‌اند.

رویترز می‌نویسد که با تشدید حملات آمریکا، رهبران حوثی به مخفی شدن روی آورده و تلفن‌های خود را خاموش کرده‌اند. تنها مقام ارشد حوثی که اخیراً در انظار عمومی دیده شده، محمد علی الحوثی بود که دو روز پیش در یک ویدئو در حالی که لباس غیرنظامی بر تن داشت، در یک اتوبوس ظاهر شد و سپس در میدان سبعین صنعا سخنرانی کرد.

در آخرین تحول، تلویزیون المسیره وابسته به حوثی‌ها شامگاه چهارشنبه خبر داد صنعا، پایتخت یمن که در اختیار این گروه است، هدف موج جدیدی از حملات هوایی ایالات متحده قرار گرفته است.

خبرگزاری رویترز نیز به نقل از سه تن از ساکنان این شهر اعلام کرد این حملات به منطقه الجراف انجام شد که در نزدیکی فرودگاه صنعا قرار دارد.

آمریکا حملات هوایی خود علیه مواضع حوثی‌های مورد حمایت ایران را از شنبه این هفته آغاز کرده است.

رادیوفردا: کاخ سفید ساعاتی پس از مخالفت رهبر جمهوری اسلامی با پیشنهاد رئیس جمهور ایالات متحده برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران بار دیگر یادآور شد که تهران با یکی از دو گزینه نظامی یا توافق روبه‌رو است. سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید شامگاه شنبه ۱۸ اسفند گفت همان طور که دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرده، برای مواجهه با ایران دو گزینه نظامی یا توافق مطرح است.

برایان هیوز افزود: «امیدواریم که رژیم ایران مردم و بهترین منافع خود را بر تروریسم مقدم دارد».

علی خامنه‌ای شامگاه شنبه بار دیگر با مذاکره و پیشنهاد جدید آمریکا مخالفت کرد و گفت: «توقعات جدید قطعا از طرف ایران تامین نخواهد شد».

دونالد ترامپ روز جمعه بار دیگر خواستار مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران شد و گفت نامه‌ای برای علی خامنه‌ای فرستاده است.

او همچنین در گفت‌وگوی دیگری با خبرنگاران افزود که در مورد مسئله ایران «خیلی خیلی زود اتفاقاتی می‌افتد»، «روزهای جالبی در پیش است» و «به حرکات نهایی رسیده‌ایم».

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز شنبه در اظهار نظری کوتاه گفت: «هنوز نامه‌ای نرسیده است.»

دونالد ترامپ بارها گفته است که به هیچ وجه اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نخواهد داد اما مذاکره برای حصول یک توافق هسته‌ای معتبر و قابل راستی‌آزمایی را بر اقدام نظامی ترجیح می‌دهد.

آقای ترامپ اواسط بهمن یک یادداشت ریاست‌جمهوری برای از سرگیری فشار حداکثری بر ایران را امضا کرد، اما گفت امیدوار است که نیازی به اجرای این یادداشت نباشد و با تهران توافق حاصل شود.

پیش از سخنرانی علی خامنه‌ای نیز مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حضور او گفت: «دشمنان هر تهدیدی بکنند ما نباید جا خالی کنیم، ما قادریم بر همه مشکلات غلبه کنیم.»

او هفته گذشته گفته بود که شخصا موافق مذاکره با آمریکا بوده و اعتقاد داشته که گفت‌وگو با ایالات متحده مشکلات را حل می‌کند، اما پس از منع علی خامنه‌ای این دیدگاه را کنار گذاشته است.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود همچنین به قدرت‌های اروپایی تاخت و آنها را به دلیل انتقادهایشان از برنامه هسته‌ای ایران «بی چشم و رو» خواند.

او در عین حال در موضوع مذاکره بدون اشاره به جزئیات گفت: «احتمالا در یک جاهایی بحث کنیم.»

اتحادیه اروپا بارها از گسترش برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرد و در تازه‌ترین مورد نیز ۱۵ اسفند در بیانیه‌ای بار دیگر بر مخالفت جدی با دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.

در این بیانیه با اشاره به «افزایش قابل توجه سرعت و خلوص غنی‌سازی اورانیوم و انباشت آن در ایران»، اعلام شد که جمهوری اسلامی به شدت از تعهدات برجامی‌اش «فاصله» گرفته و به دانشی «غیر قابل بازگشت» دست یافته است.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۹۸ نیز پیام دونالد ترامپ را که توسط نخست وزیر وقت ژاپن ارسال شده بود رد کرد و تاکنون بر موضع خود درباره عدم مذاکره با آمریکا پافشاری کرده است.

با این حال گمانه‌زنی‌هایی از تلاش مسکو برای وساطت در حل‌وفصل پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی بین ایران و آمریکا مطرح شده‌ و مقام‌های مسکو و واشینگتن نیز آن را تایید کرده‌اند.

در هفته‌های اخیر و به دنبال دو بار مخالفت صریح علی خامنه‌ای با مذاکره با آمریکا ارزش پول ملی ایران همچنان به روند نزولی خود ادامه داده است.

پیش از سخنرانی قبلی علی خامنه‌ای در ۱۹ بهمن بهای هر دلار آمریکا در بازار ارز ایران نزدیک به ۸۵ هزار تومان بود و بلافاصله پس از آن جهش یافت و تا مرز ۹۵ هزار تومان نیز رسید.

با این حال در روزهای اخیر بهای دلار کمتر از ۹۰ هزار تومان معامله می‌شد اما روز شنبه و پس از سخنرانی دوم رهبر جمهوری اسلامی اکنون به بالای ۹۱ هزار تومان رسیده است.

رادیوفردا: روزنامه وال‌استریت جورنال به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده در آخرین روزهای دولت جو بایدن به این نتیجه رسیده بودند که اسرائیل با توجه به ضعف ایران در حال ارزیابی انجام حملات شدیدی به تاسیسات هسته‌ای ایران در سال جاری میلادی است.

این گزارش که روز چهارشنبه ۲۴ بهمن منتشر شده است می‌گوید ارزیابی تحلیلی نهادهای اطلاعاتی آمریکا در حول و حوش آغاز سال ۲۰۲۵ انجام شده و مخاطرات اقدامات پرریسک نظامی در منطقه خاورمیانه را پس از ضرباتی که سال گذشته به ایران وارد آمد، برجسته می‌کند.

واشینگتن‌پست نیز روز پنجشنبه ۲۵ بهمن گزارش داد که اسرائیل احتمالاً در ماه‌های آینده تلاش خواهد کرد تا در یک حمله پیشگیرانه به برنامه هسته‌ای ایران ضربه بزند؛ حمله‌ای که ممکن است برنامه تهران را برای چند هفته یا شاید چند ماه به تأخیر بیندازد، اما «براساس ارزیابی سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا، تنش‌ها را در سراسر خاورمیانه تشدید می‌کند و احتمال بروز یک درگیری گسترده منطقه‌ای را دوباره مطرح خواهد کرد».

وال‌استریت جورنال به نقل از دو منبع مطلع نوشته، تحلیل نهادهای اطلاعاتی آمریکا بر این بوده که اسرائیل از دولت ترامپ خواهد خواست که از حملات به ایران حمایت کند و تصور می‌کند که او به نسبت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده، احتمال بیشتری دارد که به این حملات بپیوندد.

به گفته یکی از مقامات دولت آمریکا، جامعه اطلاعاتی ایالات متحده در اولین روزهای ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ هم گزارش دومی تهیه کرده که تصریح می‌کند اسرائیل در حال ارزیابی حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران است و این نگرانی را دارد که زمان برای متوقف کردن برنامه تولید سلاح هسته‌ای ایران از بین برود.

مقامات نظامی ایالات متحده می‌گویند که اسرائیل با توجه به پیچیدگی تأسیسات هسته‌ای ایران برای حمله به آن احتمالاً به پشتیبانی نظامی و تسلیحاتی ایالات متحده نیاز خواهد داشت.

مقامات اسرائیل طی ماه‌های اخیر بارها گفته‌اند که فرصت برای اقدامات نظامی علیه ایران مهیاست. یسرائیل کاتز،ِ وزیر دفاع اسرائیل، از جمله این مقامات است که در نوامبر گذشته گفت: «تاسیسات هسته‌ای ایران بیش از هر زمان دیگری در معرض حمله قرار دارد… ما اکنون فرصت دستیابی به مهم‌ترین هدف خود را که همان خنثی کردن و از بین بردن تهدیدات وجودی علیه کشور اسرائیل است، داریم.»

ایران بارها تهدید کرده که اگر تاسیسات هسته‌ای آن مورد حمله قرار بگیرد، دست به اقدام تلافی‌جویانه خواهد زد، اما وال‌استریت جورنال می‌نویسد که تهران اکنون به خاطر حملات اسرائیل به اماکن نظامی آن و شکست‌هایی که نیروهای نیابتی‌اش، از جمله حزب‌الله و حماس متحمل شده‌اند، بسیار ضعیف شده است.
گزارش واشینگتن‌پست چه می‌گوید؟

واشینگتن‌پست در گزارش خود نوشته که اسرائیل در حملهٔ احتمالی در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، تأسیسات هسته‌ای فردو و نطنز را هدف قرار خواهد داد.

این روزنامه با استناد به منابع اطلاعاتی آمریکا، دو گزینهٔ حملهٔ بالقوه را شرح داده که هر دو شامل کمک ایالات متحده، هم از طریق سوخت‌گیری در هوا و هم از طریق اطلاعات، نظارت و شناسایی در عملیات می‌شود.

واشینگتن‌‌پست در گزارش خود افزوده که نیروی هوایی اسرائیل برای استفاده از احتمال شلیک موشک‌های بالستیک از هوا به زمین آماده می‌شود، بدون آن‌که هواپیماهای آن وارد حریم هوایی ایران شود.

برایان هیوز، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، در واکنش به این گزارش واشینگتن‌پست گفت رئیس‌جمهور ترامپ اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.

آقای هیوز افزود: هرچند رئیس‌جمهور ترامپ ترجیح می‌دهد برای حل مسالمت‌آمیز مسائل با حکومت ایران مذاکره کند، اما تا ابد منتظر نخواهد ماند.

دونالد ترامپ اخیرا گفت که ترجیح او این است که با ایران به توافق برسد تا این‌که «شدیداً آن را بمباران کند».

رئیس‌جمهور آمریکا هفته گذشته گزارش‌های مربوط به برنامه‌ریزی مشترک ایالات متحده و اسرائیل برای حمله نظامی به ایران را رد کرد. وی تاکید کرد که به جای اقدام نظامی، خواهان دستیابی به توافق جدید هسته‌ای با تهران است و کار بر روی این توافق باید فوراً آغاز شود.

اما علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز ۱۹ بهمن مذاکره با دولت دونالد ترامپ را نه «عاقلانه»، نه «هوشمندانه» و نه «شرافتمندانه» توصیف کرد و به دنبال او دیگر مقامات جمهوری اسلامی نیز علیه مذاکره با ایالات متحده سخن گفتند.

اسرائیل در سال جاری شمسی دو بار اقدام به حمله تلافی‌جویانه به ایران کرد و مقام‌های اسرائیلی و همچنین کارشناسان نظامی گفته‌اند که در حملهٔ دوم آسیب ویرانگری به پدافند هوایی ایران وارد شد؛ مقام‌های جمهوری اسلامی این موضوع را رد می‌کنند.

رادیوفردا: رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید ترجیح او این است که با ایران به توافق برسد تا این‌که «شدیداً آن را بمباران کند».

دونالد ترامپ در مصاحبه‌ای با «نیویورک پست» که روز شنبه ۲۰ بهمن منتشر شد، گفت اگر توافقی انجام شود، اسرائیل ایران را بمباران نخواهد کرد.

او تصریح کرد که قصد ندارد دربارهٔ مذاکرات احتمالی با تهران صحبت کند و افزود: «در واقع، دوست ندارم به شما بگویم که چه چیزی قرار است به آن‌ها بگویم.»

رئیس‌جمهور آمریکا هفته گذشته گزارش‌های مربوط به برنامه‌ریزی مشترک ایالات متحده و اسرائیل برای حمله نظامی به ایران را رد کرد.

او گفت به جای اقدام نظامی، خواهان دستیابی به توافق جدید هسته‌ای با تهران است و کار بر روی این توافق باید فوراً آغاز شود.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، که دو هفته پیش از مقام‌های ایران خواسته بود حواس‌شان باشد با چه کسی «معامله» می‌کنند، روز ۱۹ بهمن مذاکره با دولت دونالد ترامپ را نه «عاقلانه»، نه «هوشمندانه» و نه «شرافتمندانه» توصیف کرد و دربارۀ علت آن هم گفت: «تجربه».

اشارۀ او به خروج دولت اول دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای موسوم به «برجام» بین ایران و شش قدرت جهانی بود که صادرات نفت ایران را کاهش داد، باعث جهش قیمت ارزهای خارجی شد و جمهوری اسلامی را از نظر اقتصادی در تنگنا و فشار کم‌سابقه‌ای قرار داد.

اما در همین حال عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، گفته که جمهوری اسلامی برای مذاکره آماده است اما «تحت فشار حداکثری» با آمریکا مذاکره نمی‌کند.

او روز شنبه با اذعان به این‌که تحریم‌ها «مانعی بزرگ» بر سر راه توسعه اقتصادی ایران است گفت اگر مذاکره از موضع ضعف انجام شود، «دیگر مذاکره نیست بلکه تسلیم است».

همزمان، برخی مقام‌های جمهوری اسلامی مدعی شدند که سیاست واشینگتن در قبال ایران فراتر از موضوع هسته‌ای بوده و هدف آن «خلع سلاح جمهوری اسلامی» است.

دونالد ترامپ که بارها برای مذاکره با جمهوری اسلامی اظهار آمادگی کرده، روز چهارشنبه نیز گفته بود ایالات متحده به دنبال یک توافق هسته‌ای قابل راستی‌آزمایی با تهران است که به این کشور اجازه می‌دهد رونق و شکوفایی صلح‌آمیزی داشته باشد.

دونالد ترامپ روز چهارشنبه همچنین با تأکید مجدد بر این‌که ایران نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد، گفته بود برای دستیابی به یک توافق تازه باید فوراً دست‌به‌کار شد و وقتی این توافق کامل و امضا شود، «خاورمیانه جشن بزرگی به پا خواهد کرد».

آقای ترامپ چندی پیش نیز که یادداشتی برای احیای «فشار حداکثری» بر ایران صادر کرد، پس از آن گفت که دستور او در این زمینه بسیار سختگیرانه است، اما مایل به دیدار با رئیس‌جمهور ایران است تا تهران را ترغیب کند دست از تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای بردارد.

مقامات ایرانی همواره قصد ساخت جنگ‌افزار هسته‌ای را رد کرده‌اند اما در مدت اخیر برخی طیف‌ها در ایران از «لزوم» تغییر «دکترین» در این زمینه صحبت کرده‌اند.

اسرائیل در جواب حمله موشکی روز دهم مهر سپاه پاسداران به اسرائیل، در پنجم آبان برخی تأسیسات موشکی و پدافند هوایی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.

مقام‌های جمهوری اسلامی گفتند که حملات اسرائیل «خسارت محدود و کم اثری» داشت، اما رسانه‌های بین‌المللی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل‌های کارشناسان از آسیب‌های مؤثر و جدی به برخی تأسیسات نظامی و به‌خصوص توان دفاعی جمهوری اسلامی خبر دادند.

مدتی پس از این حمله، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی ایران برای بار سوم به این کشور حمله کند، اقتصادش فلج خواهد شد.

نتانیاهو: صلح با عربستان مشروط به نابودی حماس و خلع سلاح هسته‌ای ایران است

نخست‌وزیر اسرائیل بامداد یک‌شنبه ۲۱ بهمن در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز گفت وقتی که مطمئن شد که ایران سلاح هسته‌ای ندارد، صلح بین اسرائیل با عربستان سعودی اتفاق خواهد افتاد.

بنیامین نتانیاهو در این گفت‌وگو در پایان سفر یک هفته‌ای خود به آمریکا، در پاسخ به این پرسش که صلح میان اسرائیل و عربستان چه زمان حاصل خواهد شد، گفت که او به صلح از موضع قدرت اعتقاد دارد.

او گفت: زمانی که ما تغییر در خاورمیانه را کامل کنیم، محور ایران را بیش از آنچه که تا حال انجام داده‌ایم، تضعیف کنیم، وقتی مطمئن شویم که ایران سلاح هسته‌ای ندارد و وقتی حماس را نابود کنیم، زمینه را برای توافق با سعودی‌ها و دیگران و دنیای مسلمانان فراهم می‌کنیم.

در مورد بخش مذاکرات بنیامین نتانیاهو با دونالد ترامپ حول مسئله ایران در دیدار روز سه‌شنبه گذشته دو رهبر در کاخ سفید جزئیات زیادی منتشر نشده است.

آقای نتانیاهو پس از آن دیدار به روزنامه جروزالم پست گفت دیدگاه او در مورد ایران منطبق با موضع دونالد ترامپ در قبال ایران است که تأکید کرده ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد و احیای سیاست «فشار حداکثری» از سوی دولت آقای ترامپ، از هسته‌ای شدن ایران جلوگیری خواهد کرد.

دولت آقای ترامپ سه روز پس از آن دیدار کنگره را از تصمیم به فروش ۷.۴ میلیارد دلار دیگر تسلیحات به اسرائیل آگاه کرد. بمب‌های سنگین بخشی از این فروش است.

سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده، نیز اعلام کرد مایل کوریلا، فرمانده این نیروها، روزهای ۱۷ تا ۱۹ بهمن در اسرائیل بوده و با رئیس ستاد ارتش، فرمانده سازمان اطلاعات نظامی ارتش و رؤسای موساد و شباک دیدار کرده و بر عمق دادن به همکاری دوجانبه و افزایش قابلیت‌های همکاری و ادامه روابط نظامی بین دو کشور تأکید کرده است.

رادیوفردا: دونالد ترامپ بعد از صدور دستوری برای احیای «فشار حداکثری» بر ایران گفت که دستور او بسیار سختگیرانه است، اما مایل به دیدار با رئیس‌جمهور ایران است تا تهران را ترغیب کند دست از تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای بردارد.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه ۱۶ بهمن در کاخ سفید همچنین اعلام کرد دستوراتی به مشاورانش داده که اگر ایران او را ترور کند، «نابود می‌شود. هیچ چیزی باقی نمی‌ماند».

اشاره او به گزارش وزارت دادگستری آمریکا در نوامبر گذشته است که ایران تلاش کرده بود او را پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ترور کند.

آقای ترامپ یادآوری کرد برای صدور دستور فشار بر ایران مردد بوده است و ابراز امیدواری کرد که نیازی به استفاده از این دستور نباشد.

او بار دیگر تأکید کرد ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و افزود حق ما است که از فروش نفت ایران جلوگیری کنیم.

ساعاتی پیش‌تر یک مقام آمریکایی اعلام کرد که دونالد ترامپ روز سه‌شنبه ۱۶ بهمن دستور اجرای دوبارهٔ سیاست «فشار حداکثری» بر ایران را صادر می‌کند.

خبرگزاری رویترز به نقل از این مقام نوشت که دستور یاد شده با هدف مسدود کردن همه راه‌های دستیابی ایران به سلاح اتمی و مقابله با «نفوذ بدخواهانه» این کشور صادر می‌شود.

بر اساس این گزارش، دستور آقای ترامپ به وزیر خزانه‌داری آمریکا مأموریت می‌دهد «فشار اقتصادی حداکثری» بر ایران را اعمال کند که شامل تحریم‌ها و اجرای مکانیسم‌هایی برای مجازات کسانی است که از تحریم‌های موجود تخطی می‌کنند.

این مقام همچنین گفت دولت ترامپ در بخشی از تلاش برای فشار حداکثری بر ایران کارزاری «با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران» پیاده خواهد کرد.

به گفته همین مقام آمریکایی، نمایندگان ایالات متحده در سازمان ملل با همکاری شرکای کلیدی خود «کامل کردن سازوکار ماشه برای تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت‌ها بر ایران» را دنبال خواهند کرد.

تروئیکای اروپایی شامل سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان ماه دسامبر گذشته به شورای امنیت سازمان ملل گفتند در صورت لزوم آمادگی دارند «مکانیسم ماشه» برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را فعال کنند تا مانع از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای شوند.

بر اساس توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ موسوم به «برجام»، قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل صادر شد که تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را لغو کرد.

طرف‌های غربی برجام تا اکتبر سال جاری میلادی فرصت دارند از مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم‌ها استفاده کنند.

دستور رئیس‌جمهور ایالات متحده سیاست‌های سختگیرانه این کشور علیه ایران را که دونالد ترامپ در دورهٔ اول ریاست‌جمهوری خود اجرا کرد، احیا می‌کند.

آقای ترامپ دولت جو بایدن را متهم کرده بود که طی چهار سال اخیر موضع آمریکا در برابر ایران را تضعیف کرده است.

مقام‌های ایرانی ادعا می‌کنند سیاست فشار حداکثری در دورهٔ اول ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ شکست خورده است،‌ با این حال اغلب آن‌ها اذعان کرده‌اند که تحریم‌های شدید آمریکا بر وضعیت اقتصادی ایران تاثیر منفی گذاشته است.

در پی اعمال تحریم‌های نفتی آمریکا علیه تهران در دور قبلی ریاست‌جمهوری آقای ترامپ، صادرات روزانه نفت ایران طی تنها دو سال از ۲.۵ میلیون بشکه به زیر ۳۵۰ هزار بشکه سقوط کرد.

با روی کار آمدن دولت جو بایدن و تغییر فشار تحریم‌ها، صادرات روزانهٔ نفت ایران هر سال با جهش چشمگیری مواجه شد و در سپتامبر پارسال به رکورد ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز طی پنج سال گذشته اوج گرفت.

لحظاتی بعد از اعلام خبر آماده شدن دولت ترامپ برای احیای سیاست فشار حداکثری علیه ایران، نرخ دلار حدود هزار تومان جهش کرد و از ۸۵ هزار تومان عبور کرد.

تصمیم دولت ترامپ برای فشار حداکثری بر ایران در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه با نخست‌وزیر اسرائیل در کاخ سفید دیدار می‌کند.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس انتظار می‌رود رهبران دو کشور علاوه بر صحبت درباره مراحل بعدی آتش‌بس در غزه و عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و عربستان سعودی، درباره نگرانی‌ها از برنامه هسته‌ای ایران نیز مذاکره کنند.

صدای آمریکا: سخنگوی بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائيل با تاکید بر این که اسرائیل محور نفوذ جمهوری اسلامی ایران را به دقت زیر نظر دارد، می‌گوید، «چشم‌های ما همواره بر این موضوع متمرکز است. و در صورت لزوم، می‌دانیم چگونه پاسخ دهیم.»

عومر دوستری به روزنامه «جروزالم پست» گفته است که هیچ تغییری در ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش نسبت به دوره نخست نمی‌بیند.

او گفت: «اظهارات او همچنان نشان‌دهنده حمایت قوی از اسرائیل است. افراد بسیاری در دولت او حضور دارند که بسیار طرفدار اسرائیل و به نفع ما “باز” هستند. ما انتظار داریم که دولتی همسو داشته باشیم و خوشحالیم که همکاری کنیم – می‌توانیم با او در خاورمیانه به دستاوردهای بزرگی برسیم.»

وقتی از دوستری پرسیده شد آیا بازگشت به جنگ در غزه اجتناب‌ناپذیر است، او پاسخ داد که با توجه به شرایط کنونی، امکان بازگشت به یک درگیری تمام‌عیار وجود دارد.

سخنگوی نخست وزیر اسرائیل از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد، اما تأکید کرد که نتانیاهو و ترامپ درباره جمهوری اسلامی نظر مشترکی دارند. او گفت: «نخست‌وزیر معتقد است که سیاست تهاجمی ترامپ در دولت قبلی او باید دوباره اعمال شود.»

دوستری ادامه داد: «جنگ یکی از راه‌های دستیابی به اهداف ما است. اگر [جمهوری اسلامی] ایران بدون حمله اسرائیل، جاه‌طلبی‌های هسته‌ای خود را متوقف کند، فوق‌العاده خواهد بود. اما انتظار چنین چیزی را نداریم. حتی اگر [جمهوری اسلامی] ایران ادعا کند که [به تعهدات توافق هسته‌ای و آژانس] پایبند است، باید نسبت به آن بدبین باشیم، این می‌تواند یک فریب باشد. سیاست قبلی ترامپ موسوم به “فشار حداکثری” جواب داد و اسرائیل انتظار دارد که برای احیای آن [سیاست] با او همکاری کند.»

هنگامی که از او درباره اظهارات دونالد ترامپ در مورد یافتن راه‌حلی دیپلماتیک در خصوص ایران پرسیده شد، اذعان کرد که ترامپ همیشه سیاست خارجی را با «ذهنیت تجاری» دنبال کرده است.

دوستری گفت: «اگر توافقی ممکن باشد، او تلاش خواهد کرد تا به آن برسد. اما در نهایت، دیپلماسی حد و مرزی دارد. ما به آن فرصت خواهیم داد، اما زمان در حال سپری شدن است. در صورت لزوم، اقدام خواهیم کرد. چه با تأیید آمریکا، چه بدون آن.»

او افزود: «اسرائیل ضربات سختی به محور نفوذ [جمهوری اسلامی] ایران وارد کرده است، در غزه، لبنان و سوریه. ما همچنین به طور قابل توجهی به سامانه دفاع هوایی استراتژیک [جمهوری اسلامی] ایران، توانایی‌های تولید موشک و برخی اجزای برنامه هسته‌ای آن آسیب زده‌ایم. وقتی همه این عوامل را کنار هم بگذارید، [جمهوری اسلامی] ایران ممکن است احساس کند که در تنگنا قرار گرفته است، و این می‌تواند آن‌ها را به سمت سرعت دادن به جاه‌طلبی‌های هسته‌ای سوق دهد.»

پیام عومر دوستری این بود که اسرائیل به دقت اوضاع را در ایران زیر نظر دارد. او تصریح کرد که «چشم‌های ما همواره بر این موضوع متمرکز است. و در صورت لزوم، می‌دانیم چگونه پاسخ دهیم.»

هفته آینده، بنیامین نتانیاهو قرار است در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کند. علاوه بر توافق درباره گروگان‌های اسیر حماس، پیش‌بینی می‌شود که مقابله با تهدیدهای حکومت ایران نیز یکی از محورهای اصلی مذاکرات آن‌ها باشد.

رادیوفردا: سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، «یوکی‌ام‌تی‌او» با هشدار درباره تلا‌ش‌های آشکار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام کرد به نظر می‌رسد سپاه قصد دارد کشتی‌های خارجی را وادار به ورود به داخل آب‌های ایران کند.

در بیانیه‌ای که این سازمان روز جمعه پنجم بهمن ماه منتشر کرده، تاکید شده که چندین مورد مربوط به «چالش رادیویی برای کشتی‌ها از طریق فرکانس وی‌اچ‌اف» گزارش شده است.

فرکانس وی‌اچ‌اف مخفف عبارت انگلیسی «Very high frequency» و نماد اتحادیه بین‌المللی مخابرات، برای امواج الکترومغناطیسی با فرکانس رادیویی بین ۳۰ تا ۳۰۰ مگاهرتز است، که دارای طول موج متناظری از ۱۰ تا یک متر هستند.

بر اساس بیانیه یوکی‌ام‌تی‌او، «برآورد می‌شود که ارسال این فرکانس‌ها به احتمال زیاد بخشی از رزمایش گسترده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با نام “پیامبر اعظم ۱۸” باشد».

جمهوری اسلامی ایران در حال انجام یک رزمایش نظامی دوماهه در سراسر کشور است. این رزمایش پس از آن آغاز شد که اسرائیل در واکنش به دو حمله موشکی بالستیک جداگانه از سوی تهران، آبان ماه به چند پایگاه نظامی و موشکی ایران حمله کرد.

ایران سابقه توقیف و ایجاد مشکل برای کشتی‌ها را دارد اما اخیراً حملات مستقیمی از این نوع انجام نداده است. با این وجود از سال گذشته و مدتی بعد از آغاز جنگ غزه، شورشیان حوثی مورد حمایت ایران به کشتی‌ها در آب‌های دریای سرخ حمله می‌کنند.

برگزاری رزمایش در خلیج‌فارس و تنگه‌هرمز

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز جمعه یک رزمایش دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز برگزار کرد که رسانه‌های حکومتی ایران آن را بخشی از سلسله تمرینات نظامی سراسری خواندند.

تلویزیون دولتی ایران نیز تصاویری از این رزمایش پخش کرد که شامل قایق‌های تندرو، موشک‌های ساحل به دریا و موشک‌های سطح به سطح بود. این رزمایش‌ها که «اقتدار» نام‌گذاری شده‌ توسط ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برگزار می‌شود و قرار است از دی‌ماه آغاز و تا اواخر اسفند ماه ادامه داشته باشد.

فرمانده نیروی دریایی سپاه در گفت‌وگویی با تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد این رزمایش این پیام را دارد که «ما خود قادر به تأمین امنیت این منطقه حساس و استراتژیک هستیم».

علیرضا تنگسیری همچنین مدعی شد که این رزمایش‌ها برای «مقابله با هرگونه تجاوز نیروهای فرامنطقه‌ای» انجام می‌شود و تهدید کرد «چنانچه دشمن بخواهد منافع ملت ما را در منطقه تهدید کند، قطعاً با پاسخی بسیار قوی مواجه خواهد شد».

سه جزیره استراتژیک تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی در نزدیکی تنگه هرمز واقع شده‌اند؛ گذرگاهی که یک‌پنجم از نفت جهان از آن عبور می‌کند. این جزایر دهه‌هاست که محل مناقشه میان ایران و امارات متحده عربی بوده‌اند.

در رزمایش‌های قبلی، نیروهای مسلح ایران از یک کشتی شناسایی رونمایی کردند و تمرین‌هایی برای حفاظت از تأسیسات هسته‌ای ایران در مناطق غربی و مرکزی کشور انجام دادند.

این فعالیت‌های نظامی در حالی صورت می‌گیرد که با بازگشت دوباره دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده به کاخ سفید، برنامه هسته‌ای ایران تحت نظارت دقیق قرار دارد.

آقای ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود، آمریکا را از توافق هسته‌ای با تهران خارج و دستور کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، را در یک حمله پهپادی در عراق صادر کرد.

صدای آمریکا: سازمان «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» با پیشنهاد طرحی به تیم دونالد ترامپ با عنوان «طرح ۱۰۰ روزه»، نقشه راه محدود کردن جمهوری اسلامی از طریق راهکارهای دیپلماتیک، اطلاعاتی، نظامی و اقتصادی را به دولت آینده آمریکا ارائه کرده است.

جیسون برادسکی مدیر سیاستگذاری سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای در گفتگوی اختصاصی با صدای آمریکا با اشاره به برخی از جزئیات این طرح خاطرنشان کرد: «ما در این طرح ۱۰۰ روزه به رئیس جمهوری ایالات متحده پیشنهاد داده‌ایم که اگر نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی به منافع آمریکا آسیبی برسانند، دولت آمریکا باید در پاسخ، به طور مستقیم به مواضع سپاه و وزارت اطلاعات در ایران حمله کند.»

آقای برادسکی همچنین گفت که تحریمهای اقتصادی غرب علیه جمهوری اسلامی اکنون توان رژیم ایران و نیروهای نیابتی تهران را به شدت تضعیف کرده و در این شرایط تداوم کارزار فشار حداکثری می‌تواند شبه‌نظامیان مورد حکومت ایران را کاملا زمین‌گیر کند و خود حکومت را هم در موضع ضعف بیشتر قرار دهد.

او افزود: «در توصیه‌ای راهبردی به تیم دونالد ترامپ پیشنهاد دادیم تا به طور عملی به استقرار دموکراسی در ایران کمک کنند.»

مدیر سیاستگذاری سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای در تشریح این توصیه تصریح کرد: «براساس این پیشنهاد دولت ایالات متحده باید منابع مالی جمهوری اسلامی در خارج از ایران را به نفع مردم ایران مسدود و برای آینده ایران و اکنون مبارزان و مخالفان حکومت پس‌انداز و هزینه کند.»

جیسون برادسکی ایجاد صندوق اعتصابات برای حمایت از کارگران اعتصابی در ایران را نیز یکی دیگر از پیشنهادات سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای به تیم دونالد ترامپ دانست و گفت دولت ایالات متحده باید روایت مخالفان رژیم ایران را در رسانه‌های جهانی و فضای مجازی تقویت و اطلاعات مربوط به سرکوب و فساد عوامل حکومت را از طبقه‌بندی محرمانه خارج کند.

سازمان «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» در «طرح ۱۰۰ روزه» خود به عنوان نقشه راه جامع برای محدود کردن جمهوری اسلامی به دولت ایالات متحده پیشنهاد کرده تا مانند اسرائیل با جمهوری اسلامی برخورد کرده و ضمن پرهیز از وقوع جنگ گسترده در منطقه، به دارایی‌های مهم جمهوری اسلامی ضربه بزند.

نسخه کامل گفت‌وگو با جیسون برادسکی را اینجا ببینید:

همزمان با این پیشنهاد دو سیاستمدار پیشین بریتانیایی نیز در گزارشی با عنوان «تغییر سیاست»، به دولت بریتانیا پیشنهاد دادند تا این کشور هم از تحریم‌های حداکثری دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران حمایت کند و در حمایت از سیاست‌های ترامپ در تقویت کارزار علیه حکومت تهران، در کنار آمریکا بایستد.

رادیوفرانسه: آلن فراشون، ستون نویس روزنامۀ لوموند، با اشاره به تحولات خاورمیانه طی ماه‌های گذشته، نوشته است که در سوریه ترکیه جای روسیه و جمهوری اسلامی ایران را گرفته است، در حالی که حکومت تهران، حزب‌الله و سازمان حماس متحل شکست‌های سنگینی در مقابل اسرائیل شده‌اند.

مقاله نویس لوموند سپس افزوده است که سیمای خاورمیانه با برندگان و بازندگان جدید آن در حال دگرگونی است و در این بین رژیم دیکتاتوری اسلامی تهران پس از تحمل شکست‌های سنگین در منطقه دورۀ انتقالی دشوار و در عین حال راهبردی را پیش رو دارد. به نوشتۀ لوموند در حالی که رهبر ٨٥ سالۀ جمهوری اسلامی از سرطان رنج می برد، رژیم اسلامی تهران سه متحد راهبردی خود در خاورمیانه (رژیم اسد، حزب‌الله و حماس) را از دست داده است و سقوط اسد بعضاً نتیجۀ معاملۀ پوتین بر سر جنگ اوکراین بوده است.

با این شکست‌ها، به نوشتۀ مقاله‌نویس لوموند، چیزی از آنچه که رژیم ایران “محور مقاومت” می نامید باقی نمانده است. به نوشتۀ آلن فراشون :  حقیقت امر این است که این “محور” که نقشی ویرانگر برای مردمان فلسطین، لبنان و سوریه داشته، هدفی جز صیانت از رژیم ایران و برنامۀ اتمی آن نداشته است.

به نوشتۀ ستون‌نویس لوموند، رهبران جمهوری اسلامی اکنون متوجۀ ضعف خود شده‌اند. در تهران عده‌ای از مقامات حکومت اسلامی بیش از پیش بر ضرورت هر چه سریعتر دستیابی به سلاح اتمی تأکید می‌ورزند، در حالی که برنامۀ اتمی رژیم ملایان تهران به نقطه بی بازگشت نزدیک می‌شود. به نوشتۀ لوموند در این اثناء در اسرائیل کم نیستند کسانی که بر این باورند که فرصت برای بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران بیش از هر زمان مناسب است. برای چنین منظوری بنیامین نتانیاهو منتظر ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید در بیستم ژانویه است. اما، به نوشتۀ لوموند، ترامپ، این “خدای معامله”، ممکن است برعکس به دلیل ضعف رژیم ایران فرصت را برای ازسرگیری مذاکره و معامله با رژیم تهران مناسب تشخیص بدهد.

برنارد هورکد، پژوهشگر فرانسوی مسائل ایران، در مطلبی جداگانه در نشریۀ l’Orient XXI نوشته است که شکست بی نبرد سپاه پاسداران در سوریه مرحلۀ تعیین‌کننده و مهمی در روند تضعیف جمهوری اسلامی ایران بوده است. با شکست و تضعیف جمهوری اسلامی، از این پس، به گفتۀ پژوهشگر فرانسوی، راه برای هر امکانی اعم از بدترین یا بهترین آن، باز شده است.

از نظر پژوهشگر فرانسوی پیش از شکست‌های راهبردی جمهوری اسلامی در خاورمیانه، رژیم اسلامی تهران از زمان ابراهیم رئیسی و سپس بعد از روی کار آمدن مسعود پزشکیان با حمایت علی خامنه‌ای آمادۀ مذاکره و معامله با آمریکا بوده است.

برنارد هورکد نوشته است که از نظر دونالد ترامپ و شرکت‌های آمریکایی ایران با ذخایر بزرگ نفتی و نود میلیون مصرف‌کنندۀ ساکن آن می‌تواند به عرصۀ اقتصادی مهم و ابزار مقابله با بلندپروازی‌های چین تبدیل شود.       

بی‌بی‌سی: یک فرمانده سپاه پاسداران، که در جنگ داخلی سوریه حضور داشت، در اظهاراتی کمتر شنیده شده از مقام‌های ایرانی اذعان کرده است که این کشور در سوریه ضربه خورده است. او همچنین گفت که ایران در حال حاضر نباید تنش نظامی در منطقه را تشدید کند.

اظهارات سرتیپ بهروز اثباتی، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در سوریه، تفاوت‌های قابل‌ توجهی با مواضع رسمی سایر مقام‌های جمهوری اسلامی درباره حوادث سوریه دارد.

او از جمله روسیه را در فروپاشی حکومت اسد مقصر شناخت و مدعی شد که مسکو با خاموش کردن سیستم‌های راداری خود، به اسرائیل اجازه داده تا پایگاه‌ها و نظامیان ایرانی را هدف قرار دهد.

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی از زمان سقوط حکومت بشار اسد چند بار به این دلایل سقوط حکومت اسد پرداخته است اما به شکست در این کشور اذعان نکرده است. او گفته که ایران برخلاف تحلیل‌ها «قوی و مقتدر است و مقتدرتر نیز خواهد شد.»

بهروز اثباتی که همچنین مسئول قرارگاه فضای مجازی ستاد کل نیروهای مسلح معرفی شده، در سخنرانی خود که حدود یک ساعت طول کشید و رسانه‌های داخلی ایران فایل صوتی آن را منتشر کرده‌اند جزئیاتی از مصائب مردم سوریه در دوره منتهی به سقوط حکومت بشار اسد ارائه کرد.

او با اشاره به کمبود شدید امکانات و مشکلاتی مثل بی‌برقی شدید در سوریه گفت که «شرایط سوریه در دو سال گذشته به شدت رو به وخامت گذاشته بود.»

او همچنین به حقوق بسیار پایین فرماندهان میدانی و فرماندهان میانی ارتش سوریه اشاره کرد و از نظامیان سوریه در حلب نقل قول کرد که پیش‌بینی می‌کردند این شهر سقوط خواهد کرد.

مخالفان مسلح در سوریه تحت رهبری گروه «هیئت تحریر شام» که ادلب در شمال غربی سوریه را در کنترل خود داشتند، در یک عملیات برق‌آسا شهرهای حلب و حمص را گرفتند و فقط ده روز پس از شروع این عملیات در ۸ دسامبر وارد دمشق شدند که گریز بشار اسد از این کشور به روسیه را در پی داشت.

این فرمانده سپاه گفت که فساد ناشی از فقر تمام ارکان ارتش سوریه را فراگرفته بود و نظامیانی که باید در برابر شورشیان از حلب دفاع می‌کردند، بیشترشان از قبل فرار کرده بودند.

او بدون ذکر جزئیات به «خیانت‌ها» در ارتش سوریه اشاره کرد.

او گفت که «ما می‌دانستیم» هیچ نیرویی برای دفاع از بشار اسد وجود ندارد، اما رئیس جمهور سوریه «باور نمی‌کرد» و اضافه کرد: «ما نظامی، شکست نخوردیم، اصلا جنگی نبود، مردم قیام کردند و یک سیستم فاسد را حذف کردند.»

او گفت که تعریف بشار اسد از مقاومت «بسیار متفاوت از ما بود» و نقش سوریه را در «مقاومت یک نقش بسیار محدود تعریف می‌کرد.»

این فرمانده سپاه پاسداران گفت: «وقتی که طوفان الاقصی (حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائیل) شکل گرفت ما از طریق سفیر و فرمانده اعلام کردیم… که الان وقتش است، سوریه می‌تواند حمله کند و بخشی از زمین‌هایی که اسرائیل ملعون از این کشور گرفته را بگیرد، ما هم حمایت می‌کنیم… ایشان گفت که نه، من در مقاومت فقط سکوی پشتیبانی شما هستم. اگر خواستید، با هواپیما اسلحه بیاورید و ببرید بجنگید، من وارد جنگ با اسرائیل نمی‌شوم.»

او همچنین ادعا کرد که روس‌ها اسد را «گول زدند» و «از عوامل فروپاشی سوریه بودند»: «روس‌ها بعد از طوفان الاقصی کاملا در پرونده و در جبهه رژیم صهیونیست عمل کردند.»

او گفت: «هر موقع که قرار بود مقرهای بزرگ ما را بزنند، مثلا وقتی مقر اطلاعات شهید صادق ما را زدند، (روس‌ها) تماس سیستم‌های راداری را خاموش کردند تا اسرائیل بتواند این مقر را بزند.»

او اضافه کرد که دولت بشار اسد تحت نفوذ کشورهای عربی مثل امارات «در سه ماه گذشته بیشترین فشار را به ایرانی‌ها آورد.»

او گفت: «ما کم نگذاشتیم. واقعا ایران کم نگذاشت. اما قرار نبود ما به جای او بجنگیم. وقتی هیچ کدام از ارکان او، نه حزب می‌خواست، نه دولت می‌خواست، نه توده مردم می‌خواستند، نه ارتش می‌خواست.»

او اضافه کرد: «اولا بگویم من افتخار نمی‌دانم که ما سوریه را از دست دادیم. نه، ضربه خوردیم. به قول کی بود که گفت ‘باختیم، بد هم باختیم’… باختیم، ضربه خوردیم، خیلی هم برای ما سخت بود. به خصوص برای آدم‌هایی مثل من.»

اما بهروز اثباتی تصور شکست حماس و نیروهای مقاومت را محصول «عملیات روانی» اسرائیل دانست و گفت: «کی گفته الان فقط یمن دفاع می‌کند… اصلا اینجوری نیست که مقاومت از دست رفته باشد.»

او اضافه کرد که اکنون «مقاومت ولایتی امکان حضور در سوریه را پیدا کرده است. به این نکته خوب دقت کنید. الان می‌توانیم آن شبکه‌هایی که در این چند ساله با آنها ارتباط داشتیم را در این اوضاع فعال کنیم… هسته‌های مقاومت تشکیل دهیم. الان دیگر می‌توانیم مثل بقیه محیط بین‌الملل کار کنیم و شروع کردیم.»

صحبت‌های بهروز اثباتی در این فایل صوتی در جایی که به اظهارات رهبر جمهوری اسلامی درباره «جوانان پرشور سوری…» اشاره می‌کند ناگهان وسط جمله قطع می‌شود.

اسعد حسن شیبانی، وزیر خارجه دولت موقت سوریه، دو هفته پیش به ایران هشدار داد «از گستراندن هرج‌ومرج در سوریه خودداری کند.»

پیش از آن آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی پیش‌بینی کرده بود که «یک نیروی شرافتمند قوی» در سوریه ظاهر شود: «جوان سوری چیزی برای از دست دادن ندارد. دانشگاهش ناامن است، مدرسه‌اش ناامن است، خانه‌ش ناامن است، خیابانش ناامن است، زندگی‌اش ناامن است، چه کار کند؟ بایستی با قوت و اراده در مقابل آن کسانی که این ناامنی را طراحی کرده‌اند و آن کسانی که آن را اجرا کرده‌اند بایستد و ان‌شاءالله بر آنها فائق خواهد آمد.»

فرمانده سپاه پاسداران در پاسخ به سوالی درباره حمله تلافی‌جویانه ایران به اسرائیل یا پایگاه‌های آمریکا گفت: «الان در این شرایط کشاندن منطقه به رزم نظامی به نفع مقاومت نیست…. الان اگر بخواهیم یک فاز جدید کنیم، باز دوباره دشمن آماج عملیاتش را شروع می‌کند.»

او در اشاره به «وعده صادق سه» که ایران قول داده است در پاسخ به آخرین حمله اسرائیل به ایران – در تاریخ ۵ آبان/۲۶ اکتبر ۲۰۲۴ – انجام دهد گفت چیزی درباره آن نمی‌داند چون «در روند تصمیم گیری آن نبوده است» اما اضافه کرد: «به نظر من صحنه الان دیگر خیلی دیگر کشش وعده صادق ۳ را ندارد.»

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه گفته است که بعد از سقوط حکومت اسد چهار هزار نظامی ایرانی از طریق پایگاه هوایی حمیمیم روسیه منتقل شدند.

زمانی که حکومت بشار اسد در قیام مردمی سال ۲۰۱۱ و جنگ داخلی متزلزل شد، تهران سرباز، تسلیحات و سوخت برای او فراهم کرد.

بیش از دو هزار نیرو و فرمانده نظامی ایران در سوریه کشته شدند، در حالی که به گفته ایران به عنوان «مستشار نظامی» به آنجا رفته بودند.

سوریه، تحت فرمان بشار اسد، بخشی از حلقه ارتباط ایران و حزب‌الله بود و نقشی کانونی در انتقال سلاح و مهمات به این گروه داشت.