اخبار

بی‌بی‌سی: مهدی محمودیان در دو ماه گذشته، دو بار بازداشت شده است

مهدی محمودیان، فعال حقوق بشر و عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت سه‌شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۸ از سوی اطلاعات سپاه برای دومین بار در دو ماه گذشته بازداشت شد.

پس از آنکه سپاه پاسداران اعلام کرد هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اوکراین را ساقط کرده، آقای محمودیان همراه با عده‌ای از فعالان مدنی و سیاسی فراخوان به روشن کردن شمع برای کشته‌شدگان این هواپیما داد.

براساس یک فایل صوتی که به دست بی‌بی‌سی فارسی رسیده بازجوی سازمان اطلاعات سپاه با او تماس می‌گیرد و وی را تهدید می‌کند فراخوان را حذف کند و می‌گوید در غیراین صورت، “خودم برت می‌دارم می‌برمت اوین و اونجا از خجالتت در میام”.

ماموران اطلاعات سپاه با مراجعه به منزل آقای محمودیان و تفتیش آن، کامپیوتر و موبایل و وسایل الکترونیک و شخصی‌اش را توقیف کردند و او را به محل کارش بردند و در دفتر کارش هم وسایلی را توقیف کردند. ماموران سپس او را بازداشت و به زندان اوین منتقل کردند. اتهامات آقای محمودیان و دلیل بازداشت او هنوز اعلام نشده است.

در این فایل صوتی که مربوط به شنبه ۲۱ دی و پس از فراخوان عده‌ای از فعالان مدنی برای همدردی با جان‌باختگان هواپیمای خطوط هوایی اوکراین است، بازجوی اطلاعات سپاه با مهدی محمودیان تماس می‌گیرد و او را مواخذه می‌کند که چرا اقدام به انتشار چنین توییتی در حساب کاربری شخصی‌اش کرده است. بازجو می‌گوید: “شما باید برای این فراخوان مجوز بگیرید” و مهدی محمودیان در پاسخ، به قانون اساسی، آزادی تجمع مسالمت آمیز اشاره می‌کند.
فایل صوتی بازجوی مهدی محمودیان

در ابتدای این فایل صوتی بازجو از مهدی محمودیان سوال می‌کند “این توییت شما چیه” و پاسخ می‌شنود که “۱۸۰نفر آدم مرده‌اند و ما قصد داریم بریم در میدان‌های شهر براشون شمع روشن کنیم، همین، هیچ اتفاقی قرار نیست بیافته”.

بازجو: “مجوز گرفتید برای این کار؟”

محمودیان: “برای شمع روشن کردن مجوز می‌خواد؟”

بازجو: “وقتی فراخوان برای کل کشور می‌دید که ملت برن فلان کار را بکنند باید مجوز بگیرید”.

محمودیان: “از کی باید مجوز بگیریم؟”

بازجو: “شما که خودتون بلدید دیگه، باید یک جایی برید”.

محمودیان: “ما براساس قانون اساسی عمل کردیم”.

بازجو: “تو اوین هم مگه من به شما نگفتم، شما باید برید یک جا تعهد بدید که اسلحه دستت نیست؛ این را من به شما گفتم و اگر شما جوابی داشتید همون موقع باید می‌دادید”.

محمودیان: “همون موقع جواب دادم، شما امنیت ما را تضمین کنید، هیچ اتفاقی نمی‌افتد”.

محمودیان در ادامه خطاب به بازجو می‌گوید که “این کار قبلا هم انجام شده بود، برای آتش نشان‌ها و برای سردار سلیمانی هم چنین کاری انجام شد و مجوز لازم نداشت”. بازجو می‌گوید “چون شما شروع کننده آن کار نبودید خبر ندارید” و محمودیان می‌گوید “من که رفتم شمع روشن کردم مجوزی در کار نبود”.

در بخش دیگری بازجو می‌گوید: “ما براساس اسناد و مدارک‌مون، اولین نفر برای این فراخوان شما و چند نفر دیگه هستید، امروز ساعت ۵ ملت بیان، شمع روشن کنند و درگیری بشه و اتفاقی بیافته و خون از دماغ کسی بیاد، من دارم به شما می‌گم، مسئولیتش با شماست”.

محمودیان می‌گوید که “مسئولیت امنیت ما با نهاد امنیتی است”. بازجو می‌گوید “ما مسئولیت کاری را به‌عهده می‌گیریم که خودمون شروع کرده باشیم”.

محمودیان در بخش دیگری می‌گوید: “من امیدوارم که نهاد امنیتی و نیروی انتظامی امنیت من را به‌ عنوان یک شهروند تامین کند”.

بازجو: “به‌عنوان یک شهروند امنیت همه تامین است، اما اگر به‌واسطه این موضوع حاشیه‌ای پیش بیاد، مسئله‌ای پیش بیاد، خودم برت می‌دارم می‌برمت اوین و اونجا از خجالتت در میام، نه با این برخوردی که دیدی”.

مهدی محمودیان در ادامه تاکید می‌کند که “هیچ کار غیرقانونی نکرده و کاملا از حق قانونی خودش استفاده کرده است”.

مهدی محمودیان در ۱۹ آذر ماه و به دلیل امضای بیانیه ۷۷ نفر در اعتراض به خشونت‌‌ورزی علیه معترضان آبان‌ماه به دادسرا احضار شد و پس از بازجویی، در پی صدور قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی در پایان ساعات اداری و ناتوانی در تودیع آن بازداشت شد. وی پس از بیش از سه هفته بازداشت، سرانجام در نهم دی ماه آزاد شد.

آقای محمودیان عضو حزب اتحاد ملت است و در سال ۱۳۸۸ هم به دلیل فعالیت‌هایش در کمیته‌ای درباره تحقیق بر سر تعداد کشته‌شدگان اعتراض‌ها، پنج سال زندانی شد.

رادیوفردا: در پی انتشار خبر ورود ویروس کرونا به دو شهر سنندج و بندرعباس، که طی دو روز گذشته در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شد، مقامات انتظامی این شهرها ضمن تکذیب این خبرها، از بازداشت عوامل انتشار آن‌ها خبر دادند.

همزمان وزارت بهداشت نیز اعلام کرد هشت بیمارستان در تهران به حالت آماده‌باش درآمده است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، معاون اجتماعی پلیس فتا روز پنج‌شنبه، ۱۷ بهمن، از دستگیری فردی خبر داد که با انتشار کلیپی در فضای مجازی ادعا کرده بود یک نفر به علت بیماری کرونا در کردستان بستری شده است.

رامین پاشایی، معاون اجتماعی پلیس فتا، اتهام فرد بازداشت‌شده را «تشویش اذهان عمومی» اعلام کرد و افزود مسئولان بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی کردستان ورود ویروس کرونا به این منطقه را تکذیب کرده‌اند.

به‌‌گفته این مقام انتظامی، فرد بازداشت‌شده انگیزه خود را از انتشار این ویدئو «سرگرمی و شوخی» عنوان کرده است.

همزمان، در استان هرمزگان نیز رئیس پلیس فتای این استان از شناسایی «عامل انتشار خبر کذب ورود ویروس کرونا به بندرعباس» خبر داد و گفت: «هیچ مورد بیماری از این ویروس در استان هرمزگان مشاهده نشده است.»

به‌گفته علی‌اصغر افتخاری، رئیس پلیس فتای هرمزگان، این فرد نیز «متوجه اشتباه خود شده و اظهار ندامت و پشیمانی کرده است».

در گزارشی دیگر، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت از انجام آزمایش در مورد دو بیمار مشکوک به ابتلا به ویروس کرونا در استان زنجان خبر داد و گفت: «آزمایش مورد اول به طور قطع منفی اعلام شده، اما نتیجه نهایی آزمایش نفر دیگر طی ۲۴ ساعت آینده اعلام خواهد شد.»

به‌ گفته محمدمهدی گویا، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، این بیمار «یک زن چینی است که در یکی از بیمارستان‌های شهر زنجان بستری است».

روز گذشته، دانشجویان و دیگر ایرانیان مقیم شهر ووهان چین، که مبدأ شیوع ویروس کرونا بوده است، وارد ایران شدند و به‌‌گفته مسئولان وزارت بهداشت، «برای قرنطینه دوهفته‌ای به محل مخصوصی منتقل شدند».

علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت، روز گذشته اعلام کرد که علاوه‌بر دانشجویان ایرانی در پرواز ووهان به تهران، «۶۵ نفر عراقی، ۲۴ نفر سوری و یک نفر لبنانی» نیز حضور داشتند و «با همان پرواز به کشورهای خود منتقل شدند».

آقای رئیسی همچنین از تجهیز هشت بیمارستان در تهران به «بخش ویژه بستری بیماران مشکوک به ویروس کرونا» خبر داد و افزود که در هر استان نیز یک بیمارستان برای این موضوع در نظر گرفته شده است.

به‌گفته معاون وزیر بهداشت، «تمام بیمارستان‌ها در حالت آماده‌باش هستند و خوشبختانه هنوز مورد مثبتی از بیماری ویروس کرونا در ایران گزارش نشده است».

بنا بر آمار رسمی اعلام‌شده از سوی دولت چین، شمار مبتلایان به ویروس کرونا (کروناویروس جدید ۲۰۱۹) از ۲۸ هزار و ۲۰۰ نفر فراتر رفته‌ است.

شمار قربانیان ویروس کرونا در چین تا امروز از ۵۶۵ نفر گذشته و دو نفر نیز خارج از سرزمین اصلی چین جان خود را از دست داده‌اند.
منابع: ایرنا، ایسنا، مهر، و رادیو فردا / ر.ش

رادیوفردا: هیچ عکسی از او در رسانه‌های ایران منتشر نمی‌شود. آمریکا نیز فقط یک تصویر نه چندان با کیفیت از چهره او منتشر کرده است. حتی هیچیک از خبرگزاری‌های متعدد حکومتی و غیرحکومتی ایران نیز هنوز یک خط خبر یا یک گفت‌وگو از او منتشر نکرده‌اند. در هیچ کجا نام او را نمی‌بینید و هیچکس درباره او صحبت نمی‌کند.

اگر رسانه‌­های ایران را جستجو کنید انگار اصلاً چنین کسی وجود ندارد. در دیدارهای آیت­‌الله خامنه‌­ای رهبر جمهوری اسلامی با فرماندهان سپاه پاسداران هم ردی از او دیده نمی‌شود. تنها فرمانده سپاه پاسداران که آمریکا ۱۵ میلیون دلار برای کسب اطلاعات درباره او و شبکه تحت فرماندهی­‌اش در یمن پاداش تعیین کرده است. سرتیپ عبدالرضا شهلایی. نامی که معلوم نیست حتی واقعی باشد.

ماه گذشته، درست همان شبی که سپاه پاسداران مسئولیت سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی را پذیرفت خبر مهم دیگری در خبرگزاری رویترز منتشر شد که زیر سایه خبر­های هواپیمای اوکراینی گم شد. در آن خبر دو مقام آمریکایی به رویترز گفته بودند که در همان شبی که قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس در بغداد هدف حمله پهپادی آمریکا قرار گرفت و کشته شد حمله دیگری در یمن برای کشتن سرتیپ عبدالرضا شهلایی از فرماندهان ارشد نیروی قدس صورت گرفته ولی او از این حمله جان سالم به در برده است.

تاکنون پنتاگون درباره این عملیات سکوت کرده و مقامات ایرانی هم که بعد از کشته شدن قاسم سلیمانی رسانه‌ها را پر از خبر و گزارش و تحلیل درباره او کردند، به طور کامل درباره عبدالرضا شهلایی و اینکه مورد حمله آمریکایی‌ها قرار گرفته یا نه سکوت کرده‌اند. سپاه پاسداران نیز ترجیح می‌دهد همچنان در این باره سکوت کند.

با سکوت سپاه، رسانه‌ها و خبرگزاری‌های داخل ایران هم سکوت کرده‌اند. اما با وجود سکوت ایرانی‌ها، آمریکا می‌گوید عبدالرضا شهلایی یکی از فعال‌ترین فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران در خاورمیانه است و سال‌هاست که به طراحی عملیات برای کشتن نیروهای آمریکایی و تأمین منابع مالی برای این نوع عملیات‌ها مشغول است.

مقامات دفاعی و اطلاعاتی آمریکا می‌گویند او از افغانستان تا عراق و از سوریه تا یمن در تحرک و در حال برنامه‌ریزی و اقدام علیه نظامیان و اهداف آمریکایی است. سرتیپ شهلایی متهم است که سازمان‌دهنده اصلی حمله ۲۰ ژانویه ۲۰۰۷ ( بهمن ۱۳۸۵) در کربلا بوده که به کشته‌شدن پنج نظامی آمریکایی و زخمی شدن سه نظامی دیگر انجامیده است. در آن روز در مجموع و طی ۲۴ ساعت دست‌کم ۲۴ سرباز آمريکايی در نقاط مختلف عراق کشته شدند که شماری از آنها از سوی شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران هدف قرار گرفتند.

آمریکا می‌گوید شهلایی معاون نیروی قدس است و سازمان‌های زیادی را کنترل می‌کند که مسئول حملات به آمریکایی‌ها و متحدان آنها در سراسر جهان هستند و علاوه بر برنامه‌ریزی قتل تعداد زیادی از سربازان ائتلاف در عراق، مهمات و اسلحه گروه‌های تندرو شیعه را نیز تأمین کرده و می‌کند. او در سال ۲۰۰۸ به دلیل همین اقدامات به عنوان تروریست در فهرست سیاه آمریکا قرار گرفت.

برنامه ی پاداش برای عدالت وزارت امور خارجه تا سقف ۱۵ میلیون دلار برای دریافت اطلاعات مربوط به فعالیت های مالی،ارتباطات، و همکاران عبدالرضا شهلایی تعیین کرده است. pic.twitter.com/RPetdeMnLw

— USA darFarsi (@USAdarFarsi) December 7, 2019

در ۲۰۱۱ نیز (مهر۱۳۹۰) آمریکایی‌ها اعلام کردند که رد عبدالرضا شهلایی را در طراحی و سازماندهی ترور ناکام سفیر عربستان در آمریکا گرفته‌اند. ایران تلاش برای ترور سفیر عربستان را رد کرد اما حاضر نشد که بگوید اصولاً فردی به نام عبدالرضا شهلایی وجود دارد یا خیر چه رسد به اینکه حضور او در طرح ترور سفیر عربستان را تکذیب کند. آمریکا، اتحادیه اروپا و کانادا در همین ارتباط نام شهلایی را در فهرست تحریم‌های خود قرار دادند.

سازمان مجاهدین خلق یکی از مهم‌ترین گروه­‌های مخالف جمهوری اسلامی می‌گوید سرتیپ شهلایی در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۱) مسئولیت حمله به اردوگاه لیبرتی، محل استقرار نیروهای این سازمان در عراق را به عهده داشته است. سازمان مجاهدین خلق با انتشار تصویری از عبدالرضا شهلایی مدعی شده که او طراح اصلی این حمله بوده است.

به گفته سازمان مجاهدین خلق، عبدالرضا شهلایی ۶۱ ساله و متولد کرمانشاه در غرب ایران است. این سازمان مدعی شده که عبدالرضا شهلایی در دوران جنگ ایران و عراق از فرماندهان قرارگاه برون‌مرزی رمضان بوده و بعد از سقوط صدام حسین در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲)همراه با محمد جعفری صحرارودی (رئیس دفتر کنونی علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی) برای طراحی عملیات علیه نیروهای آمریکا و سازمان مجاهدین خلق به عراق رفته‌اند.

قرارگاه رمضان در دوران جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۳ در کرمانشاه تأسیس شد و محمدباقر ذوالقدر و محمدرضا نقدی، دو تن از سیاسی‌ترین فرماندهان سپاه در سال‌های بعد از جنگ از فرماندهان ارشد آن بودند. هدف از تأسیس قرارگاه رمضان هماهنگ کردن فعالیت­‌های نظامی ایران در درون خاک کردستان عراق و همکاری با گروه‌­های کرد عراقی مخالف صدام حسین بود.

برخی از فرماندهان کنونی نیروی قدس سپاه پاسداران در آن دوران از فرماندهان اصلی قرارگاه رمضان بودند که از جمله آنها می‌توان به سرتیپ ایرج مسجدی، سفیر کنونی ایران در عراق، اشاره کرد. ایرج مسجدی در آن سال­‌ها رئیس ستاد قرارگاه رمضان بود و به روابط گسترده‌اش با رهبران گروه­‌های کرد و عرب مخالف صدام حسین که حالا اکثر آنها از مقامات ارشد عراق هستند، مشهور است.

محمد جعفری صحرارودی، رئیس دفتر علی لاریجانی، نیز از فرماندهان شناخته شده و مشهور قرارگاه رمضان است که حوزه اصلی فعالیت او نظارت بر همکاری‌های نظامی ایران با پیشمرگه­های تحت فرماندهی مسعود بارزانی و جلال طالبانی دو رهبر اصلی کردهای عراق بود. او در جریان ترور عبدالرحمان قاسملو، دبیرکل حزب دمکرات کردستان در وین در سال ۱۳۶۸، طرف مذاکره قاسملو بود و کردها او را طراح این ترور متهم می‌دانند.

با وجود چنین اطلاعاتی درباره فرماندهان قرارگاه رمضان، هیچ سابقه‌ای از عبدالرضا شهلایی در قرارگاه رمضان منتشر و علنی نشده است. در هیچیک از مراکز مطالعاتی جنگ ایران و عراق که تا حالا هزاران سند، مقاله، فیلم و کتاب درباره جنگ ایران و عراق و فرماندهان حاضر در جنگ منتشر کرده‌اند، اثری از نام و عنوان و سمت عبدالرضا شهلایی به چشم نمی‌خورد. در خاطرات فرماندهان جنگ و مطالب منتشر شده درباره عملیات‌های دوران جنگ و اشاراتی که به تمامی یگان‌های مختلف ۵۷ گانه سپاه در جنگ می‌شود، ردی از عبدالرضا شهلایی به چشم نمی‌خورد.

بخشی از سخنان برایان هوک، نماینده ی ویژه ی وزارت امور خارجه ی آمریکا در امور ایران:
پاداش وزارت خارجه در ازای دریافت اطلاعات پیرامون شهلایی (بخش اول) pic.twitter.com/qJ63CzOubg

— USA darFarsi (@USAdarFarsi) December 9, 2019

برایان هوک، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در سپتامبر ۲۰۱۹ (شهریور ۱۳۹۸) اعلام کرد، واشینگتن ۱۵ میلیون دلار برای ارائه اطلاعات درباره شهلایی و شبکه تحت فرمانش جایزه تعیین کرده است و در دسامبر ۲۰۱۹ (آذرماه امسال) نیز بار دیگر بر این موضوع تأکید کرده است.

شواهد و قرائن نشان می‌دهد که عبدالرضا شهلایی دست‌کم از زمان تصرف صنعا به دست شبه‌نظامیان حوثی در ابتدای سال ۲۰۱۵ (زمستان ۱۳۹۳) مسئول پرونده یمن در نیروی قدس سپاه پاسداران بوده است.

حتی به نظر می رسد مسئولیت او فراتر از یمن بوده و نوعی بازیگر آزاد نیروی قدس در سرتاسر فضای خاورمیانه و آسیای مرکزی باشد. با وجود این جمهوری اسلامی حتی نسبت به خبر حمله آمریکا برای کشتن او هم سکوت کرده است. سکوتی که ۳۰ سال است درباره یکی از مرموزترین فرماندهان سپاه پاسداران ادامه دارد.

بی‌بی‌سی:  گاهی نهاد قدرت، هزینه ناهمسویی با یک روایت جعلی را به میزانی بالا می برد که بخش مهمی از فعالان عرصه عمومی، جرات ناهمسویی با این روایت را از دست می دهند. رویه ای که می توان آن را “جعل بالرعب” نامیدانتشار فایل صوتی مکالمات برج مراقبت فرودگاه تهران با خلبان یک پرواز خط هوایی آسمان، که از مطلع شدن برج مراقبت از شلیک موشک به هواپیمای اوکراینی حکایت داشت، بخشی جدید از روایت‌های رسمی در مورد این واقعه را زیرسوال برد.

دستگاه های حکومتی ایران، در پی سه روز فشار برای تثبیت یک روایت جعلی، و تنها پس از پی‌گیری کشورهای دیگری که اتباع آنها کشته شده بودند، به سقوط هواپیما بر اثر شلیک موشک اعتراف کردند. اما همین دستگاه ها، علت نادرستی روایت اولیه خود را اطلاع دیرهنگام از اصابت موشک دانستند که با انتشار فایل صوتی جدید، این ادعا به طور مستند زیر سوال رفت.

مهمتر آنکه این بار هم، مانند مقطع اعتراف به ساقط شدن هواپیما با موشک، افشای ناگفته های جدید نخستین بار از سوی منابع خارجی (یک خبرگزاری اوکراینی) صورت گرفت و نه مقام ها یا رسانه های رسمی ایران.

در واکنش به افشاگری اخیر، مدیرکل سوانح سازمان هواپیمایی کشوری گفت فایل افشا شده از مجموعه اسنادی بوده که در اختیار اوکراینی‌ها قرار گرفته و تهدید کرد که دیگر “هیچ سندی” به آنها داده نخواهد شد. ظاهرا ترجمه اش می شد اینکه مقام های ایرانی، می خواسته اند ماجرای اطلاع برج مراقبت از علت سقوط هواپیما را تا اطلاع ثانوی پنهان نگه دارند.

چنین واکنشی به افشای اطلاعات جدید در مورد ساقط شدن هواپیمای اوکراینی، طبیعتا این سوال را در سطح افکار عمومی برجسته کرد که چه اطمینانی وجود دارد که آنچه تا این لحظه افشا شده، آمیخته با اطلاعات غلط نباشد؟

به بیان دیگر، اگر رویه مقام های رسمی آن باشد که تا وقتی نهادهای غیرایرانی اطلاعات جدیدی را افشا نکنند حقیقت را پهنان نگه دارند، از کجا معلوم که در مورد هواپیمای اوکراینی ناگفته های دیگری باقی نمانده باشد؟

بیشتر بخوانید:

از نصر بالرعب تا جعل بالرعب

فارغ از هر برداشتی از ماجرای ساقط شدن هواپیمای اوکراینی، ظاهرا اختلاف نظر چندانی وجود ندارد که این فاجعه، با تلفات سه رقمی آن، به نقطه عطفی در تاریخچه “جعل روایت” در جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد.

پنهان کردن اطلاعات حساس یا انتشار ادعاهای جعلی، البته به خودیِ خود پدیده جدید یا غیرمنتظره ای در ایران محسوب نمی شود. ولی این پنهانکاری، به طور معمول وقتی پای سپاه پاسداران در میان بوده ابعادی استثنایی داشته و متناسب با آن، هزینه های زیر سوال بردن سپاه نیز، احتمالا تنها با مخالفت با شخص رهبر قابل مقایسه بوده است.

نتیجه، ایجاد شرایطی بوده که در آن، ایجاد تردید در طیف وسیعی از موضوعات، از عملکرد اطلاعاتی نظامیان در کشور و حضور منطقه ای آنها گرفته تا فعالیت های اقتصادی فرماندهان و روایت هایشان از تاریخ جنگ، افراد را در معرض اتهام “خیانت” قرار داده است.

لازم به یادآوری نیست که ساقط شدن هواپیمای اوکراینی در زمانی صورت گرفت که فضای حکومت بر تقدیر از حمله موشکی سپاه به پایگاه های آمریکا در عراق تمرکز داشت و گویی همین فضا، حتی جرات اشاره رسانه های رسمی به نقش احتمالی نظامیان در سقوط هواپیمای مسافربری را از بین برده بود.

بسیاری از آنها در این مسیر، عملا نه تنها کوچک‌ترین دغدغه ای برای کشف واقعیت ماجرا نشان ندادند، که همسو با منتسبان سپاه، در متهم کردن کسانی که در روایت رسمی شک داشتند سنگ تمام گذاشتند.

شرایط توصیف شده، یک مطالعه موردی آموزنده از سازوکاری بود که مطابق آن، روایتِ صاحبان افکار عمومی از وقایع حساس، در فضای “رعب” شکل می گیرد.

در این فضا نهاد قدرت، هزینه مخالفت با یک روایت جعلی را به میزانی بالا می برد که بخش مهمی از فعالان عرصه عمومی، جرات ناهمسویی با این روایت را از دست می دهند.

رویه ای که می توان با وام گرفتن عبارت آشنای “نصر بالرعب” -به عنوان روشی برای پیروزی بر دشمنان حکومت با ترساندن آنها- آن را “جعل بالرعب” نامید.

بیشتر بخوانید:

انتخاب عامدانه نظام؟

“جعل بالرّعب” فرایندی مستمر است؛ به این معنی که حتی افشای یک فضاسازی مشخص، جلوی فضاسازی های بعدی را نمی‌گیرد.

مثلا حتی بعد از افشای کشته شدن ۱۷۶ نفر بر اثر شلیک موشک زمین به هوای سپاه، مساله اصلی حامیان این نیرو به “تقدیر” از فرمانده نیروی هوا-فضای سپاه تبدیل شد. عجیب آنکه میزان این تقدیر، حتی بیشتر از فردای حمله همین نیرو به پایگاه های آمریکا در عراق بود.

درادامه این وضعیت بود که در فضای رسمی، بیشترین انتقادات در موضوع هواپیمای اوکراینی، متوجه اهدافی غیر از فرماندهان ارشد سپاه -و طبیعتا غیر از فرمانده کل قوا- شد. در حالی که به نظر می رسد پنهان‌کاری حکومت، بیش از هرچیز برای “تحت الشعاع قرار نگرفتن” عملیات برون‌مرزی همین فرماندهان صورت گرفته بود.

تعجبی نداشته که در فضای موجود، علی رغم تمام افشاگری های صورت گرفته بر سر ماجرای ساقط شدن هواپیما، مهمترین سوالات در مورد مسئولیت این فاجعه، بازتاب ناچیزی در رسانه های رسمی داشته یا اساسا مطرح نشده است.

سوالاتی در این حد که آیا متوقف نشدن پروازهای مسافری، “انتخاب عامدانه نظام” در روز حمله موشکی سپاه بوده است؟ و اینکه کدام مقام های حکومتی پیش از حادثه تصمیم گرفته بودند که علی رغم عملیات سپاه، پرواز هواپیماهای مسافربری متوقف نشود؟

در مقابل اما در روزهای اخیر، بخش مهمی از توجه رسانه ها به موضوع سقوط هواپیمای اوکراینی، محدود به تناقض گویی مقاماتی از جنس “مدیرکل سوانح سازمان هواپیمایی کشوری” مانده است.

مقام هایی که البته برای حفظ صندلی خود، یا در هراس از رد نکردن خط قرمزهای نظام، حرف های ضد و نقیض می زنند و سوژه رسانه ها می شوند.

اما در نهایت، مجریان -آماتور- تصمیم هایی هستند که مسئولان ارشد حکومت می گیرند.

آلترناتیو مطالعات ترجمه:
مقالات بررسی‌شده در کتاب‌های زیر به‌چاپ رسیده‌اند:

۱. «نام‌های سیاست» گزینش و ویرایش : مراد فرهادپور، بارانه عمادیان، آرش ویسی؛ نشر بیدگل.

۲. «ترور و تفکر» تری ایگلتون، نوآم چامسکی، ژاک دریدا، هانا آرنت، یورگن هابرماس. مترجمان: نادر فتوره‌چی، امیرهوشنگ افتخاری‌راد؛ نشر چشمه.

از مقدمه:

نگاهی به ترجمه‌های نادر فتوره‌چی از چند جهت می‌تواند سرنخی را از وضعیت تألیف، ترجمه و نحوه‌ی پژوهش پیرامون متون نظری و فلسفی در ایران به دست بدهد. چنین بررسی‌ای، نخست از لحاظ اینکه می‌کوشد عیار واقعی فهم و دانش تئوریک شخص فتوره‌چی را به‌عنوان فردی که ادعای تسلط بر پاره‌ای از مباحث و حوزه‌های فلسفه و ادبیات را دارد، روشن کند، دارای اهمیت است. فرض من این است که فتوره‌چی به‌عنوان شخصی که با تعیین خط‌مشی مطالعاتی برای جمع کثیری از مخاطبان خود، از لزوم خوانش هم‌زمان «مارکس و فروید»، «خوانش لاکان»، «خوانش دیالکتیک روشنگری»، «خوانش والتر بنیامین»، «خوانش گرامشی» و بسیاری دیگر خوانش‌های دیگر سخن می‌گوید، به‌طریق‌اولی، خود در فهم و درک ایده‌های این نویسندگان و آثار و متعاقباً ترجمه‌ی صحیح آن‌ها، عملکرد قابل‌قبولی داشته‌ است. این انتظار از فردی که داعیه‌ی شرح، تبیین، توضیح، نقد، معرفی و تفسیر بخش مهمی از متفکران غرب را برای جامعه‌ی ایران دارد، نمی‌تواند گزاف تلقی شود.

بررسی جامعه‌شناختی این پدیده که چرا و چگونه فردی که مطلقاً هیچ درک و سوادی در زبان انگلیسی ندارد موفق می‌شود آثاری از مهم‌ترین متفکران غرب را آن‌هم در مجموعه مقالاتی با دیگر همتایانش در حلقه‌ی رخداد و تز ۱۱م چاپ بکند؛ خارج از حیطه‌ی این نوشته است. بااین‌حال، می‌توان به گفتن این نکته اکتفا کرد که «تز ترجمه-تفکر» که روزگاری بنا بود روشنگر شکاف‌ها و رخنه‌های موجود در وضعیت جامعه‌ی ایرانی شده و به قول خود فرهادپور «به وسیع‌ترین معنای کلمه، یگانه شکل حقیقی تفکر برای ما باشد»، در مسخی عجیب بدل به سودای خام کسب مونوپولی در عرصه‌ی ترجمه‌‌ی متون نظری به‌واسطه‌ی مطرح کردن چند نام خاص محدود شد که یکی از عجیب‌ترین تحفه‌های آن نیز همین نادر فتوره‌چی است. انکار نمی‌توان کرد که در نبود کمک و یاری اصحاب مراد فرهادپور، افرادی چون نادر فتوره‌چی حتی در بازار ترجمه‌‌ی متون عمومی نیز نمی‌توانستند خودی نشان دهند، چه برسد به این‌که سر از وادی ترجمه‌ی متون فلسفی و سیاسی دربیاورند.

در وهله‌ی سوم، پدیده‌ای را خواهیم ‌دید که کلیت آن حاکی از بی‌ارزش‌ بودن و بضاعت اندک برخی از مقالات به‌اصطلاح «علمی-پژوهشی» نوشته‌شده توسط اساتید و دانشجویان دانشگاه‌های ایران است. در این بخش نگاهی انداخته‌ام به مقاله‌ا‌ی با عنوان « ﺗﺮور و ﺗﻔﮑﺮ؛ از ﻫﺎﺑﺮﻣﺎس و ﭼﺎﻣﺴﮑﯽ ﺗﺎ درﯾﺪا (نقدی شکلی و محتوایی بر کتاب ترور و تفکر)» که توسط فردی به نام مجید حسینی، استاد هیئت‌علمی دانشگاه تهران و یک دانشجوی دکتری نوشته‌شده است. نویسندگان در این مقاله سعی داشته‌اند کتاب «ترور و تفکر» فتوره‌چی و درواقع دیدگاه‌های چامسکی، آرنت و سانتاگ را در باب مشروعیت به‌کارگیری خشونت در مبارزه‌ی سیاسی نقد کنند؛ غافل از این‌که تک‌تک جملات و پاراگراف‌هایی که با استناد به آن‌ها متفکران مذکور را زیر سؤال برده‌اند، نه گفته‌های خود آن‌ها، که درواقع ترجمه‌های صد درصد اشتباه و کاملاً برعکس فتوره‌چی بوده است. در این مقاله، استاد و دانشجوی ما دست‌به‌دست هم چامسکی را به حمایت از خشونت و ترور متهم می‌کنند و با استناد به یاوه‌های فتوره‌چی عمق اشتباهات چامسکی را به رخ خوانندگان می‌کشند. این نمونه می‌تواند به‌منزله‌ی یک هشدار برای تمامی کسانی که در پژوهش‌های خود به ترجمه‌های دیگران استناد می‌کنند، عمل کند تا درروند نگارش یک تحقیق علمی، هرگز تطبیق متون مورد ارجاع ترجمه‌شده را با متن اصلی فراموش نکنند.

مهرداد رحیمی مقدم

رادیوفردا: رسانه‌های اسرائیل روز دوشنبه ۱۴ بهمن گزارش‌هایی را درباره پیشنهاد سلطان قابوس، رهبر درگذشته عمان، برای انجام مذاکرات مخفیانه بین ایران و اسرائیل و مخالفت بنیامین نتانیاهو با آن را منتشر کردند.

بر اساس این گزارش‌ها، رئیس وقت و شماری از مقامات ارشد موساد این پیشنهاد را قابل تامل دانسته و خواهان بررسی آن بودند اما بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با تکیه به مخالفت جدی یاکوو عامی‌درور، مشاور وقت امنیت ملی خود، آن را رد کرد.

به گزارش شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل، پیشنهاد انجام مذاکرات مخفیانه بین ایران و اسرائیل با میانجی‌گری سلطان قابوس، پس از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری قوت گرفت و برخی او را چهره‌ای میانه‌رو می‌دانستند.

بر اساس این گزارش‌، مذاکرات محرمانه بین اسرائیل و ایران، قرار بود مرحله دوم از گفت‌وگوهای مخفی باشد که ایران و آمریکا با میانجی‌گری سلطان قابوس در مسقط، پایتخت عمان، برگزار می‌کردند.

در اوائل سال ۲۰۱۳ میلادی، اسرائیل پی برد که ایران و آمریکا بدون آگاه کردن بنیامین نتانیاهو، در حال انجام مذاکرات محرمانه در مسقط هستند.

یاکوو عامی‌درور، مشاور امنیت ملی وقت اسرائیل، در این زمینه به شبکه ۱۳ گفت: «از اینکه آمریکایی‌ها کمابیش سر ما کلاه گذاشته بودند، مایوس شدم و این را نیز به خود آنها گفتم».

از سال ۲۰۱۱ میلادی باراک اوباما رئیس‌جمهوری وقت آمریکا و مجموعه دستگاه دیپلماسی و نیروهای مسلح ایالات متحده سخت نگران بودند که اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کند و پای آمریکا را نیز به این جنگ بکشاند.

بنیامین نتانیاهو و اهود باراک، وزیر دفاع، آن سال نه تنها بارها از احتمال حمله قریب‌الوقوع به ایران سخن به میان آوردند، بلکه به گونه‌ای رفتار کردند که آمریکا را نسبت به حمله اسرائیل به ایران و عواقب گسترده آن در منطقه و جهان بیمناک کرد.

به گفته چهار مقام ارشد پیشین اسرائیلیی، بنیامین نتانیاهو از سال ۲۰۰۹ که دوباره نخست‌وزیر شد، مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم از سوی موساد با ایران را بدون کسب اجازه از خود او، ممنوع کرد اما مقامات اسرائیلی به او گفتند که چنین فرمانی از سوی هیچ کشور دیگری در جهان سابقه ندارد.

تامیر پاردو، رئیس وقت موساد، پیشنهاد «حساس و محرمانه» از سوی سلطان عمان را به او ارائه و تاکید کرد که عمان یک منبع مورد وثوق است.

بر اساس این گزارش، تامیر پاردو به نتانیاهو گفت که در مذاکرات مخفی با ایران می‌توان به نتایج خوبی برای کاهش تنش بین دو کشور رسید.

سلطان قابوس گفته بود که انجام مذاکرات مخفی بین اسرائیل و ایران به موازات مذاکرات محرمانه آمریکا و ایران، می‌تواند کاملا مفید باشد.

با این حال یاکوو عامی‌درور، مشاور وقت امنیت ملی نتانیاهو، معتقد بود که عمانی‌ها می‌خواهند در هر چیزی دخالت کنند و خود را عاملی موثر می‌دانند اما ما باید بسنجیم که آیا این پیشنهاد به سود اسرائیل هست یا نه.

در مقابل، تامیر پاردو و گروهی از مقامات موساد معتقد بودند که پیشنهاد عمان باید دست‌کم مورد بررسی قرار گیرد. اما عامی‌درور قاطعانه با این نظر مخالفت کرد و گفت پیشنهاد عمان تنها برای این است که می‌خواهند بر مذاکرات مخفی آمریکا و ایران سرپوش بگذارند.

بنیامین نتانیاهو در نهایت از نظر عامی‌درور حمایت کرد.

به گزارش شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل، پیش از افشا شدن این موضوع در روزهای گذشته تنها شمار معدودی از مقامات ارشد اسرائیلی از آن آگاه بودند.

مشاور پیشین امنیت ملی اسرائیل این هفته گفت که هنوز به دیدگاه سابق خود پایبند است و موضع موساد اشتباه بود زیرا تا زمانی که جمهوری اسلامی از نابودی اسرائیل دم می‌زند، نباید با آنها مذاکره کرد.

در گزارش رسانه‌های اسرائیل پاسخی برای این پرسش نمی‌یابیم که آیا اساسا دولت حسن روحانی یا رهبری ایران از پیشنهاد عمان آگاه بودند یا سلطان قابوس کسب موافقت بنیامین نتانیاهو را اساس حرکت بعدی خود در مطرح کردن این پیشنهاد با ایران قرار داده بود.

بنیامین نتانیاهو هرگز با مذاکرات قدرت‌های جهانی با ایران کنار نیامد و برای بر هم زدن این گفت‌وگوها حتی به بهای ناخشنود کردن عمیق باراک اوباما، در کنگره آمریکا سخنرانی کرد.

در پی دستیابی به برجام در تیرماه سال ۹۴، نخست‌وزیر اسرائیل همچنان علیه آن موضع گرفت. بعد از خروج آمریکا از برجام بنیامین نتانیاهو نیز «متقاعد کردن» دونالد ترامپ به لغو برجام را به مناسبات نزدیکش با او نسبت داد.

در ژانویه ۲۰۱۹ میلادی پذیرایی بسیار گرم سلطان قابوس در کاخ مسقط از بنیامین نتانیاهو و یوسی کوهن، رئیس موساد، برخی‌ را که از قضایای پشت‌پرده‌ در روابط دو کشور آگاه نبودند غافلگیر کرد اما به گزارش رسانه‌های اسرائیل، دولت‌های اسرائیل و عمان پیش از آن نیز به مدت پنج دهه روابط محرمانه داشته و عمان ثابت کرده که می‌تواند یک میانجی «قابل اعتماد و مفید» باشد.