اخبار

وزیر بهداشت با لباس جراحی در یکی از مراکز درمانی تهران رای داد-ایرنا pic.twitter.com/ceaxRLGgc2

— روزنامه شرق (@SharghDaily) May 19, 2017

رادیوفرانسه: بیش از ۱۵۰ تن از نمایندگان پارلمان اروپا روز پنج‌شنبه ۲۸ اردیبهشت با انتشار بیانیه‌ای در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ایران، این انتخابات را «غیرآزاد»، «غیرمنصفانه» و «تقلبی» نامیدند.

این بیانیه با اشاره به فضای سیاسی ایران و مسیری که انتخابات ریاست جمهوری تاکنون طی کرده است، می‌گوید: «انتخابات در ایران آزاد و منصفانه نیست. فعالیت اپوزیسیون ممنوع شده است. همه نامزدها باید اعتقاد قلبی خود را به مفهوم ولایت فقیه اعلام کنند. شورای نگهبان که نهادی غیرانتخابی است و اعضای آن را آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی تعیین کرده، اکثریت نامزدها را ردصلاحیت کرده است.»

پارلمان اروپا از ۷۵۱ نماینده از ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا تشکیل شده، و این بیانیه به امضای ۱۵۶ از آنان رسیده است.

در این دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، صدها نفر برای نامزدی ثبت نام کردند که شماری از آنان فعالان سیاسی شناخته‌شده منتقد حکومت ایران هستند؛ از جمله اعظم طالقانی و قاسم شعله‌سعدی.

همچنین از داخل حکومت نیز چهره‌هایی محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور سابق و معاون او حمید بقایی، و نیز اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایانی مانند محسن رهامی و علیرضا زاکانی ثبت‌نام کردند که شورای نگهبان همه را ردصلاحیت کرد تا تنها شش نفر باقی بمانند.

پس از چند هفته کارزار انتخاباتی فشرده، از جمله سه مناظره جنجالی میان نامزدها، در نهایت محمدباقر قالیباف و اسحاق جهانگیری هم به ترتیب به نفع ابراهیم رئیسی و حسن روحانی کناره‌گیری کردند تا از میان چهار نامزد باقیمانده رقابت نهایی همچنان بین آقای رئیسی و آقای روحانی باشد.

در عین حال علاوه بر نقش‌آفرینی نهادهای انتصابی چون شورای نگهبان در روند انتخابات ریاست جمهوری در ایران، ساختار سیاسی کشور که در آن ولی‌فقیه با اختیاراتی بسیار وسیع بالاتر از رئیس دولت قرار دارد، زمینه این دیدگاه منتقدان است که انتخاب میان نامزدهای موجود، در عمل تغییر زیادی در سمت و سوی حکومت ایران نخواهد داشت.

انتقاد از عملکرد دولت روحانی

بیانیه نمایندگان پارلمان اروپا در ادامه به «شمار بالای اعدام‌ها» اشاره دارد و نسبت به آن ابراز نگرانی شده است.

این بیانیه به شدت از عملکرد دولت حسن روحانی در این باره انتقاد می‌کند و می‌گوید: «تنها در دوره نخست ریاست جمهوری حسن روحانی که گفته می‌شود چهره‌ای میانه‌روست، بیش از ۳ هزار نفر اعدام شده‌اند روحانی در یک نطق علنی تلویزیونی از اعدام به عنوان حکمی خوب و قانون خدا نام برده است.»

ایران پس از چین در صدر فهرست کشورهایی قرار دارد که بیشترین تعداد اعدام در آن رخ می‌دهد. عفو بین‌الملل اعلام کرده که تنها در سال ۲۰۱۶ میلادی دست‌کم ۵۶۷ نفر در ایران اعدام شده‌اند.

مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند که اکثریت این اعدام‌ها مربوط به جرایم مواد مخدر است. عفو بین‌الملل اما تأکید دارد که از منظر معیارهای بین‌المللی اغلب این جرایم در شمار جرایم خیلی جدی تلقی نمی‌شوند که مستحق اعدام باشند.

نمایندگان پارلمان اروپا همچنین در بیانیه خود به اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی ایران در سال ۱۳۶۷ پرداخته‌اند و به مصطفی پورمحمدی، وزیر دادگستری دولت روحانی، و ابراهیم رئیسی، کاندیدای انتخابات ۲۹ اردیبهشت ایران، اشاره کرده‌اند که اعضای کمیته چهار نفره موسوم به «هیئت مرگ» بودند، کمیته‌ای که دستور اعدام این زندانیان را صادر کرد.

این بیانیه سپس به تلاش‌های مخالفان جمهوری اسلامی برای تحریم انتخابات ریاست جمهوری ایران می‌پردازد.

در هفته‌های اخیر شماری از چهره‌ها و گروه‌های سیاسی خواستار عدم مشارکت در این انتخابات شده‌اند از جمله رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، شش حزب کردستان ایران و گروه اتحاد برای دموکراسی در ایران. در مقابل اما گروه‌های اصلاح‌طلب و رهبران جنبش سبز ایران خواستار حمایت از حسن روحانی در این انتخابات شده‌اند.

نمایندگان پارلمان در انتهای بیانیه خود با اشاره به وضعیت آزادی‌های سیاسی و اجتماعی در ایران تأکید کرده‌اند که اگر اتحادیه اروپا خواستار گسترش روابط خود با ایران است باید این امر را مشروط بهبود شرایط حقوق بشر در ایران بکند.

کمتر از یک هفته قبل نیز ۲۹ نماینده پارلمان اروپا در نامه‌ای به فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی این اتحادیه، بر ضرورت برگزاری «آزاد و عادلانه» انتخابات ریاست جمهوری ایران، و آزادی زندانیان سیاسی قبل از انتخابات تأکید کرده بوند.

رادیوفرانسه: روزنامه جمهوریت چاپ ترکیه از دستگیری عاملان قتل سعید کریمیان، مدیر شبکه تلویزیونی جم خبر داده است. سعید کریمیان، شامگاه ۹ اردیبهشت/۲۹ آوریل، در استانبول، مورد حمله مسلحانه قرار گرفت و به قتل رسید.

به گزارش روزنامه جمهوریت، عاملان ترور سعید کریمیان توسط پلیس صربستان بازداشت شده‌اند. این افراد با گذرنامه‌های جعلی و به هنگام خروج از مونته‌نگرو توسط پلیس صربستان دستگیر شدند. بر اساس این گزارش، ظاهرا این افراد قصد داشتند تا از طریق یک کشور اروپایی به ایران بازگردند.

یک منبع نزدیک به خانواده کریمیان ضمن تائید خبر دستگیری متهمان به قتل سعید کریمیان، به بخش فارسی رادیو بین المللی فرانسه گفت: افراد بازداشت شده به پلیس ترکیه تحویل داده شده‌اند.

سعید کریمیان، موسس و مدیر شبکه‌های تلویزیونی جم، کار خود را با تاسیس دفتری در لندن و پخش موسیقی آغاز کرد. این شبکه تلویزیونی ماهواره‌ای به‌تدریج توسعه پیدا کرد و در شهرهای دبی، استانبول و چند شهر دیگر دفاتری تاسیس کرد.

سعید کریمیان در اسفند ۱۳۹۵ در جریان برگزاری یک دادگاه غیابی با دو اتهام “فعالیت تبلیغی علیه نظام” و “جرم علیه امنیت کشور” در مجموع به ۶ سال حبس محکوم شد. این حکم بطور غیابی در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران صادر شد.

ایران وایر: آذر ۹۴ رسانه ها خبر دادند که یک طیف جدید در میان اصولگرایان در حال تولد است، با محوریت علی اکبر ناطق نوری، رئيس دفتر بازرسی رهبری، مرتضی مقتدایی، عضو مجلس خبرگان، علی لاریجانی، رئیس مجلس و علی اکبر ولایتی، مشاور امور بین الملل رهبری. حرف از دعوت محمدباقر نوبخت سخنگوی دولت هم به میان آمد ولی لاریجانی همان چهار نفر را تایید کرد. مقتدایی هم تایید کرد ولی گفت فقط ۳ جلسه داشتیم. این جمع اردیبهشت ۹۵ هم جلسه ای برگزار کرد تا بحث تشکیلات داشتن را بررسی کند ولی خرداد ۹۵ علی لاریجانی سخن از پایان کار داد: « می‌خواستیم جریان دیگری را به وجود بیاوریم … می‌توانستیم یک مشی عقلایی را برای اداره کشور پیگیری کنیم اما به دلایل مختلف بعد از مدتی نتوانستیم ادامه دهیم.»

همزمان با این ناکامی، حرکت های فردی علی اکبر ناطق نوری شدت یافت. نشست های گاه و بیگاه با اصلاح طلبان و اغلب در حمایت از حسن روحانی. او شهریور۹۵ حمایت خودش از روحانی را اعلام کرد، زودتر از خیلی از اصلاح طلبان و به دیگران هم توصیه به حمایت از رهبری می کرد: «گروهی نزد بنده آمدند و نظر دیگری [کاندیداتوری فردی در کنار روحانی] داشتند؛ به آنها گفتم که از اینجا بیرون می‌روید، این حرف تان را دیگر تکرار نکنید.» محل جلسات هم مشهور بود؛ منزل ناطق نوری در لواسان. در این ایام حتی حرف از کاندیداتوری خود ناطق به عنوان یار کمکی بود. بعدها مشخص شد که هاشمی رفسنجانی هم نظرش این بوده که چند چهره از جمله ناطق نوری در کنار روحانی ثبت نام کنند. او اما تمایلی برای ورود به صحنه نداشت. به روایت مسیح مهاجری: «ناطق نوري معتقد است نمي‌گذارند دست رئيس‌جمهور باز باشد؛ بنابراين من خود را هزينه و تلف کنم براي چه؟».

با این وجود او در این دوران، نه تنها سخنرانی های مکرر در حمایت از روحانی کرد که تبدیل شد به نقطه ثقل ستاد انتخاباتی ای که اصولگرایان نزدیک به لاریجانی برای حمایت از روحانی راه اندازی کردند. لاریجانی خودش جرات نکرد در این ستاد آفتابی شود. یکی دو بار در کشاکش انتخابات به رئیسی و قالیباف کنایه زد که وعده یارانه ای ندهید ولی در نهایت گفت نفیا و اثباتا از کسی حمایت نمی کنم. علی اکبر ولایتی هم خودش را کلا از رقابت ها کنار کشید و مرتضی مقتدایی هم که در دیدار جامعه مدرسین با ابراهیم رئیسی، صف اول نشسته بود. از آن چهار نفر تنها کسی که سفت و سخت در میدان ماند، علی اکبر ناطق نوری بود. او خودش را هزینه روحانی کرد، آنچنانکه نزدیکان او روایت می کنند از ریاست بازرسی دفتر رهبری هم استعفا داد تا در حمایت از روحانی دستش بازتر باشد. اما آیا کلمه استعفا تعبیر دقیقی است؟‌

در طول یکسال گذشته، به موازات نزدیکی ناطق نوری با علی لاریجانی، او هر روز از بخش دیگر خانواده لاریجانی دورتر می شد. تیرماه ۹۵ ناطق نوری به تندی از وضعیت دستگاه قضایی انتقاد کرد. صادق لاریجانی با خشم علیه ناطق سخن گفت و انتقادات او از قوه قضاییه را اپوزیسیون وار خواند و او را مرتبط با سرمایه های مفسد توصیف کرد. دختر ناطق نوری نامه نوشت که این حرف ها عوام فریبی و سخیف است. چند ماه بعد فاضل لاریجانی، برادر رشوه خوار صادق لاریجانی نامه نوشت و گفت سرمایه های نزدیکان ناطق باید بررسی شود. ناطق نوری هم گفت هر کس مدرک فساد بستگان من را دارد، رو کند و بعد کنایه زد که در بازرسی دفتر رهبری پرونده افراد را بررسی می کنیم، منافع شان به خطر می افتد، واکنش نشان می دهند. پرونده مدنظر آبان ماه توسط سایت آمدنیوز فاش شد. در جریان یک کارچاق کنی دیگر، فاضل لاریجانی ۵ میلیارد تومان چک از فردی گرفته بود و پرونده اش به دفتر بازرسی های رهبر رفته بود. این آخرین پرونده دفتر بازرسی بود که بحثش علنی شد.

حال می توان خوشبین بود و گفت او در ائتلاف با علی لاریجانی رئيس مجلس برای حمایت از روحانی، استعفا داد و می توان بدبین بود و گفت در جنگ با صادق لاریجانی رئيس قوه قضاییه، از سازمان بازرسی رهبری بیرون رانده شد.

هرچه بود و باشد، باید این اتفاق می افتاد. ناطق نوری، دوست نزدیک هاشمی و روحانی، از سال ها پیش، وصله ناجور بیت خامنه ای شده بود. انتخابات به طور معمول وقت خوبی است برای غربال گری ها.

من وتو:

• شهرداری اهواز در روزهای گذشته در جریان عملیات تعریض یک خیابان در اهواز با گور گروهی مواجه شده است.
• منابع قابل اعتماد محلی گزارش می‌دهند این گورگروهی در منطقه‌ای کشف شده که سایر گورهای جمعی اعدامیان دهه ۶۰ شمسی در آن حضور دارند.

شهرداری اهواز در روزهای گذشته در جریان عملیات تعریض یک خیابان در اهواز با گور گروهی مواجه شده است.

آنطور که منابع قابل اعتماد محلی به اتاق خبر من و تو و سازمان عدالت برای ایران گزارش می‌دهند این گورگروهی در منطقه‌ای کشف شده که سایر گورهای جمعی اعدامیان دهه ۶۰ شمسی در آن حضور دارند.

طبق این اطلاعات که اسناد آن در اختیار اتاق خبر قرار گرفته، ماموران شهرداری هنگام گودبرداری زمین‌های انتهای فاز ۲ پادادشهر و بلوار بنکدار اهواز به یک گور جمعی بر خورند که با سیمان پوشیده بود.

شاهدان عینی می‌گویند که ماموران پس از  کشف این‌ گورها، بالافاصله روی آن‌ها خاک ریخته‌اند و به اتمام عملیات تعریض این خیابان ادامه داده‌اند. محل قرار گرفتن این گور جمعی به گونه‌ایست که اجساد در جاده جدید در حال ساخت باقی خواهند ماند ومحل دفن این اجساد که به گفته ساکنان منطقه از قربانیان دهه شصت هستند، به محل تردد خودروها اختصاص خواهد یافت.

از سوی دیگر که سطح این گور جمعی مانند دیگر گورهای جمعی منطقه با سیمان پوشیده شده و امکان کشف هویت اجساد را از بین برده است.

زندان فجر اهواز در سال ۱۳۶۷ محل اعدام دسته‌جمعی ده‌ها زندانی سیاسی بود. بسیاری از خانواده‌ها پس از اعدام زندانیان مطلع می‌شدند که پیکر آن‌ها در یک گور جمعی در بیابانی در نزدیکی گورستان بهشت آباد دفن شده‌اند. این گورهای جمعی همواره از سوی مسوولان جمهوری اسلامی «لعنت آباد» خوانده شده و در مقابل خانواده زندانیان سیاسی دهه ۶۰ آن‌ها را « مزار» می‌نامند.

تصاویر رسیده به اتاق خبر نشان از نگرانی بازمانده اعدامیان دهه شصت و اعتراض آن‌ها نسبت به بی‌احترامی‌های مداوم مسوولان نسبت به این گورهای جمعی دارند. با توجه به این تصاویر هم‌چنین به نظر می‌رسد که محل قرار گیری گورهای جمعی اطراف گورستان بهشت آباد اهواز به محلی برای دفن و گردآوری زباله اختصاص یافته‌اند.

طبق اطلاعاتی که عدالت برای ایران در اختیار اتاق خبر قرار داده، ماموران برای پنهان کردن گورهای جمعی اعدام‌های سال ۶۷ از دید رهگذران و خودروها این منطقه را با نخاله‌های ساختمانی پوشانده بودند. با این حال خانواده‌های زندانیان اعدام شده دهه ۶۰ همواره به «مزار» نزدیکان خود سر می زنند. این خانواده‌ها اما از وجود این گور جمعی تازه کشف شده اطلاعی نداشته‌اند.

در تابستان ۱۳۶۷ با فتوای روح الله خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی، هزاران زندانی سیاسی در سراسر ایران به طور مخفیانه و گروهی اعدام شدند.

در برخی از شهرها از جمله اهواز، پیکرهای به جا مانده از اعدام‌ها را در گورهای جمعی دفن کرده‌اند. بیش‌تر این زندانیان در دادگاه‌های انقلاب به حبس محکوم شده بودند و در حال گذراندن دوران محکومیت خود بودند. بسیاری از این زندانیان از اعضای بازداشت شده مجاهدین خلق بودند که حبس آن‌ها پیش از تابستان ۶۷ به پایان رسیده‌بود. اما با شروع عملیات مرصاد، بسیاری از این زندانیان اعدام شدند.

دیگربان: خبرگزاری ایرنا به نقل از یک منبع آگاه از «استعفای» علی‌اکبر ناطق نوری از ریاست بازرسی دفتر علی خامنه‌ای خبر داد.

این در حالی است که از شب گذشته٬ اخباری مبنی بر برکناری آقای ناطق نوری از سمت خود از سوی رهبر جمهوری اسلامی منتشر شده بود.

با این حال این منبع آگاه که نام او ذکر نشده٬ برکناری ناطق را تکذیب کرده و گفته وی خود استعفا کرده است.

ناطق نوری در روزهای گذشته اعلام کرده بود که در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری از حسن روحانی حمایت می‌کند.

وی تنها عضو دفتر خامنه‌ای بود که به صراحت درباره رقابت‌های انتخاباتی موضع‌گیری کرده بود.

این منبع آگاه به ایرنا گفته با توجه به حمایت آقای ناطق نوری از روحانی و از آن رو که وی «به جد» معتقد است مجموعه نهاد رهبری «نباید ابزار دست هیچ یک از جریانات سیاسی شود و سوءاستفاده‌ سیاسی و جناحی از این نهاد و سایر نهادهای انقلابی نادرست است»٬ از مقام خود استعفا کرده بود.

به گفته این منبع٬ وی استعفای خود را «مدتی پیش» به رهبر جمهوری اسلامی تقدیم کرده بود.

با این حال انتشار استعفای ناطق نوری در آستانه انتخابات ریاست جمهوری٬ می‌تواند نشانه‌ای بر فاصله‌گرفتن یکی دیگر از چهره‌های سرشناس محافظه‌کار از دفتر رهبر جمهوری اسلامی است.

هنوز مشخص نیست آقای خامنه‌ای با استعفای وی موافقت می‌کند یا خیر.

رادیوفردا: پس از آنکه حزب مؤتلفه اسلامی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که با انصراف از نامزدی مصطفی میرسلیم، نامزد خود در انتخابات ریاست جمهوری، از ابراهیم رئیسی حمایت می‌کند، آقای میرسلیم در بیانیه‌ای انصراف خود از کاندیداتوری را تکذیب کرد.

حزب مؤتلفه اسلامی، شامگاه چهارشنبه در بیانیه‌ای با اعلام «انصراف از نامزدی مصطفی میرسلیم»، تأکید کرد که آقای میرسلیم را به عنوان «نامزد اصلح» معرفی کرده بود، اما با هدف «وحدت جبهه متحد ملت» و «براساس مشورت با بزرگان و علما» این تصمیم را گرفته است.

با این حال ساعتی بعد مصطفی میرسلیم در بیانیه‌ای گفت که «این جانب انصراف نداده‌ام و کلیه بیانیه‌های مبنی بر انصراف را تکذیب می‌کنم».

این نامزد انتخابات ریاست جمهوری افزود که «از همه علاقه‌مندان، دوستان و همراهان دعوت می‌کنم بدون توجه به این شایعات که حتی به نام حزب صادر می‌شود، اعتنا نکنند و با اطمینان به پای صندوق‌های رأی حاضر شوند».

مصطفی میرسلیم شامگاه چهارشنبه و دقایقی قبل از انتشار بیانیه حزب مؤتلفه در یک برنامه تلویزیونی حضور یافت و انتقادات شدیدی را از دولت حسن روحانی مطرح کرد.

او روز چهارشنبه به همراه ابراهیم رئیسی به مشهد سفر کرده و گفته بود که هر دو نامزد توافق کرده‌اند که حضور آنها «لازم و ضروری» است.

جبهه پیروان خط امام و رهبری، ائتلافی از ۱۷ گروه سیاسی اصولگرا که حزب مؤتلفه اسلامی از جمله آنها است، نیز از ابراهیم رئیسی در انتخابات حمایت کرده بود.

در روزهای گذشته محمدباقر قالیباف به نفع ابراهیم رئیسی، و اسحاق جهانگیری به نفع حسن روحانی انصراف داده بودند.

جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه روحانیت مبارز و گروه جبهه پایداری، از ابراهیم رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری حمایت کرده‌اند.

در مقابل میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی رهبران جنبش سبز، محمد خاتمی رئیس‌جمهور اسبق ایران و گروه‌های اصلاح طلب از حسن روحانی حمایت کرده‌اند.

علی‌اکبر ناطق نوری از چهره‌های اصولگرا و حسن خمینی نوه آیت‌الله خمینی، از دیگر حامیان حسن روحانی در انتخابات هستند.

فرصت تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری ساعت ۸ صبح روز جمعه پایان می‌یابد.

در همین حال ستاد حسن روحانی شامگاه چهارشنبه اعلام کرد که «شب‌نامه‌هایی به صورت گسترده در شهرهایی مانند قم در حال پخش است» که در آن ادعاهای «دروغی» درباره سند ۲۰۳۰ یونسکو و «برای هدف قرار دادن احساسات و اعتقادات مذهبی مردم» منتشر شده است.

سند ۲۰۳۰ یونسکو بر مسائلی همچون آموزش محیط زیست، برابری جنسیتی و فرصت‌های برابر اجتماعی برای زنان و مردان، حقوق بشر، رفع تبعیض از اقلیت‌ها، و فرهنگ صلح و عدم خشونت تأکید دارد.

مقام‌های دولت ایران می‌گویند که جمهوری اسلامی تعهدی برای اجرای کامل سند ۲۰۳۰ یونسکو ندارد و بخش‌هایی از این سند را که با «موازین شرعی» مغایرت داشته باشد، کنار خواهد گذاشت.

اما آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی با انتقاد شدید از این اقدام دولت، اجرای سند را «غیرمجاز» دانسته و یادآوری کرده که «اینجا جمهوری اسلامی است».

رسانه های نزدیک به حسن روحانی در روزهای گذشته تصاویر بولتن‌هایی را منتشر کردند که به گفته آنان توسط مخالفان آقای روحانی توزیع شده و در آنها ادعا شده با اجرای سند ۲۰۳۰ همجنس‌گرایی در مدارس ایران «ترویج» خواهد شد.

روز چهارشنبه حسن روحانی در سخنرانی انتخاباتی خود در مشهد انتقادهای بی‌سابقه‌ای را از سپاه پاسداران، صدا و سیما، قوه قضائیه و آستان قدس رضوی، چهار نهاد زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی مطرح کرد.

در مقابل ابراهیم رئیسی نیز در همین شهر در واکنش به انتقادهای حسن روحانی از او خواست که «منافع ملی را فدای منافع شخصی» نکند.

سایت ملیون ایران: مهندس عباس امیر انتظام در نوشته ای که در فیس بوک منتشر شد، در باره بیانیه ای که اخیرا با امصای ایشان و آقایان دکتر داود هرمیداس باوند، دکتر علی رشیدی و آقای حسین شاه حسینی انتشار یافته است توضیحی مبنی بر اینکه ایشان “هیچگونه موضعگیری خاصی نسبت به انتخابات ندارند” منتشر ساخت. تذکر  اینکه بیانیه مزبور آنطور که ایشان در توضیح خود نوشته اند نظر شخصی منتشر کنندگان آن بوده و از طرف تشکیلات جبهه ملی ایران نبوده است زیرا مقامات امنیتی در هفته گذشته از برگزاری جلسه شورای مرکزی جبهه ملی ایران برای بررسی انتخابات و اعلام موضع تشکیلات ممانعت نمودند.

دویچه‌وله: سیاوش حیاتی، سخنگوی “مجمع مشورتی فعالان مدنی یارسان”، به “کمپین حقوق بشر در ایران” گفته است اغلب نامزدهای متعلق به اقلیت یارسان (اهل‌حق) در انتخابات شوراهای شهر و روستا رد صلاحیت شده‌اند. در شهر هشتگرد تقریبا همه نامزدهای یارسان و حتی چند نفری که در شورای قبلی شهر حضور داشتند، کنار گذاشته شده‌اند.

پیروان اقلیت مذهبی یارسان (اهل حق) که تعدادشان بین یک تا دو میلیون تخمین زده می‌شود، عموما در مناطق کردنشین در غرب ایران زندگی می‌کنند. اما شمار قابل توجهی نیز در شهرستان هشتگرد در استان البرز – به مرکزیت کرج – ساکن هستند.

در شهرستان هشتگرد ۳۰ داوطلب متعلق به اقلیت یارسان برای انتخابات شورا ثبت‌نام کرده بودند که صلاحیت تنها دو نفر از آنها تایید شده و ۲۸ نفر بقیه رد صلاحیت شده‌اند.

سیاوش حیاتی به “کمپین حقوق بشر در ایران” گفته است شهر هشتگرد جمعیت یارسان قابل توجهی دارد و در شوراهای قبل دو تا سه کرسی هم به دست آورده بودند، اما امسال حتی صلاحیت کسانی که اصلا خود را یارسان معرفی نکرده‌اند، هم رد شده است.

نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستا بر عهده مجلس شورای اسلامی است. یک ترکیب ۵ نفره از نمایندگان مجلس، هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها را تشکیل می‌دهند. هیئت‌های نظارت باید با استعلام از مراجع چهارگانه (ثبت احوال، دادگستری، نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات) نسبت به تایید و یا رد نامزدها تصمیم بگیرد.

تلاش بی‌نتیجه برای رفع تبعیض

اقلیت دینی یارسان در ایران به رسمیت شناخته نمی‌شود. به اعتقاد سخنگوی مجمع فعالان مدنی یارسان، روی کار آمدن روحانی و اصلاح‌طلبان نیز در بهبود حقوق پیروان یارسان تأثیری نداشته است.

سیاوش حیاتی می‌گوید: «آقای روحانی نتوانسته تفاوتی به وجود بیاورد، حالا یا اراده‌اش را نداشته و مهم‌تر از آن اینکه خیلی از این‌‌‌ تبعیض‌ها ریشه در قانون اساسی دارد که ممکن است در قدرت روحانی هم نباشد.»

به گفته سیاوش حیاتی، مجمع مشورتی فعالان مدنی یارسان در سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۵ در نامه‌‌هایی به آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، خواستار رفع تبعیض و به رسمیت شناخته شدن آئین یارسان در قانون اساسی شده‌ است.

به نظر آقای حیاتی، تبعیض‌هایی که علیه جامعه یارسان اعمال می‌شود، ریشه در قانون اساسی دارد و رفع آن هم در قدرت رهبری است. اومی‌افزاید با گذشت ۱۴ ماه هنوز هیچ پاسخی برای نامه‌ی خود نگرفته‌اند.

در آئین یارسان (اهل حق) “سبیل” به عنوان یکی از نمادهای باور دینی، از حرمت ویژه‌ای برخوردار است. در تابستان سال ۱۳۹۲ سه تن از پیروان این آیین به نام‌های حسن رضوی، نیکمرد طاهری و محمد قنبری در اعتراض به تراشیدن سبیل یک زندانی یارسانی اقدام به خودسوزی کردند. هر سه نفر آنها بر اثر شدت جراحات ناشی از سوختگی چندین روز بعد در بیمارستان درگذشتند.

ایران وایر: «محمد نوری‌زاد»، روزنامه نگار و فیلم‏سازی که تا قبل از برخورد حکومت با اعتراضات مردمی سال 1388 نسبت به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری از مبلغان جمهوری اسلامی محسوب می شد، از منتقدان سرسخت نظام ایران است. او بارها به دلیل اعتراض هایی که به وضعیت حقوق بشر در ایران و فضای سیاسی کشور داشته و نیز افشاگری هایش، بازداشت و روانه زندان شده است. «ایران‎وایر» از او درباره فضای این روزهای انتخابات ریاست در ایران و به ویژه دوگانه رئيسی – روحانی پرسیده است:

آقای محمدباقر قالیباف به نفع آقای ابراهیم رئیسی انصراف داد و اکنون او در جبهه اصول گرا بی رقیب مانده است؛ به باور شما، پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری تا چه حد برای ایشان محتمل است؟

انتخابات اخیر به باور من کاملا مدیریت و مهندسی شده است. وارد کردن فرد باطلی هم‏چون آقای رئیسی به چرخه انتخابات دقیقا برای همین احساس خطری است که مردم این روزها درگیرش شده اند. با ایجاد این نگرانی، کاری می کنند تا مردم به سمت صندوق ها هجوم ببرند. گمانم بر این است که آقای حسن روحانی به علت همین احساس ترس مهندسی شده و این نگرانی که به جان مردم انداخته اند، در همان دور نخست برنده خواهد شد.

منظورتان این است که مردم از ترس به آقای روحانی رای می دهند؟

به مردم پیام داده اند که اگر تکان نخورید، یک قاتل را می گذاریم در راس امور تا پوست از سرتان بکند. خروجی این انتخابات که پیروزی درخشان روحانی است، همانی است که اتفاقا حاکمیت می خواهد؛ منتها می خواهند مردم طعم لذت ظاهری انتخاب کردن را بچشند و بگویند این ما بودیم که سرنوشت خودمان را رقم زدیم. این ما بودیم که رئیسی را پس راندیم و روحانی را مشروعیت بخشیدیم. در حالی که این دقیقا تصمیم حاکمیت است و دارد طرح و مدیریتش را به نتیجه می رساند.

چه طور آقای رئیسی پذیرفته است که این نقش را بازی کند؟

آقای خامنه ای نگران است که مردم اصلا در انتخابات مشارکت نکنند. شما آقای رئیسی را از این مجموعه حذف کنید، بقیه کاندیداها آدم های سرشناسی نیستند. آقایان مصطفی هاشمی طبا و مصطفی میرسلیم را چه کسی می شناسد؟ این که مردم نروند پای صندوق، یک آبروریزی بزرگ در مجامع جهانی برای حاکمیت تلقی می شود. برای این که این 30 درصد مشارکت کننده را تبدیل به 70 درصد کنند، یک کنتراست شدید ایجاد می کنند و نقش آقای رئیسی ایجاد این کنتراست و نگرانی و وحشت است؛ این که برویم رای بدهیم تا او نیاید و این مجرای مختصر بسته نشود. این ها همه بازی و نقشه اند. همه این ها طراحی و مهندسی شده اند.

شما فکر نمی کنید آقای رئیسی یکی از گزینه های آینده رهبری است؟

اولش این گمان بود که رئیسی برای ایجاد زمینه رهبری مورد توجه قرار گرفته است تا روزی که فایل آقای حسینعلی منتظری منتشر شد و ابراهیم رئیسی و مصطفی پورمحمدی و بقیه مفتضح شدند. من گمان دیگری دارم؛ آن هم این است که رهبر، رئیسی را به عرصه انتخابات کشانده است تا او را به اتمام برساند. توجه کنید به ماجرای آقای سعید جلیلی که اصلا مُرد یا دقت کنید به وضعیت آقای محمدتقی مصباح یزدی. او اگر در انتخابات قم کاندید می شد، حتما نفر اول می شد و با عزت و قوت می رفت مجلس خبرگان رهبری. اما تشویقش کردند که در تهران کاندیدا شود و مرگ سیاسی خودش را رقم بزند. بعد از آن افتضاح بزرگ و رای نیاوردن، در یک سکوت و انزوای عجیب فرو رفته است. آقای مصباح این اواخر خودش را گزینه رهبری می دانست اما او را مفتضح کردند.

شما می گویید اگر آقای رئیسی در موقعیت قبلی خود می ماند، معتبرتر بود؟

گمان من این است که اگر شخص اول دستگاه قضایی بود، با این که یک فرد صاحب نامی مثل شیخ صادق لاریجانی، رییس قوه قضاییه است، بعد از او همین آقای رئیسی نفر اول بود و تمام مناسبات داخلی دستگاه قضایی زیر نظر رئیسی تر و خشک می شد. او برای خودش آن جا قدرت داشت؛ به‎خصوص که برای آرمانش خون هم ریخته بود و به پرونده بسیاری از افراد دسترسی داشت. شاید آن ها فکر کرده اند همین رئیسی برای بیت رهبری می تواند خطرآفرین باشد. من تصور می کنم او را دعوت کردند برای انتخابات تا مثل آقای مصباح، دورانش فروکش کند و برود یک گوشه ای منزوی شود. بعد از انتشار فایل صوتی آقای منتظری، به نظرم او یک مهره سوخته است و او را آورده اند تا خاکی بر سرش بیافکنند و برود خاموشی بگزیند.

شما در انتخابات مشارکت می کنید؟

من در انتخابات شرکت نمی کنم. عده ای مثل آقای دکتر عبدالکریم سروش معتقدند که انتخابات تنها گزینه و مفر برای رسیدن به دموکراسی است اما من به شدت این ایده را رد می کنم.

دلیل تان چیست؟

دو دلیل دارم؛ نخست این که انتخابات یک مسیر دو راهی است و الزاما منجر به انتخاب نمی شود. شما می توانید انتخاب نکنید. دموکراسی وقتی محدود به رای دادن شود، به ضد خودش تبدیل می شود. در نقطه مقابل آن هم می شود رای نداد و با رای ندادن با حاکمیت دیالوگ برقرار کرد. من به دوستانم پیشنهاد کردم با رای ندادن، به یک رفراندوم معکوس دست بزنیم و به حاکمیت یک «نه» بزرگ بگوییم. انتخابات و صندوق رای که تمام حسرت های مردم به آن منتهی می شود، در جهان فهم بایستی گام پایانی باشد نه گام نخست. در ایران می گویند شما بروید هر آرزویی دارید از همین صندوق رای مطالبه کنید. اما در دنیای فهم و عقلانیت، صندوق رای نقطه پایانی است. مقدمات صندوق، احزاب و تشکل ها هستند؛ سازمان های غیردولتی و آزادی ها و اعتراض های مدنی هستند؛ نخبگان هستند. نقطه پایانی به صندوق رای می رسد. این جا تمام آن مقدمات و فرصت هایی که می توانستند منجر به خردمندی مردم شوند، نادیده گرفته شده است. همین الان که من و شما صحبت می کنیم، آقای اسماعیل عبدی، عضو کانون صنفی معلمان در زندان به سر می برد و حال جسمی خوبی ندارد. او اعتصاب کرده است. چند مدت پیش رفتم دیدن آقای بهنام ابراهیم زاده، کارگری که به تازگی از زندان آزاد شده و تنها مطالبه اش، مسایل صنفی و معیشتی بوده است. در یک نظام اسلامی که کارگر را به خاطر اعتراض شلاق می زنند و معلم را زندانی می کنند، نمی توانی انتظار داشته باشی که معجزه رخ بدهد و از صندوق رای، آزادی سر در بیاورد.

اما پذیرش ایده تحریم توسط عامه مردم به شکل گسترده تقریبا غیرممکن به نظر می آید.

بله، قبول دارم مردم در این مورد ممارست و تمرین ندارند و این کار بسیار دشواری است. نتیجه انتخابات دم دست است. شما امروز رای می دهید و 24 ساعت بعد جواب می گیرید. اما نتیجه رای ندادن به آسودگی قابل لمس نیست و فصل های بعد قابل درو کردن است. هضم این ماجرا توسط مردم دشوار است.

مناظره ها را هم دنبال می کردید؟

وقت دیدن مناظره ها دچار یک افسوس بزرگ شدم. از خودم می پرسیدم خروجی خرد و نخبگی، تخصص، مدیریت و کاردانی در کشور پرآوازه ای مثل ایران این رفتارها است؟ بلافاصله بعد از پیروزی انقلاب، اولین قربانی شاخصی که شاهد مرگش بودیم، «نخبگی» بود. آزادی محدود شد، آبروی مردم را بردند و زدند و کشتند اما یک قربانی بزرگ تری وجود داشت به اسم نخبگی و تخصص تا اداره یک وزارت‎خانه یا مجموعه تخصصی را بر عهده بگیرند. آدم های پخمه در راس مدیریت قرار گرفتند و متخصصان را ذلیل کردند. در دانشگاه ها سطح علمی را پایین آوردند و با سرازیر کردن بسیجی ها و دادن مدرک دکترا به تیپ هایی مثل قالیباف، زاکانی یا همین آقای رئیسی که خودش را دکتر می نامد، علم و تخصص را تحقیر کردند.