اخبار

بی‌بی‌سی: کریستوفر ری، مدیر اف‌بی‌آی، از جمله مقام‌هایی بود که اسم و اطلاعاتش در سایت “دشمنان مردم” منتشر شده بود

به گزارش روزنامه واشنگتن پست پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) به این نتیجه رسیده است که ایران پشت تلاش‌های آنلاین اخیر برای تحریک به خشونت علیه مدیر اف‌بی‌آی، یک مقام سابق امنیت سایبری دولت آمریکا و چندین مقام انتخاباتی در ایالت‌های مختلف بوده است.

این افراد از جمله کسانی هستند که ادعاهای مربوط به تقلب گسترده در انتخابات آمریکا را که دونالد ترامپ به آن دامن می‌زند، رد کرده‌اند.

کریستوفر ری، مدیر اف‌بی‌آی و کریستوفر کربس، از مقام‌های امنیت سایبری آمریکا از جمله کسانی بودند که عکس، آدرس و اطلاعات شخصی آنها با عنوان “دشمنان مردم” در سایتی اینترنتی منتشر شده بود. روی عکس این افراد علامت هدف‌گیری گذاشته شده بود.

به گزارش واشنگتن پست در این سایت نوشته شده بود: “این مقام‌ها به انتخابات جعلی علیه ترامپ کمک کرده و شریک جرم بوده‌اند.”

اطلاعات این افراد در شبکه‌های اجتماعی هم با هشتگ‌های مختلف از جمله #remembertheirfaces (چهره‌شان را به خاطر بسپار) همرسان شد.

کریستوفر کربس، مدیر ارشد امنیت سایبری و زیرساخت وزارت امنیت داخلی، از صریح‌ترین مقام‌ها علیه ادعاهای تقلب در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود که حدود یک ماه پیش آقای ترامپ او را برکنار کرد.

به گزارش واشنگتن پست به نقل از مقامی که خواسته نامش فاش نشود، اف‌بی‌آی با مسئولانی که نام و اطلاعات آنها در سایت منتشر شده تماس گرفته و به آنها اطلاع داده که ایران در این کار دست داشته است.

بنا بر این گزارش تعدادی از کسانی که هدف این حمله آنلاین قرار گرفته‌اند، پیامی را از پلیس فدرال آمریکا دریافت کرده‌اند که می‌گوید اف‌بی‌آی به “اطلاعات معتبری” دست یافته که “قریب به یقین”نشان می‌دهد عوامل ایرانی‌ مسئول ایجاد سایت تهدیدآمیز “دشمنان مردم” در اواسط ماه دسامبر بوده‌اند.

• ادعای دخالت ایران در انتخابات آمریکا؛ ایران سفیر سوئیس را احضار کرد
• ایران اتهام دخالت در انتخابات آمریکا را رد کرد
• آمریکا پنج نهاد ایرانی را به اتهام ‘مداخله انتخاباتی’ تحریم کرد
• آمریکا: ایران، چین و روسیه به دنبال ‘دخالت در انتخابات ما’ هستند

توضیح ویدئو،نگاهی به تاریخچه اتهام دخالت ایران در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا

واشنگتن پست می‌گوید اف‌بی‌آی به درخواست این روزنامه برای واکنش به این گزارش‌ها پاسخی نداده اما انتظار می‌رود به زودی درباره این موضوع اطلاع‌رسانی کند.

ایران هنوز واکنشی به این گزارش نشان نداده است.

پیش از این هم در جریان انتخابات آمریکا نام ایران در تلاش‌ها برای دخالت در انتخابات مطرح شده بود.

در ماه اکتبر مدیر اطلاعات ملی آمریکا ایران را به فرستادن ای‌میل‌های تهدیدآمیز برای رای‌دهندگان دموکرات متهم کرد. در آن زمان وزارت خارجه ایران سفیر سوئیس، حافظ منافع آمریکا را در اعتراض به این اتهام احضار کرد.

پیش از آن هم در ماه اوت مقام‌های اطلاعاتی آمریکا گفتند که ایران به دنبال “ضربه زدن به نهادهای دموکراتیک و تفرقه‌افکنی” در ماه‌های پیش از انتخابات است.

رادیوفردا: رئیس سازمان پدافند غیرعامل با تایید حمله سایبری به بندر «شهید رجایی» و مجمتع مس سرچشمه گفته است حمله سایبری به زیرساخت‌های این دو مجموعه صورت گرفته ولی «موجب نابودی» زیرساخت‌ها نشده است.

به گزارش ایسنا، غلامرضا جلالی روز دوشنبه ۲۸ مهرماه در یک نشست خبری گفت در سال گذشته ۲ تا ۳ مورد حمله سایبری که «توام با تخریب» زیرساخت‌ها بوده، داشته‌ایم ولی جزییاتی درباره این حملات ارائه نداده است.

آقای جلالی در عین حال تاکید کرده است که در سال جاری «در حوزه هسته‌ای تهدید سایبری جدی نداشته‌ایم» ولی «امن‌سازی نطنز برای جلوگیری از تهدیدات سایبری» در دستورکار است.

به گفته رئيس سازمان پدافند غیرعامل، طرح پدافند هسته‌ای در ۷ استان تهیه شده و در استان‌های تهران، قم و بوشهر «مواردی برای رزمایش پدافند هسته‌ای» انجام شده است.

تیرماه امسال پس از وقوع یک انفجار در تاسیسات غنی‌ساز نطنز، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال حمله سایبری یا هوایی به این مرکز مطرح شد ولی مقام‌های حکومت ایران با رد این گمانه‌زنی از «خرابکاری عناصر داخلی» در این ماجرا خبر دادند.

اردیبهشت‌ماه امسال نیز گزارش‌هایی درباره یک حمله سایبری گسترده به بندر شهید رجایی منتشر شد.

روزنامه آمریکایی واشینگتن پست روز ۲۹ اردیبهشت‌ماه در گزارشی نوشت که اسرائيل پشت پرده یک حمله سایبری «دقیق» به بندر رجایی در جنوب ایران بوده است.

بر اساس این گزارش‌ها به نقل از مقاماتی که به نام‌شان اشاره نشده، این حمله از جمله فعالیت‌های اصلی مانند بارگیری و تخلیه کشتی‌ها در این بندر را به‌شدت مختل کرد و این اختلال تا چند روز ادامه داشت.

گزارش‌ها درباره حمله سایبری به مجتمع سرچشمه کرمان در برخی رسانه‌ها هفته گذشته منتشر شد ولی مقام‌های دولت ایران واکنشی به این گزارش‌ها نشان ندادند.

۲۳ مهرماه امسال نیز مرکز امداد رایانه‌ای وزارت ارتباطات حمله سایبری به دو سازمان دولتی را تأیید کرد. یکی از سازمان‌ها، سازمان بنادر و کشتیرانی ایران بود.

برخی رسانه‌ها هم گزارش دادند که سازمان دومی که مورد حمله سایبری قرار گرفته، وزارت راه و شهرسازی بوده است.

تاکنون گزارشی در مورد عاملان و مسئولان بسیاری از این حملات منتشر نشده ولی در گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای بیشترین اشارات درباره حملات سایبری به ایران متوجه دولت اسرائيل است.

حملات سایبری اسرائیل و ایران در حالی به جنگ غیرمستقیم چند ساله میان این دو دشمن دیرینه در منطقه، از جمله در سوریه، افزوده شده که دولت اسرائیل، مقابله با ایران را همچنان یکی از سرفصل‌های اهداف اصلی خود تعیین کرده است.

افزایش حملات سایبری در ماه‌های اخیر باعث شد مرداد امسال، ستاد کل نیروهای مسلح ایران، برای نخستین بار در بیانیه‌ای تفصیلی، بدون اشاره به نام هیچ کشوری هشدار بدهد که اگر حمله‌های سایبری «به زیرساخت‌های حیاتی کشور» به «آستانه حمله مسلحانه متعارف ارتقاء یابد»، نیروهای مسلح ایران «حق دفاع مشروع» دارند.

همشهری: نمایندگان مجلس در طرحی با عنوان «ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی»، فعالیت شبکه‌های اجتماعی را مشروط به تایید یک هیات ساماندهی و نظارت کرده‌اند و خواستار احراز هویت کاربران اینترنت شده‌اند. برخی می‌گویند تصویب این طرح احتمالا باعث مسدود شدن همه پیام‌رسان‌های خارجی می‌شود.

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از فراز، این طرح مجلس تازه‌ترین تلاش برای ایجاد حاکمیت دولتی بر اینترنت و در واقع پیام‌رسان‌های ‌اینترنتی است اما در درون، باعث تغییرات گسترده دیگری نیز در این فضا خواهد شد. طرح نمایندگان مجلس شامل ایجاد یک نهاد مرکزی است که آن را «هیات ساماندهی» نامیده‌اند که متشکل از رئیس مرکز فضای مجازی، نماینده وزارتخانه‌های ارتباطات، ارشاد، اطلاعات، دادستانی کل کشور، کمیسیون فرهنگی، صدا وسیما، اطلاعات سپاه، سازمان تبلیغات، نیروی انتظامی و سازمان پدافند غیر عامل است.

• متن کامل طرح مجلس برای ساماندهی فضای مجازی

فاطمه محمدبیگی از نمایندگان مجلس کنونی در این زمینه مطالبی مطرح کرده است که در زیر می‌خوانید:

شما از امضاکنندگان «طرح ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» هستید. هدف از ارائه این طرح چه بود؟

هر کشوری برای ساماندهی به اموراتش قوانینی را تصویب می‌کند. ما در حوزه فضای مجازی ۱۰ سال از تمام دنیا عقب‌تریم. بهتر بود این قوانین یک دهه پیش پایه‌گذاری می‌شد که الان به این وضعیت نرسیده باشیم. امروز هر اتفاقی در فضای مجازی می‌افتد اما سر و سامانی ندارد. ما در حوزه فضای کسب و کار در فضای مجازی، برای حمایت از مشاغل اینترنتی، افزایش تراکنش‌ها و معرفی محصولات‌مان هیچ قانون مدونی نداریم.

در صورتی که اگر قوانین خوبی در حوزه فضای مجازی وجود داشته باشد، حدود ۳ تا ۵ میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد خواهد شد. این قوانین، فضای امن و قابل اعتمادی را برای حضور کسب و کارها مهیا خواهد کرد. امروز با توجه به مشکلات اشتغال، جوانان علاقه بیشتری به آغاز کسب و کار در بستر مجازی دارند؛ اما متاسفانه در این زمینه یا فعالیت خوبی نداشته‌ایم و یا بستر امنیتی آن وجود نداشته‌است.

مورد دیگر، صیانت از حقوق کابران فضای مجازی است. تولیدکنندگان محتوا در فضای مجازی در کشورهای دیگر، می‌توانند از طریق مالکیت معنوی بر محتوای تولیدشده، درآمدزایی کنند. ما در این فضا هیچ قانونی نداریم و هیچ فرایندی برای دفاع حقوق خالقین محتوا و فعالین فضای مجازی وجود ندارد. همین، یک نوع بی‌سروسامانی و ناهنجاری را به وجود آورده است. امروز، ایران به چند کشور دیگر که در حوزه سایبری حرفی برای گفتن دارند پول تزریق می‌کند.

اگر بتوانیم اینترنت ملی را فعال کرده و با سرورهای داخلی‌ خودمان پیام‌ها را رد و بدل کنیم، هم سرعت اینترنت افزایش می‌یابد و هم هزینه بهره‌مندی از اینترنت را از یک‌صدم تا یک‌دویستم برای مردم کاهش می‌دهد. بحث کسانی که می‌خواهند ارتباطات جهانی داشته باشند نیز جداست.

تصویب این طرح احتمالا به انسداد شبکه‌های اجتماعی و قطع ارتباط با جهان خواهد شد. تبعات این رخداد چیست؟

اصلا این‌طور نیست. هر تکنولوژی که وارد کشور می‌شود باید یک سری قوانین و کاتالوگ برای آن طراحی شود. مثل خودروها؛ روزهای نخست که خودروها وارد کشور شدند، قانونی برای استفاده از آنها وجود نداشت. اما با افزایش تعداد راننده‌ها، برای آن قانون و پلیس در نظر گرفتند. امروز در حوزه فضای مجازی نیز ترافیک داده‌ها افزایش یافته است اما هیچ قانون و پلیسی برای ساماندهی ترافیک داده‌ها وجود ندارد.

یا به عنوان مثال، ما در گمرک قوانینی برای صادرات و واردات کالا وضع کرده‌ایم؛ اما در حوزه فضای مجازی، داده‌های مجازی بدون هیچ نظارتی دست‌به‌دست می‌شود. این داده‌ها می‌تواند به خودکشی‌ها، آسیب‌های جنسی و اخلاقی و فروپاشی خانواده‌ها منجر شود. اگر ما بتونیم در این زمینه، کدهای شناسایی برای داده‌ها تعیین کنیم کار مفیدی برای مردم کرده‌ایم.

آقای «اوباما» در مصاحبه‌ای گفته بود اجازه نمی‌دهد فرزندانش از فیسبوک استفاده کند. امروز نیز، آلمان، انگلیس و کشورهای حوزه شنگن نیز قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای استفاده از اینترنت وضع کرده‌اند. اگر امروز، روسیه و چین می‌توانند در مقابل ابرقدرت‌های اقتصادی و سیاسی ایستادگی کنند به دلیل داشتن اینترنت ملی در این کشورهاست. ما هم اگر بخواهیم به یک قدرت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در جهان تبدیل بشویم باید قوانین ویژه‌ای در این زمینه داشته باشیم. البته که این کار محدودیت‌هایی را نیز به دنبال خواهد داشت.

من مادر سه فرزند هستم. امروز آنها را به مدرسه بردم و به من گفتند فرزندانم باید در سامانه «شاد» ثبت‌نام کنیم. تا امروز اجازه نداده بودم فرزندانم با فضای «اندروید» آشنا شوند؛ به این دلیل که فکر می‌کنم برای سلامت روحی و اخلاقی‌شان لازم نیست وارد فضای «اندروید» شوند. اما حالا نگرانم که نکند فرزند من در فضای اندروید وارد اینترنت شود و محتوای مستهجن ببیند.

سال‌های سال تلاش کرده‌ایم که بچه‌های ما با صحنه‌های نامناسب مواجه نشوند. اینترنت می‌تواند به صورت کنترل‌شده در اختیار قشرهای مختلف قرار بگیرد. دانشمندها، پزشک‌ها، معلم‌ها و دانش آموزان، هرکدام باید پهنای اینترنت و ساعت استفاده مختص به خود را داشته باشند. اما بگذارید بی‌پرده بگویم. با اجرای این قوانین دست یک عده از مسایل اقتصادی کوتاه می‌شود و باید هم با این طرح مخالفت کنند. این طرح قابل دفاع است و ان‌شاءلله مشکلات آن نیز در مجلس رفع خواهد شد.

روسیه و چین از بسته‌ترین کشورها در حوزه آزادی بیان هستند. الگوبرداری از این کشورها در تناقض با آزادی بیان و حقوق شهروندی نیست؟

این طرح برای حفظ حقوق شهروندی است. ما ایران هستیم و باید قوانین مبتنی بر اصول خودمان را وضع کنیم. من روسیه و چین را مثال زدم و دقیقا نمی‌خواهیم مثل آنها رفتار کنیم. آلمان را هم مثال زدم. چرا آلمان را نمی‌گویید؟ چرا فرانسه را نمی‌گویید؟ شما هم‌وطن من هستید و از شما انتظار می‌رود که بند به بند این طرح را بررسی کرده و کم‌وکاست‌های آن را به ما منتقل کنید.

البته یک سری از قوانین این طرح سخت‌گیرانه خواهد بود و این امری طبیعی است. الان تمام والدین ما نگران فضای مجازی هستند. چراکه ما قانون مشخصی در این زمینه نداریم. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که بیش از دو سوم کاربران فضای مجازی صرفا از محتوای نامناسب استفاده می‌کنند. تعداد کاربرانی که مقاصد علمی و پژوهشی دارند بسیار کم‌تر است. بنابراین استفاده از اینترنت باید مبتنی بر همین پژوهش‌ها طبقه‌بندی شود. ساعات مصارف اینترنت نیز متفاوت است.

مقاصد فردی که از ۱۲ شب تا ۶ صبح از اینترنت استفاده می‌کند، با مقاصد کاربران ۶ صبح تا ۱۲ شب متفاوت است. همه این‌ها باید توسط مسوولان کشور تقسیم‌بندی شده و در اختیار کاربران قرار داده شود. در ضمن ما نمی‌خواهیم دریچه گفت‌وگوی تمدن‌ها را ببنیدیم. این حرف درست نیست. ما در فضای مجازی گفت‌وگو خواهیم داشت و می‌خواهیم تمدن اسلامی را به جهان صادر بکنیم.

آبان‌ماه پارسال نسخه اولیه‌ای از شبکه ملی اطلاعات اجرا شد. خیلی‌ها متضرر شدند. با این اوصاف، این طرح چطور می‌تواند به نفع مردم باشد؟

وزارت ارتباطات آن را بد اجرا کرد. همین وزارت ارتباطات ۳۰۰ میلیارد برای تلگرام و اینستاگرام هزینه می‌کند؛ اما تنها ۱۵ میلیارد از پیام‌رسان‌های داخلی حمایت می‌کند. چرا باید ۳۰۰ میلیارد برای پیام‌رسان خارجی هزینه کنیم؟ من معتقدم اجرای این قانون باید به صورت پلکانی اتفاق بیفتد تا هم سیستم به مرور پیشرفت کند و هم با اتفاقات دیگر تطابق پیدا کند.

بی‌بی‌سی: نشریه آمریکایی نیوزویک نوشته است که گروهی از نمایندگان مجلس ایران در تلاش هستند تا کنترل اینترنت را در دست کمیته ای متشکل از عناصر قدرتمند رژیم از جمله سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار دهند.

این نشریه با اشاره به طرح ارائه شده توسط چهل نماینده مجلس شورای اسلامی، نوشته است که با تصویب این طرح، حکومت ایران اپ های پیام رسان خارجی را ممنوع کرده و نسخه های داخلی را جهت تجسس موثرتر به جای آنها قرار خواهد داد.

اپ پیام رسان داخلی به معنی آن است که بیش از نیمی از سهام آن باید در اختیار ایرانیان باشد، در ایران مستقر شود و فعالیتش طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران باشد.

به نوشته نیوزویک، ایران در حال حاضر هم بسیاری از پلاتفورم های شبکه های اجتماعی از جمله فیسبوک، توییتر و یوتیوب را ممنوع کرده و اگرچه اینستاگرم همچنان فعال است اما نمایندگان مجلس در صدد مسدود کردن آن هم هستند. این نشریه می افزاید: “در عین حال این ممنوعیت مانع از آن نشده که رهبران رژیم از اپ های خارجی استفاده کنند و به عنوان مثال، آیت الله علی خامنه ای تعداد زیادی پروفایل توییتر به زبان های مختلف دارد و حسن روحانی، رئیس جمهوری، و جواد ظریف، وزیر خاجه نیز همین امکانات را به کار می برند.”

نیوزویک به نقل از وزارت خارجه آمریکا می نویسد که “در جریان تظاهرات اعتراضی سال گذشته در ایران یکهزار و پانصد تن از معترضان به دست نیروهای رژیم کشته شدند و ایرانیان بار دیگر پس از اصابت تصادفی موشک به یک هواپیمای مسافربری به خیابان ها ریختند و اوایل ماه جاری هم رژیم مجبور شد برای برخورد با اعتصابات کارگران نفت و پتروشیمی که به وضعیت ناگوار کاری و عدم دریافت دستمزد وارد عمل شود.”

نیوزویک می افزاید که شرایط دشوار صنایع نفتی با تحریم های آمریکا علیه صادرات نفت ایران مرتبط است.

به نوشته نیوزویک، با تشدید ناآرامی داخلی حکومت درصدد برآمده است تا ارتباط از طریق شبکه های اجتماعی را محدودتر کند.

بی‌بی‌سی: بیانیه ستادکل نیروهای مسلح ایران می گوید “به باور نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران چنانچه شدت عملیات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی کشور به آستانه حمله مسلحانه متعارف ارتقاء یابد، حق دفاع مشروع برای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران محفوظ است”.

بیانیه ستادکل نیروهای مسلح ایران می گوید “به باور نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران چنانچه شدت عملیات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی کشور به آستانه حمله مسلحانه متعارف ارتقاء یابد، حق دفاع مشروع برای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران محفوظ است”.

ستاد کل نیروهای مسلح ایران در بیانیه‌ای اعلام کرده است که از این پس عملیات سایبری علیه این کشور را که به خسارت مادی به اموال یا صدمه به افراد منجر شود، معادل “توسل به زور” و حتی “مداخله مسلحانه” ممکن است تلقی کند و به آن پاسخ دهد.

ستاد کل نیروهای مسلح ایران که ارشدترین ساختار نظامی این کشور است در این بیانیه گفته “آن دسته از عملیات سایبری که منتج به ایراد خسارات مادی به اموال یا صدمه به افراد در گستره و شدت لازم می‌شود یا به طور منطقی احتمال زیادی دارد که چنین آثاری را به بار آورد، توسل به زور محسوب می شود”.

این بیانیه می گوید “اگر این نوع از عملیات زیرساخت‌های حیاتی ملی، شامل زیرساخت‌های دفاعی را متأثر سازند، طبیعتاً ناقض قاعده توسل به زور تلقی خواهند شد، اعم از این که در مالکیت حکومت یا بخش خصوصی باشند”.

مطابق منشور ملل متحد، اعضای سازمان ملل در روابط بین‌المللی خود از تهدید یا توسل به زور علیه تمامیت ارضی، استقلال سیاسی هر کشور یا هر گونه رفتاری که با اهداف ملل متحد مطابقت ندارد منع شده اند. تنها استثنا در کاربرد زور یا تهدید به استفاده از نیروی نظامی، زمانی است که یک کشور هدف حمله مسلحانه قرار گرفته باشد و برای دفاع از خود نیاز به استفاده از زور داشته باشد.

در مقررات بین‌المللی استفاده از زور عمدتا به معنی استفاده از نیروی نظامی و کاربرد سلاح است اما در سال های اخیر و همزمان با فراگیر شدن حملات سایبری، برخی از کشورها این نوع حملات را هم در ردیف حملات مسلحانه قرار داده و خود را محق برای پاسخ به آن اعلام کرده اند.

بیانیه ستادکل نیروهای مسلح ایران می‌گوید “به باور نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران چنانچه شدت عملیات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی کشور به آستانه حمله مسلحانه متعارف ارتقاء یابد، حق دفاع مشروع برای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران محفوظ است”.

معنی این بخش از بیانیه ایران می‌تواند این باشد که در صورت هدف حمله سایبری قرار گرفتن به نحوی که این عملیات اثری مشابه حمله مسلحانه داشته باشد، حق خود می داند که با عملیات مسلحانه و استفاده از نیروی نظامی از خود در برابر آن دفاع کند.

این بیانیه می گوید نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران همانند فضای فیزیکی، در فضای سایبری نیز آغازگر هیچ منازعه‌ای نیستند” اما “در صورت نقض هر یک از خط مشی‌ها و سیاست‌های تبیین شده، از سوی دولت، گروه یا فردی که تحت حمایت، هدایت یا کنترل دولتی باشد، این حق را برای خود قائل هستند که تهدیدات را در هر سطحی با قدرت و پشیمان کننده پاسخ دهند”.

بامداد پنجشنبه، دوازدهم تیر، به وقت ایران یکی از ساختمان های مرکز مونتاژ سانتریفوژهای ایران در نطنز در ۲۵۰ کیلومتری جنوب تهران دچار انفجار شد.

نیویورک‌تایمز: انفجار در تاسیسات نظنز ‘برنامه اسرائیل با اطلاع آمریکا’ بوده است
انفجار در نطنز؛ ‘آمادگی در اسرائیل از بیم واکنش تلافی‌جویانه ایران’

در هفته های اخیر گزارش هایی از یک حمله سایبری به بندر شهید رجایی در جنوب ایران منتشر شده بود. رسانه های آمریکایی به نقل از منابعی در اسرائیل گفته بودند که این حمله در پاسخ به حمله سایبری ایران به یک شبکه آب رسانی در یکی از مناطق اسرائیل صورت گرفته بود.

در هفته های اخیر هم گمانه زنی هایی درباره انفجار صورت گرفته در مرکز مونتاژ سانتریفیوژهای ایران در نطنز مبنی بر حمله سایبری یا فیزیکی به آن وجود داشته است.

در سال های پیش هم گزارش هایی از حمله سایبری به تاسیسات اتمی ایران در نظنز منتشر شده بود.

خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اخیرا به نقل از یک فرمانده ارشد نظامی گفته بود که “وضعیت امنیت سایبری برخی از نهادهای رسمی مناسب نیست”.

سرتیپ حسین باقری، معاون ارتباطات، الکترونیک و فناوری اطلاعات سازمان پدافند غیرعامل ایران گفته بود که “اگر شبکه ملی اطلاعات به معنای کامل راه بیافتد و شاهد داشتن سیستم عامل بومی، مرورگر بومی و جستوگر بومی و مواردی از این دست داشتیم آسیب پذیری سایبری حتما کمتر خواهد شد”.

شبکه ملی اطلاعات قابلیت دارد تا شبکه اینترنت ایران را از شبکه جهانی آن جدا کند و کنترل کامل آن را در اختیار حکومت درآورد.

ایران از سال ها قبل گفته است که با صرف هزینه های فراوان در صدد اجرایی کردن این طرح است و به پیشرفت هایی در آن رسیده است.

ایران وایر: شبکه اجتماعی توییتر تغییراتی ایجاد و این امکان را فراهم کرده است تا کاربران بخش «کامنت‌ها» را مسدود و صرفا با گذاشتن پست خود، این شبکه تعاملی و دو طرفه را یک سویه کنند.
«محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی یکی از اولین مقامات نظام حاکم بر ایران است که از این امکان استفاده کرده و بخش نظرات را به روی دیگران بسته است.

پستی که ظریف درباره اظهارات وزیر خارجه قطر گذاشته، اولین توییت او بدون بخش نظرات دیگر کاربران است. در توییت‌های قبلی او، هم‌زمان ایرانیان و غیرایرانیان به زبان‌های فارسی و انگلیسی نظرت و انتقادات خود را ابراز می‌کردند. اما کار جدید توییتر، عملا تک صدایی را ترویج و رساندن انتقاد و اعتراض شهروندان به مقام‌ها را قابل حذف کرده است.

انتقادات زیر توییت‌های ظریف پس از  اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و سرکوب خونین معترضان به شکل بی سابقه‌ای بالا گرفته بود. ظریف پس از آن مدتی در توییتر حاضر نشد اما بلافاصله پس از حضورش، با انبوهی از اعتراضات و انتقادات مواجه شد که وضعیت کشور را در برابر ناظران خارجی، از جمله همتایان او در دیگر کشورها نمایش می‌داد.

پس از سرنگون کردن هواپیمای مسافری غیرنظامی اوکراینی بر فراز تهران و سه روز انکار شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به آن، موج تازه‌تری از اعتراضات در زیر توییت‌های وزیر خارجه جمهوری اسلامی شروع شد. ظریف در ماه‌های اول وزارتش، به برخی از کامنت‌ها جواب هم می‌داد.
یک بار در زمانی که یکی از اعیاد یهودیان را تبریک گفته بود، فرزند یکی از نمایندگان مجلس امریکا موضوع دروغ خواندن «هولوکاست»، کشتار جمعی یهودیان در آلمان نازی از سوی «محمود احمدی‌نژاد» را یادآور شد. ظریف در پاسخ به او در کامنتی نوشت: «آن مرد که هولوکاست را انکار می کرد، اینک رفته است.»

به نظر می‌رسد که ظریف از موج انتقادات و اعتراضات شهروندان به شخص خودش و مقام‌های جمهوری اسلامی و روسایش که در کامنت‌ها منعکس می‌شدند، بی‌اطلاع نیست. بستن بخش نظرات و کامنت‌ها در توییترش موید این ارزیابی است.
به تازگی یکی از فرماندهان نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران گفته است اگر بستن بخش کامنت ممکن باشد، مسوولیت آن‌چه که افراد در آن می‌نویسند، بر عهده صاحب حساب کاربری است.

ظریف که از نوشتن فارسی در توییتر پرهیز دارد و آن را احترام به قوانین جمهوری اسلامی تفسیر می‌کند (در حالی که رهبر و رییس ‌جمهوری اسلامی ایران هر دو در توییتر فارسی حضوری فعال دارند)، اینک روزنه‌ای را که شهروندان ایرانی نظراتشان را به او می‌رساندند، به کمک توییتر مسدود کرده است.

فن‌آوران: پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک که شرکت اسپیس ایکس آن را اجرا می کند، به زمان عملیاتی شدن نزدیک شده است. اما پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک چیست و درباره آن چه می دانیم؟

آی تی من- خبری که دیروز درباره امکان استفاده ایرانی ها از اینترنت ماهواره ای استارلینک منتشر کردیم، بازخورد وسیعی داشت و بسیاری از کاربران و علاقه مندان، در تماس با ما درباره این موضوع پرسیدند.
در این مطلب سعی داریم به اطلاعاتی که درباره این پروژه وجود دارد، از جمله زمان عرضه، قیمت و نحوه داوطلب شدن برای تست سرویس بپردازیم.
رقابت فضایی یک بار دیگر شروع شده، اما این بار هدف فتح کره ماه نیست؛ بلکه اتصال مردم جهان به اینترنت، به ویژه مناطق روستایی و بدون دسترسی، رقابت بین شرکت ها را شکل داده است.
پروژه اینترنت ماهواره ای استارلینک ایلان ماسک، بنیان گذار اسپیس ایکس، یکی از این برنامه های بلندپروازانه است که تا یکی دو سال پیش دور از دسترس به نظر می رسید؛ اما اکنون، این پروژه تا حدود زیادی پیش رفته و قصد دارد اینترنتی ارزان و سریع را به بخش های نابرخوردار درآمریکا و جهان ارایه کند.
گزارش کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده آمریکا (FCC) در سال 2016 نشان می داد که 62 درصد از آمریکایی ها فقط یک انتخاب برای ارتباطات پرسرعت ثابت داشته اند. اما وقتی به آمار مناطق روستایی نگاه می کنیم؛ اوضاع از این هم بدتر است و 87 درصد مردم این مناطق فقط یک ISP برای دریافت خدمات در دسترس انتخاب دارند. گوین شاتول (Gwynne Shotwell) رییس و مدیر ارشد اجرایی اسپیس ایکس گفته است: شرکت های ارایه دهنده خدمات اینترنت، در حال توسعه دادن سرویس های خود هستند، اما برای آنها حضور در مناطق روستایی و دور افتاده دشوار است. اما استارلینگ، تمامی نقاط کره زمین را پوشش خواهد داد. این خبر خیلی خوبی است؛ اما بیایید ببینیم که اسپیس ایکس و پروژه استارلینک، چگونه قصد دارند اینترنت سریع تر و ارزان تری را در جهان ارایه کنند.
اینترنت استارلینک چگونه کار می کند؟
ایلان ماسک و اسپیس ایکس امیدوارند که فناوری استارلینک در پر کردن شکاف اتصال به اینترنت، بین مناطق روستایی و شهری کارآمد باشد.
در حال حاضر، در زمینه دسترسی به اینترنت با چالش هایی روبه رو هستند که عمده دلیل آن، هزینه بالای زیرساخت است. این هزینه موارد متعددی را از جمله کندن زمین و کاشتن فیبر یا کابل و مسایل مالکیت زمین را شامل می شود. ولی ماهواره های استارلینک سیگنال اینترنت را مستقیما به یک گیت وی یا کامپیوتر کاربر ارسال می کنند. این بدان معنی است که زیرساخت بسیاری کمتری برای دریافت سیگنال اینترنت در خانه های روستایی مورد نیاز است.
علاوه بر این، اسپیس ایکس می گوید که اینترنت استارلینک، سریع تر و با تاخیر (Latency) کمتر از اینترنت های ماهواره ای کنونی ارایه خواهد شد.
اما چگونه؟
اول اینکه هر ماهواره استارلینک از طریق لیزر با چهار ماهواره دیگر ارتباط دارد و به این ترتیب، می تواند داده ها را تقریبا با سرعت نور تبادل کند؛ این سرعتی است که فقط اینترنت مبتنی بر فیبرنوری می تواند تا حدودی با آن برابری کند.
یک تست بتای اولیه که با همکاری استارلینک و نیروی هوایی آمریکا، با نام رعد و برق جهانی (Global Lightening) انجام شده، سرعت دانلودی معادل 610 مگابیت در ثانیه را نشان داده است.
گلوبال لایتنینگ در اوایل سال 2018 آغاز شد و در آن از دو ماهواره استارلینک برای ارسال اطلاعات به کامپیوترهایی درون یک هواپیمای باربری C-12 در حال پرواز استفاده شد.
مورد دیگر تاخیر (Latency) است. تاخیر به زمانی گفته می شود که سیگنال اینترنت بین کامپیوتر شما به آی اس پی و تا سرور وب سایت موردنظر، منتقل می شود و برمی گردد.
در اینترنت ماهواره ای رایج، این سیگنال باید 22 هزار و 200 مایل برود تا به ماهواره برسد و بعد به سرور وب سایت برگردد، از آنجا دوباره به ماهواره فرستاده شود و در آخر باز به کامپیوتر شما برسد. به دلیل همین رفت و برگشت است که اینترنت ماهواره ای معمولا بین 500 تا 600 میلی ثانیه تاخیر دارد. اما در پروژه استارلینک، ماهواره ها در مدار نزدیک زمین، یعنی در فاصله 342 مایلی قرار می گیرند که فاصله ای بسیار نزدیک تر از سایر ماهواره هاست. بنابراین تاخیر رفت و برگشت سیگنال نیز تا حد زیادی کاهش می یابد.
چه تعداد ماهواره استارلینک در مدار قرار دارد؟
آخرین باری که ماهواره های استارلینک به مدار فرستاده شد، روز 13 ژوئن بود و تا کنون 540 ماهواره در مدار قرار داده شده است.
ایلان ماسک گفته بود که برای ارایه پوشش حداقلی اینترنت، باید 400 ماهواره در مدار قرار بگیرد. این یعنی این پروژه وارد فاز ارایه اینترنت شده است. البته هنوز تا تکمیل پروژه راه درازی مانده است. در قالب این پروژه قرار است 42 هزار ماهواره به مدار ارسال شود تا پوشش کامل اینترنت برقرار شود.
تجهیزات لازم برای استفاده از اینترنت ماهواره ای استارلینک
مهم ترین تجهیزات لازم، خود ماهواره های استارلینک هستند که هر کدام حدود 226 کیلوگرم وزن دارند.
برای برقراری ارتباط اینترنتی با کامپیوتر شما نیز، پایانه یا گیت وی خاصی نیاز است که به گفته ایلان ماسک، به اندازه یک جعبه پیتزا نیاز خواهید داشت. هر کدام از این پایانه ها احتمالا بین 100 تا 300 دلار قیمت خواهد داشت؛ اما هنوز نحوه فروش آنها اعلام نشده است. احتمال دارد که این پایانه ها در قالب قرارداد واگذار شود و هزینه آن روی اینترنت ماهانه کاربر محاسبه شود.
اینترنت استارلینک کی عرضه خواهد شد؟
گفته شده که در اواسط سال جاری میلادی، یعنی همین ماه های پیش رو، اینترنت استارلینک در دسترس مردم آمریکا قرار خواهد گرفت. البته هنوز روز و ماه دقیقی در این زمینه اعلام نشده است. به هر حال برای عملی شدن این وعده، اسپیس ایکس باید چند محموله دیگر از ماهواره هایش را به فضا بفرستد و طراحی پایانه دریافت اینترنت را نیز به پایان برساند. علاوه براین، اعلام درخواست به FCC و دریافت تاییدیه از ITU نیز ضروری است.
هزینه اینترنت استارلینک چقدر است؟
همان طور که گفته شد، تهیه پایانه دریافت اینترنت بین 100 تا 300 دلار هزینه خواهد داشت و برآوردها نشان می دهد که هزینه ماهانه اینترنت نیز حدود 80 دلار خواهد بود.
برای مقایسه، یک طرح خرید اینترنت ماهواره ای ویاست برای دانلود 12 مگابیت در ثانیه تا 100 مگابیت در ثانیه بین 30 تا 150 دلار هزینه ماهانه خواهد داشت. هزینه ماهانه اینترنت ماهواره ای هیوزنت نیز بین 60 تا 150 دلار برای سرعت دانلود 25 مگابیت در ثانیه است.
اینترنت استارلینک کجاها در دسترس خواهد بود؟
هدف اول اسپیس ایکس ارایه اینترنت در مناطق روستایی آمریکا و کاناداست. بعد از آن نیز، این شرکت امیدوار است که این سرویس را در مناطق دیگر جهان توسعه بدهد.
اسپیس ایکس برای ارایه اینترنت در سطح جهانی، باید حداقل 2800 ماهواره دیگر را به فضا بفرستد که در مداری با فاصله 700 تا 800 مایلی از سطح زمین قرار بگیرند.
چگونه نسخه بتای استارلینک را تست کنیم؟
اگر می خواهید به عنوان تستر استارلینک فعالیت کنید، می توانید با ارایه آدرس ایمیل، آدرس پستی و کشوری که در آن زندگی می کنید در وب سایت استارلینک ثبت نام کنید. همان طور که در خبر دیگری اشاره شد، امکان ثبت نام از ایران نیز فراهم شده و این بدان معنی است که احتمالا ما نیز در آینده قادر به تست این سرویس خواهیم بود.
پس از این مرحله، ایمیل تاییدیه ای برای شما ارسال و در آن گفته می شود که تست بتای اختصاصی استارلینک از اواخر تابستان و تست عمومی آن، در زمانی دیگر انجام خواهد شد و تمرکز نیز روی کاربرانی است که در مناطقی با عرض جغرافیایی بالاتر قرار دارند.
البته باید به زمان انجام این تست خیلی نزدیک باشیم چون ماسک هم اکنون در خانه خودش مشغول تست این سرویس است.

ایران وایر: محسن سپهری؛ شهروندخبرنگار

روزهای اخیر به‌ویژه پس از انتشار اخبار مربوط به ویروس کرونا، بار دیگر اختلال اینترنت در ایران شروع شد. ابتدا هفته اول اسفند، شرکت مخابرات ایران با ارسال پیامکی برای مشترکان اینترنت ADSL، اعلام کرد که از تاریخ چهارشنبه ۷ اسفند تا نهم اسفند ممکن است اینترنت آن‌ها با اختلال مواجه شود، اما در روز چهارشنبه پیامک دیگری به دست مشترکان رسید که در آن اعلام شده بود به‌روزرسانی زیرساخت‌های اینترنت پرسرعت مخابرات منطقه تهران به زمان دیگری موکول شده است. بااین‌حال اینترنت در روزهای بعد از ارسال عمومی این پیامک‌ها، دچار اختلال شد؛ اما این اختلال‌ها چه دلیلی داشتند؟

براساس گفته مدیران و مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات این اختلال‌ها به دلیل اشباع شدن پهنای باند و ظرفیت انتقال است. «محمدجواد آذری جهرمی»، وزیر ارتباطات نیز در پاسخ به اعتراض کاربران توییتر درباره اختلالات در اینترنت نوشته بود که «داون‌تایم برنامه‌ریزی‌شده داشتند که تذکر داده شد همه داون‌تایم‌ها لغو شود.» او در پاسخ به کاربری که از او پرسیده واقعا نمی‌دانی؟ پاسخ داده است: «واقعا نمی‌دونم، شبکه برخی شرکت‌ها به‌ویژه همراه اول در تهران اشباع بوده که دارند تا شب توسعه می‌دن.» این پاسخ‌ها نشان می‌دهد که وزارت ارتباطات اطلاعات درستی از وضعیت زیرساخت‌ها و برنامه اپراتورها برای سرویس‌دهی به مشتریان ندارد.

بااین‌حال،‌ «حسین فلاح جوشقانی»، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اختلال در سرویس اینترنت را رد می‌کند و می‌گوید که تنها افت کیفیت در سرویس اپراتورهای ثابت و همراه دیده می‌شود. او در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود که میزان مصرف در چند روز گذشته تا ۴۰ درصد افزایش داشته و بالا رفتن مصرف موجب اشباع پهنای باند شده است، از همین رو وقتی مشتری جدیدی می‌خواهد از سرویس اینترنت استفاده کند، به‌صورت سیستمی برای اینکه ارائه سرویس متوقف نشود سرعت اینترنت به خاطر پهنای باند اشتراکی پایین می‌آید.

رئیس رگولاتوری این مساله را هم ناشی از افزایش استفاده‌کنندگان از اینترنت عنوان کرده و گفته بود چون مردم این مدت به دلیل ویروس کرونا در خانه مانده‌اند از سرویس‌های VOD استفاده می‌کنند، بنابراین کاملا طبیعی است که پهنای باند اشباع شود.

از سوی دیگر، «حمید فتاحی»، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت می‌گوید آنچه کاربران در حال حاضر از آن گله دارند اختلال در سرویس اینترنت یا شبکه زیرساخت نیست؛ بلکه بحث بر سر کاهش کیفیت اینترنت است.

به گفته این مدیران و براساس ضرب‌الاجل تعیین‌شده از سوی آن‌ها برای اپراتورها، باید تا روز شنبه ۱۰ اسفند، این مشکلات به‌صورت کامل حل می‌شد، اما براساس نظرات کاربران و بررسی‌های مختلف روی سرعت اینترنت کشور، کاربران با مشکلات متعدد مواجه هستند.

کارشناسان شبکه معتقدند که یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش سرعت اینترنت این مساله است که بخش عمده‌ای از مردم این روزها در خانه هستند و تمام مدت در حال استفاده از اینترنت هستند، این فعالیت‌ها یا کاری است یا تفریحی، درنتیجه فشار سنگین‌تری نسبت به حالت معمول روی شبکه کشور ایجاد می‌کند و باعث کندی تقریبی سرعت می‌شود؛ البته با توجه به اینکه اطلاعات دقیق و مستندی از وضعیت شبکه زیرساخت کشور و توان آن در دسترس نیست، نمی‌توان صرفا به ادعاهای مسئولان استناد کرد.

بااین‌حال دعوت به استفاده از اینترنت از سوی وزیر ارتباطات در شبکه‌های اجتماعی تشویق هم شده بود. آذری جهرمی در توییت‌هایی مشخصا درباره استفاده مردم از اینترنت در این روزها صحبت کرده بود؛ در یکی از توییت‌ها می‌گوید که «با مدیران تلویزیون‌های اینترنتی فیلیمو، آیو، نماوا و تیوا صحبت کردم. از فردا تا آخر هفته، بخش مخصوص کودکان آن‌ها و در برخی، تمام فیلم‌ها و سریال‌ها رایگان خواهد بود.» و در توییت دیگری هم نوشته بود: «با توجه به احتمال تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا پایان سال، برای همکاری با وزارت علوم و آموزش‌وپرورش، امکانات ویژه‌ای را جهت آموزش مجازی و از راه دور فراهم کردیم تا میلیون‌ها دانش‌آموز و دانشجوی عزیز، ضمن حفظ سلامت خود، از تحصیل علم هم جا نمانند.» و در ادامه هم نوشته «جلسات را ویدئو کنفرانسی برگزار کنیم! این اقدامی است که ما از یکشنبه در وزارت ارتباطات آغاز کرده‌ایم. استارت‌آپ‌هایی هستند که آمادگی دارند با خدمات ابری و با هزینه‌ی کم این خدمات را برای مراکز دولتی و شرکت‌های خصوصی فراهم کنند.» وزیر ارتباطات در آخرین توییت خود که نوشته بود: «تلویزیون‌های اینترنتی، ارائه خدمات رایگان خود را تا پایان سال ادامه خواهند داد. ترافیک مصرفی این تلویزیون‌ها نیم‌بها محاسبه خواهد شد. همچنین ترافیک کلیه کلاس‌های آموزشی مجازی مورد تایید وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت علوم، برای کاربران رایگان خواهد بود.»

کارشناسان همچنین موارد دیگری را درباره کاهش سرعت اینترنت مطرح می‌کنند. آن‌ها می‌گویند: «بخش دوم از دلایلی که می‌توان احتمال آن را به‌صورت جدی در نظر گرفت این است که ممکن است جمهوری اسلامی برای کنترل اخبار انتشار ویروس کرونا، همانند تجربیات گذشته، دست به محدودسازی اینترنت بزند و دسترسی به شبکه اینترنت جهانی را کندتر از همیشه کند و تمام تمرکز و پهنای باند را صرفا برای استفاده از شبکه داخلی آزاد بگذارد.» احتمال این امر ازآن‌جهت بالاست که تمامی تبلیغاتی که وزیر ارتباطات در راستای استفاده از اینترنت دارد، وب‌سایت‌هایی هستند که سرورهای آن‌ها در مدت اخیر به داخل ایران انتقال یافته‌اند. همین امر باعث می‌شود تا نگرانی‌ها درباره کاهش سرعت اینترنت و اختلال‌ها افزایش پیدا کند، به‌خصوص زمانی که روزنامه کیهان که نزدیک به «علی خامنه‌ای»، رهبر جمهوری اسلامی است، تیتر اول خود را به سرزنش وزیر ارتباطات اختصاص می‌دهد و از او می‌خواهد تا هر چه زودتر فضای مجازی را مدیریت کند تا از انتشار بیش‌ازپیش اخبار مربوط به کرونا جلوگیری شود.

دویچه‌وله: پایه‌گذار فیس‌بوک از شناسایی و حذف کارزارهای اطلاعاتی و دروغ‌پراکنی هدایت‌شده از سوی برخی کشورها مانند ایران در فیس‌بوک سخن می‌گوید. فیس‌بوک با هوش مصنوعی و هزینه میلیاردها دلار به جنگ اطلاعات و هویت‌های جعلی می‌رود.

کارزارهای دروغ‌پراکنی و ضداطلاعاتی و تلاش‌های صورت‌گرفته در مسیر تأثیرگذاری بر افکار عمومی با دستکاری اطلاعات و پخش اخبار جعلی، یکی از مشکلات اساسی فیسبوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی است.

مارک زاکربرگ مدیر فیسبوک در کنفرانس امنیتی مونیخ (۱۴ تا ۱۶ فوریه/ ۲۵ تا ۲۷ بهمن)، از چگونگی مبارزه این کنسرن با محتوای غیرقانونی و امیدهایی که به هوش مصنوعی برای شناسایی و حذف این گونه محتواها و اکانت‌های جعلی بسته شده، سخن گفت.

زاکربرگ اظهار داشت که همکاران او تنها در طول سال گذشته ۵۰ مورد کارزار اطلاعاتی هماهنگ‌شده (دروغ‌پراکنی یا اطلاعات دستکاری‌شده با هدف تأثیرگذاری مشخص) را کشف و حذف کرده‌اند. او به موردی از این کمپین‌های حذف شده در هفته‌ی گذشته از روسیه با هدف قرار دادن اوکراین و کمپینی از ایران که هدفش آمریکا بوده است، اشاره می‌کند.

حذف یک میلیون حساب کاربری جعلی

زاکربرگ می‌گوید که فیسبوک پیوسته در حال بهتر شدن است و به حذف تقریبا یک میلیون اکانت جعلی در این اواخر اشاره کرده می‌گوید: «بخش بزرگی از این اکانت‌ها ظرف چند دقیقه پس از ثبت شدن، پاک شدند.»

ده سال پیش، زمانی که مارک زاکربرگ در دوران دانشجویی خود فیسبوک را پایه نهاد، جهان و اطلاعات در گردش و موضوع‌ها جنس دیگری داشتند. زاکربرگ در کنفرانس امنیتی مونیخ از درسی که این کنسرن از مداخلات و کمپین‌های دروغ‌پراکنی در جریان انتخابات سال ۲۰۱۶ آمریکا گرفت، سخن می‌گوید. با وجود این، پایه‌گذار فیسبوک تأکید می‌کند که فیسبوک همچنان شبکه‌ای است که میلیون‌ها نفر برای انجام کارهای خوب، برای ارتباط‌ و ایجاد شبکه از آن استفاده می‌کنند.

دویچه وله را در تلگرام دنبال کنید

زاکربرگ در پاسخ به پرسش ایشینگر، رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ که تا چه اندازه باید نگران این دخالت‌ها در انتخابات بود، گفت: «مطمئنا تهدیدات گوناگونی وجود دارد. ما و همه شرکت‌های اینترنتی دیگر، به فعالیت‌های اطلاعاتی را (چگونگی کار با اطلاعات را) که از سوی روسیه و دیگر کشورها در جریان بود، به تدریج پی بردیم.»

“حذف ۹۹ درصد از تبلیغات تروریستی پیش از رویت کاربران”

زاکربرگ از ۳۵ هزار کارمند این کنسرن که فعالیت اصلی‌شان بازبینی محتوا از نظر امنیتی است سخن می‌گوید. او به “۲۰ مقوله‌ی گوناگون در رابطه با محتوای غیرقانونی” اشاره می‌کند که فیسبوک آنها را زیر نظر دارد و به نقش هوش مصنوعی در حذف محتوای غیرمجاز پیش از آنکه این محتوا حتی از سوی کاربران رویت شود، اشاره می‌کند.

به گفته‌ی او، هوش مصنوعی ۹۹ درصد از تبلیغات تروریستی از سوی خلافت اسلامی (داعش) یا شبکه القاعده را پیش از مشاهده‌ی کاربران، شناسایی و حذف می‌کند. مقوله‌ی نفرت‌پراکنی و سخنان نفرت‌پراکنانه به گفته‌ی زاکربرگ مقوله‌ای دشوارتر است و هوش مصنوعی هنوز باید در این زمینه آموزش ببیند تا بتواند تفاوت‌های ظریف را هم شناسایی کند.

زاکربرگ در پاسخ به خبرنگار نیویورک تایمز که پرسید چرا فیسبوک همانند روزنامهها مسئولیت محتوا را برعهده نمی‌گیرد، با اشاره به صدها میلیارد محتوایی که در خدمات گوناگون این کنسرن منتشر می‌شوند، این مقایسه را اشتباه دانست. او اما با وجود این بر “ضرورت تنظیمات” تأکید کرد و گفت: «هر چه هوش مصنوعی بهتر و زبده‌تر شود، ما هم بهتر می‌شویم.»

زاکربرگ بودجه‌ کنونی اختصاص داده شده به امنیت و تهدیدات اطلاعاتی در این کنسرن را بیشتر از تمامی درآمد فیسبوک در سال ۲۰۱۲، به هنگام ورود فیسبوک به بازار بورس می‌داند.

بی‌بی‌سی: سعید رضا عاملی در گذشته در بریتانیا زندگی و تحصیل کرده است

اسناد رسمی در بریتانیا از منافع مالی سعید رضا عاملی رنانی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران، در آن کشور تصویر تازه‌ای ارائه می‌کند. اسنادی که به دست بی بی سی فارسی رسیده نشان می‌دهد که این مقام ایرانی — که از او به عنوان یکی از معماران اصلی سیاست‌هایی یاد می‌شود که در پی اعتراضات آبان ۱۳۹۸ به قطع سراسری اینترنت در ایران منجر شد — در لندن یک ملک دارد. همچنین بنابر این اسناد، آقای عاملی سال ها پیش در دوران دانشجویی خود در لندن با اردشیر فتحی نژاد، از چهره های نفتی سرشناس ایران، مدیریت دو شرکت خصوصی بریتانیایی را برعهده داشته است که ظاهرا به علت عدم ارائه گزارش مالی سالانه خود، توسط سازمان ثبت شرکت های بریتانیا (“کامپانیز هاوس”/ خانه شرکت‌ها) منحل شده‌اند.

سعید رضا عاملی یکی از چهره‌های محافظه کار نزدیک به آیت‌الله علی خامنه‌ای شناخته می‌شود که رهبر ایران او را در ظرف سال‎های اخیر به عضویت در شورای عالی فضای مجازی و دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب کرده — نهادی که در سیاست‌گذاری‌های کلان حکومت برای کنترل رسانه ها، فیلترینگ اینترنت و حجاب اجباری زنان نقش محوری دارد.

آقای عاملی می تواند نمونه‌ای از مقام‌های ارشد حکومت ایران باشد که خود یا فرزندانشان — که این روزها در شبکه‌های اجتماعی به “آقازاده‌ها” شهرت یافت‌هاند — برای کار و تحصیل به کشورهای غربی می روند تا از فرصت‌ها و امتیازاتی از جمله اینترنت آزاد برخوردار باشند که در داخل ایران مردم از آن محرومند.

اسناد سازمان ثبت املاک بریتانیا نشان می دهد که سعید رضا عاملی یک دستگاه آپارتمان در شمال لندن دارد. این ملک که در سال ۲۰۰۳ میلادی به قیمت بیش از ۲۰۰ هزار پوند ظاهرا با وام بانکی خریداری شده امروزه می تواند حدود نیم میلیون پوند (حدود ۹ میلیارد تومان) ارزش داشته باشد.

اسناد خانه شرکت های بریتانیا هم حکایت از آن دارد که آقای عاملی بین سال های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱ میلادی با اردشیر فتحی نژاد، رئیس سابق ستاد وزارت نفت، مدیریت دو شرکت بریتانیایی را برعهده داشته است: ارم و پارس کالچرال گروپ (گروه فرهنگی پارس).

اردشیر فتحی نژاد آن روزها از معاونت وزارت نفت به مدیریت دو شرکت نفتی ایران در لندن منصوب شده بود: خدمات پتروپارس که بعدها به پتروپارس بریتانیا تغییر نام داد و شرکت کالا. این در حالیست که آقای عاملی در دانشگاه رویال هالووی در رشته جامعه شناسی ارتباطات دانشجوی دوره دکترا بود.

اردشیر فتحی نژاد، رئیس پیشین ستاد وزارت نفت و از معاونان سابق وزیر نفت که با سعید رضا عاملی در دو شرکت بریتانیایی سمت مدیریت داشته است

بنا بر اسناد خانه شرکت ها، اساسنامه ارم شامل دامنه گسترده ای از فعالیت های مالی و تجاری بوده اما پارس کالچرال گروپ به طور مشخص ترویج فرهنگ ایرانی در بریتانیا از طریق هنر و فیلم را هم در اساسنامه خود داشته است.

دو شرکت یادشده در سال ۱۹۹۹ به فاصله سه هفته از یکدیگر ثبت و پس از حدود یک سال و نیم در بهار ۲۰۰۱ منحل شدند. یک نماینده خانه شرکت ها به بی بی سی فارسی گفت که به نظر می رسد ارم و پارس کالچرال گروپ به این علت منحل شدند که با وجود ارسال اخطاریه رسمی برای ارائه گزارش مالی سالانه خود، آن اسناد را به این نهاد ارائه نکردند.

آقایان عاملی و فتحی نژاد به سوالات بی بی سی فارسی برای این گزارش پاسخ ندادند. مدرکی دال بر این که این دو نفر قوانین بریتانیا را نقض کرده باشند یا شرکت ها یا منافع آنها به نحوی نابجا بوده باشد وجود ندارد.

سند انتصاب سعید رضا عاملی به شرکت بریتانیایی ارم

شبکه اطلاعات ملی

برخی کارشناسان سعید رضا عاملی را یکی از “طراحان اصلی” پروژه شبکه ملی اطلاعات معروف به “اینترنت ملی” توصیف می کنند که به خصوص بعد از اعتراضات خونین امسال مورد توجه عموم قرار گرفته است — یکی از مهم‌ترین پروژه‌‌های دولت حسن روحانی که برخی معتقدند هدف واقعی‌اش توسعه یک شبکه داخلی با هدف نهایی انزوای کاربران ایرانی از شبکه جهانیست.

کاوه آذرهوش، پژوهشگر سیاست اینترنت در لندن، به بی ‌بی سی فارسی می گوید: “با پیشرفت‌های حاصل شده در زیرساخت شبکه ملی اطلاعات، به نظر می رسد که انتصاب عاملی در راس شورای عالی انقلاب فرهنگی به این دلیل بوده است که این شورا قرار است با پیشبرد سیاست‌های فرهنگی محافظه کارانه طراحی شده در مورد فضای مجازی نقشی پر رنگ تر در قطعی تدریجی اینترنت ایران از شبکه جهانی بازی کند.”

او می افزاید: “[آقای] عاملی در واقع گرداننده این سیاست‎هاست.”

این در حالیست که مقامات ایرانی می‌گویند شبکه ملی اطلاعات یک “اینترنت ملی” نیست.

سعید رضا عاملی چند روز پس از اعتراضات آبان در یک نشست خبری در تهران گفت که شبکه یاد شده در پی مدیریت دارایی ‌های داده‌ای مهم کشور است “تا اگر اینترنت جهانی قطع شود کشور کارهای خودش را پیش ببرد و دچار نقصان نگردد.”

سعید رضا عاملی را حسن روحانی به دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزید- انتصابی که سال گذشته با حکم آیت الله خامنه ای نهایی شد

بیشتر بخوانید:

+ رؤیای ‘اینترنت پاک’؛ ایران به دنبال تشدید فیلترینگ؟

+ دفاع روحانی از تقویت شبکه ملی اطلاعات ‘برای بی‌نیاز شدن از خارج’

+ یکی از سازندگان ‘اینترنت ملی’: خیلی ناراحتم

اما برخی اظهارات آقای عاملی این گمان را در دیگران ایجاد کرده که او اهداف بزرگتری را دنبال می کند. آقای عاملی اخیرا گفته است انتظار دارد که در آینده در کشورهایی نظیر چین “جهان دوم اینترنت” ظهور کند و راه اندازی “اینترنت سوم” در ایران را ممکن می داند. او که خواهان تغییر مفهومی وزارت ارتباطات ایران به “وزارت اینترنت” است، بر لزوم نصب نرم ‌افزاها و اپلیکیشن‌ های مبتنی بر دکترین اسلامی در شبکه ملی اطلاعات تاکید دارد.

عده ای از ناظران معتقدند که یکی از دلایل ارتقای سریع آقای عاملی از حوزه آکادمیک (ریاست دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران) به سطوح ارشد قدرت در ایران این بوده که مانند آیت‌الله خامنه ای به مسائل فرهنگی “دید امنیتی” دارد.

علی افشاری، فعال سیاسی در واشنگتن به بی بی سی فارسی می گوید: “عاملی از ابزارهای مدرن و لحنی ملایم تر برای پیشبرد اهداف سنتی اسلام گرایانه [آقای] خامنه ای استفاده می کند.”

مراسم معارفه سعید رضا عاملی به دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی. برخی مانند عزت الله ضرغامی (سمت چپ آقای عاملی) با این ارتقا مقام به طور علنی مخالفت کرده بودند

انتصاب جنجالی

انتصاب سعید رضا عاملی به دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی در ژانویه ۲۰۱۹ (دی ۱۳۹۷) با واکنش شدید رقبای راستگرای او مواجه شد. از یک طرف، عزت‌ الله ضرغامی، رئیس پیشین صدا و سیما، وحید حقانیان، معاون امور ویژه دفتر رهبر را به لابی گری پشت پرده برای این انتصاب متهم کرد – اتهامی که آقای حقانیان به آن پاسخی نداد.

از طرف دیگر، مشرق نیوز، از رسانه های نزدیک به سپاه پاسداران، با طرح “ابهاماتی” درباره سوابق آقای عاملی او را به “غرب‌زدگی” و داشتن “تابعیت دوگانه” متهم و این سوال را مطرح کرد که آیا در بریتانیا فقط ملک دارد “یا ایشان تابعیت یا کارت سبز انگلیس را هم دریافت کرده‌اند؟”

پاسخ‌ آن اتهامات را نه آقای عاملی که هوادارانش دادند. محمد مرندی، رئیس پیشین دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، گفت که سعیدرضا عاملی از شخصیت‌های علمی و انقلابی برجسته است که فقط تابعیت ایران را دارد و اتهام غرب زدگی هم به او نمی چسبد زیرا با کارهای تحقیقاتی تخصصی خود “مهم‌ترین اقدامات را برای شناخت غرب و نقد عقلانی و نظام‌مند غرب انجام داده است.”

کانال تلگرامی “قرارگاه سایبری عمار” متعاقبا با انتشار عکسی از عباس عاملی، یکی از دو پسر آقای عاملی که در بریتانیا زندگی می‌کند، مدعی شد که شرکت های بریتانیایی هم به نام آقای عاملی (پدر) و فرزندانش وجود دارد.

سعید رضا عاملی و محمد مرندی، دو رئیس سابق دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران. در پی اعتراض برخی محافظه کاران به انتصاب آقای عاملی، محمد مرندی در دفاع از او نوشت: همه فرزندان ایشان اهل تدین، اهل راه پیمایی اربعین و عشق به اهل بیت عصمت و طهارت هستند و انشاالله از ظرفیت‌های علمی کشور خواهند بود