اخبار

بی‌بی‌سی: ملک سلمان، پادشاه عربستان روز یکشنبه در نشست شورای همکاری خلیج فارس در ریاض، از کشورهای عضو این شورا خواست تا در برابر “ایران و تروریسم”، اتحاد خود را حفظ کنند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، ملک سلمان در سخنرانی افتتاحیه این نشست گفت: “این موضوع نیازمند این است که همگی ما از داشته‌هایمان محافظت کنیم و با شرکایمان همکاری کنیم تا بتوانیم صلح و امنیت منطقه و جهان را حفظ کنیم.”

سی و نهمین نشست سالانه شورای همکاری خلیج فارس که در ریاض برگزار شده است، زیر سایه اختلافات میان کشورهای عضو این شورا و عدم حضور امیر قطر قرار گرفته است.

تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، دعوت ملک سلمان برای حضور در این نشست را نپذیرفت. بر اساس اعلام وزارت خارجه قطر، سلطان المریخی، وزیر مشاور در امور خارجه این کشور به عنوان سرپرست هیات نمایندگی قطر در این نشست شرکت کرده است.

قطر از میانه سال ۲۰۱۷ از سوی سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (عربستان، امارات و بحرین) و تعدادی متحدان دیگر این کشورها (از جمله مصر) تحریم شده است. این کشورها می‌گویند که دوحه از تروریسم حمایت می‌کند و در برابر ایران از خود نرمش نشان می‌دهد. قطر اتهام حمایت از تروریسم را رد کرده است.

رد دعوت پادشاه عربستان توسط امیر قطر موجب شد تا بحرین به مساله واکنش نشان بدهد و قطر را برای چنین تصمیمی سرزنش کند. خالد بن حمد آل خلیفه، وزیر خارجه بحرین در توییتی نوشت: “امیر قطر باید درخواست‌های منصفانه (کشورهای تحریم کننده) را می‌پذیرفت و در نشست شرکت می‌کرد.”

عدم حضور امیر قطر در نشست با واکنش منفی وزیر خارجه بحرین روبه‌رو شد

این توییت با واکنش احمد بن سعید الرمیحی، مدیر دفتر اطلاعات وزارت خارجه قطر روبه‌رو شد که گفت “قطر می‌تواند خودش برای خودش تصمیم بگیرد.”

آقای الرمیحی همچنین به نشست سال گذشته سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس که در کویت برگزار شد نیز اشاره کرد که در آن امیر قطر شرکت کرد، اما سران عربستان، امارات و بحرین، مقام‌های رده پایین‌تر را به نشست فرستادند.

همزمان با مجادله علنی قطر و بحرین، شیخ صباح احمد جابر صباح، امیر کویت در سخنرانی خود از طرفین خواست تا به تبلیغات رسانه‌ای علیه یکدیگر پایان دهند و اتحاد منطقه‌ای را حفظ کنند.

در حال حاضر عربستان از سوی مقام‌های آمریکایی نیز تحت فشار است تا به بحران دیپلماتیک با قطر پایان دهد. یکی از مقام‌های وزارت خارجه آمریکا روز یکشنبه در یک سخنرانی در ابوظبی از همه کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس خواست تا با هدف رویارویی با ایران، اتحاد خود را حفظ کنند. تیموتی لندرکینگ، معاون دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور خلیج فارس همچنین یک ائتلاف امنیتی جدید در خاورمیانه پیشنهاد کرد که در آن کشورهای عربی خلیج فارس در کنار مصر و اردن حضور داشته باشند.
شورایی در برابر ایران

شورای همکاری خلیج فارس حدود دو سال بعد از انقلاب اسلامی در ایران و با حضور کشورهای عربستان، امارات، کویت، قطر، بحرین و عمان تاسیس شد.

این شورا در دو سال اخیر تحت تاثیر بحران دیپلماتیک قطر قرار گرفته است. قطر از سوی عربستان و امارات متهم شده که از تروریسم حمایت می‌کند و برخلاف سیاست کلی ریاض با ایران ارتباط نزدیکی دارد. قطر اتهام حمایت از تروریسم را رد کرده است.

در شورای همکاری خلیج فارس، کشورهای کویت و عمان خود را از بحران قطر دور نگاه داشته‌اند و با این کشور روابط عادی دارند. اما عربستان، بحرین و امارات با قطر قطع رابطه کرده‌اند.

عبداللطیف بن راشد الزیانی، دبیر کل شورای همکاری خلیج فارس، پیش از آغاز این نشست گفت که رابطه کشورهای عضو این شورا با ایران، از جمله موضوعات این نشست خواهد بود.

عربستان به همراه متحدینش، بحرین و امارات، ایران را متهم می‌کند که با تحریک شیعیان در این کشورهای جنوبی خلیج فارس در تلاش است تا این کشورها را بی‌ثبات کند. ایران این اتهام را رد کرده است.

در مقابل کویت و عمان به دنبال عادی‌سازی روابط با ایران هستند. کویت همچنین در تلاش بوده تا در جریان اختلافات قطر نیز میانجیگری کند.

نشست سالانه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حالی به میزبانی ریاض برگزار می‌شود که عربستان در هفته‌های اخیر با بحران کم‌سابقه قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار در کنسولگری این کشور در استانبول روبه‌رو بوده است.

در کنار مقام‌های عالی‌رتبه امنیتی، محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور که از او به عنوان حاکم دوفاکتوی کشور نام برده می‌شود، متهم هستند که به شکل مستقیم در این قتل دست داشته‌اند. دربار سعودی هرگونه اطلاع محمد بن سلمان از قتل را تکذیب کرده است. اما به گزارش رسانه‌های آمریکایی، سازمان سی آی ای به شواهدی دست یافته که نشان می‌دهند او از قتل اطلاع داشته است.

رادیو فردا: سعد الحریری، نخست‌وزیر منتخب لبنان، روز سه‌شنبه ۲۲ آبان گروه حزب‌الله مورد حمایت ایران را «مانع بزرگ» تشکیل دولت جدید معرفی کرد و افزود اگر این گروه از مواضع خود عقب‌نشینی نکند هیچ راه‌حلی برای این بن‌بست وجود ندارد.

گروه حزب‌الله خواستار آن است که یکی از شش عضو سنی پارلمان لبنان که موئتلف این گروه است به عنوان وزیر در کابینه جدید معرفی شود. در مقابل سعد حریری حاضر نيست یکی از مقام‌های وزارت را که به حزب عمدتا سنی مذهب او اختصاص داده شده به موئتلفان حزب‌الله واگذار کند.

او روز سه‌شنبه و حدود شش ماه پس از انتخابات پارلمانی و شروع مذاکرات پیچیده برای تشکیل دولت جدید، در یک کنفرانس خبری که از تلویزیون پخش می‌شد گفت: «حقیقت این است که روند تشکیل دولت با یک مانع بزرگ روبرو شده است مسئولیت پیامدهای این وضعیت برای کشور بر دوش حزب‌الله است».

آقای حریری افزود اگر دادن مقام وزارت به یکی از موئتلفان سنی حزب‌الله تا این حد اهمیت دارد این گروه باید یکی از پست‌های خود در کابینه را به وی واگذار کند.

قرار است سه مقام وزارت در دولت جدید لبنان به حزب‌الله داده شود.

قبل از اجرای اصلاحات مالی که صندوق بین‌المللی پول آن را برای بهبود وضعیت بدهی‌های خارجی لبنان حیاتی می‌داند دولت جدید این کشور باید شکل بگیرد.

اجرای این اصلاحات در عین حال شرط مهمی برای پرداخت حدود ۱۱ میلیارد دلار کمک‌های خارجی به لبنان است که در حال حاضر مسدود شده است.

لبنان در عین حال از نظر حجم بدهی عمومی به نسبت ابعاد اقتصاد کشور در رتبه سوم جهانی است و علاوه بر توقف رشد اقتصادی، به گفته صندوق بین‌المللی پول، نظام مالی این کشور به شدت آسیب‌پذیر است.

سعد حریری افزود: «وضعیت اقتصادی کشور واقعا شرم‌آور است».

طبق توافق و سنت‌های سیاسی در لبنان کابینه این کشور باید انعکاسی از نتایج آراء احزاب سیاسی در انتخابات پارلمانی و تنوع مذهبی کشور باشد. در نتیجه بازیگران سیاسی همواره در مورد کنترل تعداد بیشتری از مقام‌های مهم کابینه با یکدیگر به شدت رقابت و چانه‌زنی می‌کنند.

شیخ حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان روز شنبه بار دیگر تاکید کرد که یکی از نمایندگان سنی موئتلف این گروه باید عضو کابینه وحدت ملی شود.

او در عین حال یادآوری کرد که در صورت لزوم حزب‌الله آماده است روند مذاکرات مربوط به تشکیل دولت را از ابتدا شروع کند.

اما سعد حریری تاکید کرد اگر حزب‌الله از این خواست خود عقب‌نشینی نکند هیچ راهی برای حل بن‌بست فعلی وجود ندارد.

او افزود: «تشکیل دولت جدید یک ضرورت ملی، امنیتی و اجتماعی است. این وظیفه من و میشل عون (رئیس‌جمهوری) است. من تمام کارهایی را که می‌توانستم انجام داده‌ام و همه باید مسئولیت خود را بپذیرند».

او تکرار کرد که طرح تشکیل دولت آماده اجرا و فقط مشروط به عقب‌نشینی حزب‌الله است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز/ ش.ر/ ک.ر

ایران اینترنشنال: ایران اینترنشنال از آقای سعید کمالی دهقان برای شرکت و گفت و گو در یک برنامه تلویزیونی دعوت می‌کند. این گفتگو شامل ادعاهایی می‌شود که ایشان درباره منابع مالی ایران اینترنشنال در روزنامه گاردین مطرح کرده و اظهاراتی که در توییت های اخیر خود منتشر و پس از گزارش شدن در خبرگزاری‌های فارسی‌ زبان پاک کرده است.

ایران اینترنشنال هیچ ارتباطی با هیچ دولتی، منجمله دولت‌های عربستان سعودی یا ایران ندارد.

شرکت سرمایه‌گذار این شبکه، شرکت خصوصی وولانت‌ میدیای بریتانیا است.

اداره ایران اینترنشنال به نمایندگی از مالکان این شبکه، بر عهده‌ دی ‌ام‌ ای میدیا، یک شرکت رسانه‌ای بین‌المللی است.

محتوا و پوشش خبری این شبکه را معیارهای حرفه‌ای مندرج در منشور روزنامه‌نگاری ایران اینترنشنال تعیین می‌کند.

این معیارهای حرفه‌ای بر تمام ابعاد تولید محتوا شامل استاندارد‌های حرفه‌ای بی‌طرفی و بی‌نظری حاکم‌است. این منشور در تارنمای ایران اینترنشنال به فارسی و انگلیسی منتشر شده است.

ایران اینترنشنال اخبار و اطلاعات مورد توجه همه ایرانیان داخل و خارج از کشور را درگستره‌ای حداکثری از نظرات و دیدگاه‌‌ها انعکاس می‌دهد. به همین دلیل، ایران‌اینترنشنال از آقای کمالی‌دهقان برای شرکت در یک برنامه تلویزیونی دعوت می کند.

سعید کمالی دهقان، خبرنگار حوزه ایران در روزنامه گاردین، اخیرا با انتشار دو مقاله در این روزنامه نوشته بود که بودجه تلویزیون ایران اینترنشنال از طرف دربار عربستان سعودی تامین می‌شود. ایران اینترنشنال پیشتر این ادعا را رد کرده است.

ایران وایر: پرونده قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار عربستانی، از سحرگاه جمعه پیچیده‌تر شد. سعید کمالی دهقان، روزنامه‌نگار ایرانی تبار روزنامه گاردین، ساعت ۳ نیمه شب در توییتی نوشت جمال خاشقجی با او از طریق تلفن از استانبول در تماس بوده و اطلاعاتی درباره سرمایه‌گذاری عربستان سعودی در تلویزیون فارسی زبان ایران اینترنشنال داده و علت مرگش هم افشای این اطلاعات بوده است.

او به طور مشخص از نقش محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و سعود القحطانی، رئيس اداره امنیت سایبری این کشور، در فراهم کردن سرمایه این تلویزیون فارسی زبان که مخالف جمهوری اسلامی است، سخن گفت.

جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد دولت عربستان، نهم مهرماه پس از ورود به کنسولگری این کشور در استانبول ترکیه، کشته شد. مقام‌های عربستانی می‌گویند این قتل خودسرانه بوده و ۱۸نفر را در این زمینه بازداشت کرده‌اند. رجب طیب اردوغان، رئيس‌جمهور ترکیه اما می‌گوید مقام‌های ارشد عربستان از این ماجرا اطلاع داشته‌اند. بسیاری از رسانه‌ها انگشت اتهام را به سوی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان دراز کرده ولی شخصی که بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای متهم به دخالت مستقیم در این قتل داشته، سعود القحطانی، مشاور بن سلمان است که پس از این ماجرا از شغلش برکنار شده است.

بر اساس این گزارش‌ها، سعود القحطانی از طریق اسکایپ دستور قتل خاشجقی را داده است.

به موازات این گزارش‌ها و گمانه‌زنی‌ها، روزنامه گاردین هم ادعا کرد که سعود القحطانی، چهره اصلی در سرمایه‌گذاری عربستان سعودی در تلویزیون فارسی زبان ایران‌اینترنشنال است.

جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد دولت عربستان، نهم مهرماه پس از ورود به کنسولگری این کشور در استانبول ترکیه، کشته شد. مقام‌های عربستانی می‌گویند این قتل خودسرانه بوده و ۱۸نفر را در این زمینه بازداشت کرده‌اند.

ماجرای ارتباط قتل خاشقجی و سرمایه‌گذاری سعودی‌ها در این تلویزیون را نخستین بار نازلی کاموری، کاربر توییتر در قالب سوالی از سعید کمالی دهقان مطرح کرد. او ۳۱اکتبر در توییتر پرسید آیا منبع گاردین در گزارش‌هایی که پیرامون سرمایه‌گذاری سعودی‌ها در این تلویزیون می‌نویسد «منبع خاشقجی بود؟‌ آیا در روزنامه‌نگاری منبع تکه‌تکه شده را محفوظ نگه می دارند؟»

سه روز بعد، علی علیزاده، فعال سیاسی در توییتر نوشت خاشقجی ۲ اکتبر وارد استانبول شده، همان روز گزارش گاردین درباره سرمایه‌گذاری سعودی‌ها در تلویزیون‌ فارسی زبان منتشر شده ولی گاردین به رغم فشارها منبع را اعلام نمی‌کند.

ماجرا اما زمانی جدی‌تر شد که حسام‌الدین آشنا، مشاور رسانه‌ای حسن روحانی، رئيس‌جمهور ایران نیز تلویحا چنین ادعایی را تایید و سوال کرد: «آیا خاشقجی به این خاطر به قتل رسیده که منبع مالی ایران اینترنشنال را به گاردین لو داده است؟»‌ او گفت یک هفته صبر لازم است که درستی چنین فرضیه‌ای مشخص شود.

این ادعا را حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در لندن هم تایید و تکرار کرد و دو روز بعد، اسحاق جهانگیری، معاون اول رئيس جمهور ایران هم به آن اشاره کرد.

با افزایش پرسش‌ها و گمانه‌زنی‌ها در این باره، سعید کمالی دهقان در توییتی نوشت که چنین گمانه‌زنی‌ای را تایید یا تکذیب نمی‌کند و منبع او ناشناس خواهد ماند.

او در توییت دیگری هم خبر داد که نامه‌ای از سوی یک شرکت حقوقی که وکالت تلویزیون ایران اینترنشنال را بر عهده دارد، دریافت کرده ولی دوباره تاکید کرد که منبع‌ گزارش‌ها ناشناس مانده و جز در شرایط استثنایی نام منبع فاش نمی‌شود.

دو روز پیش اما او سرانجام نوشت که منبع او در تهیه گزارش‌هایش جمال خاشقجی بوده است. او در توییت دیگری از روزنامه گاردین و دولت ترکیه خواست که ادعای او را تایید کنند.

این روزنامه‌نگار همچنین چند آیه قرانی توییت کرد و از دوستان خودش خواست با او تماس نگیرند و در توییتی خطاب به مادرش نوشت: «پناه داشته باش به خدا» و «اصلا شک نکن. قرآن بخوان. من می‌بینمت. به آیات خدا شک نکن.»

انتشار این توییت‌های که نشان‌دهنده احساس ناامنی از سوی این روزنامه‌نگار موجی گسترده در فضای مجازی و رسانه‌های فارسی زبان داخل ایران به راه انداخت. حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در لندن در توییتی این اقدام را شجاعانه توصیف کرد و نوشت: «مقامات ذیربط از مخاطرات احتمالی برای آقای کمالی آگاه هستند و سفارت نیز با آنها در تماس است.»

در این میان، ابهام‌های توییت سعید کمالی دهقان درباره ربط قتل خاشجقی و افشای اطلاعات مربوط به تلویزیون ایران اینترنشنال سبب طرح سوالات تازه شد. اما در حالی که گمانه‌زنی‌ها و تحلیل‌ها درباره این توییت و همچنین پرس‌وجو درباره امنیت و سلامتی آقای کمالی‌دهقان به اوج رسیده بود، او همه توییت‌های چند روز اخیرش از جمله‌ توییت‌های مربوط به جمال خاشقجی را پاک کرد تا وضعیت مبهم و پیچیده‌تر شود.

آرش عزیزی، عضو تحریریه ایران‌وایر در تماسی با بخش خبر روزنامه گاردین از وضعیت سعید کمالی دهقان پرسید که به او گفته شد حال این روزنامه‌نگار «کاملا خوب است». او همچنین از این روزنامه پرسید که آیا ادعای سعید کمالی دهقان مبنی بر اینکه منبعش جمال خاشقجی بوده را تایید می‌کند، تحریریه گاردین گفته است که به صورت کتبی به این پرسش پاسخ می‌دهند.

از سوی دیگر اطلاعیه‌ای از سوی این روزنامه منتشر شد که بر اساس آن قرار است چهارشنبه ۲۸نوامبر، نشستی با حضور سعید کمالی دهقان برگزار کند و مسائل مربوط به قتل خاشقجی را توضیح دهد.

ارونیوز:
«ایران در حالی به خویشتن داری از اعلام موضع رسمی در باره ناپدید شدن روزنامه نگار منتقد عربستانی ادامه می دهد که این موضوع از ابتدای ماه جاری میلادی انتقاد های شدیدی را متوجه رقیب بزرگ منطقه ای تهران کرده و دشمن شماره یک رژیم ایران را به دردسر بزرگی انداخته است.»

این محور اصلی مطلبی است که خبرگزاری فرانسه در نگاهی متفاوت سعی کرده آنرا با توجه به جهانی شدن انتقاد ها از حاکمان ریاض و احتمال منزوی شدن عربستان در جامعه جهانی طرح کند.

جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار مقیم آمریکا و مقاله‌نویس نشریه واشنگتن‌پست، که مطالبی در نقد سیاست‌های عربستان سعودی می‌نوشت روز ۲ اکتبر پس از ورود به ساختمان کنسولگری این کشور در شهر استانبول ترکیه ناپدید شد. ترکیه معتقد است او به قتل رسیده و جسدش از محل خارج شده است. مقامات عربستان چنین امری را تکذیب کرده‌اند.

بیشتر بخوانید:

• یک مقام ترکیه: پلیس شواهدی مبنی بر قتل خاشقجی در کنسولگری عربستان یافته است
• احتمال پذیرش مرگ خاشقجی از سوی عربستان قوت گرفت

درحال حاضر نگاه غالب رسانه ها به خصوص در آمریکا، کشوری که روزنامه نگار منتقد رسانه ای پس از فرار از کشورش در آنجا پناه گرفته بود بر این نکته استوار است که عربستان تحت فشارهای شدید جامعه بین الملل و مجامع حقوق بشری چاره ای جز تن دادن به مسئولیت این ماجرا ندارد برای این منظور سناریویی را از پیش آماده کرده است.

سی ان ان، شبکه خبری تلویزیونی در آمریکا که رابطه گل آلودی با دونالد ترامپ دارد و پیشتر این گمانه زنی را طرح کرده بود حالا می گوید تایید سه منبع آگاه در باره قصد دولت عربستان برای پذیرفتن مسئولیت قتل جمال خاشقجی را دریافت کرده است.

در این سناریو آنطور که مطرح شده، قرار است حاکمان ریاض در نهایت بپذیرند که آقای خاشقجی در جریان بازجویی ها زیر شکنجه «افراد خودسر» جان باخته است.

بیشتر بخوانید:

• احتمال پذیرش مرگ خاشقجی از سوی عربستان قوت گرفت

بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز دوشنبه گذشته وقتی با اصرار خبرنگاران برای موضع گیری در خصوص ماجرای ناپدید شدن روزنامه نگار منتقد عربستانی مواجه شد تنها به ذکر این نکته اکتفا کرد که ایران تحولات مربوط به این موضوع را دنبال می کند و برای هرگونه واکنش رسمی منتظر روشدن شدن ماجرا است.

بیشتر بخوانید:

• سخنگوی وزارت خارجه ایران: برای اظهار نظر درباره خاشقجی زود است
• «قتل خاشقجی» در ترکیه به‌دستور بن‌سلمان؛ فرصتی برای ایران؟

موضع روزنامه ها و رسانه های ایران

خبرگزاری فرانسه بخش دیگری از واکنش خود را به واکنش مطبوعات و رسانه های ایران نسبت به موضوع ناپدید شدن جمال خاشقجی اختصاص داده است.

در این گزارش آمده است که مطبوعات ایران به طور کلی ماجرای ناپدید شدن روزنامه نگار منتقد عربستانی را به تفصیل مورد بررسی قرار دادند. به نوشته فرانس پرس برخی روزنامه ها ضمن ارائه تحلیل در باره استراتژی ریاض و رویکرد سیاسی آمریکا، مهم ترین متحد جهانی عربستان، بر روی عناصر تایید نشده ای که خکایت از قتل جمال خاشقجی دارد انگشت گذاشته و به نقل از برخی رسانه های خارجی به مثله شدن بدن او پس از کشته شدن اشاره کرده اند.

بر اساس این گزارش «جمهوری اسلامی»، روزنامه محافظه کار چاپ تهران روز چهارشنبه با دستمایه قرار دادن سفر مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا به ریاض، عنوان «تبانی آمریکا، عربستان و ترکیه برای بستن پرونده قتل جمال قاشقچی» را برای تیتر یک خود انتخاب کرده است.

تحلیلگر روزنامه جوان، نشریه نزدیک به سپاه پاسداران معتقد است «هدف اصلی سرهم کردن داستانی جعلی و سرپوش گذاشتن بر رسوایی سعودی ها است تا به این بهانه بتوان با قراردادهای تسلیحاتی سعودی ها را بیشتر بدوشند.»

روزنامه اصلاح طلب آرمان به سکوت تهران در این ماجرا اشاره کرده است. رضا غبیشاوی، خبرنگار این روزنامه در مطلبی می نویسد: بی شک این ماجرا در راستای منافع ایران است زیرا از یک سو اختلاف هایی اساسی میان آمریکا و عربستان برانگیخته و از سوی دیگر تصویر ارائه شده از سیاست های اصلاحی محمد بن سلمان، ولیعهد جوان این کشور را تخریب کرده است.

تهران تایمز، روزنامه انگلیسی زبان چاپ پایتخت قتل احتمالی جمال خاشقجی را نتیجه حمایت دراز مدت غرب از حکومت پادشاهی عربستان می داند. این روزنامه با اشاره به نسخه تحریف شده و توام با خشونت اسلام که حکام عربستان مدافع آن هستند خطاب به کشورهای غربی نوشته است: «شما عروسک هایی را برای حکومت انتخاب و بدین وسیله از تروریست های وهابی حمایت می کنید.»

ناپدید شدن جمال خاشقجی در حالی اتفاق افتاده است که قرار است تا کمتر از بیست روز دیگر دور جدید تحریم های آمریکا بر ضد ایران پس از خروج واشنگتن از توافقنامه هسته ای اجرایی شود. این تحریم ها آنطور که پیش بینی شده بخش انرژی ایران را هدف اصلی خود قرار خواهد داد.

عربستان سعودی پیشتر با استقبال از این تحریم های اعلام کرده بود که حاضر است برای پیشگیری از صعود ناگهانی قیمت نفت کمبود ناشی از مجازات نفتی ایران را با تولید بیشتر جبران کند.

رادیوفردا: بنیامین نتانیاهو با نشان دادن پلاکاردی محل این تاسیسات «مخفی» را در حومه تهران اعلام کرد.
نخست‌وزیر اسرائیل عصر پنجشنبه پنجم مهر در مجمع عمومی سازمان ملل گفت ایران یک انبار سری اتمی در «منطقه تورقوزآباد تهران» دارد که تاکنون فاش نشده است و من الان آن را برملا می‌کنم.

بنیامین نتانیاهو با نشان دادن پلاکاردی محل این تاسیسات «مخفی» را در «تورقوزآباد» در کوچه‌ای به نام «ماهر» در حومه تهران اعلام کرد.

سر در ساختمانی نسبتا فرسوده که نتانیاهو در عکس نشان داد، حدود چهار و نیم کیلومتر با شورآباد در حومه کهریزک فاصله دارد و در محلی نه چندان دور از اسلامشهر است.

وی اظهار داشت: «من برای نخستین بار این مسئله را افشاء می‌کنم که ایران تاسیسات سری دیگری در تهران دارد، یک انبار سری هسته‌ای برای انبار کردن حجم وسیعی از تجهیزات و مواد (اتمی) از برنامه مخفی اتمی ایران».

آقای نتانیاهو گفت: «این محل در نزدیکی یک قالیشویی ساده است مانند محلی در شورآباد در نزدیکی پایتخت که اسناد اتمی ایران در آن پنهان شده بود».
طول و عرض جغرافیایی اعلام شده توسط نخست‌وزیر اسرائیل، این مکان را در نزدیکی اسلام‌شهر نشان می‌دهد:

اما نخست‌وزیر اسرائیل گفت: «ایران به شدت در تلاش است تا این محل مخفی را تخلیه کند؛ و تجهیزات و تاسیسات آن را در نقاط دیگر پراکنده کند».

نتانیاهو این امر را ناشی از اقدام سال گذشته اسرائیل در دستیابی به اسناد اتمی ایران در شورآباد دانست.

به گفته وی، کشورهایی که توان ماهواره ای دارند می توانند این نقل و انتقالات را در انباری که «ما آن را کشف کرده ایم، ببینند».

آقای نتانیاهو گفت این امر را با برخی رهبران و نیز با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در میان نهاده اما این نخستین بار است که افکار عمومی دنیا را از آن با خبر می‌کند.

نخست‌وزیر اسرائیل با بیان اینکه ایران هدف خود را برای دستیابی به سلاح هسته‌ای رها نکرده است، اظهار داشت: «ایران یک تاسیسات سری اتمی در تورقوزآباد در کوچه ماهر تهران دارد و آن را به آژانس بین‌المللی اطلاع نداده است».

بیشتر بخوانید:
«تورقوزآباد» کجاست؟

وی افزود: «از زمانی که ما به آرشیو هسته‌ای (ایران) یورش بردیم، آنها مشغول پاکسازی این انبار اتمی شدند. تنها در ماه گذشته ۱۵ کیلوگرم مواد رادیواکتیو جابجا کردند. می‌دانید با آن چه کردند؟ آنها این مواد را برداشتند و در اطراف تهران پخش کردند برای اینکه شواهد را از بین ببرند».

نخست‌وزیر گفت، معتقد است که یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، «مرد خوبی» است اما به او «پیام» داد که در این باره اقدام کند و «پیش از آنکه ایران این انبار را پاکسازی کند، بازرسان آژانس را برای بازرسی به آنجا بفرستد و «حقیقت را در باره ایران بگوید».

آقای نتانیاهو تصریح کرد: «پیامی دارم برای (یوکیو) آمانو، بروید و همین حالا از این انبار هسته‌ای قبل از اینکه ایرانی‌‌ها آن را پاکسازی کنند بازدید کنید. چرا این منطقه را بازرسی نمی‌کنید؟ یک بار برای همیشه واقعیت را بگویید».

آژانس از زمان دستیابی ایران و قدرت‌های جهانی به توافق هسته‌ای موسوم به «برجام»، بارها تاکید کرده است که ایران تعهدات خود در برجام را رعایت کرده است. اما آژانس تا حال به گزارش ادعایی نتانیاهو در خصوص انباری مخفی در حومه تهران اشاره نکرده است.

آقای نتانیاهو اما در سخنرانی‌اش در مجمع عمومی افزود کشورش پیامی برای رهبران خودکامه تهران دارد: اسرائیل «هرگز و هیچگاه نخواهد گذاشت که ایران به سلاح اتمی برسد و هر کار لازم را برای دفاع از خود در برابر تعرض ایران، در سوریه، لبنان، عراق و هر جا و هر زمان انجام می‌دهد».

از زمانی که ما به آرشیو هسته‌ای (ایران) یورش بردیم، آنها مشغول پاکسازی این انبار اتمی شدند. تنها در ماه گذشته ۱۵ کیلوگرم مواد رادیواکتیو جابجا کردند. می‌دانید با آن چه کردند؟ آنها این مواد را برداشتند و در اطراف تهران پخش کردند برای اینکه شواهد را از بین ببرند.

نخست‌وزیر اسرائیل گفت دو سال گذشته زمانی که او در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی می‌کرد، اسرائیل تنها عضو سازمان بود که با برجام مخالفت می‌کرد و او آن زمان تاکید می‌کرد که رساندن پول بدست ایران، رژیم تهران را میانه‌رو نخواهد کرد و مشکلات مردم ایران با پول برجام حل نخواهد شد.

وی «رژیم ایران نه تنها میانه‌رو نشد بلکه به کردها، به سنی‌های سوریه و نقاط دیگر حمله کرده است».

نخست‌وزیر اسرائیل از آمریکا که ۱۵ مرداد امسال از برجام خارج شد، قدردانی کرد.

بنیامین نتانیاهو اما گفت «اذعان» می‌کند که «برجام با همه بدی‌های آن، یک امتیاز مهم برای اسرائیل داشته است و آن اینکه کشورهای عرب به طرزی غیر قابل باور که او تصورش را هم نمی‌کرد، به اسرائیل نزدیک شده‌اند».

وی گفت: «تظاهرات اعتراضی مردم ایران را که از حکومت‌شان می‌خواهند به فکر ملت خود باشد، دنبال می‌کند و در نقاط مختلفی در غرب با ایرانیان دیدار می‌کند و می‌داند که آنها خواهان حکومتی متفاوت هستند».

نخست‌وزیر اسرائیل به این اشاره کرد که پدر او یک تاریخدان بوده و گفت: «به عنوان یک یهودی و یک شهروند جهان» از رهبران اروپایی که با حسن روحانی در هفته‌ای ملاقات کردند که ایران مشغول توطئه برای کشتن اروپایی‌ها بود، «می‌پرسم آیا چیزی از تاریخ آموخته‌اید؟ آیا هرگز به خود می‌آیید؟»

نتانیاهو به گزارش‌هایی اشاره می‌کرد که ظاهرا ایران برای حمله به گردهمایی سازمان مجاهدین خلق ایران در میانه تابستان طراحی کرده بود؛ اسرائیل گفته بود که این کشور این طرح را «افشا» کرده بود.

هنگام نطق وی، نماینده‌ای از ایران که اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد، در سالن مجمع عمومی نبود.

نتانیاهو در یک دوره ۲۰ ساله از سال ۱۹۹۸ تاکنون، چه به عنوان نماینده کشورش در سازمان ملل و چه به عنوان نخست‌وزیر، چند دوره در نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی کرده است.

عمده سخنرانی‌های او بویژه در یک دهه اخیر تلاش برای جلب حمایت جهانی از سیاست اسرائیل علیه «خطرات ناشی از ایران» بوده است.

نخست‌وزیر اسرائیل پس از پنجمین دیدار خود با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در ۲۱ ماه گذشته، روز چهارم مهر در نیویورک به خبرنگاران گفت: «بزرگ‌ترین تهدید علیه اسرائیل از سوریه نیست؛ از لبنان نیست؛ حتی از حضور ایران در سوریه یا ناشی از عملکرد ایران درون کشور خودش نیست؛ بلکه جاه‌طلبی جمهوری اسلامی برای رسیدن به جنگ‌افزار هسته‌ای، تهدید شماره یکِ نگران‌کننده برای اسرائیل است».

یوسی کهن، رئیس موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل نیز که نخست‌وزیر کشورش را در سفر به آمریکا همراهی می‌کند، روز سوم مهر در بخش غیر علنی نشست «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» با حضور مقامات ارشد آمریکا مانند مشاور امنیت ملی کاخ سفید سخنرانی، و «خطرات ایران» را تشریح کرد.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، روز سوم مهر در مجمع عمومی سازمان ملل از سیاست‌های تهران دفاع کرد؛ آقای روحانی روز چهارشنبه نیز پیش از بازگشت به تهران در یک نشست خبری در نیویورک، کشورهای عضو شورای امنیت را فرا خواند تا همچنان از برجام، در برابر آمریکا، حمایت کنند.

قضیه «فلسطین»

بنیامین نتانیاهو در سخنرانی امسالش در مجمع عمومی سازمان ملل محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطینی، را نیز متهم کرد که در حالی اسرائیل را به «آپارتاید» متهم می‌کند که خودش به «تروریست‌هایی که اسرائیلی‌ها را می‌کشند، مستمری می‌دهد».

ساعتی پیش از نطق نتانیاهو، محمود عباس در سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل گفت فلسطینیان «به صلح و آرزوی تشکیل کشور مستقل فلسطین باور دارند».

اما آقای عباس اضافه کرد که «بیت‌المقدس (اورشلیم)، فروشی نیست و حقوق ملت فلسطین قابل مذاکره نیست»، و از رئیس‌جمهوری آمریکا خواست تصمیم سال گذشته‌اش در به رسمیت شناختن این شهر به عنوان پایتخت اسرائیل را لغو کند.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا این هفته گفت، طرح صلح دولت واشینگتن برای «معاهده قرن» میان اسرائیل و فلسطینیان در چهار ماه آینده ارائه می‌شود.

آقای ترامپ ابراز اطمینان کرد که فلسطینی‌ها به میز مذاکرات با اسرائیل باز می‌گردند.

دویچه‌وله: هنوز وابستگی فکری یا سازمانی عوامل حمله اهواز روشن نیست. جمهوری اسلامی اما دست برخی کشورها را در کار می‌بیند و تندروها آنان را به “انتقام” تهدید می‌کنند. چهار تحلیلگر به اهداف تهدیدها و پیامدهای احتمالی آن پرداخته‌اند.

پس از گذشت دو روز از حمله تروریستی به رژه نیروهای مسلح ایران در اهواز هنوز هم ابهامات زیادی در مورد عوامل واقعی آن وجود دارد. از یک‌سو جریان موسوم به “مقاومت ملی الاحواز” مسئولیت حمله را بر عهده گرفته است و از سوی دیگر گروه تروریستی “دولت اسلامی” (داعش سابق) آن را به خود نسبت می‌دهد. مقام‌های ایران از کشته شدن دست‌کم چهار مهاجم در جریان این حمله خبر داده‌اند؛ اما رسانه‌های داخلی در ساعات اولیه پس از حمله اعلام کرده بودند که یکی از مهاجمان زنده دستگیر شده است. حال خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران مدعی شده که شمار مهاجمان ۵ نفر بوده است.

اما با وجود این ابهامات، جمهوری اسلامی تردیدی در شناسایی عاملان و آمران حمله اهواز از خود نشان نمی‌دهد. حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، روز یکشنبه اول مهرماه (۲۳ سپتامبر) اعلام کرد: «کاملا برایمان روشن است چه کسانی این کار را کرده‌اند و به کجا وابسته هستند». او مسئولیت غیرمستقیم حمله تروریستی اهواز را متوجه آمریکا کرد و گفت: «آنهایی که ادعای حقوق بشر را مرتب تکرار می‌کنند باید پاسخگو باشند. همه کشورهای کوچک مزدوری که در منطقه می‌بینید پشتوانه‌شان آمریکاست و اوست که آنها را تحریک می‌کند». روحانی افزود که «پاسخ این جنایات در چارچوب قانونی و مصالح کشور داده خواهد شد.»

بقیه تهدیدها اما شدیدتر از واکنش روحانی بود. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، مهاجمان را “استخدام‌شده، آموزش‌دیده، مسلح‌شده و پول‌گرفته از سوی یک رژیم خارجی” معرفی کرد، “حامیان تروریست منطقه‌ای و اربابان آمریکایی‌شان” را مسئول “چنین حملاتی” دانست و از قصد جمهوری اسلامی برای پاسخ “سریع و قاطعانه” به آنها خبر داد.

محمد حسین باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران نیز عربستان سعودی را به دست داشتن در حمله اهواز متهم کرد و “حق پاسخ کوبنده” برای جمهوری اسلامی “در هر زمان و مکان محفوظ” دانست.

سپاه پاسداران نیز با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که “در آینده نزدیک” از “سرکردگان و هدایتگران” این حادثه “انتقام مهلک و فراموش‌ناشدنی” گرفته خواهد شد. اشاره این نیروی نظامی نیز به عربستان سعودی بود. سپاه در بیانیه خود نوشت که “دشمنان قسم‌خورده ایران اسلامی به ویژه مثلث شیطانی غربی، عبری و عربی” در حال “پیگیری پروژه انتقال ناامنی” به داخل ایران هستند؛ اشاره‌ای آشکار به سخنان ولیعهد و وزیر دفاع عربستان سعودی. محمد بن سلمان اردیبهشت‌ماه سال گذشته (۱۳۹۶) گفته بود، عربستان منتظر نمی‌ماند که جمهوری اسلامی جنگ را به خاک سعودی بکشاند، بلکه تلاش می‌کند تا “نبرد در داخل خاک ایران روی دهد”.

گرچه حمله تروریستی شنبه گذشته نخستین حمله در خوزستان طی سال‌های اخیر نبوده و به‌خصوص اهواز بارها هدف بمب‌گذاری‌های متعدد با قربانیان بسیار قرار گرفته است، اما این بار زبان تهدید بیش از پیش از سوی مقام‌های نظامی و حتی دولتی، نهادهای حکومتی و نیز چهره‌های نزدیک به مراکز قدرت در ایران شنیده می‌شود.

حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در مؤسسه کیهان، روز گذشته در یادداشتی زیر عنوان “از سایه خود هم بترسید!”، از حمله اهواز به عنوان “فرصتی” نام می‌برد که آن را “نباید نادیده گرفته و از دست داد”. او ادامه می‌دهد: «وقتی آمريکا و اسرائيل و پادوهای فکسنی آنها نظير عربستان و امارات، حمله به نظاميان و زنان و کودکان را عمليات تروريستی نمی‌دانند! چرا بايد مقامات و مسئولان نظامی و امنيتی آنها در هر نقطه دنيا که هستند و با هر پوششی که ظاهر شده‌اند، از آتش انتقام در امان باشند؟! مخصوصا آن که هواداران جان بر کف ايران اسلامی در جای جای دنيا کم نيستند و جا دارد از اين پس جرثومه‌های فساد و تباهی از سايه خود هم بترسند.»

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

کیهان در یادداشت دیگری “سیلی سخت به ریاض” را “کمترین انتظار مردم” از مسئولان جمهوری اسلامی برای واکنش به حملات اهواز دانسته بود.

این روزنامه حکومتی در یادداشتی در شماره روز دوشنبه دوم مهرماه خود نیز “راه حل اصلی” ایجاد امنیت برای مردم ایران را “حذف پایگاه‌های ثابت و سیار نظامی آمریکا و انگلیس از منطقه” دانسته و با تأکید بر “نقش قطعی” آمریکا، بریتانیا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در “اقدامات تروریستی علیه ایران” نوشته است که «این کشورها نباید بدون مکافات بمانند».

چنین تهدیدهای شدیدی، به‌خصوص در شرایط پرابهام کنونی در مورد عوامل واقعی حمله اهواز و ناروشن بودن مسایل احتمالی پشت‌پرده، با چه هدفی دنبال می‌شود و نتایج و پیامدهای احتمالی آن در صورت تداوم چه خواهد بود؟ چهار تحلیلگر و کارشناس مسایل سیاسی به این پرسش دویچه‌وله فارسی پاسخ داده‌اند.

تهدیدهای چهل‌ساله با نتیجه‌ای یکسان

صادق زیباکلام، تحلیلگر سیاسی، واکنش شدید مقام‌های ایران به‌خصوص نظامیان و نیروهای تندرو به حمله به رژه نظامی نیروهای مسلح ایران آن‌هم در سالگرد جنگ ایران و عراق را “طبیعی” دانسته و می‌گوید، این نیروها با این روش می‌خواهند با کوچک شمردن نیروهایی چون داعش یا جریان موسوم به “مقاومت ملی الاحواز”، کشورهایی مثل آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی را که از نظر آنها “عوامل اصلی” قلمداد می‌شوند، به دست داشتن در چنین حملاتی متهم کنند.

Deutsche Welle Freedom of Speech Award Laureate 2018 Sadegh Zibakalam (Tehran University, Professor of Political Science, Iran) (DW/R. Oberhammer)

صادق زیباکلام

به گفته این تحلیلگر سیاسی، بخشی از چنین تهدیدهایی به حضور حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، در مجمع عمومی سالانه سازمان ملل متحد در نیویورک نیز برمی‌گردد: «همه منتظرند ببینند آیا آقای روحانی با لحنی آشتی‌جویانه و مسالمت‌آمیز و با شاخه زیتون پشت تریبون سازمان ملل قرار می‌گیرد یا می‌خواهد با تفنگ در این جایگاه بایستد. طبیعی است که سپاه و جریانات تندرو به هیچ وجه نمی‌خواهند آقای روحانی با شاخه زیتون پشت این تریبون ظاهر شود. آنها با تمام وجود می‌خواهند که ایشان با همان زبان روزنامه کیهان و فرماندهان نظامی در آنجا ظاهر شود. بنابراین بخشی از تهدیدات علیه آمریکا و دیگران حاوی این پیام است که مبادا زبان آقای روحانی در سازمان ملل مسالمت‌آمیز باشد.»

زیباکلام می‌گوید، نتیجه مورد نظر به‌کار گیرندگان زبان تهدید «جلوگیری کردن از هرگونه مصالحه و راه و روش‌های آشتی‌جویانه و تنش‌زدایانه در سیاست خارجی ایران است. چون اگر در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران درجاتی از تنش‌زدایی به وجود بیاید، این مورد تأیید جریانات تندرو نیست. خواست آنها تهاجمی بودن سیاست خارجی است. لذا بخشی از این تهدیدات هم برای این است که فضا همچنان خشن، رادیکال و انقلابی، یعنی فضای مورد نظر تندروها باقی بماند.»

به نظر صادق زیباکلام: «نتیجه چنین تهدیدهایی متفاوت با نتیجه آن در چهل سال گذشته نیست، یعنی صدمه زدن به منافع ملی ایران؛ نتیجه‌اش این است که ما هیچ دوستی در جهان نداشته باشیم؛ نتیجه‌اش این است که همه تخم مرغ‌هایمان را باید در سبد روسیه یا چین بگذاریم؛ نتیجه‌اش را داریم در عمل می‌بینیم. فقط سوریه، تازه این دوستی مورد تأیید ۸۰ تا ۹۰ درصد مردم آن کشور هم نیست. در عراق که قرار بود دوست ما باشد صداهای غیردوستانه شنیده می‌شود، چه برسد به اردن و کویت و عربستان و امارات و غیره. بنابراین نتیجه تهدیدهایی از این دست منزوی شدن هر چه بیشتر ایران است. اینها نتایجی است که در چهل سال گذشته به بار آمده است.»

این تحلیلگر سیاسی در نهایت توصیه به “خویشتنداری” می‌کند و می‌گوید: «هر گونه رادیکالیسم و هر گونه سخنان تهدیدآمیز به نفع ترامپ، عربستان و اسرائیل است؛ همان‌گونه که تا به امروز هم به نفع آنها تمام شده است.»

سمفونی ادامه‌دار جمهوری اسلامی

امیر طاهری، تحلیلگر سیاسی و کارشناس جهان عرب نیز با اشاره به پیشینه چهل‌ساله حکومت ایران، به دویچه‌ وله فارسی می‌گوید: «جمهوری اسلامی بدون حمله اهواز هم نیازمند دشمن است. حمله مقام‌های ایران به آمریکا، اسرائیل، عربستان، امارات و جاهای دیگر چیز تازه‌ای نیست. این سمفونی همیشگی و گفتمان کلی جمهوری اسلامی است. این بار اما به خاطر حمله اهواز کمی شدت گرفته است. اما امروز وضعیت خاصی هم هست؛ فشارها بر جمهوری اسلامی شدید شده، انزوای آن بیشتر شده، جنگ قدرت در درون خود رژیم شدت گرفته، در بعد کوتاه‌مدت هم مسئله مجمع عمومی سازمان ملل مطرح است و خود حمله اهواز هم پرسش‌های زیادی را برانگیخته که چطور این نیروها توانسته‌اند در ۱۵ متری رژه نظامی سلاح‌های خود را پنهان کنند و با استفاده از لباس‌های نظامی دست به حمله بزنند. تمام این عوامل تنش اوضاع را تشدید می‌کند.»

Amir Taheri Journalist Iran (iran-emrooz)

امیر طاهری

از نظر این تحلیلگر سیاسی، “نیاز” جمهوری اسلامی به “دشمن” با سه هدف همراه است: «نخست به مردم بگویند ما در محاصره هستیم و اگر ما نباشیم حملات اهواز در سراسر ایران رخ می‌دهد؛ به همین جهت هم ما داریم در سوریه می‌جنگیم تا در ایران نجنگیم. دوم اینکه به پایگاه توده‌ای خود اطمینان خاطر دهند و با ایجاد شور و هیجان آنها را بسیج کرده و متحد کنند. سوم اینکه به جامعه جهانی بگویند ما نه تروریست، بلکه خود قربانی تروریسم هستیم.»

امیر طاهری می‌گوید، شواهد نشانگر وجود عوامل داخلی کافی برای تنش در ایران است: «در خوزستان این تنش بیشتر است؛ به خاطر جریان ریزگردها، کمبود آب، آتش‌سوزی هورالعظیم، تعطیل عملی چندین شهر از جمله خود اهواز برای سه روز، وضعیت فوق‌العاده چندین ماهه در خوزستان و مسایلی از این دست. انواع و اقسام گروه‌های مخالف رژیم در این استان هم از این وضعیت استفاده می‌کنند. در خوزستان چندین گروه با گرایش‌های جدایی‌طلبانه وجود دارند. در یکی دو سال اخیر در پی شدت گرفتن خصومت میان جمهوری اسلامی با کشورهایی مثل عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی، این گروه‌ها دوباره جان گرفتند و فعال شدند. خود جمهوری اسلامی هم با اشتباهات مکرر خود آتش تنش را دامن زده است؛ اقداماتی از قبیل اعدام هاشم شعبانی، شاعر معروف عرب‌زبان خوزستان و یا بازداشت روشنفکران عرب‌زبان و جلوگیری از جلسات عمومی شعرخوانی به زبان عربی. این اشتباهات در کنار دشمنی برخی کشورهای عربی با جمهوری اسلامی و خصومت با کل وجود ایران، موضوع را پیچیده‌تر کرده است. نه تنها در خوزستان، بلکه در همه جای ایران با وجود چنین تنش‌هایی، همواره احتمال بروز چنین حملاتی وجود دارد. ایران متأسفانه نه در زمان شاه و نه در حال حاضر سیاست عاقلانه‌ای برای مدیریت کثرت قومی خود نداشته است. کثرت قومی ثروت بزرگی برای ایران است که متأسفانه خوب اداره نمی‌شود.»

“موهبت الهی” برای تکمیل یک پروژه

مهدی مهدوی‌آزاد، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی، معتقد است که نیروهای تندرو جمهوری اسلامی از حمله اهواز برای به ثمر رساندن “پروژه” خود در راستای ایجاد تنش در خارج و سرکوب در داخل استفاده می‌کنند: «اصلی پذیرفته‌شده است که با خشن‌تر شدن و امنیتی‌تر شدن فضای سیاسی، ابتکار عمل به دست نیروهای نظامی و امنیتی می‌افتد. برای همین هم نیروهای آزادی‌خواه در همه کشورها از رفتارهای خشونت‌آمیز دوری می‌کنند. به نظر می‌رسد بخشی از جمهوری اسلامی یعنی نیروهای رادیکال مذهبی یا طالبان شیعه که عمدتا در سپاه پاسداران جمع شده و نماد آنها جاهایی مثل روزنامه کیهان یا احمد علم‌الهدی در مشهد است، سعی می‌کنند از این نوع حملات تروریستی به عنوان فرصت یا موهبت الهی استفاده کنند تا پروژه خود را به نتیجه برسانند؛ پروژه‌ای که از حمله به سفارت عربستان در تهران و مشهد آغاز شده بود، حالا دارد وارد فاز تازه‌ای می‌شود. هدف این جریان تشدید تنش‌ها با اعراب مخصوصا با عربستان، تبدیل منازعات فعلی ایران و اعراب از حالت جنگ نیابتی به جنگ مستقیم و نهایتا بستن دروازه‌های کشور و ایجاد یک فضای سرکوب در داخل کشور است. نوع واکنش‌هایی که از نهادهای نظامی و جریان تندرو یا تریبون‌های رسانه‌ای آنها می‌شنویم، ادامه همان پروژه‌ای است که آغاز آن حمله به سفارت عربستان بود، اما به دلیل مذاکرات ایران و آمریکا در دوران اوباما مدتی با وقفه مواجه شد.»

Mehdi Mahdavi Azad (Privat)

مهدی مهدوی‌آزاد

به نظر این تحلیلگر سیاسی: «تندروها به دنبال رسیدن به نتیجه‌ای مشخص نیستند، بلکه در پی ایجاد یک اتمسفر مشخص سیاسی هستند. در اتمسفر مورد نظر آنها معادلات نظامی و امنیتی در صدر قرار دارد. گزینه‌های قهرآمیز انتخاب اول آنهاست. در چنین فضایی امکان قلع و قمع نیروهای دمکرات و سرکوب فعالان قومی ساده‌تر است. همین الآن با استفاده از خشم عمومی ناشی از حملات اهواز، سرکوب فعالان قومی مثل کردها و فعالان خوزستان خیلی آسان‌تر است تا مثلا حدود یک ماه قبل. آنها دو سه هفته پیش در برخورد با حزب دمکرات کردستان ایران تا حمله موشکی پیش رفتند. حالا هم افکار عمومی احتمالا از برخوردهای سخت بیشتر حمایت می‌کند.»

مهدی مهدوی‌آزاد ادامه می‌دهد: «بدون تردید استراتژی تهدید محکوم به شکست است. ایران مشکلات داخلی بسیار زیادی دارد. اصولا اگر رویکرد ارعاب و تهدید و برخوردهای سخت‌افزاری به نتیجه می‌رسید، ده‌ها حکومت پیش از جمهوری اسلامی سرنوشت دیگری می‌یافتند. جنگ جهانی دوم اصولا نتیجه دیگری می‌داد. اتحاد جماهیر شوروی سرنوشت دیگری پیدا می‌کرد. بنابراین واضح است که این استراتژی صرفا باعث وخامت اوضاع، تضعیف بیشتر حکومت، تضعیف بیشتر مؤلفه‌های پیوستگی و همبستگی ملی، فروپاشی بیشتر اجتماعی و فروپاشی بیشتر اقتصادی ایران خواهد شد. منتها این خصوصیت نیروهای رادیکال مذهبی است که نه تنها آینده‌نگر نیستند، بلکه از تحلیل نرم‌افزاری اوضاع هم عاجزند و گفتمان ایده‌آلیستی توأم با آموزه‌های سنتی، مذهبی و بعضا بی‌بنیاد آنها باعث رفتارهایی می‌شود که در علوم سیاسی یا چارچوب‌های تحلیلی غیرقابل فهم است.»

تهدید برای پوشاندن “عجز”

علیرضا نوری‌زاده، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسایل کشورهای عربی، “عجز” نیروهای امنیتی ایران از تأمین امنیت را دلیل اصلی برجسته کردن نقش دیگر کشورها در حملات اهواز می‌داند: «جمهوری اسلامی دیرگاهی است در مورد تمام مشکلات خود، از بالا رفتن قیمت دلار گرفته تا گرانی و مشکلات درمانی و غیره، آمریکا و اسرائیل و اخیرا عربستان و در مورد خاص حمله اهواز امارات را متهم می‌کند. این نوع از گریز از مسئولیت طبیعت جمهوری اسلامی است. اما در این مورد خاص، ماجرایی که در اهواز رخ داد آشکارا نشانه عجز سپاه و نیروهای امنیتی در تأمین حداقل امنیت برای خودشان بود. اینکه چهار نفر بتوانند در عرض ۲۰ دقیقه، به قول خودشان در دو حمله ۲۹ نفر را بکشند و ۶۶ نفر را مجروح کنند، با آن وضع آشفته که نیروها به جای اینکه بجنگند، روی زمین بخوابند یا از صحنه فرار کنند، اینها چنان لطمه‌ای به آنها زده که رژیم جمهوری اسلامی باید هر چه بیشتر ابعاد توطئه‌گران را گسترده‌تر کند؛ یعنی بگوید که این حمله‌ای ساده توسط یک گروه ناراضی عرب نبوده، بلکه عملیاتی بوده که چندین کشور در پشت آن قرار دارند.»

Alireza Nourizadeh (DW)

علیرضا نوری‌زاده

این تحلیلگر مسایل کشورهای عربی ادامه می‌دهد: «از آن طرف، اگر به عملکرد این کشورها نگاه کنیم، با توجه به آگاهی‌شان از امکانات جمهوری اسلامی برای ایجاد آشوب در مناطق آنها، هرگز گرد این مسایل نچرخیده‌اند. در چهل سال گذشته جمهوری اسلامی حتی یک بار یک نفر را به تلویزیون نیاورده که اقرار کرده باشد مثلا در عربستان آموزش دیده یا از امارات پول گرفته است. در گذشته همواره سناریوهایی در دستگاه‌های امنیتی نظام نوشته می‌شد و به اجرا در می‌آمد، اما در این مورد خاص در طول دو روز گذشته آنچنان نظام جمهوری اسلامی دچار دستپاچگی است که خود هم از روشن کردن عامل این حمله در حیرت و تردید است. بنابراین هر لحظه ما شاهد یک نوع اظهار نظر هستیم. تهدیدها هم از مسایل عادی در جمهوری اسلامی است و هرگز هم عملی نخواهد شد.»

علیرضا نوری‌زاده به ارزیابی نتیجه تهدید کشورهای منطقه از سوی تندروهای ایران نیز پرداخته و می‌گوید: «فضا امنیتی‌تر خواهد شد. تنش میان ایران و این کشورها نیز بیشتر خواهد شد، اما هرگز به مرحله رویارویی نخواهد رسید. جمهوری اسلامی هوشمندتر از آن است که بخواهد خود را وارد یک درگیری نظامی کند. البته امکان دارد از عوامل خود، حداقل برای قدرت‌نمایی، استفاده کرده و مثلا فردا شاهد حادثه‌ای در بحرین باشیم یا یک گروه مخالف سعودی در یکی از شهرهای شیعه‌نشین عربستان راهپیمایی کند. چنین حرکاتی محتمل است، اما جمهوری اسلامی وارد درگیری نظامی نخواهد شد، به‌خصوص که مشکلی هم در سوریه دارد و ضرباتی که اسرائیل به او زده حیثیت‌اش را زیر سؤال برده است. به همین خاطر احتمال قدرت‌نمایی در منطقه وجود دارد؛ الآن توانسته‌اند تشکیل دولت عراق را به عقب بیندازند و در لبنان کاری کرده‌اند که آقای حریری پنج ماه است نتوانسته کابینه‌اش را تشکیل دهد. از این نوع عملکردها بیشتر خواهیم دید، ولی گمان نمی‌کنم که بیش از این شاهد اقدام دیگری باشیم.»

رادیوفردا: دولت اسرائیل روز سه‌شنبه سوم مهر به ارتش این کشور فرمان داد که علیه حضور نظامی ایران در سوریه اقدام کند.

همزمان نخست‌وزیر اسرائیل گفت، کشورش «متعهد به ادامه مبارزه با تثبیت حضور نظامی ایران در سوریه است و برای این هدف، هماهنگی با روسیه را بعد از ساقط شدن هواپیمای نظامی روسیه (در سوریه) دنبال می‌کند».

به گزارش خبرگزاری روسی ایتارتاس، کابینه امنیتی- سیاسی اسرائیل که در برگیرنده نخست‌وزیر و وزیران پست‌های حساس است، روز سه‌شنبه در یک نشست ویژه، ارتش این کشور را مختار کرد که ضمن تداوم هماهنگی با روسیه، اقدامات نظامی لازم را در رویارویی با ایران در سوریه ادامه دهد.

کابینه اسرائیل در بیانیه پایانی نشست خود، با روسیه به خاطر از دست دادن هواپیمای نظامی روسیه در سوریه «همدردی» نشان داد اما تاکید کرد که تامین امنیت اولویت اصلی اسرائیل است.

همزمان به گزارش خبرگزاری فرانسه، بنیامین نتانیاهو روز سه‌شنبه گفت که اسرائیل «در سه سال گذشته موفقیت‌های بزرگی در جلوگیری از تثبیت نظامی ایران در سوریه و انتقال جنگ‌افزارهای مرگبار از ایران برای حزب‌الله داشته و…این کار را با هماهنگی کامل با روسیه انجام دادیم».

وی این اظهارات را پیش از ترک اسرائیل برای حضور در هفتادوسومین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، و ساعتی پس از نشست ویژه کابینه امنیتی- سیاسی این کشور بیان کرد.

آقای نتانیاهو افزود: «بعد از رخداد فاجعه‌بار هواپیمای روس نیز دو بار با ولادیمیر پوتین صحبت کرده و تاثر خود و دولت را از سقوط هواپیمای آنها و کشته شدن خدمه نظامی‌شان بیان کردم».

نخست‌وزیر اسرائیل شامگاه دوشنبه در تماس تلفنی با رئیس‌جمهوری روسیه، مسکو را فرا خواند تا از تجهیز سوریه به سامانه‌های دفاعی اس- ۳۰۰ خودداری کند، و افزود: حتی در صورت تحویل این سامانه‌ها، عملیات اسرائیل در رویارویی با «تثبیت نظامی ایران در سوریه» ادامه خواهد یافت.

سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه و دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز دوشنبه از تحویل سامانه‌ اس ۳۰۰ به سوریه «در دو هفته آینده» خبر دادند.

به گفته دو مقام ارشد روس، مسکو برای دفاع از نظامیان روسیِ مستقر در سوریه، ارتش بشار اسد را تقویت می‌کند.

روسیه یک هفته بعد از ساقط شدن هواپیمای نظامی ایلوشین ۲۰ و کشته شدن ۱۵ خدمه پروازی آن در سوریه تصمیم به تجهیز سوریه به اس ۳۰۰ را اعلام کرد؛ روسیه پنج سال پیش بنا به تقاضای اسرائیل، از دادن این سامانه‌ها به سوریه خودداری کرد اما وزیر دفاع روسیه گفته «شرایط دیگر تغییر کرده است».

روسیه روز یکشنبه نتایج تحقیقات خود را در خصوص ساقط شدن ایلوشین اعلام کرد و اسرائیل را «کاملا مقصر» دانست؛ این تحقیقات مدعی است، یکی از چهار جنگنده اسرائیلی در جریان بمباران هدف‌هایی در سوریه در روز ۲۶ شهریور، پشت ایلوشین پرواز کرد و اصابت اشتباهی راکت از پدافند سوری، هواپیمای روس را ساقط کرد.

ارتش اسرائیل نتایج این تحقیقات را «قاطعانه» رد کرد. همزمان، جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید در یک نشست خبری در نیویورک، روسیه را به بازنگری در تصمیم تجهیز سوریه به سامانه‌های اس ۳۰۰ فرا خواند و گفت این اقدام به تشدید تنش در منطقه منجر می‌شود.

اسرائیل در یکسال‌ونیم اخیر بیش از ۲۰۰ بار به سوریه حمله کرده تا به زعم خود، «خطوط قرمز» امنیتی و نظامی را که تعیین کرده، به طرف‌های مقابل تحمیل کرده و منافع خود را تامین کند.

ایران که سال‌ها است تاکید دارد حضور نظامی‌اش در سوریه «مستشاری» و بر اساس توافق‌های تهران و دمشق است، هنوز به دستور تازه کابینه اسرائیل به ارتش این کشور در خصوص حملات بیشتر به «هدف‌های ایرانی در سوریه» واکنش نشان نداده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری ایتارتاس، فرانسه و سایت رادیو فردا/ ف.ر/ ک.ر

دویچه‌وله: سوریه می‌گوید اسرائیل بار دیگر به این کشور حمله کرده است. دیده‌بان حقوق بشر سوریه می‌گوید مواضع ایران هداف قرار گرفته است. مقام‌های اسرائیلی می‌گویند بیش از ۲۰۰ حمله علیه اهداف ایرانی در سوریه انجام شده است.

خبرگزاری دولتی “سانا” سوریه به نقل از محافل نظامی این کشور گزارش کرد که جنگنده‌های ارتش اسرائیل روز سه‌شنبه ۱۳ شهریور (چهار سپتامبر) به مواضع نظامی در شمال غرب سوریه حمله کرده‌اند. این مواضع در استان‌های طرطوس و حما بوده‌اند. به گزارش سانا، پدافند هوایی سوریه تعدادی از موشک‌ها را منهدم کرده است. یک سخنگوی ارتش اسرائیل نخواست درباره این گزارش اظهار نظر کند.

“دیده‌بان حقوق بشر سوریه” مستقر در لندن از وقوع چندین انفجار در اطراف شهر بندری طرطوس در ساحل مدیترانه خبر داده است. بر این اساس، مناطقی هدف قرار گرفته‌اند که نیروهای ایرانی در آن مستقر بوده‌اند. بر این اساس، در حملات یادشده دست‌کم ۳ تن کشته و ۲۳ نفر دیگر مجروح شده‌اند؛ این افراد عمدتا از اعضای ارتش سوریه بوده‌اند.

این نهاد می‌افزاید که در حملات سه‌شنبه برای نخستین بار شهر بندری بانیاس هم هدف قرار گرفته و دو موشک به منطقه‌ای در حدود یک کیلومتری یک پالایشگاه نفت اصابت کرده است.

“دیده‌بان حقوق بشر سوریه” اخبار خود را از منابع محلی دریافت می‌کند. راستی‌آزمایی اخبار این منابع برای خبرگزاری‌های بین‌المللی مستقل همیشه ممکن نیست.

در یک گزارش تلویزیون سوریه اعلام شد که در شهر مصیاف در استان حما یک نفر کشته و در شهر بانیاس در استان طرطوس هشت تن زخمی شده‌اند.

مناطقی که در حما هدف قرار گفته‌اند، در ۱۰۰ کیلومتری جنوب ادلب هستند. ارتش سوریه به پشتیبانی روسیه و ایران خود را برای حمله به ادلب آغاز می‌کند. ادلب آخرین منطقه وسیع در سوریه است که کنترل آن همچنان در دست مخالفان بشار اسد است.

منابع خبری به نقل از شاهدان عینی نوشته‌اند که جنگنده‌های اسرائیلی برای ورود به سوریه از آسمان لبنان استفاده کرده‌اند.

اسرائیل به صورت رسمی درباره حملات یادشده اظهار نظر نکرده است.

بیش از ۲۰۰ حمله هوایی به اهداف ایرانی در سوریه در یک سال و نیم گذشته

این نخستین بار نیست که خبر حمله ارتش اسرائیل به مواضع نیروهای ایرانی در سوریه منتشر می‌شود. اسرائیل بارها اعلام کرده که از تثبیت حضور نظامی ایران در سوریه به هر وسیله‌ای جلوگیری می‌کند.

حال منابع خبری این کشور به نقل از مقام‌های دولتی اسرائیل می‌گویند که در طول یک سال و نیم گذشته بیش از ۲۰۰ حمله هوایی به اهداف ایرانی در سوریه صورت گرفته است.

این نخستین بار است که درباره چنین حملاتی آماری رسمی منتشر می‌شود.

روزنامه‌های اسرائیل دیروز، سه‌شنبه نوشتند که وزارت دفاع این کشور در گزارشی فاش کرده که ارتش اسرائیل در یک سال و نیم گذشته بیش از ۲۰۰ حمله هوایی علیه اهداف ایران در سوریه انجام داده و بیش از ۸۰۰ راکت و خمپاره به سوریه شلیک کرده است.

بر این اساس، این حملات با هدف جلوگیری از تثبیت حضور نظامی ایران در سوریه صورت گرفته و موجب شده که ایران چندین پایگاه خود در سوریه را تخلیه کند.

ایران همواره تأکید کرده که در سوریه نیروی رزمی ندارد و حضور نیروهای آن در سوریه “مستشاری” است.

رسانه‌ها همچنین به نقل از اسرائیل کاتز، وزیر اطلاعات اسرائیل، و یک سخنگوی ارتش اسرائیل تأیید کردند که اسرائیل در کمتر از دو سال گذشته بیش از ۲۰۰ عملیات نظامی در خاک سوریه انجام داده است.

ایران تا کنون به این گزارش واکنشی نشان نداده است.

وزیر دفاع اسرائیل اخیرا هشدار داده بود که ارتش این کشور ممکن است مواضع نظامی جمهوری اسلامی در عراق را هدف قرار دهد. آویگدور لیبرمن تصریح کرده بود که اسرائیل تحرکات ایران در خاک عراق و سوریه را به دقت دنبال می‌کند.

ارونیوز: لبنان در مقطع حساس کنونی گویی بر لبه پرتگاه ایستاده است. آثار پانزده سال جنگ داخلی در همه جای کشور مشهود است و سایه جنگ پیوسته توافق‌‌ سیاسیِ شکننده تازه را تهدید می‌کند. پیچیدگی سیاست لبنان آن را به یک پازل شبیه می‌کند و بسیاری باور دارند که سعد حریری کسی است که می‌تواند قطعات این پازل را کنار هم بگذارد.

خبرنگار یورونیوز با سعد حریری گفتگویی ویژه داشته و از وی درباره مسائل گوناگون سیاست لبنان و از جمله استعفای جنجال برانگیزش در تلویزیون عربستان سعودی، باورش به نقش مخرب ایران در لبنان و امید وی به تشکیل دولت تازه پرسیده است.

به تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

یورونیوز: آقای حریری ممنون که گفتگو با یورونیوز را پذیرفتید. امسال برای لبنان سال مهمی است. انتخابات مجلس بعد از حدود یک دهه برگزار شد اما با گذشت بیش از سه ماه هنوز موفق به تشکیل دولت نشده‌اید، چرا این کار تا این حد دشوار است؟ آیا این امر به این معنا نیست که اداره این کشور واقعا برای شما ناممکن است؟

حریری: «من فکر می‌کنم به تشکیل دولت خواهیم رسید. مردم ما باید درک کنند که این دولتی است که بناست ۴ سال دوام بیاورد،‌ همانطور که شما گفتید این دولتی است که پس از ده سال دوری از انتخابات شکل می‌گیرد. بنابراین مجلس جدید اعضای تازه دارد و ابعاد احزاب سیاسی هم تغییر کرده است. بنابراین چالش تشکیل دولت اتحاد ملی کمی دشوارتر است. چون احزاب بسیار متفاوتی داریم که باید رضایت آنها را به دست آورد و باید دید کدام حزب سیاسی در کدام قسمت چه مطالباتی دارد. تنها دلیل دشوار بودن کار همین است.»

یورونیوز : اداره کشوری نظیر لبنان کار آسانی نیست،‌ شما تاریخ پیچیده‌ای دارید. میان ادیان مختلف توافق‌نامه‌های پیچده‌ای برای تقسیم قوا وجود داشته و اکنون هم جنگ پیرامون شما را گرفته است. بسیاری می‌گویند شما فردی هستید که قطعات مختلف را برای تکمیل این پازل در اختیار دارد. چرا چنین است؟ به نظر خودتان چرا شما فرد مناسب برای هدایت لبنان هستید؟

حریری: «فکر می‌کنم به این دلیل است که من پیش از آنکه به خودم فکر کنم به لبنان فکر می‌کنم. فکر می‌کنم به کسی نیاز داریم که بتواند با همه، یعنی با همه احزاب سیاسی که در دولت جا می‌دهیم صحبت کند. اگر می‌خواهید یک دولت توافقی داشته باشید همه باید کمی با دیگران سازش کنند و من گهگاه مایلم کمی بیش از معمول هم سازش کنم چرا که باور دارم کشورم مهمتر از حزب سیاسی من و دیگران است.»

يورونيوز: شما سال گذشته استعفای خودتان را به شکل تلویزیونی از عربستان سعودی اعلام کردید. فکر می‌کنم نه تنها این واقعیت که شما استعفا دادید بلکه شیوه انجام این کار هم شوکه کننده بود،‌ هم برای حامیان شما و هم برای تمام دنیا. چه اتفاقی افتاد،‌ چرا به این شکل عمل کردید؟

حریری: «می‌خواستم به نظام خودمان شوک وارد کنم. چون باورم این بود که دولت به مسیری افتاده که افراد دارند جهت‌گیری می‌کنند و دیگر نمی‌توانستند کشور را اداره کنند. علاوه براین، می‌دانید که با چالش‌هایی که در منطقه داریم لبنان باید بتواند در وضعیتی باقی‌ بماند که در آن موضع‌گیری نکند. استعفای من اساسا یک شوک مثبت بود برای هشدار دادن به مردم که می‌گفت گوش کنید راهِ پیشرفتن این نیست، راهِ پیشرفتن این نیست که لبنان را بی‌طرف کنیم. بلکه آن است که (مسیر) کشور را از مناقشه‌‌های داخلی بین اعراب جدا کنیم.»

یورونیوز: اما مسأله بیش از ارسال یک پیام قوی بود، مسأله، شیوه بیان شما و جایی بود که از آنجا صحبت کردید. می‌توانید درباره رابطه‌تان با عربستان سعودی بگویید؟

حریری: «رابطه من با عربستان سعودی عالی است؛ این هم به نفع لبنان و هم به نفع عربستان سعودی است. باید درک کنیم که امروز خلیج (فارس) امروز هم،‌ با تمامی آنچه در یمن روی می‌دهد در شرایط دشواری است. برای همین ما در لبنان باید به منافع ملی‌مان چشم بدوزیم. منظورم این است که درگیر شدن در یمن یا درگیر کردن خودمان در سوریه فقط برای لبنان مشکل و دردسر به بار می‌آورد. متوجهم که برخی احزاب سیاسی در لبنان دیدگاه متفاوتی در این باره دارند و همین مسأله بود که داشت کشور را فدا، البته نه فدا، بلکه فلج می‌کرد،‌ یعنی وقتی اختلافات سیاسی‌ ما مهمتر از منافع کشور بشود، چنین وضعی پیش ‌می‌آید.»

بیشتر بخوانید:بر سعد حریری در عربستان چه گذشت؟

مطالب یورونیوز را در واتس‌اپ دریافت کنید

یورونیوز: شما از بازگرداندن تمرکز و توجه به سوی خودِ لبنان سخن می‌گویید. لبنان به چه نیاز دارد. تمرکز شما بر روی چه چیزی خواهد بود؟

حریری: «اصلاحات. ما به اصلاحات نیاز داریم. باید بر اقتصاد تمرکز کنیم. مشکل پناهجویان را داریم. با یک و نیم میلیون پناهجو روبرو هستیم. این مسأله‌ای است که باید آن را یکصدا در لبنان تغییر دهیم. البته پیشگامی‌هایی مانند اقدامات روسیه از این سو و آن سو در کار بوده است و ما باید با روس‌ها در این زمینه کار کنیم تا اقدامات آنها عملی بشود. برای نمونه می‌دانید که ما مایلیم پناهجویان به شکل داوطلبانه (به سرزمین‌شان) برگردند و باید تضمین کرد که رژیم (سوریه) اقدامی علیه این پناهجویان نکند. این مسأله‌ای است که جامعه ما هر روز از آن رنج می‌برد. و اگر بر روی استراتژی برون‌رفت از این شرایط کار نکنیم فقط لبنان و منافع ملی لبنانی‌ها را ناکام گذاشته‌ایم.»

یورونیوز: به موضوع استعفای شما در سال گذشته بر می‌گردم. شما برای نابسامانی و ویرانی لبنان، ایران را سرزنش کردید و گفتید حزب ‌الله در این کشور بازوی ایران است و شما گفتید قدرت سلاح‌های این کشور لبنان را در «عمل انجام شده» قرار داده است. حالا حزب ‌الله و متحدانش اکثریت مجلس را در اختیار دارند، این به چه معنا است؟

حریری: «آنها (حزب الله) اکثریت مجلس را در اختیار ندارند. این درکی است که مردم یا گزارش‌های برخی رسانه‌ها در جامعه بین‌الملل رواج داده، حزب‌ الله فقط بین ۳۰ تا ۴۰ عضو در مجلس دارد. امروز مجلس به سه یا چهار بخش عمده تقسیم می‌شود، کسانی در جناح‌های راست و چپ و میانه قرار دارند و افرادی‌ هم هستند که به جناح راست یا چپ نزدیک اند. وقتی من استعفا کردم درباره تمام اینها صحبت کردم و گفتم من امروز اعتقاد دارم که ما تفاوت‌های سیاسی داریم، حزب الله این را می‌داند و من نیز می‌دانم. آنها هرگز سیاست من در قبال (منطقه) خلیج (فارس) را نمی‌پذیرند و من هم هرگز سیاست‌ آنها را درباره ایران و دیگر مسائل نمی‌پذیرم. اما به این معنا نیست که باید کارکرد کشور را متوقف کنیم. تلاش دارم به این برسم. البته ما همیشه این تفاوت‌ها را خواهیم داشت و همیشه بر سر آنها بحث و جدل خواهیم کرد. اما ما چه می‌کنیم؟ آیا بر این مسأله تمرکز می‌کنیم؟ تمرکز من بر این است که بگویم این مسائل را روی میز مذاکره بگذاریم و با آرامش درباره آنها گفتگو کنیم و ببینیم راه حل‌ها کدام اند و چطور باید این مسائل را حل کنیم. آنچه ما را دور هم نگاه می‌دارد بسیار بیشتر از چیزهایی است که ما را از هم جدا می‌کند. منظورم این است که ما می‌توانیم کارهای بسیاری برای این کشور بکنیم. مثلا در زمینه اقتصاد همه مایل اند با فساد مبارزه کنند،‌ همه به انجام اصلاحات تمایل دارند.

یورونیوز: به نظر می‌رسد تمامی نیروهای مخالف دولت در سوریه به نوعی تسلیم شده‌اند و اکنون در ادلب شاهد برنامه دولت برای اجرای حملات عظیم ارتش هستیم که می‌تواند به معنای پایان جنگ در سوریه باشد. این امر برای لبنان چه معنایی دارد؟

حریری: «فکر می‌کنم روسیه در این بین تکلیف را روشن کرده است، سوریه در کنترل روسیه است بنابراین ما با روس‌ها طرف خواهیم بود.»

یورونیوز: و رابطه‌تان با روسیه ؟

حریری: «بسیار خوب و بی‌نقص است. من با روسیه و رئيس‌جمهور پوتین رابطه بسیار خوبی دارم و احترام بسیاری برای او قائل هستم. معتقدم پوتین کسی است که می‌توانیم با او کار کنیم.»

یورونیوز: «پس فکر نمی‌کنید که باید با بشار اسد طرف شوید؟»

حریری: «ترجیح می‌دهم با رئیس‌جمهور پوتین طرف باشم.»

یورونیوز: یکی دیگر از رهبران جهان که به نظر می‌رسد با او به خوبی کنار می‌آیید، دونالد ترامپ، رئيس جمهوری ایالات متحده است. رهبری او در منطقه را تحسین کرده‌اید. آیا رفتار وی در خاورمیانه خوب است؟

حریری: «فکر می‌کنم رئیس‌جمهور ترامپ کسی است که در مواضعش بسیار شفاف است. چیزی را که می‌گوید انجام می‌دهد. مشکل ما در گذشته این بود که نمی‌دانستیم سیاست‌های او کدام است. اما امروز دست‌کم می‌دانم سیاست او چیست و چطور می‌شود در حول و حوش این سیاست کار کرد. دست‌کم کسی هست که می‌توان با او صحبت کرد. می‌توانیم با او درباره وضعیتمان گفتگو کنیم. من معتقدم با اوضاعی که سوریه دارد به نظر می‌رسد جنگ درحال پایان است. اما واقعا جامعه بین‌الملل وظیفه دارد برای مردم سوریه کاری بکند و می‌دانید که رهبری جامعه بین‌الملل در حال حاضر با ایالات متحده و اروپا است و سیاست‌های گذشته جامعه بین‌الملل ناکام ماند. در حالیکه فکر می‌کنم تا سال ۲۰۱۵ نه داعش در کار بود و نه جبهه نصرت و نه هیچ کس دیگر. فقط مردمی در سوریه بودند که علیه دولت خود قیام کرده بودند و به خاطر چندشاخگی میان مردم و سرکوب دولت و استفاده از انواع سلاح‌ها و گازها بود که داعش و تمام دیوانگان اینچنینی پیدا شدند و انقلاب سوریه را ویران کردند. این گروه‌ها حالا دارند به سزای خود می‌رسند.»