اخبار

بی‌بی‌سی: حسین باستانی: ایت الله خامنه ای برای یافتن نشانه ای در مواضع خود که حاکی ازقبول نرمش در موقعیت های خاص باشد، ناچار بوده ۴۴ سال به عقب برگردد

رهبر جمهوری اسلامی امروز در ملاقات با فرماندهان سپاه پاسداران گفت: “من مخالف حرکت‌های صحیح دیپلماسی نیستم، بنده معتقدم به همان چیزی که سال‌ها پیش نامگذاری شد به نرمش قهرمانانه.”

اشاره آیت الله خامنه ای به نامگذاری “سال ها پیش”، به عنوان ‏کتابی مربوط می شود که آقای خامنه ای در سال ۱۳۴۸ ترجمه کرده و برای آن عنوان “صلح امام حسن، پرشکوه‏ترین نرمش قهرمانانه تاریخ‏” را برگزیده بود. این رجوع معنی دار، ظاهرا نشان دهنده تلاش رهبر ایران برای پرهیز از این تفسیر است که وی از مواضع گذشته خود عقب نشینی کرده است: وی با جستجویی در مواضع گذشته، نشانه ای را یافته که حاکی ازقبول نرمش در موقعیت های خاص بوده، هرچند برای یافتن این نشانه، ناچار بوده ۴۴ سال به عقب برگردد.

چنین رویکردی، تقویت کننده شواهد دیگری در یک سال اخیر است که حکایت از تغییر رویه احتمالی شخص اول حکومت ایران در ارتباط با پرونده هسته ای ایران دارند.

در همین ارتباط، رهبر جمهوری اسلامی در بهمن ماه ۱۳۹۱ با ادعای “قطع مذاکرات” توسط آمریکایی ها در جریان معدود گفتگوهای قبلی دو کشور گفت: “نظام اسلامی و ملت ایران، برعکس دولتمردان آمریکایی، اهل منطق هستند، بنابر این اگر از طرف مقابل حرف و رفتار منطقی ببینند، به آن پاسخ مناسب می‌دهند.” آقای خامنه ای در نخستین روز سال ۱۳۹۲ تا آنجا پیش رفت که تاکید کرد به گفتگوی ایران و آمریکا بر سر پرونده هسته ای “خوشبین نیست”، اما با آن “مخالفت هم ندارد”. او در تیرماه گذشته نیز اظهار داشت که اگر “لجبازى” آمریکایی ها نبود، “موضوع هسته‌اى به‌راحتى حل می شد”.

به نظر می رسد نرم شدن نسبی لحن آیت الله خامنه ای، احتمالا دلیلی جز کلیک تشدید تحریم های نفتی و بانکی از تابستان ۱۳۹۱ و در تنگنا قرار گرفتن بی سابقه حکومت ایران در یک سال گذشته نداشته است. تحولی که شاید آقای خامنه ای را، که پیشتر بارها و به شدت از سیاست خارجی تهاجمی دولت محمود احمدی نژاد تقدیر کرده بود، به این نتیجه رسانده باشد که علی رغم میل قلبی، تن به نرمش هایی در مورد برنامه هسته ای مورد علاقه خود بدهد.

اما آیا اظهارات جدید رهبر به این معناست که او به طور کلی در مورد برنامه ای هسته ای ایران تغییر رویه داده و عنان سیاست خارجی در ایران برای همیشه به دست نیروهای هوادار تعامل با غرب افتاده است؟ پاسخ مثبت به این سوال، قاعدتا از واقع بینی به دور است.

آقای خامنه ای در ۷ سال گذشته، حداقل در ۵ نوبت و با عباراتی کمابیش مشابه، به تکرار تفسیری یکسان از نتایج تلاش های اصلاح طلبان برای “تنش زدایی” با غرب در دوره محمد خاتمی پرداخته است: اینکه پاسخ سیاست های مداراجویانه اصلاح طلبان، سخت تر شدن موضع دولت آمریکا بوده است. رهبر ایران در همین ارتباط، به ویژه بارها یادآوری کرده که در زمان همان اصلاح طلبان بوده که رئیس جمهور وقت ایالات متحده ایران را جزئی از “محور شرارت” دانسته است.

تکرار مکرر این تفسیر از سوی شخص اول حکومت در دوره محمود احمدی نژاد، که همزمان با حمایت آقای خامنه ای از مواضع تهاجمی دولت قبلی در ارتباط با غرب بود، به وضوح نشان می دهد که تجربیاتی چون “محور شرارت” نامیده شدن ایران در زمان اصلاح طلبان، تاثیر روانی عمیق و پایداری بر روی آیت الله خامنه ای گذاشته و او را متقاعد کرده که توافق با غرب نه تنها مفید، که ممکن هم نخواهد بود.

هرچند رهبر ایران در مواجهه با واقعیت سخت تحریم های یک سال اخیر، به ناگزیر به تغییر رویه در پرونده هسته ای ایران تن داده، ولی نشانه‌ای وجود ندارد که در بدگمانی دیرپای او به غرب هم تغییری ایجاد شده باشد. به عبارت دیگر در صورتی که این تغییر رویه، نتایج عملی ناچیز و هزینه های حیثیتی کنترل نشده داشته باشد، تضمینی نیست که او به طور نامحدود به هزینه دادن برای روند تنش زدایی ادامه دهد.
تاثیر موضع آمریکا

باراک اوباما اخیرا در گفتگو با شبکه تلویزیونی ای‌بی‌سی، که البته یک روز پیش از سخنرانی جدید آیت الله خامنه ای صورت گرفت، گفت که “تهدید واقعی به استفاده از زور، در کنار تلاش های جدی دیپلماتیک” می‌تواند باعث دسترسی به توافق با ایران بر سر پرونده هسته ای شود. او همچنین به مقام های ایرانی هشدار داد که نباید از عدم دخالت نظامی ایالات متحده در سوریه به این نتیجه برسند که آمریکا هرگز به ایران حمله نخواهد کرد.

هشدار رئیس جمهور آمریکا یک مفهوم را بیشتر به مخاطب منتقل نمی کرد: اگر مقام های ایرانی در گفتگوهای هسته ای کوتاه نیایند ممکن است حتی در معرض حمله نظامی قرار بگیرند.

بیان کلی چنین مفهومی از سوی مسئولان آمریکایی بی سابقه نبود. اما لحن آن، احتمالا یکی از تندترین لحن هایی بوده که باراک اوباما در مقام هشدار به مقام های ایرانی به کار برده است.

می توان حدس زد که آقای اوباما، در کنار اقداماتی که اخیرا در جهت کاهش نسبی برخی تحریم ها انجام داده، می کوشد با تاکید بر روی میز بودن همه گزینه ها، به بنیادگرایان ایران این پیام را بدهد که اقدامات اخیر آمریکا را به معنی منتفی شدن فشار بر جمهوری اسلامی تلقی نکنند. همچنین، قابل تصور است که باراک اوباما، علی رغم تمایل به توافق با دولت جدید ایران، تلاش می کند برای کاهش انتقادات تندروها در کنگره و نهادهای دیگر، لحنی سازش ناپذیر را در مقابل رهبران جمهوری اسلامی به نمایش بگذارد.

اما فارغ از تمام این ملاحظات، لحن اخیر رئیس جمهور آمریکا به وضوح از نوع همان شواهدی است که از سه دهه پیش در ایران مورد استناد کسانی قرار می گیرد که معتقدند هیچ امکانی برای توافق آبرومندانه با آمریکا و متحدانش وجود ندارد.

اگر واکنش آمریکا و جامعه بین المللی به نشانه های تغییر رویه ایران در پرونده هسته ای – همچون اظهارات اخیر آقای اوباما – به گونه ای باشد که در درازمدت ادعای “نرمش قهرمانانه” را غیرممکن سازند، کار را برای تیم حسن روحانی و طرفداران تعامل با غرب مشکل و مشکل تر خواهند کرد.

هواداران تعامل با جهان چون حسن روحانی، که یک بار در زمان محمد خاتمی در صدد توافق با غرب بر سر پرونده هسته ای بوده و به واسطه عدم همراهی آیت الله خامنه ای ناچار به کناره گیری شده اند، اگر این بار نیز با سرنوشت مشابهی مواجه شوند، به سادگی امکان بازگشت به عرصه سیاست خارجی ایران را نخواهد داشت.

خروج این گروه از صحنه سیاست در حساس ترین شرایط پرونده هسته ای، لاجرم زمینه تسلط مجدد مخالفان تعامل با جامعه بین المللی را بر روابط خارجی ایران فراهم خواهد آورد. مخالفانی که حتی در شرایط اوج فشارهای جهانی بر ایران، احتمالا رفتاری به کلی متفاوت با سیاستمدارانی از جنس حسن روحانی را به نمایش خواهند گذاشت.

دویچه‌وله: یک “مقام آگاه” در ایران اعلام کرد که ادعای رسانه‌های خارجی درباره تعطیلی مرکز اتمی فردو صحت ندارد. اشپیگل با استناد به منابع امنیتی به‌تازگی گزارش داده بود که شرایط وخیم اقتصادی دلیل اصلی ایران در رویکرد جدید اتمی است.
آیا فعالیت سایت اتمی فردو متوقف می‌شود؟

آیا فعالیت سایت اتمی فردو متوقف می‌شود؟

خبرگزاری ایسنا به نقل از یک “مقام آگاه” نوشت: «ایران هیچ پیشنهاد جدیدی برای ۱+۵ در نیویورک نخواهد داشت و ما در انتظار پیشنهاد طرف مقابل هستیم.»

این “مقام آگاه” ایرانی همچنین “اخبار برخی رسانه‌های خارجی مربوط به آمادگی ایران برای تعطیلی سایت فردو را تکذیب کرد.” این تکذیب در حالی اعلام می‌شود که هیچ‌یک از مقامات رسمی ایران در قبال تغییر احتمالی سیاست اتمی ایران اظهار نظری نکرده‌اند.

برای مثال درباره مضمون گفت‌وگوهای حسن روحانی و ولادیمیر پوتین، در بیشکک قرقیزستان سکوت اختیار شده است.

خبر آمادگی ایران برای توقف غنی‌سازی ۲۰ درصدی نیز تنها از سوی سرگئی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه مطرح شده و تا کنون مسئولان ایرانی درباره آن سخنی نگفته‌اند.

مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش‌تر اعلام کرده بود که «گروه ۱+۵ هیچ پیشنهاد جدیدی برای ایران ندارد.» به گفته دیپلمات‌های غربی پیشنهاد جامعه جهانی به ایران در نشست آلماتی در قزاقزستان ارائه شده، اما ایران پاسخی بدان نداده است.

مهم‌ترین خواسته‌های کشورهای غربی توقف غنی‌سازی ۲۰ درصدی، توقف یا تعلیق فعالیت‌های سایت فردو و همکاری همه‌جانبه ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. در مقابل کشورهای غربی از برقراری تحریم‌های جدیدتر خودداری کرده و زمینه را برای لغو تحریم‌های کنونی فراهم خواهند کرد.

گزارش اشپیگل درباره تعطیلی احتمالی تاسیسات اتمی فردو

مجله آلمانی اشپیگل در آخرین شماره خود در گزارشی پیرامون سیاست‌های جدید اتمی ایران نوشته است: «به گفته محافل امنیتی، روحانی ظاهراَ آماده است که تاسیسات غنی‌سازی فردو را تعطیل کند و برچیدن سانتریفوژها را تحت نظارت بین‌المللی قرار دهد.» اشپیگل توضیح بیشتری درباره این “محافل امنیتی” نداده است.
مجله آلمانی اشپیگل مدعی است که گزارش خود را بر اساس اطلاعات محافل امنیتی تنظیم کرده است مجله آلمانی اشپیگل مدعی است که گزارش خود را بر اساس اطلاعات محافل امنیتی تنظیم کرده است

بر اساس گزارش اشپیگل “ایران در مقابل از آمریکا و اروپا خواهد خواست که مهم‌ترین تحریم‌های خود علیه جمهوری اسلامی را لغو کنند.” اشپیگل با اتکا به اطلاعات همین “محافل امنیتی” حتی مدعی شده که “احتمالاَ روحانی جزییات برنامه خود را در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام خواهد کرد.”

تا کنون به‌ویژه در دوران ریاست سعید جلیلی بر هیئت مذاکره‌کننده، موضع رسمی ایران پافشاری بدون برگشت بر “حق غنی‌سازی چه ۵ درصدی، چه۲۰ درصدی” بوده است.

اما پس از شکست سعید جلیلی در انتخابات ریاست‌جمهوری و حملات سخت به ناكارآمدی تیم وی در مذاکرات اتمی، وظیفه پیش‌برد مذاکرات به محمد‌جواد ظریف و وزارت امورخارجه سپرده شد. رسانه‌های ایران پیش‌تر نوشته بودند که انتقال مسئولیت به وزارت امورخارجه یکی از “خواست‌های روحانی از آیت‌الله خامنه‌ای” بوده است.

ارزیابی اشپیگل از وضعیت اقتصادی ایران

اشپیگل دلیل اصلی تغییر احتمالی در سیاست اتمی ایران را “شرایط فاجعه‌بار اقتصادی” دانسته است. در گزارش اشپیگل در این باره آمده است: «به گفته محافل امنیتی آمار و ارقام اقتصادی در ایران به مراتب وخیم‌تر از آن چیزی است که مقامات ایرانی تا کنون بدان اذعان داشته‌اند.»

اشپیگل در ارزیابی خود با استناد به اطلاعات سازمان امنیتی نوشته است: «ایران تنها در صورتی می‌تواند از ورشکستگی دولتی جلوگیری کند که تحریم‌های بین‌المللی علیه این کشور برداشته شوند.»

اشپیگل ضمن اشاره به نصب ۶۹۶ سانتریفوژ در سایت فردو، این مرکز زیرزمینی غنی‌سازی اورانیوم را “بسیار خطرناک” توصیف کرده است. در این گزارش آمده است که تحریم‌های اقتصادی ایران را به “زانو” انداخته و زمینه لازم برای تغییر رویکرد ایران در مذاکرات اتمی را فراهم کرده است.

رادیوفردا: قائم مقام دبيرخانه جنبش غيرمتعهدها روز دوشنبه اعلام کرد که حسن روحانی، رييس جمهوری ايران، اين دبيرخانه را منحل کرده است. ریاست دبيرخانه جنبش غيرمتعهدها تا پیش از روی کار آمدن دولت جدید با اسفنديار رحيم مشايی بود.

اميرحسين زمانی نيا در گفت‌وگو با خبرگزاری ايسنا گفته که انحلال دبيرخانه جنبش غيرمتعهدها پس از آن صورت گرفت که رييس جمهوری جديد ايران دستور بررسی فعاليت‌های آن را داد «تا بر اساس آن ارزيابی شود که آيا ضرورت ادامه کار اين دبيرخانه و فعاليت آن وجود دارد يا خير».

وی می‌گويد که پس از بررسی‌های انجام شده قرار شد اين مسووليت به وزارت امور خارجه واگذار شود.

آقای زمانی نيا تصريح کرده است: «با حکم رييس جمهوری، دبيرخانه جنبش غيرمتعهدها تعطيل شد و مسووليت آن به معاونت بين‌الملل وزارت امور خارجه محول شده است».

دبيرخانه جنبش غيرمتعهدها آذرماه سال ۱۳۹۱ و پس از برگزاری نشست شانزدهم سران کشورهای عضو در تهران تاسيس شد و محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری پيشين ايران، اسفنديار رحيم مشايی را به رياست آن منصوب کرد.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری فارس در روز دوشنبه منتشر کرده، نشانه ساختمان اين دبيرخانه در محله دربند تهران طی ماه‌های گذشته تنها يک تابلو بود که آن هم پس از روی کار آمدن دولت حسن روحانی، از سر در ورودی ساختمان برداشته شد.

اين گزارش می‌افزايد: «اسفنديار رحيم مشايی در روزهای پايان کاری خود در دبيرخانه جنبش عدم تعهد حضور پيدا نمی‌کرده و در واقع اين دبيرخانه تا پيش از انتصاب ترکان به عنوان سرپرست، فاقد ساماندهی بوده است».

جمهوری اسلامی ايران به مدت سه سال رياست جنبش غيرمتعهدها را بر عهده دارد و به نظر می‌رسد که دولت حسن روحانی قصد دارد تا از شمار دستگاه‌های موازی با وزارت امور خارجه که وجه مشخصه دولت پيشين بود کم کند.

وزارت امور خارجه ايران در اوايل شهريورماه و با حکم حسن روحانی عهده‌دار مذاکرات هسته‌ای تهران با قدرت‌های جهانی شد و اين دومين واگذاری يک مسووليت حوزه ديپلماسی خارجی به وزارتخانه ياد شده است.

اميرحسين زمانی‌نيا در گفت‌وگو با خبرگزاری ايسنا گفته است که «دولت تدبير و اميد برای چابک‌سازی فعاليت‌ها تاکيد دارد که نبايد موازی‌کاری صورت گيرد و اين کار صرفا از طريق وزارت امور خارجه پيگيری شود».

دبيرخانه جنبش غيرمتعهدها يک خبرگزاری نيز برای پوشش اخبار و فعاليت‌های خود راه‌اندازی کرده بود که هنوز معلوم نيست سرنوشت آن چه خواهد شد.

ایران در جهان: علیرضا رضایی: در پی موافقت الهی رهبر عظیم غریب انقلاب با «نرمش قهرمانانه»، ایشان به تلاوت آیات دیگری پرداخته و افزودند «یک کُشتی‌گیر فنی نیز برخی مواقع به دلیل فنی نرمش نشان می‌دهد.»

سوال: کشتی‌گیرهای فنی در چه مواقعی نرمش قهرمانانه نشان می‌دهند؟

جواب: در مواقعی که هشت-هیچ از رغیب امریکائی عقب هستند و با قهرمانی خاصی با خودشان می‌گویند حالا هشت-هیچ یا نه-هیچ چه فرقی می‌کنه؟ من‌که در هر حال تو محل خودم قهرمانم.

سوال: کشتی‌گیرهای فنی روی تشک چطوری نرمش قهرمانانه نشان می‌دهند؟

جواب: اول عضلات‌شان را شل می‌کنند بعد خم می‌شوند و با لحنی که آدم‌ها با مرغ وارد دیالوگ می‌شوند به حریف‌شان می‌گویند جا جا جا جا، بیه، بیه، بیه، بیه.

سوال: یک کشتی‌گیر فنی چطوری متوجه می‌شود که الآن وقت نرمش قهرمانانه است؟

جواب: عموماً اگر دست خود کشتی‌گیر باشد که عمراً نرمش قهرمانانه انجام بدهد، بلکه گاهی حریف یک بلائی به‌سرش می‌آورد که خودش ترجیح می‌دهد عضلاتش را شل بکند نرمش قهرمانانه نشان بدهد.

سوال: راه دیگری ندارد؟ مثلاً به زبان خوش‌تری چیزی؟

جواب: چرا. راه دیگرش این‌ست که کشتی‌گیر فنی هم‌تیمی که در حال قهرمانی روی تشک بغلی به‌خاطر فشار زیاد از خودش گاز شیمیائی در کرده را بگیرند زیر چک، بعد فوری کشتی‌گیر فنی ما یاد نرمش قهرمانانه می‌افتد.

سوال: یعنی تا کار به زد و خورد نکشد کشتی‌گیر فنی به فکر نرمش قهرمانانه نمی‌افتد؟

جواب: اصولاً به کسی که به زبان خوش و بدون زد و خورد برای انجام نرمش قهرمانانه روی تشک برود اصلاً کشتی‌گیر فنی نمی‌گویند. اسمش یک چیز بد دیگری است و ضمناً جنس تشکش هم فرق می‌کند.

سوال: اگر یک کشتی‌گیر فنی از خودش نرمش قهرمانانه نشان داد و نشد چی؟

جواب: والا بلا به دور! فکر می‌کنم آن‌وقت تجاوزی چیزی اتفاق بیفتد. البته کادر فنی کشتی‌گیری ما یک‌دفعه هشت سال بهشان تجاوز شده ظاهراً نه‌تنها زیاد دردشان نیامده، بلکه تازه خوش‌شان هم آمده.

سوال: برای تجاوز به یک کشتی‌گیر فنی به‌صورت «خاک»، همین‌که نرمش قهرمانانه صورت گرفته باشد کفایت می‌کند؟

جواب: نه، ممکن است آن‌وقت یک مقداری چربش قهرمانانه هم لازم باشد. این‌جور مواقع کشتی‌گیر فنی وقتی چرب می‌شود خیال می‌کند آن زیر دارد از حریفش امتیاز هم می‌گیرد.

سوال: به کشتی‌گیرهای فنی بعد از انجام نرمش قهرمانانه چه می‌گویند؟

جواب: اوا خاک عالم، خیلی بی‌تربیتی!

رادیوفردا: یک دادگاه فدرال ایالات متحده آمریکا روز دوشنبه، ۲۵ شهریور، بنیاد علوی را که از مالکان اصلی یک آسمانخراش در نیویورک است، به خاطر نقض تحریم‌های آمریکا علیه ایران مجرم تشخیص داد و حکم به ضبط و فروش آن داد.

بنياد علوی به اتهام همکاری مالی با دولت جمهوری اسلامی ایران مجرم شناخته شده و دادگاه، اعلام کرده است که به دعاوی شاکيان خصوصی برای دريافت غرامت عليه دولت ايران در ارتباط با ترويسم رسيدگی خواهد شد.

دادستانی نيويورک بنياد علوی را به ارسال غير مستقيم در آمد حاصله از کرايه دفاتر موجود در اين آسمانخراش به بانک ملی متهم کرده بود.

به گفته دادستانی نيويورک بنياد علوی و شرکت‌های «آسا» که دفاتر بازرگانی صوری بانک ملی هستند نزديک به ۴۰ ميليون دلار از درآمدهای اين آسمانخراش را به حساب بانک ملی و دولت ايران واريز کرده اند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، در حکم این دادگاه به «تلاش‌های عامدانه» بنیاد علوی برای کمک به ایران و «پنهان نگاه داشتن» دارایی‌های جمهوری اسلامی اشاره شده است، در حالی که ایران به‌واسطه برنامه هسته‌ای خود با تحریم‌های بین‌المللی مواجه است.

کاترین فارست، رییس دادگاه فدرال، گفته است: بنیاد علوی می‌دانسته که دو خرده سهامدار این آسمانخراش فعالیت‌های پوششی برای بانک ملی ایران داشته‌اند.

خانم فارست در حکم خود آورده که بنیاد علوی نه تنها از این اقدامات بی‌اطلاع نبوده، بلکه فعالیت‌هایی نیز برای «پنهان نگاه داشتن دارایی‌های ایران» انجام داده است.

ماجرای بنیاد علوی و آسمانخراش خیابان پنجم منهتن نیویورک از پرونده‌های طولانی مدت قوه قضاییه در آمریکا محسوب می‌شود که در چند سال گذشته پیچ و خم‌های بسیاری داشته و بحث «فعالیت‌های پنهان اقتصادی» جمهوری اسلامی ایران را مطرح می‌کند.

بنیاد علوی نهادی غیرانتفاعی است که هدف خود را «ترویج فرهنگ اسلامی و زبان و ادبیات و تمدن فارسی» عنوان کرده، اما در عین حال گفته می‌شود که وابسته به حکومت ایران است.

این بنیاد از چند سال قبل به همکاری با شرکت‌های آسا، یکی از مالکان کوچک‌تر آسمانخراش خیابان پنجم منهتن، برای انتقال پول به ایران متهم شده است.

حکم دادگاه فدرال ایالات متحده تاکید می‌کند که بنیاد علوی به همراه این شرکت‌ها درآمد ناشی از اجاره دفاتر این آسمانخراش را به بانک ملی انتقال داده است.

برآوردها حاکی از این است که درآمدهای اجاره‌ای این آسمانخراش از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۷ حدود ۳۹ میلیون دلار بوده است.

رییس این دادگاه همچنین ادعای بنیاد علوی مبنی بر بی‌اطلاعی آن از تسلط حکومت ایران بر شرکت‌های آسا را رد کرده است.

این حکم در نهایت می‌تواند به تملک آسمانخراش خیابان پنجم منهتن توسط دولت آمریکا منجر شود، چرا که تایید می‌کند بنیاد علوی به عنوان مالک اصلی ساختمان، قوانین ایالات متحده را نقض کرده است.

حکم دادگاه فدرال آمریکا هنوز قابل تجدیدنظر و استیناف است.

خودنویس: جام زهری چشیده‌ام که مپرس
نرمش قهرمانانه‌ای شده‌ام که مپرس
گشنه‌ام در جهان و اینجای کار
درد ناجور بخش پسین را با لبخند چنان تحمل می‌کنم، که مپرس!

رادیوفردا: سرپرست وزارت علوم، تحقيات و فناوری تاکيد کرد که «تمام تقاضاها» از طرف اساتيد و دانشجويان اخراجی يا محروم از تحصيل در سال‌های اخير را «شخصا» بررسی کرده و «نهايت تلاش» خود را می‌کند تا هیچ دانشجويی از تحصيل محروم نشود.

سرپرست جديد دانشگاه علامه طباطبايی هم گفته است که تعدادی از اساتيد بازنشسته این دانشگاه «که هيچ مشکلی در هيچ زمينه‌ای نداشتند» به سر کار خود بازگشته‌اند.

جعفر توفيقی، سرپرست وزارت علوم، تحقيقات و فناوری، در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد که روز سه‌شنبه، ۲۶ شهريور، منتشر شد گفته است در آزمون کارشناسی ارشد و دکترای سال جديد تحصيلی «تمهيداتی اتخاذ شد که مورد محروم از تحصيل نداشته باشيم».

آقای توفيقی در عين حال تلويحا تاييد کرده است که در آزمون کارشناسی امسال، مواردی از «ستاره‌دار شدن» متقاضيان وجود داشته، اما قول داده است به محض اين که گزارش‌ها را دريافت کند، نهايت تلاشش را خواهد کرد که «مورد محروم از تحصيل» وجود نداشته باشد.

جعفر توفيقی که در سال‌های پايانی دولت محمد خاتمی، وزير علوم بود، پس از آن که جعفر ميلی‌منفرد نتوانست رای اعتماد مجلس نهم برای مسئوليت اين وزارتخانه در دولت حسن روحانی را به دست بياورد، به سرپرستی وزارت علوم منصوب شد.

او قول داده است که مشکل محروم از تحصيلی دانشجويان ستاره‌دار و اساتيدی که در دولت محمود احمدی‌نژاد از دانشگاه اخراج يا به اجبار بازنشسته شده‌اند را حل کند.

خبرگزاری مهر هم از زنجان گزارش داده است که آقای توفيقی روز دوشنبه، ۲۵ شهريور، در اين شهر از تشکيل کميته ويژه در خصوص دانشجويان ستاره‌دار و محروم از تحصيل خبر داده و گفته است که طبق بررسی‌ها تاکنون تعدادی از دانشجويان با شرايط عنوان شده مجوز ادامه تحصيل گرفته‌اند.

سرپرست وزارت علوم افزوده است که تقاضاهای زيادی در خصوص دانشجويانی که به دلايلی محروم از تحصيل شده و ستاره دارند به کميته بررسی اين موضوع در وزارت علوم رسيده و اين تقاضاها در حال بررسی است.

به گفته آقای توفيقی، برای تعدادی از اين دانشجويان بعد از بررسی‌ها، مجوز بازگشت به تحصيل برای این افراد صادر شده است.

حسين سليمی، سرپرست دانشگاه علامه طباطبايی، که با حکم جعفر توفيقی به اين سمت منصوب شده نيز گفته است که تعدادی از اساتيد بازنشسته اين دانشگاه که «هيچ مشکلی در هيچ زمينه‌ای نداشتند» به دانشگاه بازگشته‌اند. او اما افزوده است که آمار دقيقی از تعداد آنها ندارد.

آقای سليمی، جانشين صدرالدين شريعتی، رئيس قبلی دانشگاه علامه طباطبايی، شده است که در هشت سال رياست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، ده‌ها دانشجو و استاد باسابقه اين دانشگاه را اخراج يا از تحصيل محروم کرد.

انتصاب جعفر توفيقی به عنوان سرپرست وزارت علوم واکنش منفی اصولگرايان حاکم بر مجلس و رسانه‌های اين جريان را به دنبال داشته است.

در همین زمینه خبرگزاری فارس فيلمی از آقای توفيقی منتشر کرد که او را در حال سخنرانی در دانشگاه تهران در روز ۲۶ خرداد ۱۳۸۸ و در حمايت از ميرحسين موسوی، کانديدای معترض به نتايج انتخابات دهم رياست جمهوری، نشان می‌دهد.

جعفر توفيقی در آن سخنرانی به صراحت از تقلب در انتخابات ۸۸ صحبت می‌کند.

تعدادی از نمايندگان مجلس، اصولگرايان و برخی از بسيج‌های دانشجويی با استناد به اين فيلم، آقای توفيقی را به «نقش‌آفرينی در فتنه» متهم می‌کنند و می‌گويند مجلس به او برای وزارت علوم، تحقيقات و فناوری رای نخواهد داد.

جعفر توفيقی به روزنامه اعتماد گفته است که در اين خصوص در مجلس شورای اسلامی صحبت خواهد کرد.

طرفداران آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، از اعتراضات به نتايج انتخابات دهم رياست جمهوری در سال ۸۸ با عنوان «فتنه» نام می‌برند.

در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، تعداد زیادی از دانشجویان در دانشگاه‌های سراسر کشور، به دلایل سیاسی یا عقیدتی، به طور دائم یا برای مدتی از تحصیل محروم شدند، هرچند آقای احمدی‌نژاد و وزرای علوم او این مسئله را تکذیب می‌کردند و می‌گفتند که ستاره‌دار کردن دانشجویان و محرومیت آنها از تحصیل در دولت محمد خاتمی اتفاق افتاده است.

دیگربان: علی خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی در جمع فرماندهان سپاه پاسداران اعلام کرد مخالف حرکت‌های «صحیح دیپلماسی» نیست و به «نرمش قهرمانانه» در عرصه سیاست خارجی اعتقاد دارد.

آقای خامنه‌ای این مطلب را روز سه‌شنبه (۲۶ شهریور) در دیدار با فرماندهان و جمعی از کارکنان سپاه شرکت کننده در بیستمین مجمع عمومی فرماندهان این نیرو بیان کرده است.

وی گفته «من مخالف حرکت‌های صحیح دیپلماسی نیستم، بنده معتقدم به‌‌ همان چیزی که سال‌ها پیش نامگذاری شد به نرمش قهرمانانه.»

رهبر جمهوری اسلامی شرط موافقت با استفاده از تاکتیک «نرمش قهرمانانه» را «درک ماهیت طرف مقابل و فهم صحیح هدفگذاری او» اعلام کرده است.

خامنه‌ای با دفاع از انعطاف‌پذیری جمهوری اسلامی در دیپلماسی گفته است: «کشتی گیری که بدلیل فنی نرمشی انجام می‌دهد، نباید یادش برود که حریف و دشمنش کیست.»

وی در عین حال با اشاره به «بهانه‌جویی» برخی برای «توجیه وادادگی» اظهار کرده که «اینکه دنیا تغییر کرده است نمی‌تواند بهانه‌ای برای تغییر آرمان‌ها و اهداف شود و راه درست طی شده را تغییر دهد.»

اظهارات رهبر جمهوری اسلامی یک روز پس از آنکه حسین موسویان یکی از نزدیکان حسن روحانی اعلام کرد مجوز مذاکره با آمریکا از سوی علی خامنه‌ای به حسن روحانی داده شده٬ بیان می‌شود.

برخی گزارش‌ها از احتمال دیدار حسن روحانی با باراک اوباما در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک حکایت دارد.

جمهوری اسلامی پس از به قدرت رسیدن روحانی در ایران٬ مواضع به ظاهر معتدلی در سیاست خارجی خود اتخاذ کرده که بخش‌هایی از این مواضع با استقبال کشور‌های غربی همراه شده است.

بسیاری از نهاد‌های قدرت در ایران که به علی خامنه‌ای نزدیک هستند نیز با این مواضع به طور مستقیم و غیرمستقیم همراهی کرده‌اند.

سپاه پاسداران که به عنوان بازوی نظامی جمهوری اسلامی عمل می‌کند هم اعلام کرده که آماده همکاری و کمک به دولت یازدهم است.

حسن روحانی روز گذشته در جمع فرماندهان این نیرو از آن‌ها درخواست کمک کرد و به طور تلویحی به آن‌ها گفت با بخش خصوصی رقابت نکنند٬ وارد سیاست نشده و قاچاق کالا را متوقف کنند.

علی خامنه‌ای نیز امروز خطاب به این فرماندهان گفته «لزومی ندارد سپاه در عرصه سیاسی پاسداری کند اما باید عرصه سیاست را بشناسد.»

وی در عین حال افزوده است: «نمی‌شود مجموعه‌ای که بازوی نگهبان انقلاب است درباره جریان‌های گوناگون انحرافی، غیرانحرافی وابسته و یا دیگر جریان‌های سیاسی، چشمی بسته و نابینا داشته باشد.»

دویچه‌وله: محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران، توافق آمریکا و روسیه برای انهدام جنگ‌افزارهای شیمیایی سوریه را “شکست آمریکا” ارزیابی کرد و گفت درصورت حمله نظامی آمریکا به سوریه، سپاه پاسداران به وظیفه خود عمل خواهد کرد.

جعفری که روز دوشنبه (۲۵ شهریور/۱۶ سپتامبر) در گردهمایی فرماندهان سپاه در تهران سخنرانی می‌کرد، گفت: «انقلاب اسلامی در بعد خارجی شرایط بسیار خوبی دارد و مستمرا شاهد شکست‌های پی در پی استکبار در برابر جبهه مقاومت هستیم و شاهدیم که در فلسطین اشغالی، عراق، لبنان جبهه مقاومت انقلاب اسلامی کوبنده به راه خود ادامه می‌دهد.»

به گزارش خبرگزاری فارس، فرمانده سپاه توافق آمریکا و روسیه برای انهدام جنگ‌افزارهای شیمیایی سوریه را “شکست آمریکا” ارزیابی کرد و گفت، «این آخرین شکست دشمن و استکبار در برابر مقاومت در سوریه بود که می‌خواستند دخالت نظامی کنند، شکست خورد و برنامه اصلی آنها مانند سایر برنامه‌هایشان ناکام ماند.»

سردار جعفری در ادامه سخنرانی خود در جمع فرماندهان سپاه تاکید کرد: «انقلاب اسلامی فقط به فکر نان و آب و مسکن ایرانیان نیست بلکه به فکر همه مسلمانان جهان است و ما در حال ساختن یک تمدن اسلامی با اراده و کمک خداوند هستیم.»

جعفری در مورد احتمال حمله نظامی آمریکا به سوریه گفت: «انشاءالله آمریکا عاقلانه تصمیم می‌گیرد و خودش را در مهلکه نظامی نمی‌اندازد ولی اگر حرکت نظامی انجام دهد با مشکلات عدیده‌ای مواجه می‌شود. سپاه نیز در تمام زمان‌ها به وظیفه خود عمل می‌کند.»

“ریشخند” فرمانده سپاه به آمریکا

وبسایت مجله آلمانی “اشپیگل” ضمن بازتاب سخنرانی روز دوشنبه فرمانده سپاه پاسداران اظهارات او را “ریشخند” به “شکست آمریکا” توصیف کرده و نوشته است: «رژیم ایران انصراف آمریکا از حمله نظامی به سوریه را پیروزی در برابر غرب تلقی می‌کند.»

“اشپیگل‌آنلاین” نوشته است، فرمانده سپاه پاسداران ایران، توافق آمریکا و روسیه درباره انهدام جنگ‌افزارهای سوریه را “به زانو درآمدن آمریکا” در برابر بشار اسد ارزیابی کرده است. این پایگاه خبری آلمانی سپس می‌افزاید “با این تفسیر ایران نیز دلیلی برای ترس [از آمریکا] ندارد”.

“اشپیگل‌آنلاین” می‌نویسد مقام‌های ایران دست نگه‌داشتن آمریکا از حمله نظامی به سوریه را “ضعف غرب” تلقی می‌کنند. این پایگاه خبری از سردار جعفری نقل قول آورده که: «دشمنان قدرت ندارند که به جبهه مقاومت در سوریه حمله کنند، هیچگاه نیز قدرت آن را نخواهند داشت که به اقدامی علیه ایران دست بزنند».

“اشپیگل‌آنلاین” در ادامه گزارش خود به نقل از محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه نوشته: «توطئه قدرت‌های استکباری علیه دمشق و تهران با ناکامی روبرو شده و ایالات متحده آمریکا در سوریه یک شکست و یک ناکامی تجربه کرده است.»

بنابر گزارش این پایگاه خبری، جعفری در ادامه اظهاراتش افزود، نیروهای قدس وابسته به سپاه پاسداران در سوریه و لبنان فعال هستند، “اما فقط به عنوان مشاور”.

روز گذشته باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا در مصاحبه با شبکه ای‌بی‌سی گفت: «فکر می‌کنم ایرانی‌ها می‌فهمند که مناقشه هسته‌ای [با ایران] برای ما مسئله‌ای بسیار بزرگتر از مسئله‌ی سلاح‌‌های شیمیایی سوریه است.»

رئیس جمهور آمریکا افزود: «یک ایران هسته‌ای، تهدیدی علیه اسرائیل است، و این امر با منافع اساسی ما اصطکاک بیشتری پیدا می‌کند.»

باراک اوباما تأکید کرد: «گمان من این است که ایرانی‌ها دریافته‌اند که این تصور نباید در آن‌ها ایجاد شود که اگر ما به سوریه حمله نکردیم، پس به ایران هم حمله نخواهیم کرد.»

جمعه گذشته (۲۲ شهریور/۱۳ سپتامبر) حسین علایی، فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه پاسداران، در یک سخنرانی درباره تحولات سوریه گفت: «به نظر من اوضاع در صحنه سوریه به ضرر بشار اسد در حال جلو رفتن است اما پیش‌بینی اینکه الان و در این وضعیت چه اتفاقی می‌افتد شاید مشکل باشد.»

این فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه گفت، آمریکایی‌ها و روس‌ها به دنبال فرمولی برای جایگزینی بشار اسد می‌گردند و حداکثر زمان بقای وی را تا انتخابات ۲۰۱۴ ارزیابی می‌کنند. شاید یکی از طرح‌های آمریکایی‌ها این باشد که با این فشارها بشار اسد و حامیانش را وادار کنند که دیگر او کاندیدای انتخابات آینده ریاست جمهوری نباشد.

بی‌بی‌سی: ایرانیان توانسته‌اند آزادانه به رسانه‌های اجتماعی دسترسی یابند اما یک منبع دولتی احتمال بروز مشکلات فنی را عامل آزادی دسترسی به این امکانات دانسته و به ارائه دهندگان خدمات هشدار داده است.
به گزارش برخی رسانه‌های غربی، از روز گذشته (دوشنبه، ٢٥ شهریور – ١٦ سپتامبر)، ایرانیان توانسته‌اند آزادانه به فیس‌بوک و توئیتر دسترسی داشته باشند.

از جمله خبرگزاری رویترز به نقل از خبرنگاران در تهران و مسئول یک نهاد بین‌المللی نظارت بر آزادی ارتباطات، و همچنین روزنامه نیویورک تایمز به نقل از مسئول دفتر ایران در این روزنامه، با انتشار خبر دسترسی آزادانه ایرانیان به امکانات اینترنتی، احتمال تغییر در سیاست محدودیت آزادی ارتباطان در ایران را مطرح کردند.

با اینهمه، خبرگزاری مهر در خبری در صبح روز سه شنبه، ۲۶ شهریور (۱۷ سپتامبر)، به نقل از عبدالصمد خرم‌آبادی، دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، گفت که “عدم فیلتر فیس بوک در شب گذشته ظاهرا به دلیل مشکلات فنی بوده و کمیته فنی در حال بررسی این موضوع است.”

وی گفته است که “ما دیشب حدود ۷ یا ۸ شرکت را بررسی کردیم و مشکلی نبود اما مردم گزارش می‌دادند و می‌گفتند مشکل وجود دارد و سایت‌ها هم به این مساله پرداختند و ساعت ۱۲ دیشب، شرکت ارتباطات زیرساخت قرار شد علت را بررسی کند.”

آقای خرم‌آبادی احتمال بروز مشکلات در برخی ISP ها را محتمل دانسته و در عین حال به ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی هشدار داده است.

به گزارش مهر، وی گفته است: “به هر حال اگر تخطی شده است، که انشاء‌الله این طور نباشد و قصور باشد، اما طبق ماده ۲۱ قانون جرایم یارانه ای، حتی قصور در اجرای دستورات هم باعث مسئولیت کیفری برای ارائه‌دهندگان خدمات اینرنتی می شود.”

انعکاس رسانه‌ای “آزادی دسترسی ایرانیان”

خبرگزاری رویترز ضمن ارسال این خبر به نقل از خبرنگاران در ایران، از قول جولیان یورک، مدیر “بنیاد مرزهای الکترونیک” که یک نهاد مدافع آزادی بیان است، نوشته است که او گزارش‌های متعددی از کاربران ایرانی چند موسسه ارائه خدمات ایتنرتی دریافت کرده که همگی تایید کرده‌اند که “به نظر می‌رسد ممنوعیت استفاده از رسانه‌های اجتماعی در ایران برداشته شده است.”

خانم یورک افزوده است که “برخی سایت‌های مسدود شده هم گزارش می‌کنند که رفع فیلتر شده‌اند و از جمله شورای آمریکاییان ایرانی تبار از رفع فیلتر سایت خود خبر داده است.”

در همین زمینه، روزنامه نیویورک تایمز در مطلبی به قلم توماس اردبرینک، مسئول بخش ایران، نوشته است که روز دوشنبه “کاربران ایرانی با تعجب دریافتند که پس از سال‌ها مسدود بودن دسترسی مستقیم به وب سایت‌ها، می‌توانند بدون تلاش برای دور زدن فیلتر دولتی، به فیس‌بوک و توئیتر دسترسی داشته باشند.”

آقای اردبرینک با استفاده از حساب توئیتر خود، در همین زمینه نوشته است: “شایعات درست از آب در آمده، این اولین توئیت من با استفاده از سرویس اینترنتی موبایل دولتی ایران بدون استفاده از شبکه خصوصی سازی مجازی است.”

وزیر امور خارجه رسما از توئیتر استفاده کرده است

وی در توئیت‌های دیگری گفته است: “سلام، مردم دنیا، ما داریم بدون محدودیت از ایران توئیت می کنیم” و “آیا دیوار برلین اینترنتی ایران در حال فروپاشی است؟ من دارم بدون محدودیت از موبایلم در تهران توئیت می‌کنم.”

توماس اردبرینک در توئیت دیگری یادآور شده است که “هم توئیتر و هم فیس‌بوک از زمان اعتراضات [انتخاباتی] سال ٢٠٠٩ مسدود بوده و برای سال‌ها، ایرانیان مجبور بوده‌اند برای دسترسی، از نرم افزارهای ویژه استفاده کنند.”

مسئول بخش ایران در روزنامه نیویورک تایمز، در مقاله خود در این روزنامه هم گفته است همراه با تلاش ایرانیان برای دسترسی به رسانه‌های اجتماعی با استفاده از نرم افزارهای فیلتر شکن، مقامات جمهوری اسلامی هم به اقداماتی برای جلوگیری از ارتباط از این طریق مبادرت می کردند.

تغییر سیاست؟

وی با اشاره به فروپاشی دیوار برلین، که باعث شد شهروندان آلمان شرقی بتوانند آزادانه به آلمان غربی رفت و آمد کنند، افزوده است: “نگاه کاربران اینترنت در ایران به ماجرای روز دوشنبه که به نظر می‌رسد احتمالا حاکی از رفع ممنوعیت است چنان است که گویی یک دیوار برلین دیجیتالی در روی صفحه مانیتور کامپیتوتر آنان فرو ریخته است.”

در ساعات اولیه بامداد سه‌شنبه هم برخی از ایرانیان داخل کشور با استفاده از فیس‌بوک خبر دادند که همچنان می‌توانند بدون فیلتر شکن به فیس بوک و توئیتر دسترسی داشته باشند.

توئیت تبریک روحانی خبرساز بود اما بعدا تکذیب شد

جمهوری اسلامی در پی تظاهرات اعتراضی به نتیجه بحث برانگیز انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در سال ١٩٨٨، دسترسی به فیس بوک و توئیتر را ممنوع کرد و به مقابله با استفاده از آن امکانات برآمد.

با آغاز به کار دولت حسن روحانی، رئیس جمهوری جدید، گزارش‌هایی از استفاده برخی مقامات دولتی، از جمله رئیس جمهوری و وزیر خارجه، از رسانه‌های اجتماعی انتشار یافت.

در مورد آقای روحانی، انتشار خبر پیام تبریک توئیتری منتسب به او به یهودیان جهان انعکاس گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت اما این خبر بعدا تکذیب شد اما وزیر امور خارجه رسما به استفاده از توئیتر ادامه داد.

برخی از منتقدان جمهوری اسلامی استفاده مقامات و محرومیت سایر شهروندان از این امکانات را مورد انتقاد قرار داده بودند.

منابع رسمی جمهوری اسلامی هنوز در مورد خبر آزادی دسترسی به رسانه‌های اجتماعی اظهارنظری نکرده‌اند و مشخص نیست که آیا دسترسی آزادانه در ساعات اخیر، در صورتی که عمومیت آن تایید شود، به معنی تغییر در سیاست محدود کردن آزادی ارتباطات شهروندان است یا باید آن را رویدادی تصادفی و موقت و شاید هم نتیجه بروز مشکلات فنی دانست.

از زمان اعتراضات انتخاباتی سال ۱۳۸۸، جمهوری اسلامی همچنین محدودیت‌های شدیدی را علیه فعالیت نمایندگان رسانه‌های بین‌المللی در ایران و دسترسی ایرانیان به شبکه های خبررسانی خارج از کشور به اجرا گذاشته است در حالیکه به گفته ناظران، در داخل کشور نیز، رسانه‌های همگانی تحت فشار شدید بوده‌اند.

No responses yet