اخبار

رادیوفردا: خبرگزاری صدا و سیما ویدیویی از یک نوجوان ۱۳ ساله اهل مازندران را به عنوان خردسال‌ترین «مدافع حرم» ایران در سوریه منتشر کرده‌است. این ویدئو واکنش انتقادی گروهی از فعالان شبکه‌های اجتماعی٬ از جمله بخشی از کاربران موسوم به «حزب‌الله» را برانگیخته است.

در این ویدیو کودکی که خود را «امیرمهدی» ۱۳ ساله از مازندران معرفی می‌کند٬ در کنار گروهی از مردان نظامی قرار دارد و به زبان فارسی به پرسش‌های یکی از این آنها درباره علت حضور در جنگ سوریه پاسخ می‌دهد.

این کودک ۱۳ ساله می‌گوید که «شهادت» را «افتخار» می‌داند و پیامش به آمریکا این است که «اسلام همیشه پیروز است.»

فردی که اقدام به تهیه این ویدیو کرده با تمجید از حضور این کودک در جنگ سوریه٬ وی را به «حسین فهمیده» تشبیه می‌کند و می‌گوید امیرمهدی «کوچک‌ترین مدافع حرم» اعزامی از ایران به منظقه «ال‌بوکمال» سوریه است.

«حسین فهمیده» یکی از نماد‌ها و قربانیان جنگ هشت ساله عراق و ایران است. ماحصل حضور قابل توجه کودکان در این جنگ که هشت سال به طول انجامید٬ براساس اعلام غلامرضا سلیمانی٬ فرمانده سپاه استان اصفهان ۳۶ هزار «شهید» دانش‌آموز بود.

این کودکان و نوجوانان در آن سال‌ها در مدارس٬ مساجد٬ پایگاه‌های بسیج و هیات‌های مذهبی تحت تاثیر آموزش‌ها و سخنرانی‌ روحانیون عازم مناطق جنگی می‌شدند.

مقام‌های جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ نیز به سیاست جذب کودکان و نوجوانان در مساجد٬ پایگاه‌های بسیج و هیات‌های مذهبی ادامه دادند و پس از آغاز جنگ سوریه٬ دامنه اجرای این سیاست‌ به گروه مهاجران افغان و پاکستانی در ایران نیز کشیده شد.

جذب و اعزام کودکان افغان و پاکستانی به جنگ سوریه از سوی ایران که از همان ماه‌های نخست جنگ در این کشور آغاز شده بود٬ در مهر ماه سال ۱۳۹۶ منجر به صدور بیانیه‌ای از سوی سازمان دیده‌بان حقوق بشر در انتقاد از این اقدام جمهوری اسلامی شده است.

این سازمان در بیانیه خود به صراحت سپاه پاسداران را متهم کرده که کودکان مهاجر افغان را به عنوان سرباز به جنگ سوریه اعزام می‌کند؛ در حالی که گاهی سن این افراد به ۱۴ سال هم نمی‌رسد.

این سازمان در ادامه گزارش خود اظهارات سارا لی ویتسون٬ مدیر بخش خاورمیانه دیده‌بان حقوق بشر را بازتاب داده بود که از مقام‌های ایران خواسته بود به روند سربازگیری از کودکان خاتمه دهند و آنها را بلافاصله از جبهه بازگرداند.

این مقام مسئول گفته بود که «مقام‌های ایران به جای این که کودکان پناهجو و بی‌دفاع را قربانی خود کنند باید از آنها حمایت کنند و کسانی را که آنها را به عنوان سرباز به کار گرفته‌اند باید به محکمه بکشانند.»

اعزام کودکان به جنگ سوریه از سوی سپاه پاسداران در شرایطی ادامه دارد که تیرماه سال ۱۳۹۵ حسن روحانی لایحه‌ الحاق ایران به پروتکل اختیاری منع به‌کارگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه را تسلیم مجلس کرده بود.

جمهوری اسلامی در سال ۱۳۷۲ به این پروتکل پیوسته است٬ اما آن‌طور که بیانیه سازمان دیده‌بان حقوق بشر و برخی از گزارش‌‌ها نشان می‌دهد٬ اعزام کودکان به جنگ سوریه در واقع نشانه روشنی از پایبند نبودن ایران به این پروتکل است.

انتشار فیلم حضور یک کودک ۱۳ ساله در جنگ سوریه آن‌هم از سوی خبرگزاری صدا و سیما باردیگر موضوع جنجال برانگیز استفاده کودکان در جنگ از سوی جمهوری اسلامی را در بخشی از افکار عمومی و فضای مجازی زنده کرده است.

کاربران «حزب‌الله» در شبکه‌های اجتماعی از جمله منتقدان انتشار چنین فیلمی از سوی خبرگزاری صدا و سیما و البته حضور کودکان در جنگ هستند که این نگاه انتقادی در میان آنها پدیده‌ای کم‌سابقه است.

«سرباز روح‌الله رضوی» یکی از همین کاربران در صفحه توییتر خود نوشته «اصل استفاده از کودکان در جنگ محل اشکال است اما مشکل‌تر فهم منطق ذهنی کسانی است که تصاویر کودکی ۱۳ ساله ایرانی را در جبهه نبرد سوریه از رسانه‌ ملی پخش کردند.»

«علیرضا ملوندی» که خود را در توییتر «مسلمان ایرانی» معرفی کرده هم در واکنش به انتشار این فیلم چنین توییت کرده که «اونی که بچه ۱۳ ساله برداشته برده منطقه جنگی عقل درست حسابی نداشته» است.

ملوندی نوشته «اونی که فیلم گرفته و در تلویزیون پخش کرده کلا بهره‌ای از عقل و حداقل‌های رسانه‌ای نداشته و نداره؛ بره دنبال کارهای دیگه برای همه بهتره.»

«مصطفی وثوق‌نیا» خبرنگار سرویس فرهنگی خبرگزاری فارس هم در توییتر خود نوشته که «مسئولان واحد مرکزی خبر به خاطر انتشار کلیپ حضور پسری ۱۳ ساله در شهر بوکمال سوریه توبیخ و عزل شوند.»

تعدادی از فعالان حزب‌الله نیز با حمایت تلویحی از استفاده کودکان در جنگ به سخنان آیت‌الله روح‌الله خمینی و آیت‌الله علی خامنه‌ای استناد کرده و تلاش کرده‌اند از چنین رویکردی دفاع کنند.

«علمدار کمیل» یکی از این کاربران است که خطاب به مقام‌های اسرائیل چنین توییت کرده که «آره…تازه یه سری سرباز هم داریم تو گهواره ان…برا جنگ با اسراییل.»

کاربر دیگری هم چنین توییت کرده که «ماشاالله٬ این‌ها راه حسین فهمیده رو طی می‌کنند .انشالله همین کودکان کار اسرائیل رو یکسره می‌کنند.»

سایر کاربران توییتر هم به انتشار این فیلم و استفاده جمهوری اسلامی از کودکان در جنگ واکنش نشان داده و آن را محکوم کرده‌اند.

«مدیار» از جمله فعالان مدنی است که در توییتر خود نوشته «نقض شرم‌آور حقوق کودک. کودک – سربازی ۱۳ ساله در سوریه که نمی‌داند جنگ چیست، اما آنجا است برای تبلیغاتی که آقای به اصطلاح گزارش‌گر می‌خواهد از زیر زبانش بکشد از سیاهی‌های موجود در جمهوری اسلامی که سفید عرضه‌اش می‌کنند.»

«حسین مددی» هم در توییتر خود نوشته است: «با دیدن فیلم کودک ایرانی در سوریه یادآوری ای شد که برای حکومت‌ها خودی وغیر خودی‌ای وجود ندارد، فقط جاده صاف کن و پیشمرگه‌ای لازم دارند ‌و بس.»

در جنگ سوریه براساس آمار «دیده بان حقوق بشر سوریه» ۱۹ هزار کودک جان خود را از دست داده‌اند که کودک‌-‌سربازان ایرانی٬ افغان و پاکستانی را هم می‌توان جزئی از قربانیان این جنگ به شمار آ‌ورد.​

دویچه‌وله: محاکمه رضا ضراب که روز دوشنبه در نیویورک آغاز شد، می‌تواند باعث تشدید تنش در روابط آمریکا و ترکیه شود. این محاکمه همچنین می‌تواند پرده از بسیاری از برنامه های مخفی رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه نیز بردارد.

رضا ضراب، تاجر طلای ایرانی-ترک، همراه دخترش در سفر به دیسنی‌لند در میامی آمریکا، دستگیر شد. ضراب متهم است که در دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد، در فاصله سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ از طریق قاچاق صدها میلیون دلار طلا از ترکیه به ایران در کمک به مقامات جمهوری اسلامی نقش داشته است.

محاکمه رضا ضراب که روز دوشنبه (۶ آذر / ۲۷ نوامبر) آغاز شد، می‌تواند روابط آمریکا و ترکیه را که مدتی‌ست تنش‌زا شده بحرانی‌ کند. رضا ضراب در نیویورک به اتهام “پولشویی و کلاهبرداری” و دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران محاکمه شود.

نقش اعضای دولت ترکیه در معاملات ضراب

گفته می‌شود که مقامات عالی رتبه دولت ترکیه در معاملات ضراب نقش داشته و از پولشویی‌های او به طور فعال حمایت کرده‌اند. همچنین گفته می‌شود که ضراب برای عملی شدن برنامه‌هایش به همین مقامات دولت ترکیه رشوه‌های میلیونی پرداخت کرده است.

برمبنای این اتهامات دولت ایران در زمان احمدی نژاد گاز و نفت به ترکیه می‌فرستاده و ضراب در ازای آن طلا و ارز به ایران می‌پرداخته است. این معامله در اسناد مختلف به عنوان معامله مواد خوراکی ذکر می‌شده و برنامه‌های مالی آن نیز در “هالک بانک” ترکیه انجام می‌شده است.

بیشتر بخوانید: اردوغان: محاکمه رضا ضراب توطئه‌ برای سرنگونی دولت است

مقامات قوه قضائیه آمریکا بر این نظرند که می‌توانند ثابت کنند همه این اقدامات با آگاهی مقامات عالی‌رتبه ترکیه انجام شده است. در آن زمان رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه بوده است.

رضا ضراب، تاجر طلای ایرانی-ترک به همراه هشت شهروند ترکیه محاکمه می‌شود. اما تنها یک متهم دیگر در جلسات دادگاه شرکت خواهد کرد. او محمد هاکان آتیلا، معاون مدیرعامل “هالک بانک” ترکیه است.

ظفر چاغلیان، وزیر پیشین اقتصاد ترکیه یکی از این متهمان است. گفته می‌شود که او بیش از ۴۵ میلیون دلار جواهر و کالاهای لوکس از ضراب دریافت کرده‌است. چند نفر از متهمان نیز برنامه ریزان “هالک بانک” ترکیه هستند که گفته می‌شود برنامه‌های مالی این پولشویی‌ها را در دست داشته‌اند.

اتهامات فساد اداری در ترکیه

موضوع پولشویی‌های رضا ضراب و نقش دولت ترکیه در آن برای شهروندان ترکیه موضوع جدیدی نیست. در پایان سال ۲۰۱۳ میلادی پلیس و دادستانی ترکیه در استانبول و آنکارا به همین موضوع رسیدگی کرده بودند.

اتهام‌های فساد در باره این پرونده به شخص اردوغان نیز رسیده بود. آن زمان یک نوار شنیداری در ارتباط با این پرونده منتشر شد که در آن صدایی شبیه صدای اردوغان به پسرش بلال راهنمایی می‌کرد به سرعت همه پول نقد خود را جا‌به‌جا کند. گفته می‌شود پول نقد مورد نظر اردوغان، همان رشوه‌ی میلیونی بود که احتمالا از طرف ضراب به مقامات ترک پرداخت شده بود.

آن زمان اردوغان رقیب درون حزبی خود، فتح‌الله گولن، واعظ و مدرس علوم اخلاقی و الهیات اهل ترکیه را که در تبعیدی خودخواسته در پنسیلوانیای آمریکا زندگی می‌کند، متهم کرده بود با طرح شایعاتی کثیف در نظر دارد آبروی او را خدشه‌دار کرده و دولت او را سرنگون کند.
Türkei Recep Tayyip Erdogan (picture alliance/dpa/AP/B. Ozbilici)

اردوغان می‌گوید محاکمه ضراب توطئه‌ای‌برای سرنگون کردن دولت اوست

اردوغان اعلام کرده بود که این نوار شنیداری تقلبی است و واقعیت ندارد. با اقدامات بعدی اردوغان شماری از دادستان‌ها و نیروهای پلیس دست اندرکار تحقیقات از این پرونده کنار گذاشته شدند و مدتی بعد تحقیقات در این باره متوقف شدند.

اردوغان دادستان های آمریکا را به همکاری با گولن متهم کرد

اردوغان اکنون اعلام کرده که محاکمه رضا ضراب در آمریکا توطئه‌ای‌برای سرنگون کردن دولت اوست. دولت ترکیه همچنین مدعی شده که دو دادستان مسئول پرونده رضا ضراب با فتح‌الله گولن، در ارتباط هستند. بر اساس این ادعا، محاکمه رضا ضراب تلاش جدید گولن برای سرنگونی دولت ترکیه پس از کودتای نافرجام ژوئیه ۲۰۱۶ است.

بیشتر بخوانید: اردوغان: اتهامات آمریکا علیه وزیر سابق ترکیه سیاسی است

مولود چاوش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه نیز روز جمعه گذشته (۱۷ نوامبر/ ۲۶ آبان) گفته بود که دادستانی آمریکا پرونده را بر اساس مدارکی تنظیم کرده که از سوی طرفداران فتح‌الله گولن، واعظ ترک، ارائه شده‌اند.

چاوش‌اوغلو همچنین بارارا، دادستان سابق نیویورک را متهم کرده بود که ارتباطاتی “بسیار نزدیک” با شبکه گولن دارد. دولت ترکیه گولن را که در آمریکا در تبعید به سر می‌برد، مسئول کودتای نافرجام ژوئیه ۲۰۱۶ در ترکیه می‌داند.

قوه قضائیه آمریکا در ارتباط با اتهام‌های دولت ترکیه و شخص اردوغان اعلام کرده که محاکمه رضا ضراب یک محاکمه سیاسی نیست. هیتر نوئرت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا این ادعا را که آمریکا با محاکمه ضراب در صدد “سرنگونی دولت ترکیه” است، “مضحک” خوانده است.

بارارا، دادستان سابق نیویورک نیز در پاسخ به اتهاماتی که چاوش‌اوغلو به او زده در توییتر خود نوشت: «وزیر خارجه ترکیه دروغگو است. بگذارید ببینیم در دادگاه چه اتفاقی می‌افتد.»

در آخرین واکنش مقام‌های ترکیه به محاکمه ضراب، بکیر بوزداغ معاون نخست وزیر این کشور ایالات متحده را متهم کرده است که قصد دارد از محاکمه رضا ضراب تاجر طلای ترک تبار برای اعمال تحریم علیه آنکارا استفاده کند.

بیشتر بخوانید:ترکیه خواستار اطلاع‌رسانی آمریکا درباره وضعیت رضا ضراب شد

او مدعی شد که «آمریکا بر رضا ضراب فشار زیادی وارد کرده است تا اتهاماتی را علیه ترکیه مطرح کند. مقام‌های آمریکایی احتمالا به ضراب گفته‌اند که “یا آنقدر در زندان می‌مانی که بمیری یا زیر آنچه را که ما به تو می‌گوییم باید امضا کنی.»

بابک زنجانی، متهم ردیف نخست پرونده فساد نفتی در ایران که به اعدام محکوم شده، از همکاران نزدیک رضا ضراب بوده است.

دویچه‌وله: فرمانده نیروی قدس سپاه در پیامی به رهبر جمهوری اسلامی رسما “پایان داعش” را اعلام کرد. رئیس جمهوری ایران هم “این پیروزی بزرگ” را به خامنه‌ای و سلیمانی تبریک گفت. این دو تشکیل داعش را به آمریکا و اسرائیل نسبت داده‌اند.

قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس (بازوی برون‌مرزی سپاه پاسداران ایران)، در پیامی به سید علی خامنه‌ای “اتمام عملیات آزادسازی ابوکمال” را “پایان” داعش اعلام کرد و آن را به عنوان یک “پیروزی بسیار بزرگ و سرنوشت‌ساز” به رهبر جمهوری اسلامی تبریک گفت.

سرلشکر سلیمانی در نامه خود که روز سه‌شنبه (۳۰ آبان/ ۲۱ نوامبر) در رسانه‌های ایران منتشر شد، گروه تروریستی “خلافت اسلامی” (داعش سابق) را “فتنه‌ای خطرناک” نامیده که به گفته او، ۶ سال پیش “پیچیده و آغشته به سمّ صهیونیسم و استکبار همچون طوفانی ویرانگر، عالم اسلامی را درنوردید”.

سلیمانی خسارت‌های ناشی از عملیات داعش در عراق و سوریه را ۵۰۰ میلیارد دلار برآورد کرده و ضمن اشاره به ابعاد وسیع عملیات تروریستی این گروه جهادگرا، “طراحی و اجرا”ی آنها را به “رهبران و سازمان‌های مرتبط با آمریکا” نسبت داده است.

فرمانده نیروی قدس در ادامه شکست داعش و “بسیج کلیه امکانات برای مقابله با این طوفان مسموم” را مدیون “رهبری خردمندانه و هدایت‌های حکیمانه” علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و علی سیستانی، از مراجع سرشناس شیعه مقیم عراق، دانسته است.

قاسم سلیمانی ضمن اشاره به “پایداری دولت‌های عراق و سوریه”، به‌خصوص بر نقش شبه‌نظامیان شیعه‌ی عراقی و لبنانی تأکید کرده و از نقش تعیین‌کننده “حشدالشعبی مقدس” و “حضور مقتدرانه و محوری حزب‌الله به‌رهبری سید پرافتخار آن” در شکست داعش سخن گفته است.

این فرمانده بلندپایه سپاه در نهایت با “آمریکایی ـ صهیونیستی” خواندن داعش و اعلام “پایان سیطره این شجره خبیثه ملعونه”، آنچه را که “پیروزی بسیار بزرگ و سرنوشت‌ساز” خوانده، به علی خامنه‌ای تبریک گفته است.

تبریک روحانی به خامنه‌ای و سلیمانی

هم‌زمان با انتشار پیام قاسم سلیمانی به خامنه‌ای، حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران نیز “پایان” گروهی که به گفته او “جز شر، نکبت، ویرانی و آدم‌کشی و توحش چیزی به همراه نداشته” را به رهبر جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران، نیروی قدس و “به‌ویژه” قاسم سلیمانی تبریک گفت.

روحانی نیز همچون سلیمانی، با اشاره به عملیات تروریستی داعش، این گروه را “مورد حمایت غرب، آمریکایی‌ها و رژیم منحوس صهیونیستی” خواند. مقام‌های جمهوری اسلامی در ادبیات خود از اسرائیل به عنوان “رژیم صهیونیستی” یاد می‌کنند.

رئیس جمهوری ایران با اشاره به اینکه “شر” داعش “یا از سر مردم برداشته شده و یا کاهش یافته”، تأکید کرد: «البته آثار افراد باقیمانده از آنها هنوز ادامه خواهد داشت اما اساس و بنیان آنها برچیده شده است».

قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس، در کنار علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی

محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت نیز در نشست خبری روز سه‌شنبه خود، ضمن قدردانی از نیروهای موسوم به “مدافع حرم” و همچنین “مستشارانی” که به گفته‌ی او به حشدالشعبی و نیروهای مسلح عراق کمک‌رسانی کرده‌اند، از طرف دولت دوازدهم از نیروهای مسلح ایران “به‌ویژه” قاسم سلیمانی سپاسگزاری کرد.

“اجلاسی سه‌جانبه برای آینده سوریه و منطقه”

شهر ابوکمال سوریه که قاسم سلیمانی آزادسازی آن را “پایان داعش” خوانده است، شامگاه ۱۷ آبان (۸ نوامبر) به دست ارتش سوریه و شبه‌نظامیان شیعه‌ی تحت فرماندهی ایران افتاد. گفته شده بود که نیروهای شیعه متحمل تلفات سنگینی شده‌اند. ابوکمال پس از بمباران‌های شدید جنگنده‌های روسی تصرف شده بود. رسانه‌های ایران سقوط این شهر را تکمیل “کریدور تهران- مدیترانه” ارزیابی کرده بودند.

اما چند روز بعد از خبر آزادسازی ابوکمال، دوباره اعلام شد که داعش مجددا این شهر مرزی را اشغال کرده است. شهر ابوکمال واقع در مرز سوریه و عراق، یکی از آخرین مناطق مهمی است که هنوز در اختیار داعش بود.

سپس شنبه گذشته (۲۷ آبان) دوباره اعلام شد که ابوکمال مجددا و به طور کامل تحت کنترل نیروهای ارتش سوریه و هم‌پیمانان شیعه‌ی آن در آمده و از وجود عناصر داعش پاکسازی شده است. بدین ترتیب داعش اینک تنها در برخی مناطق بیابانی، به‌ویژه در مرکز و شرق سوریه در نزدیکی مرزهای عراق، حضور دارد.

هم‌زمان با اعلام “پایان داعش” توسط قاسم سلیمانی، منابع روسی و سوری هم از شکست این گروه تروریستی در سوریه خبر داده‌اند.

یک روز پیش از پیام قاسم سلیمانی به خامنه‌ای، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، با همتای سوری‌اش بشار اسد در شهر سوچی دیدار کرد. پوتین در جریان این دیدار با اشاره به اینکه “عملیات نظامی در سوریه به زودی پایان می‌گیرد”، گفت که زمان ورود به فاز سیاسی برای حل بحران سوریه فرا رسیده است.

رئیس جمهوری روسیه قرار است روز چهارشنبه همچنین با حسن روحانی و رجب طیب اردوغان، همتایان ایرانی و ترکیه‌ای‌اش دیدار کند. رئیس جمهوری ایران در سخنان امروز خود گفته است که آنان “در اجلاسی سه‌جانبه برای آینده سوریه و منطقه” با هم رایزنی خواهند کرد.

بی‌بی‌سی: یووال اشتاینیتز، وزیر انرژی اسرائیل، برای نخستین بار از ارتباط مخفیانه این کشور با عربستان سعودی برای مقابله با ایران سخن گفته است.

به گزارش رویترز، یووال اشتاینیتز وزیر انرژی اسرائیل به رادیو ارتش اسرائیل گفته است: “ما با بسیاری از کشورهای عرب و مسلمان روابطی داریم که در واقع تا حدی مخفیانه است، و معمولا این ما نیستیم که از این روابط شرمنده ایم.”

وی افزود: “طرف مقابل است که علاقه دارد این روابط بی سر و صدا بماند. از نظر ما معمولا مشکلی نیست، اما ما به خواست طرف دیگر احترام می‌گذاریم، چه عربستان سعودی باشد یا دیگر کشورهای عرب و اسلامی. بیشتر از این هم هست اما ما آن را محرمانه نگه می‌داریم.”

سه روز پیش، گادی آیزنکوت، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل در مصاحبه‌ای کم‌سابقه با روزنامه اینترنتی ایلاف عربستان سعودی، ایران را “بزرگ‌ترین تهدید برای منطقه” خوانده و گفته بود اسرائیل و عربستان سعودی در باره نیات ایران در منطقه اتفاق‌نظر دارند.

او همچنین گفته بود اسرائیل آماده است برای مقابله با نفوذ ایران در منطقه، با عربستان سعودی و “سایر کشورهای میانه‌روی عربی” تبادل اطلاعات کند.

این اولین بار بود که رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل با رسانه‌ای عربستانی گفتگو می‌کرد،‌ کشوری که اسرائیل با آن رابطه دیپلماتیک ندارد.

در روزهای اخیر و با بالا گرفتن تنش بین ایران و عربستان، برخی کارشناسان از تشکیل ائتلافی غیر رسمی بین اسرائیل و عربستان برای مقابله با ایران خبر داده و گفته بودند همکاری‌ این دو کشور در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

تنش بین ایران و عربستان از دو هفته پیش وارد مرحله تازه‌ای شد، پس از آنکه سعد حریری نخست وزیر لبنان در سفری غیر منتظره به ریاض، استعفای غیرمنتظره خود را اعلام و بشدت از دخالت ایران در لبنان انتقاد کرد. او گفت از ترس جانش به کشورش باز نخواهد گشت. آقای حریری البته بعدا گفت بزودی به لبنان باز می‌گردد.

• رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل: با عربستان در باره ایران اتفاق‌نظر داریم
• حسن نصرالله: عربستان از اسرائیل خواسته به لبنان حمله کند
• میشل عون، عربستان را به بازداشت سعد حریری متهم کرد

ایران استعفای آقای حریری را بخشی از “سناریوی جدیدی برای تنش‌آفرینی” در لبنان و منطقه دانست و میشل عون، رئیس‌جمهوری لبنان علنا، عربستان سعودی را به بازداشت سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان متهم کرد.

چند روز بعد از استعفای آقای حریری، حسن نصرالله رهبر حزب الله لبنان در نطقی مدعی شد که “اطلاع دارد” عربستان از اسرائیل خواسته به حزب‌الله هم در لبنان هم در سوریه حمله کند و تا نابودی حزب‌الله به این جنگ ادامه دهد و هزینه آن را هم عربستان پرداخت خواهد کرد.

روی کار آمدن دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا به تنش‌های دیرینه ایران و عربستان دامن زده و فوریه گذشته، کمی بعد از شروع دوره آقای ترامپ، نمایندگان عربستان و اسرائیل در نشست امنیتی مونیخ بشدت ایران را هدف حمله و انتقاد قرار دادند و آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع اسرائیل مدعی شد که هدف نهایی ایران تضعیف عربستان سعودی در خاورمیانه است.

در همان نشست عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان هم از ایران “به عنوان بزرگترین کشور حامی تروریسم در جهان” نام برد.

امروز وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در نشستی اضطراری که به خواست عربستان سعودی در قاهره برگزار شد، از دولت‌های عضو خواستند که برای مطرح کردن پرونده ایران در شورای امنیت تلاش کنند.

وزیر خارجه عربستان به ایران هشدار داد که این کشور در مقابل “تخاصم” ایران ساکت نخواهد ماند و “از امنیت ملی” خود دفاع خواهد کرد.

او ایران را به زیر پا گذاشتن “امنیت ]کشورهای[ عرب” متهم کرد و از کشورهای اتحادیه عرب خواست در این باره تصمیم بگیرند.

شیخ خالد احمد بن خلیفه وزیر خارجه بحرین هم گفت حزب الله “کنترل کامل” لبنان را در دست دارد و “بزرگترین بازوی ایران در منطقه در حال حاضر حزب‌الله است.”

در همین حال امروز محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در توییتر نوشت: “طنز قضیه این است است که عربستان سعودی، ایران را به ثبات‌زدایی متهم می‌کند اما خودش تروریست‌ها را تحریک می‌کند، در یمن جنگ برپا کرده، قطر را تحریم کرده و بحران لبنان را تحریک می‌کند.”

رادیوفردا: همزمان با گزارش‌ها درباره نقش قاسم سلیمانی در فرماندهی عملیات بازپس‌گیری شهر بوکمال سوریه از گروه حکومت اسلامی، خبرگزاری‌های ایران از کشته شدن حداقل پنج نیروی نظامی ایران از جمله دو عضو ارشد سپاه پاسداران در این منطقه خبر دادند.

خبرگزاری مهر روز یکشنبه ۲۸ آبان، اعلام کرد که خیرالله صمدی، از فرماندهان سابق تیپ ۳۶ انصار المهدی استان زنجان، بر اثر اصابت ترکش خمپاره در منطقه بوکمال سوریه مجروح و پس از انتقال از این منطقه درگذشت.

این خبرگزاری از آقای صمدی به عنوان «سردار» نام برده که اصطلاحی است که در سپاه پاسداران برای توصیف فرماندهان با درجه سرتیپ دوم یا بالاتر استفاده می‌شود.

در همین حال محمدعلی بابایی، رئیس بنیاد شهید رودسر در استان گیلان، اعلام کرد که یک سرهنگ بازنشسته سپاه پاسداران به نام علیرضا نظری در منطقه بوکمال سوریه کشته شده است.

آقای نظری ‌فرمانده سابق توپخانه تیپ میرزا کوچک‌خان نیروی زمینی سپاه پاسداران بوده است.

در همین حال خبرگزاری فارس اعلام کرد که مهدی موحدنیا ساکن سبزوار، و عارف کاید خورده ساکن دزفول، نیز در منطقه بوکمال سوریه کشته شده‌اند. این خبرگزاری اعلام نکرده که این دو نفر از نیروهای کدام نهاد بوده‌اند.

همچنین بر اساس گزارش تعدادی از وب‌سایت‌ها، بابک نوری هریس از نیروهای بسیج شهر رشت، نیز از کشته‌شدگان در منطقه بوکمال سوریه است.

ارتش سوریه می‌گوید روز یکشنبه کنترل کامل شهر بوکمال را در نزدیکی مرز با عراق در شرق این کشور در دست گرفته است.

در این زمینه شبکه العالم، شبکه عربی زبان تلویزیون ایران، مدعی شد که قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران «شخصاً فرماندهی نبرد آزادسازی البوکمال را به عهده داشته است».

شبکه لبنانی المیادین نیز گزارش مشابهی منتشر کرده است.

شهر بوکمال آخرین منطقه شهری در سوریه محسوب می‌شد که همچنان در اختیار گروه حکومت اسلامی بود.

ارتش سوریه همراه نیروهای همپیمانش در یک ماه اخیر عملیاتی را برای بازپس گیری این شهر آغاز کرده بودند.

۱۰ روز پیش گزارش‌هایی مبنی بر کنترل کامل این شهر توسط نیروهای وفادار به بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه منتشر شد اما مدتی بعد گروه داعش توانست در ضد حمله‌ای بار دیگر کنترل این شهر را در دست بگیرد.

گروه حکومت اسلامی در ماه‌های اخیر بخش وسیعی از مناطق دراختیارش در عراق و سوریه را از دست داده است.

سپاه پاسداران بارها اعلام کرده‌است که حضور فرماندهان این نیرو در سوریه و عراق «مستشاری» است و جمهوری اسلامی به درخواست بشار اسد و دولت عراق به این کشورها نیرو اعزام کرده‌است.

در مقابل پیشتر منتقدان در داخل ایران نیز با انتقاد شدید از عملکرد قاسم سلیمانی و نیروی قدس در منطقه، «به وجود آمدن» گروه داعش را «مرهون سوءمدیریت قاسم سلیمانی» دانسته‌اند.

از جمله مهدی خزعلی منتقد سیاسی، سال گذشته در ویدئویی گفته بود که حضور قاسم سلیمانی در سوریه نبود «الان داعشی در سوریه وجود نداشت».

علاوه بر نیروهایی از سپاه پاسداران، بسیج و ارتش جمهوری اسلامی که در درگیری‌های سوریه حضور دارند، نیروهای افغان مقیم ایران در قالب تیپ «فاطمیون» و نیروهای پاکستانی مقیم ایران در قالب تیپ «زینبیون» در این جنگ در کنار نیروهای بشار اسد و حزب‌الله لبنان می‌جنگند.

در طول جنگ شش ساله سوریه که صدها هزار کشته برجای گذاشته است، ایران متحد اصلی حکومت بشار اسد بوده است و تاکنون بیش از یک‌هزار تن از نیروهایش در آن کشور کشته شده‌اند.

رادیوفرانسه: عادل الجبیر، وزیر امورخارجه عربستان سعودی، در نشست فوق‌العاده وزرای امورخارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب که روز یکشنبه ۱۹ نوامبر در قاهره برگزار شد، هشدار داد که “سکوت در برابر تهاجمات ایران که از طریق عواملش در منطقه صورت می‌گیرد، هیچ پایتخت کشورهای عربی را از خطر موشک‌های بالستیک در امان نخواهد گذاشت.”

وزیر امورخارجه عربستان سعودی گفت: “عربستان سعودی در برابر تهاجم‌های ایران دست روی دست نخواهد گذاشت و از هیچ تلاشی برای دفاع از امنیت ملی و محافظت از ملت خود دریغ نمی‌کند.”

همچنین شیخ خالد بن احمد آل خلیفه، وزیر امورخارجه بحرین، در این نشست گفت که ایران بازوهایی در منطقه دارد که مهم‌ترین آن “بازوی حزب‌الله تروریست” است.

وی اضافه کرد: ” لبنان تحت کنترل کامل این حزب تروریست قرار دارد.”

نشست فوق‌العاده وزرای امورخارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب که به درخواست عربستان سعودی تشکیل شد، موضوع “مداخله‌های ایران و حزب‌الله لبنان در امور داخلی” این کشور را در دستور کار خود قرار داد.

یک مقام دیپلماتیک اتحادیه عرب که نامش فاش نشده به خبرگزاری فرانسه گفت که ریاض به دنبال تصویب یک قطعنامه از سوی این اتحادیه است که در آن “ایران و شبه نظامیان عرب مرتبط با این کشور” محکوم شوند.

پیش از آغاز این نشست، حسین زکی، دبیرکل اتحادیه عرب در گفت‌وگو با روزنامه شرق الاوسط گفت: “آنچه ایران در برخی از کشورهای عربی انجام می‌دهد اتخاذ نه تنها یک، بلکه چندین اقدام برای پایان دادن به این خشونت‌ها، دخالت‌ها و تهدیدهایی که شکل‌های گوناگون و مختلفی را به خود می‌گیرد، ضروری می‌کند.”

وی اضافه کرد: “برای جلوگیری از اینها باید یک سیاست مشترکی از سوی کشورهای عربی اتخاذ شود.”

تشکیل نشست فوق‌العاده اتحادیه عرب، یک روز پس از سفر سعد حریری، نخست وزیر مستعفی لبنان به پاریس است.

این درحالی است که یکی از رهبران جنبش سیاسی “جریان آینده” (تيار المستقبل) متعلق به سعد حریری که نامش فاش نشده به خبرگزاری رویترز گفت که حریری روز دوشنبه ۲۰ نوامبر به مصر سفر خواهد کرد.

حریری در پاریس قول داده که برای شرکت در مراسم سالگرد استقلال لبنان به بیروت بازگردد.

یک منبع نزدیک به الیزه گفته که فرانسه به دنبال برگزاری یک نشست بین‌المللی درباره لبنان در پاریس است که در آن نمایندگان پنج کشور عضو ثابت شورای امنیت سازمان ملل متحد، و همچنین اتحادیه اروپا و اتحادیه عرب به همراه ایتالیا و آلمان حضور داشته باشند.

این درحالی است که ایران در روزهای گذشته سیاستهای اخیر فرانسه را شدیدا مورد انتقاد قرار داده است.

دویچه‌وله: رهبران آمریکا و فرانسه اتفاق نظر دارند که باید با فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده‌ی ایران و حزب‌الله لبنان در منطقه مقابله کرد. رئیس جمهوری فرانسه همچنین با مقامات مصر و عربستان در مورد اوضاع منطقه تماسی تلفنی داشت.

آمریکا و فرانسه قصد دارند با توجه به بحران کنونی در لبنان گام‌هایی در راه تقویت ثبات در خاورمیانه بردارند.

کاخ سفید شامگاه شنبه (۱۸ نوامبر / ۲۷ آبان) اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا و امانوئل مکرون، همتای فرانسوی او در تماسی تلفنی در باره لزوم مقابله با فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده‌ی جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان اتفاق نظر داشته‌اند.

طبق اعلام کاخ سفید اوضاع سوریه و لبنان موضوع محوری گفت‌وگوی تلفنی رهبران آمریکا و فرانسه بوده است. ترامپ و مکرون در مورد ضرورت همکاری با هم‌پیمانان‌شان نیز توافق داشته‌اند.

مکرون، رئیس جمهور فرانسه روز شنبه همچنین با عبدالفتاح سیسی، همتای مصری خود، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل تماسی تلفنی داشت.

بیشتر بخوانید: فرانسه: توافق اتمی با ایران به اندازه کافی بازدارنده نیست

کاخ الیزه در این رابطه اعلام کرد که رئیس جمهور فرانسه در این گفت‌وگوها به اوضاع منطقه و راه‌های ممکن برای ایجاد و تقویت ثبات در خاورمیانه پرداخته است.

بنا بر اعلام کاخ الیزه قرار است که مکرون در روزهای آینده هم گفت‌وگوهایی دیگر در این راستا انجام دهد.

مکرون روز جمعه گذشته (۱۷ نوامبر / ۲۶ آبان) بر آمادگی خود برای تماس و گفت‌وگو با مقامات جمهوری اسلامی نیز تأکید کرده بود. ایران پیشتر او را به موضع‌گیری یک‌جانبه در بحران لبنان متهم کرده بود.

قصد سعد حریری برای بازگشت به لبنان

خبر اتفاق نظر مکرون و ترامپ پس از آن اعلام شد که سعد حریری، نخست‌وزیر مستعفی لبنان به فرانسه سفر کرد و با رئیس جمهوری این کشور دیدار و گفت‌وگو داشت.

حریری روز شنبه، چهارم نوامبر در حین سفرش به عربستان سعودی به‌طور غیرمنتظره از مقام خود کناره‌گیری کرده بود. میشل عون، رئیس‌جمهوری لبنان که از متحدان حزب‌الله محسوب می‌شود، هنوز استفعای سعد حریری را نپذیرفته است.

حریری خود روز شنبه (۱۷ نوامبر) در پاریس رسما اعلام کرد که “در روزهای آتی شخصا در مورد موضوع استعفا با میشل عون گفت‌وگو خواهد کرد”. وی افزود که تصمیم دارد “روز چهارشنبه (۲۲ نوامبر) در بیروت “در مراسم جشن استقلال شرکت کند.

بنا بر گزارش رسانه‌های خبری سعد حریری پس از دیدار و گفت‌وگو با مکرون به همراه همسر و یک پسر خود برای صرف نهار به کاخ الیزه رفتند.

دو فرزند دیگر او اما در عربستان سعودی باقی مانده‌اند. ناظران پیشتر ابراز نگرانی کرده بودند که “باقی‌ماندن دو فرزند حریری در عربستان می‌تواند ابزار اعمال فشار بر او باشد”.

میشل عون، رئیس جمهوری لبنان مقامات سعودی را متهم کرده است که با بازداشت و تحت فشار قرار دادن سعد حریری او را به استعفا واداشته‌اند. حریری و عربستان این اتهام را بی‌اساس خوانده‌اند.

بی‌بی‌سی: برخی از فرماندهان کُرد و عرب متحد آمریکا، در معامله ای با داعش اجازه خروج ۲۵۰ نیروی آنها از شهر را داده اندبررسی های بی بی سی نشان می دهد که شبه نظامیان مورد حمایت آمریکا در زمان تصرف رقه، به حدود ۲۵۰ عضو داعش اجازه خروج امن از شهر را داده اند.

این اعضا، بر مبنای توافقی با شبه نظامیان اجازه یافته اند که بدون در اختیار داشتن سلاح های خود، به همراه بیش از چهارهزار نفر از ساکنان غیرنظامی شهر از رقه خارج شوند.

غیرنظامیان، که عمدتا از اعضای خانواده نیروهای داعش بودند، اندکی قبل از بازپس گیری رقه از این نیروها اجازه یافته بودند با حدود صد اتوبوس این شهر را ترک کنند.

در همین ارتباط، همچنین مشخص شده که در آستانه بازپس‌گیری شهر، از جمله ده ها نفر از اعضای خارجی داعش نیز توانسته اند به همراه ۱۰ کامیون اسلحه و مواد منفجره از رقه خارج شوند.

این جنگجویان خارجی، بلافاصله پس از خروج از شهر پراکنده شده و حتی برخی از آنها موفق به عبور از مرز ترکیه شده اند.

بیشتر بخوانید:

ائتلاف به رهبری ایالات متحده در آستانه تصرف رقه، اعلام کرده بود که به هیچ یک از اعضای خارجی داعش اجازه خروج از شهر را نمی دهد و این پیکارجویان یا باید خود را تسلیم کنند یا بمیرند.

با وجود این، شواهدی در دست است که برخی از فرماندهان کُرد و عرب متحد آمریکا، در معامله ای با داعش اجازه خروج ده‌ها نفر از آنها از شهر را داده اند.

شهر رقه با ۲۰۰ هزار نفر جمعیت در سال ۲۰۱۳ از کنترل دولت سوریه خارج شد و گروه‌هایی از مخالفان، از جمله جبهه نصرت (در آن مقطع وابسته به القاعده) و ارتش آزاد سوریه، آن را در اختیار گرفتند.

در آغاز سال ۲۰۱۴ داعش رقه را تصرف و آن را پایتخت خود اعلام کرد.

روسیه، آمریکا و چند کشور دیگر ماه‌ها مواضع داعش در رقه را هدف گردند و سرانجام این شهر در عملیات “نیروهای دموکراتیک سوریه”، ائتلاف با محوریت کردها و تحت حمایت آمریکا، از کنترل داعش در آمد.

“نیروهای دموکراتیک سوریه” سه هفته پیش نشستی خبری در رقه رسما اعلام پیروزی کردند و گفتند که شهر به طور کامل از پیکارجویان داعش تصفیه شده است.