اخبار

دویچه‌وله: خویشتن‌داری شورای امنیت در قبال خروج یکطرفه آمریکا از توافق هسته‌ای بدون دلیل نیست؛ زیرا سکوت می‌تواند از بدتر شدن وضع پیشگیری کند. این موضوع به تبصره‌‌‌‌‌هایی در صفحه چهارم قطعنامه ۲۲۳۱ مربوط می‌شود.

وقتی اوقات صدراعظم آلمان تلخ باشد، یک نشست کاتولیکی فرصت خوبی می‌شود تا او، به بیان نظراتش از جمله درباره خروج یکجانبه آمریکا از برجام بپردازد. آنگلا مرکل روز جمعه ۱۱ مه در مونستر گفت: «به عقیده من درست نیست توافقی که در شورای امنیت تصویب شده‌، به صورت یک طرفه ملغی اعلام شود.»

مرکل ادامه داد که تصمیم ترامپ اعتماد به نظم بین‌الملی را مخدوش می‌کند. او گفت این خبر خوبی برای جهان نیست که هر کس هر کاری دلش خواست بکند.

اما خبر بد را جهان شنیده است. آمریکا از برجام بیرون رفته و توافق را یکطرفه فسخ کرده است. توافقی که امضای هفت کشور را پای خود داشت.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵ شورای امنیت به عنوان تعیین‌کننده ترین نهاد سازمان ملل با اکثریت مطلق ۱۵ عضو خود، قطعنامه توافق اتمی را تصویب کرد. توافقی که پایانی بود بر مذاکرات پرفراز و نشیب دوازده ساله با ایران بر سر طرح‌های اتمی این کشور.

این که آمریکا از این توافق خارج می‌شود، نقض آشکار یک قطعنامه معتبر جهانی و نفی قوانین اجرایی است. اما چرا سازمان ملل با وجود بدیهی بودن امر، سکوت پیشه کرده است؟ هیچ نماینده‌ای در این نهاد ابراز ناخشنودی نکرده، هیچ تقاضایی برای نشست اضطراری طرح نشده، هیچ اعتراض یا بحثی شنیده نمی‌شود. چرا؟

بهتر است اقدامی نشود

فرحان حق، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، گرچه نقض یک قطعنامه و اقدام‌های بعدی را به اعضای شورای امنیت مربوط می‌داند، اما پیشنهاد می‌کند که قطعنامه توافق اتمی به دقت مطالعه شود.

در صفحه چهارم قطعنامه ۲۲۳۱ که ۱۴۴ صفحه‌ دارد، چند تبصره بسیار مهم در راستای بازگشت قطعنامه‌های پیشین گنجانده شده است. مثلا چنانچه یکی از امضاکنندگان توافق اعلام کند که یکی از طرفین به تعهدات خود پایبند نبوده، شورای امنیت باید ظرف ۳۰ روز، پیش‌نویس قطعنامه جدیدی را به رای بگذارد. اگر تصویب چنین قطعنامه‌ای ناکام ماند، قطعنامه‌های تحریمی پیشین علیه ایران دوباره به جریان خواهند افتاد؛ مگر شورای امنیت به گونه دیگری تصمیم بگیرد.

اما شورای امنیت چه تصمیمی می‌تواند بگیرد؟

سکوت خشمگینانه

فرانسه، بریتانیا، روسیه، چین، آلمان و ایران سکوت کرده‌اند و نمی‌خواهند برای اعتراض و شکایت به نیویورک بروند. سکوتی که به نظر می‌رسد به قصد پیشگیری از پیامدهای بعدی است.

چنانچه ایران، روسیه، چین، فرانسه یا بریتانیا بخواهند نقض توافق اتمی از سوی آمریکا را در شورای امنیت محکوم کنند، با وتوی واشنگتن روبرو خواهند شد. باز به خاطر وتوی آمریکا، هیچ قطعنامه جدیدی هم در کار نخواهد بود و حتی خطر این وجود دارد که تحریم‌های جدیدتری وضع شوند.

طنز ماجرا

آمریکا می‌توانست بحث عدم پایبندی ایران به قطعنامه ۲۲۳۱ را به شورای امنیت بکشاند اما یک دلیل بسیار ساده برای ممکن نبودن چنین تصوری وجود دارد. کافی است به یاد آورده شود که جان بولتون، مشاور امنیت ملی آمریکا مختصر و مفید گفت ما دیگر طرف قرارداد نیستیم!

در تشریح وضعیت می‌توان گفت رفتار ۶ امضاکننده دیگر برجام، یک نرمش دیپلماتیک و طنزی تاریخی است. سکوت شورای امنیت این بار می‌تواند استثنائا از بدتر شدن اوضاع جلوگیری کند.

ایران وایر: در حال حاضر، تنها چهره ارشدی که از میان اعضای تیم هسته ای در ایران مانده و کماکان در متن بازی قرار دارد، عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیرخارجه ایران است

سه روز پیش در کشاکش گمانه زنی ها درباره حمله آمریکا به سوریه، دو تصویر توجه بسیاری از کاربران فضای مجازی را به خود جلب کرد؛ علی اکبر ولایتی در غوطه شرقی در حال رجزخوانی علیه غرب بود و محمدجواد ظریف در همایش تجاری مشترک ایران و اروگوئه در مونته ویدئو پایتخت این کشور در حال سخنرانی بود. جلسات متعدد ظریف در اروگوئه در حالی در جریان بود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و برخی اعضای کابینه اش سفرهای دیپلماتیک خود را لغو کرده بودند تا به مسئله سوریه بپردازند.

علاوه بر این، الکساندر لاورنتیف، نماینده ویژه پوتین در امور سوریه پیش از حمله آمریکا، انگلستان و فرانسه به سوریه، در سفری اعلام نشده و غیرمنتظره به تهران رفت و با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفتگو کرد. شمخانی پس از این دیدار، به جلسه هیات دولت رفت و با حسن روحانی، رئيس جمهور ایران دیدار کرد. در هنگام ورود او به پاستور، مجید تخت روانچی، معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور همراهش بود. مجید تخت روانچی، عضو تیم مذاکره کننده هسته ای ایران که از چهره های کلیدی وزارت خارجه دوران ظریف بود، از شهریور۹۲ تا آبان ۹۶ معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه بود. او همچنین مسئول اصلی گفتگوهای ایران و اتحادیه اروپا بود که «گفتگوهای سطح بالا» نام گرفته بود. این گفتگوها که اهدافی مانند گفتگوهای حقوق بشری بین ایران و اتحادیه اروپا و تاسیس دفتر اتحادیه اروپا در تهران را دنبال می کرد، در عمل به جایی نرسید، چون اساسا نگاه کلان دیپلماسی پس از برجام، نگاه به اتحادیه اروپا نبود، نگاه غالب و مورد حمایت رهبر جمهوری اسلامی، همکاری با چین و روسیه بود.

مشکلات تخت روانچی اما فقط این راهبردهای کلان نبود. همسر او خواهر سیروس ناصری بود، فعال اقتصادی، دیپلمات و عضو تیم هسته ای ایران در دولت خاتمی. سیروس ناصری تا پیش از برجام در ایران ساکن بود و به تفسیر مشغول ولی اندکی پس از برجام زمزمه ها درباره او شروع شد، متهم به جاسوسی شد، حکم جلب برایش صادر شد، از ایران رفت و فعلا هم امکان بازگشت ندارد. جواد کریمی قدوسی، نماینده مجلس ایران ۱۰شهریور۹۶ ادعا کرد: « ناصری هفته ای یک بار از لندن به تهران می آمد و آقایان چهار میلیون تومان پول بلیط هواپیمای وی را پرداخت می کرد. حق ایاب و ذهاب و حق مشاوره هم می گرفت و بر می گشت به لندن.» زمستان۹۵ هم «علیرضا زاکانی»، نماینده مجلس نهم اشاره کرده بود سیروس ناصری به همراه حسین فریدون، برادر حسن روحانی، گروهی اقتصادی تشکیل داده و درباره تقسیم منابع و منافع پس از برجام به صورت هفتگی تصمیم گیری می کنند. سیروس ناصری در نشست های پس از برجام، همراه با «عبدالرسول دری اصفهانی»، عضو کمیته اجرای «برجام» شرکت می کرد. دری اصفهانی پس از توافق هسته ای، ۱۹ بهمن ۹۴ از حسن روحانی، رییس جمهوری ایران نشان درجه۲ خدمت و ۵۰ سکه بهار آزادی دریافت کرد ولی مهرماه ۹۶ حکم ۵سال زندان دریافت کرد و اعلام شد که جاسوس هسته ای بوده است. دادگاه او غیرعلنی بود، وزارت اطلاعات و مقام های وزارت خارجه اعلام کردند جاسوس نبوده ولی برنامه این بود که جاسوس اعلام شود.

در کنار پرونده دری اصفهانی، دو نام دیگر هم مطرح بود. محمد نهاوندیان، رئيس دفتر سابق حسن روحانی که از کلیدی ترین مهره های دوران پس از برجام بود و بسیاری از کنفرانس های اقتصادی تحت هدایت او برگزار می شد. او نقشش در معرفی دری اصفهانی را تکذیب کرد ولی ۲۹مرداد۹۶ سید جواد ابطحی، نماینده مجلس از محمد نهاوندیان پرسید: « آقای نهاوندیان باید پاسخ دهد دری اصفهانی را چه کسی با هزینه بیت المال هر چند وقت یک بار از لندن به تهران می آورد؟»

بروز چنین حاشیه هایی بود که هم نهاوندیان را در دولت دوم حسن روحانی به حاشیه برد و هم مجید تخت روانچی را. تخت روانچی، حدفاصل زمستان۹۲ تا بهار۹۳ هم درگیر یک ماجرای دیگر بود، همراه با بر محمدجواد ظریف، عباس عراقچی، سیروس ناصری و حسین موسویان. گروهی موسوم به «بچه گربه پرنده» تلاش کرد ایمیل های آنها را هک کند. در گزارشی که دی ماه۹۶ توسط «بنیاد کارنگی برای صلح بین‌الملل» منتشر شد، آمده بود که این حملات هکری از داخل ایران و از سوی گروهی هدایت می شود که با سپاه پاسداران در ارتباط بوده اند.

در پرونده دری، یک نام دیگر هم شنیده می شد. کریمی قدوسی، نماینده مجلس خبر داد دری اصفهانی در دوران مذاکرات زیرمجموعه «حمید بعیدی نژاد»، عضو ارشد تیم هسته ای ایران مشغول به فعالیت بود. روزنامه وطن امروز، ۱۹مهرماه۹۶ در گزارشی نوشت: « نحوه ارتباط دری‌اصفهانی و حمید بعیدی‌نژاد … باید به دقت مورد رسیدگی قرار گیرد … مشاوره‌ها و نظرات دری‌اصفهانی درباره مسائل بانکی و مالی باید از طریق بعیدی‌نژاد وارد فرآیند اعمال در انشای برجام می‌شد … باید مشخص شود نظرات دری‌اصفهانی تا چه اندازه در ایجاد مخمصه فعلی برجام در حوزه بانکی و مالی موثر بوده است.» برای چنین ادعاهایی هیچ سندی وجود نداشت، فقط بعیدی نژاد خوش شانس بود که در دسترس نبود.

بعیدی نژاد شهریور۹۵ به عنوان سفیر ایران در لندن منصوب شد و نسبت به دیگر چهره های تیم هسته ای از حاشیه های سیاست داخلی کمتر آسیب دید. در همان ایام با بالا گرفتن بحث جاسوسی دری اصفهانی، بعیدی نژاد هدف از طرح اتهام جاسوسی دری اصفهانی را اینطور توضیح داد: «خیلی مایلند با آب و تاب دادن برخی اطلاعات ناقص و ناصحیح حکم قطعی جاسوسی برای آقای دری را هر چه سریع‌تر ثابت کنند تا این نظریه خود را اثبات کنند که دشمن در مذاکرات هسته‌ای و تیم مذاکرات هسته‌ای کشورمان نفوذ و رسوخ کرده و این منشأ و دلیل نقص‌های عمده ساختاری برجام است.» نتیجه چنین کاری هم معلوم بود؛ به زمین زدن تیم هسته ای ایران.

این پروژه دو متهم دیگر هم داشت. نفر اول مشکان مشکور بود که در مثل دری اصفهانی، نشان درجه سه خدمت از حسن روحانی دریافت کرد. او نیز متهم به جاسوسی شد. مشکور که در نشست های پس از برجام به عنوان «عضو حقوقی» تیم مذاکره کننده معرفی شد، دکترای حقوق بین الملل دارد و بر اساس ادعای کریمی قدوسی، نماینده مجلس ایران، پس از طرح اتهامات از ایران خارج شده و دستگاه های امنیتی و قضایی موفق به بازداشت او نشده اند. کریمی قدوسی همچنین از فردی ۳۵ساله به نام شعبانی به عنوان چهارمین جاسوس تیم هسته ای یاد کرده است: «وی مسئول رسانه ای و اطلاع رسانی تیم مذاکرات بود که جریان رسانه ای داخل و دیگر کشورها را هماهنگ می کرد و هم اکنون فراری است.» به نظر می رسد منظور او محمدعلی شعبانی، عضو مرکز تحقیقات استراژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در زمان مدیریت حسن روحانی است که در دوران مذاکرات هم در رسانه های غربی به نوشتن مقالاتی در دفاع از توافق هسته ای مشغول بود. علاوه بر شعبانی، حسین موسویان هم در این حوزه فعال بود. موسویان نیز در دولت خاتمی عضو تیم مذاکره کننده ای هسته ای بود ولی مدتی بعد به اتهام جاسوسی بازداشت شد. او در طول مذاکرات و پس از برجام یکی از چهره های کلیدی نزدیک به تیم هسته ای ایران محسوب می شد ولی حضورش در تهران همواره با توجه و انتقاد رسانه های اصولگرا همراه بود. به گفته یک منبع آگاه، او با پادرمیانی علی لاریجانی، رئيس مجلس ایران از بازداشت رهایی یافته است. دیگر چهره ای که عضو تیم مذاکره کننده ای هسته ای نبود ولی حضورش در طول مذاکرات به شدت مورد توجه رسانه ها قرار گرفت، حسین فریدون بود که اکنون با یک پرونده فساد بزرگ مواجه است و به حاشیه سیاست پرتاب شده است.

در حال حاضر، تنها چهره ارشدی که از میان اعضای تیم هسته ای در ایران مانده و کماکان در متن بازی قرار دارد، عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیرخارجه ایران است و اگرچه ماموریت اصلی اش در دوران پسابرجام باید اجرایی کردن برجام و حل مشکلات باقیمانده از تحریم ها می شد ولی در حال حاضر به سخنگوی برجام تبدیل شده که باید به طور دائم در مجلس و رسانه ها به دفاع از برجام بپردازد و ثابت کند برجام خیانت نبوده است، به عبارتی کماکان در نقطه صفر بازی می کند. در سه سال اخیر، حتی درباره او که سابقه اش در سپاه قدس و پشتوانه قدرتمند خانواده تاجرش را به همراه دارد و موقعیت بسیار قدرتمندتری نسبت به سایر اعضای تیم هسته ای دارد، گاه به گاه شایعه شده که سفیر می شود و از ایران می رود ولی کماکان به عنوان آخرین بازمانده حضور رسانه ای خودش را حفظ کرده است. عراقچی که مهره امین تیم هسته ای در نزد اصولگرایان محسوب می شود، در ماه های اخیر سعی کرده با تغییر هرچه بیشتر ادبیات خود، حاشیه امن سیاسی را بالا ببرد. او در تازه ترین گفتگویش که با باشگاه خبرنگاران جوان انجام شده، با تمجیدهای کم سابقه از آیت الله خامنه ایِ، رهبر جمهوری اسلامی، گفته دست قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس را می بوسد. علی اکبر صالحی و محمدجواد ظریف هم چنین راهی را رفته اند، منتها با احتیاط، ظرافت و پنهان کاری بیشتر.

این دست بوسی ها چه اختیاری باشد، چه اجباری، روایت گر یک واقعیت بزرگ تر است؛ تیم هسته ای ایران که پیچیده ترین مذاکرات پس از انقلاب۵۷ را انجام داد، در طول سه سال گذشته، به متهمان ردیف اول تبدیل شده اند، نقش مهمی در دیپلماسی ندارند، در زندان هستند یا فراری یا به حاشیه پرت شده.

انبوه اتهاماتی که بیشتر از طرف رسانه ها و نمایندگان نزدیک به سپاه علیه این تیم مطرح شده، اثبات نشده اند ولی آنها نیازی به اثبات شان نمی بینند، چون به هدف شان رسیده اند. این همان چیزی است که آیت الله خامنه ای و سپاه می خواهند باشد، فروپاشی دیپلماسی.

رادیوفردا: مدیر بخش فروش شرکت هواپیماسازی ایرباس پیش‌بینی کرده هواپیماهایی که ایران پس از حصول توافق هسته‌ای آنها را سفارش داده است، تحویل خواهند شد ولی انتقال آنها ممکن است دیر‌تر از زمان برنامه‌ریزی شده صورت بگیرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که از منتقدان جدی توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی در تیرماه سال ۱۳۹۴ است روز جمعه گذشته از متحدان اروپایی ایالات متحده خواست تا برای اصلاح «ایرادهای فاجعه‌بار» برجام کمک کنند یا اینکه واشینگتن از این توافق خارج خواهد شد.

شرکت‌های هواپیمایی ایرباس و رقیب آمریکایی آن، بوئینگ، موافقت کرده‌اند که ۱۸۰ فروند هواپیمای تجاری به ایران بفروشند تا تهران بتواند ناوگان فرسوده خود را بازسازی کند، ولی فروش این هواپیما‌ها منوط به ادامه حمایت ایالات متحده از برجام است چون قطعاتی از این هواپیما‌ها ساخت آمریکا هستند.

جان لی، مدیر بخش فروش ایرباس، روز دوشنبه ۲۵ دی‌ماه به خبرگزاری رویترز گفته است: «به نظرم آن قرارداد‌ها اجرایی خواهند شد، ولی ممکن است سر موعد زمانی اتفاق نیفتد».

ایرباس با شرکت هواپیمایی دولتی ایران، ایران‌ایر، توافق کرده که یکصد فروند هواپیما به این شرکت بفروشد.

آقای لی افزود: «ما ناچاریم که مسئله تأمین مالی (فروش هواپیما‌ها) را حل کنیم؛ آنها (ایرانی‌ها) باید پیش پرداخت‌ها را در نظر بگیرند».

ایران‌ایر تاکنون سه فروند هواپیمای ایرباس و چند فروند دیگر که ساخت شرکت ایتالیایی- فرانسوی «ای‌تی‌آر» است را تحویل گرفته است.

بانکداران غربی می‌گویند که تجارت بیشتر با ایران به خاطر احتیاط مؤسسات مالی غربی متوقف مانده، چرا که آنها نگرانند توافق اتمی با ایران به بن‌بست برسد.

سفارش ۱۰۰ فروند هواپیما از سوی ایران باعث شد که ایرباس گوی فروش هواپیما را از رقیب خود بوئینگ در سال ۲۰۱۶ برباید. ایرباس در سال ۲۰۱۷ بار دیگر در این زمینه از بوئینگ پیشی گرفت.

ایرباس توانسته که مجوز فروش یکسری از هواپیما‌ها را از وزارت خزانه‌داری آمریکا دریافت کند که اعتبار آنها اوایل دهه آینده منقضی خواهد شد. این وضعیت بدان معنی است که اگر قرار باشد هواپیما‌ها با تأخیر به ایران تحویل داده شوند، باید مجوزهای صادره که تا سال ۲۰۲۰ اعتبار دارند تمدید شوند.

اگر این مجوز‌ها تمدید نشوند تعداد هواپیماهای تحویلی به ایران کاهش خواهد داشت.

روز ۱۸ دی ماه، اصغر فخریه کاشان، قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی ایران، درباره سرنوشت قراردادهای هواپیمایی در صورت خروج آمریکا از برجام به خبرگزاری ایلنا گفته بود که هر تصمیم جدید دولت آمریکا درباره این قرارداد‌ها «عطف به ماسبق نمی‌شود» و «نمی‌تواند مجوزهایی را که صادر شده است تحت تأثیر قرار دهد».

مدیر فروش ایرباس که قرار است ماه آینده بازنشسته شود، اشاره کرده که بدون دریافت پیش‌پرداخت از ایران، این شرکت درباره ساخت هواپیما‌ها برای تهران احتیاط به خرج خواهد داد.

منابع هواپیمایی می‌گویند که شرکت بوئینگ نیز برای ساخت هواپیماهای سفارشی ایران دست نگه داشته است تا ایران پیش پرداخت‌ها را انجام دهد.

آقای لی می‌گوید: «هواپیما‌ها وقتی در خط تولید قرار می‌گیرند که شما پیش‌پرداخت گرفته باشید، لذا ما احتمالاً این روند را آهسته‌تر از آنچه فکر می‌کردیم دنبال خواهیم کرد، ولی به نظرم این کار انجام خواهد شد».

شرکت بوئینگ نیز قرارداد فروش ۸۰ فروند هواپیمای تجاری با ایران‌ایر امضاء کرده و تعهد داده که ۳۰ فروند هواپیما هم به شرکت آسمان بفروشد.

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز و رادیو فردا؛ ک.ر./م.ا.

بی‌بی‌سی: آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبرایران، آمریکا را متهم کرده که برای خراب کردن نتیجه مذاکرات هسته‌ای، نهایت خباثت را به عمل می‌آورد.

آقای خامنه‌ای گفته است کوتاه آمدن در برابر آمریکایی‌ها، آنها را “جری و گستاخ” می‌کند. او خواهان “مقابله و ایستادگی” در برابر آمریکا شده است.

رهبر ایران امروز پنجشنبه یازده آبان به مناسبت روز ۱۳ آبان که در ایران روز مبارزه با استکبار جهانی خوانده می‌شود با دانش‌آموزان و دانشجویان دیدار کرده است.

آقای خامنه‌ای گفته است نسل جوان ایران برای رسیدن به نقطه مطلوب، “نیازمند شناخت دشمن اصلی و خبیث ملت ایران یعنی آمریکا است.”
آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران حق نشر عکس khamenei.ir
Image caption رهبر ایران از افرادی که خواهان کوتاه آمدن برابر آمریکا هستند انتقاد کرده است

رهبر ایران گفته است فراموش نکردن آمریکا به عنوان دشمن اصلی، “شرط اصلی تداوم مسیر خوش عاقبت آینده ایران است.”

رهبر ایران گفته است دشمنان از روش‌هایی مانند ترویج فحشا، مواد مخدر و بازی‌های گمراه‌کننده رایانه‌ا‌ی برای انحراف نسل جوان استفاده می‌کنند.

او در عین حال خاطرنشان کرده دشمنی‌های زورگویان جهانی “تا کنون هیچ تاثیری نداشته و آنها نتوانسته‌اند هیچ غلطی بکنند.”

رهبر ایران همچنین به اظهارنظر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا پیش از اعلام سیاست‌های جدید این کشور در قبال ایران واکنش نشان داده است.

آقای ترامپ ملت ایران را “یک ملت تروریست مانند معدودی دیگر” خوانده بود.

آقای خامنه‌ای این سخنان آقای ترامپ را “ابلهانه” خوانده و گفته است این حرف نشان می‌دهد “آمریکایی‌ها نه فقط با رهبری و دولت ایران دشمنند بلکه با اصل وجود ملتی که خستگی‌ناپذیر در مقابل آنها ایستاده، خصومت و کینه‌ورزی می‌کنند.”

رهبر ایران همچنین از افرادی که خواهان کوتاه آمدن برابر آمریکا هستند انتقاد کرده و گفته است تجربیات تاریخی از جمله ماجرای دکتر مصدق نشان می‌دهد آنها “حتی به کسانی که به آنها امید می‌بندند، رحم نمی‌کنند.”

آقای خامنه‌ای گفت : آمریکایی‌ها حتی به امثال دکتر مصدق هم راضی نمی‌شوند، آنها “نوکر، توسری‌خور و سرسپرده” می‌خواهند تا “مثل دوران محمدرضا پهلوی بر کشور مهم و پرمنفعت ایران حکومت کنند.”

دویچه‌وله: سران سه قوه ایران در جلسه‌ای مشترک نسبت به “توطئه جدید آمریکا” هشدار دادند. به گفته رئیس مجلس، قصد ترامپ “ایجاد اضطراب” در اقتصاد و سرمایه‌گذاری ایران است. روحانی از آمادگی ایران در برابر “سناریوهای مختلف” خبر داده است.

از راست: صادق آملی لاریجانی، حسن روحانی و علی لاریجانی، رؤسای قوای قضائیه، مجریه و مقننه ایران (عکس از آرشیو)

حسن روحانی، علی لاریجانی و صادق آملی لاریجانی، سران سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه ایران، روز دوشنبه (۸ آبان/ ۳۰ اکتبر) در جلسه‌ای مشترک درباره مهم‌ترین مسایل ملی و منطقه‌ای گفت‌وگو و تبادل نظر کردند.

حسن روحانی پس از این جلسه در جمع خبرنگاران از جمله گفت: «در مورد برجام، آمریکایی‌ها دنبال توطئه هستند، توطئه اصلی آنها هم این است که مردم ما را نسبت به آینده اقتصاد و پیشرفت کشور دچار تردید کنند».

رئیس جمهوری ایران با اشاره به بحث سران قوا در این جلسه درباره “سناریوهای مختلف” احتمالی، اعلام کرد که “هماهنگی‌های لازم برای تصمیمات آینده” وجود دارد.

“تصمیمات خوب” برای جذب سرمایه‌گذاری

به گفته روحانی، بحث درباره “رفع برخی معضلات اقتصاد به گونه‌ای که مردم کاملا احساس امنیت بکنند” یکی دیگر از محورهای گفت‌وگوی سران قوا بوده است.

حسن روحانی در ادامه گفت: «برای جذب بهتر سرمایه‌گذاری بویژه از سوی کارآفرینان ایرانی خارج از کشور تصمیمات خوبی اتخاذ کردیم به گونه‌ای که همه سرمایه‌گذاران و کارآفرینان بتوانند در چارچوب قانون و مقررات کشور، از فضای اقتصادی کشور بهره‌برداری بکنند».

روحانی همچنین از مسایل مختلفی از جمله “معضل تروریسم” در منطقه، “تلاش استکبار جهانی برای تغییر در مرزهای جغرافیایی” منطقه و جست‌وجوی “راه حل” برای اختلافات منطقه‌ای، به عنوان دیگر محورهای گفت‌وگو در نشست سران قوای ایران خبر داد.

به گفته روحانی، سران قوا همچنین درباره جلسه‌های مشترک آتی‌شان “در فاصله زمانی کوتاه‌تر و به‌طور منظم‌تر” تصمیم گرفته‌اند.

کمپانی فرانسوی توتال موفق به امضای بزرگترین قرارداد نفت و گاز پس از توافق هسته‌ای شد. مقدمات این قرارداد در نوامبر ۲۰۱۶ فراهم شد و در ماه ژوئیه ۲۰۱۷ توسط مسئولان این کمپانی، شرکت ملی نفت چین و شرکت پتروپارس امضا شد. موضوع قرارداد: بهره‌برداری از بزرگترین حوزه گاز طبیعی جهان در پارس جنوبی.

“قصد تأثیر بر مسایل اقتصادی ایران”
علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در حاشیه جلسه مشترک سران قوای ایران، از “اتخاذ تصمیمات جدید” پیرامون مسایل هسته‌ای خبر داد و از جمله گفت: «دشمن بیشتر به دنبال ایجاد اضطراب است و در رسانه‌ها بارها گفته می‌شود که آمریکایی‌ها ما را تحریم کرده‌اند، اما ذات اظهارات آنها را که می‌بینید بیش از اینکه در مقام عمل جدی باشد، پروپاگاندا است».
در همین زمینه:

رئیس مجلس ایران افزود: «قبول داریم که گاهی نقض برجام صورت می گیرد، اما باید هدف آنها را بشناسیم که قصد دارند روی مسائل اقتصادی ایران تأثیر بگذارند، لذا در این جلسه تصمیماتی در زمینه مسائل هسته‌ای گرفته‌ایم که بخش‌های اجرایی چه اقداماتی کنند».

لاریجانی همچنین از رسانه‌ها خواست «توجه داشته باشند حریف به دنبال ایجاد اضطراب در مسائل اقتصادی و سرمایه‌گذاری در کشور است که باید آن را شناخت؛ حتی اگر دیده باشید رئیس جمهور فعلی آمریکا از هر فرصتی استفاده کرده تا نقش مخرب روانی ایجاد کند که در آن بستر نباید حرکت کرد».

سران قوای ایران در اظهارات خود اشاره‌ای به تصمیم جمهوری اسلامی برای ماندن در برجام و یا خروج از آن، در صورت خروج ایالات متحده از توافق هسته‌ای، نکرده‌اند. به نظر می‌رسد که آنها بیشتر نگران عواقب اقتصادی اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در روند سرمایه‌گذاری‌ها در ایران و نیز پیامدهای روانی تحریم‌هایی هستند که از سوی ایالات متحده برنامه موشک‌های بالستیک ایران و سپاه پاسداران را هدف قرار می‌دهد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز ۱۴ اکتبر (۲۲ مهر) راهبرد جدید آمریکا در قبال ایران را اعلام کرد و ضمن تأیید نکردن پایبندی ایران به توافق هسته‌ای، راه را برای افزودن سپاه پاسداران به فهرست تحریم‌های ایالات متحده گشود. سپس وزارت خزانه‌داری آمریکا سپاه را به فهرست تحریم‌های خود افزود. ترامپ ایران را به دلیل “حمایت از تروریسم”، “بی‌ثبات کردن منطقه” و توسعه برنامه موشک‌های بالستیک خود، ناقض “روح برجام” می‌داند.

روز پنجشنبه گذشته نیز مجلس نمایندگان آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه برنامه موشکی ایران تصویب کرد. این طرح شرکت‌ها و اشخاصی را که به برنامه موشک‌های بالستیک ایران کمک کنند، هدف تحریم‌های خود قرار می‌دهد.

کیهان لندن: آمریکا برای تضعیف و انزوای سپاه، از جذب متحدان آن در منطقه شروع کرده است.
– اصلاح‌طلبان در دفاع از سپاه مواضعی داغ‌تر از اصولگرایان گرفتند.
– سرنوشت همه‌ی جناح‌های نظام به سپاه پاسداران گره خورده است.

دونالد ترامپ در سخنرانی ۱۳ اکتبر خود، سیاست‌های جدید آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد. رئیس جمهور آمریکا، با توجه به مخالفت شرکای اروپایی‌ و بخشی از دولت خود، برجام را «پاره» نکرد، بلکه این وظیفه را به کنگره محول کرد که ۶۰ روز برای تصمیم‌گیری فرصت دارد. در حقیقت تنها تصمیم اجرایی کاخ سفید تشدید تحریم‌ها علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
ترامپ، ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷ سخنرانی درباره ایران

اگر بلافاصله پس از سخنرانی دونالد ترامپ، وزارت خزانه‌داری آمریکا بخشنامه اجرایی این تحریم‌ها را رونمایی کرد، ولی نمی‌توان نادیده گرفت که سپاه پاسداران نه به عنوان کلیت مانند این‌بار، بلکه برخی از عناصر و شرکت‌های وابسته‌اش از مدت‌ها پیش هدف تحریم‌های آمریکایی قرار داشتند. این تحریم‌ها، که امروز در مورد کلیت سپاه و نهاد‌های وابسته و یا همکار به اجرا گذاشته شده، در قانون «مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» گنجانده شده است.

کارکرد تحریم‌های جدید

در رابطه با کارکرد این تحریم‌ها باید به چند مساله توجه داشت. این تحریم‌ها در دو مورد زیاد موفق نخواهند بود. بخش عمده منابعی که سپاه برای توسعه برنامه‌های موشکی‌اش استفاده می‌کند، داخلی هستند. در بخش خارجی تا کنون عمدتا از فن‌اوری‌های وارداتی از کره شمالی و روسیه استفاده شده است. تشدید تحریم‌ها بر همکاری با کره شمالی هیچ‌گونه تاثیری نخواهد داشت و در مورد روسیه هم باید گفت که تاثیر آنها بسیار محدود خواهد بود. برنامه موشکی سپاه پاسداران از ابتدا با مشکل تحریم‌های بین‌المللی دست به گریبان بوده است و با این وجود توانسته به موفقیت‌هایی دست یابد، اگرچه نه در حدی که سپاه پاسداران ادعا می‌کند.

تحریم‌ها همچنین نخواهند توانست، به صورت جدی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در کانون‌های بحران در منطقه را کاهش دهند. حضور سپاه و نیروهای قدس، به فرماندهی قاسم سلیمانی، از نیروهای بومی در این کشور‌ها استفاده می‌کنند و به استثنای سوریه، با نیروهای خود به صورت گسترده و ملموس حضور ندارند. در لبنان سیاست‌های سپاه و جمهوری اسلامی توسط حزب‌الله پیش برده می‌شود. در دیگر کشور‌ها، سپاه نیابتی عمل می‌کند. طالبان در افغانستان، حوثی‌ها در یمن، حشدالشعبی و سپاه بدر در عراق، گروه‌های افراطی شیعی در بحرین و مناطق جنوبی پادشاهی سعودی، شرکای سپاه در کانون‌های بحران هستند. این روابط سابقه‌ای طولانی دارند و در دوران تحریم‌های سخت قبل از توافق اتمی نیز وجود داشتند. مشکل است تحریم‌های جدید به ‌تنهایی بتوانند بر آنها تاثیر‌گذار باشند.

تمرکز آمریکا بر متحدان سپاه

آمریکا نیز به این مساله واقف است و در همین راستا تلاش‌هایی برای منزوی کردن حزب‌الله لبنان را آغاز کرده است. تعیین جایزه ۱۲ میلیون دلاری برای دو تن از رهبران این سازمان، اولین گام در این جهت است. البته پیشتر کشور‌های عربی نیز تحریم‌هایی را علیه حزب‌الله تصویب کرده بودند، که از جمله باعث مسدود شدن حساب‌های بانکی این سازمان در بانک‌های لبنان شد. تحویل دولت نوار غزه از سوی حماس، یکی دیگر از گروه‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران، به حکومت خودگردان فلسطین، که سابقه دشمنی با جمهوری اسلامی ایران را دارد، یکی دیگر از اقداماتی است که با فشار‌های آمریکا و با میانجیگری مصر انجام گرفت. هدف بعدی آمریکا، بنا بر آنچه برخی مقامات عراقی ادعا می‌کنند، تحت فشار قرار دادن دولت بغداد برای محدود ساختن فعالیت‌های حشدالشعبی، بازوی شبه‌نظامی نیروهای قدس در این کشور است.
محمدجواد ظریف وزیر خارجه جمهوری اسلامی و محمدعلی جعفری فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نشست هماهنگی برگزاری چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در محل شورای نگهبان، ۹ اکتبر ۲۰۱۷

تحریم‌های جدید ولی می‌توانند اقتصاد بحران‌زده جمهوری اسلامی ایران، که بخش عمده آن توسط سپاه به صورت مستقیم و غیر مستقیم کنترل می‌شوند را دچار بحرانی شدید‌تر کنند. شرکت‌ها و بانک‌های خارجی در پیامد هرگونه رابطه تجاری، مالی و اقتصادی با هر کدام از نهاد‌های اقتصادی، مالی و تجاری جمهوری اسلامی که به هر شکلی با سپاه پاسداران در ارتباط باشند، از سوی آمریکا مورد تحریم، تنبیه و مجازات قرار خواهند گرفت. در همین رابطه، شرکت اتوموبیل‌سازی اسپانیایی سیات، که زیر مجموعه گروه آلمانی فولکس‌واگن است، اعلام کرد از سرمایه‌گذاری در جمهوری اسلامی صرف‌نظر کرده است. شرکت توتال نیز که چندی پیش قرارداد همکاری مهمی در زمینه استخراج گاز در حوزه پارس جنوبی با ایران امضا کرده، در انتظار تصمیم کنگره آمریکا برای ورود به مرحله اجرایی این طرح است.

تردید سرمایه‌گذاران خارجی

مایک پمپئو در سخنرانی‌اش در «مرکز دفاع از دمکراسی‌ها» به شک و تردید‌های نهاد‌های اقتصادی و مالی در همکاری با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت «حضور گسترده سپاه در اقتصاد ایران، بدون شک شرکت‌هایی را که می‌خواهند با این کشور مبادلات اقتصادی داشته باشند دچار تردید می‌کند». یکی از مدیران بخش خصوصی در ایتالیا می‌گوید: «هر چقدر مبادلات اقتصادی با جمهوری اسلامی ایران سود‌آور باشد، در مقایسه با مبادلات ما با آمریکا و کشور‌های عربی خلیج فارس، رقم کوچکی است و بنابراین حاضر نیستیم ریسک تحریم و تنبیه از سوی آمریکا و کشور‌های عربی را برای معامله با ایران بپذیریم.»

واکنش کشور‌های اروپایی به سخنرانی اخیر دونالد ترامپ را باید از دو منظر بررسی کرد. در رابطه با توافق هسته‌ای یا برجام، اروپا کاملا از دیدگاه‌های جدید کاخ سفید فاصله گرفته است و حاضر به پشتیبانی از آن نیست. در رابطه با تحریم سپاه پاسداران، موضع اروپایی‌ها متفاوت است. در بیانیه اخیر رهبران کشور‌های عضو اتحادیه اروپا، ضمن تاکید بر پایبندی به برجام، به «نگرانی‌های اروپا در زمینه موشک‌های بالستیک و افزایش تنش در منطقه» اشاره می‌شود و پیشنهاد می‌شود «با این مسائل در خارج از چارچوب هسته‌ای برخورد شود». امانوئل ماکرون، رئیس جمهور فرانسه حتی پیشنهاد کرد که در این رابطه بندهایی به برجام افزوده شود، که البته مورد توافق دیگر رهبران اروپایی، روسیه و چین قرار نگرفت.

واکنش‌ها در ایران

واکنش‌ها در جمهوری اسلامی ایران به سخنرانی دونالد ترامپ و تحریم گسترده سپاه بلافاصله و همه‌گیر بود. فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای اعلام کرد «به فضل الهی و به کوری چشم دشمنان به ویژه آمریکا و شبکه خبیث صیهونیسم بین‌الملل، نفوذ منطقه‌ای و اقتدار و توسعه توان موشکی جمهوری اسلامی که در شرایط تحریم کامل رقم خورده است را با شتاب بیشتر، بدون وقفه ارتقاء و تداوم خواهیم داد.»
بهنام محمدی kayhan.london©

علی اکبر ولایتی، مشاور علی خامنه‌ای در امور بین‌الملل، می‌گوید «اصلا اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها چه حقی دارند که در خصوص حضور یا عدم حضور ما در منطقه اظهار نظر کنند و بگویند چه کسی چه کاری انجام دهد». شخصیت‌های موسوم به اصلاح‌طلب در این رابطه مواضعی حتی داغ‌تر از اصول‌گرایان انتخاب کردند. محمد خاتمی، ساعاتی قبل از اینکه در خانه خود محصور شود، سپاه را «برآمده از متن انقلاب و از ارکان امنیت ملی» خواند و صحبت‌های دونالد ترامپ را «یاوه‌گویی و تهدید» دانست. محمد خاتمی افزود: «در ایران سپاه و ارتش، دولت و جریان‌های سیاسی و اجتماعی در کنار یکدیگر هستند.»

«سپاه عامل تقویت دمکراسی»

در این میان، حمیدرضا جلائی‌پور، از شخصیت های برجسته جناح موسوم به اصلاح‌طلب، سپاه را عامل تقویت دمکراسی در ایران می‌داند و معتقد است که بدون دولتی قوی که تنها با سپاهی قدرتمند امکان‌پذیر است، «دمکراسی افسانه‌ای بیش نخواهد بود». در شبکه‌های اجتماعی ولی صحبت‌های محمد‌جواد ظریف انعکاس گسترده‌تری یافتند. وزیر خارجه دولت حسن روحانی در توییتر خود بلافاصله پس از سخنرانی دونالد ترامپ نوشت: «امروز همه ایرانی‌ها (پسر، دختر، مرد و زن) سپاهی هستند. کنار کسانی که از ما و منطقه در برابر تهاجم تروریسم محافظت می‌کنند، مستحکم ایستاده‌ایم.»

«من سپاهی نیستم»

البته در پاسخ هشتگی که هواداران نظام با عنوان «من سپاهی هستم» راه انداختند، کارزار وسیع‌تری با هشتگ «من سپاهی نیستم» راه افتاد. بسیاری از «چرخش» در مواضع وزیر خارجه جمهوری اسلامی تعجب کردند. بدون شک چهره‌ای که محمد‌جواد ظریف در روز‌های اخیر از خود نشان داده، با تصویر وی در دوران گفتگو‌ها برای دستیابی به توافق هسته‌ای، متفاوت است. نگاهی به نظرات ظریف در ۵ سال گذشته در مورد سپاه می‌تواند این سوء‌تفاهم را، که وزیر خارجه تغییر موضع داده است، برطرف سازد. محمد‌جواد ظریف در گذشته نیز با وجود حملات سپاه به مذاکرات هسته‌ای، هرگز موضعی علیه این نهاد اتخاذ نکرده بود.

گفته می‌شود در دوران گفتگوهای هسته‌ای، محمد‌جواد ظریف در دیداری با فدریکا موگرینی، مسئول ارشد سیاست خارجی و امنیت اروپا، در پاسخ به انتقاداتی در مورد عملکرد سپاه گفته است: «می‌دانید در مورد چی صحبت می‌کنید؟ مردم ایران سپاسگزار سپاه برای دفاع از میهن در زمان جنگ ۸ ساله با عراق هستند. مصلحت شما در این است که در ایران مردم شما را دشمن سپاه تلقی نکنند». در این روز‌ها محمد‌جواد ظریف سخت تلاش دارد از چهره‌ی یک دیپلمات کارکشته و ورزیده فاصله گیرد و با زبان «انقلابی» از وزیر‌ خارجه دوران برجام فاصله گیرد و خود را هر چه بیشتر به بیان و نظرات بیت رهبری نزدیک سازد. برخی معتقدند که محمدجواد ظریف با این چرخش در نظر دارد آینده‌ی خود را بیمه کند.
احمد رأفت

[کیهان لندن شماره ۱۳۳]

عصرایران: دولت ترامپ درباره برجام دروغ می گوید .

جان کری، وزیر خارجۀ پیشین ایالات متحده آمریکا گفت که دولت کنونی آمریکا دربارۀ توافق هسته‌ای ایران «دروغ» می گوید.

به گزارش عصر ایران به نقل از یورونیوز، جان کری روز پنجشنبه در بوستون با محکوم کردن اقدام دونالد ترامپ در رد پایبندی ایران به توافق هسته‌ای گفت: «صراحتا بگویم که دولت به مردم آمریکا دروغ می گوید. این توافق و پروتکل الحاقی آن، تضمینی برای تمام عمر داشت، برای همیشه.»

او افزود هیچ شاهدی وجود ندارد که ایران این توافق را نقض کرده است و اگر چنین نقضی وجود داشت، ایالات متحده آمریکا بر اساس همین توافقنامه می‌توانست وارد عمل شود.

کری گفت که در سال هایی که احتمال دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای افزایش یافته بود، باراک اوباما از سوی رهبران دست کم سه کشور (حسنی مبارک رئیس جمهوری مصر در سال ۲۰۱۱ میلادی، ملک عبدالله پادشاه عربستان سعودی و بنیامین نتانیاهو در سال ۲۰۱۳ میلادی) پیام‌هایی را مبنی بر بمباران ایران دریافت کرد؛ رئیس جمهور پیشین آمریکا حتی تقاضاهای شخصی دریافت کرده بود که بر بمباران ایران اصرار داشتند اما آقای اوباما در مقابل، مذاکرات برای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ میلادی را آغاز کرد.

کری گفت: «ما تصمیم گرفتیم از روش‌های دیپلماتیک وارد عمل شویم؛ نه از آن رو که می دانستیم که قطعا به نتیجه خواهد رسید بلکه به این دلیل که می دانستیم باید قبل از جنگ، از دیپلماسی استفاده کنیم.» به گفتۀ او، حتی مقامات ارشد امنیتی اسرائیل نیز معتقدند که این توافق، کار می کند.

یورونیوز اضافه کرد: جان کری در تهیه ۱۵۹ صفحه از توافق هسته‌ای و همچنین برای مدتی بیش از دو سال در مذاکرات برای به نتیجه رسیدن این توافق مشارکت داشت؛ توافقی که باعث غیرفعال شدن یک راکتور هسته‌ای در ایران و کاهش شمار سانتریفوژها از ۱۹ هزار به کمتر از ۵ هزار سانتریفوژ و کاهش ذخایر اورانیوم ایران از ۱۲ هزار کیلوگرم به کمتر از ۳۰۰ کیلوگرم شد. نتیجه‌ای که از نظر آقای کری موفقیت آمیز است زیرا به گفته او با ذخیره ۳۰۰ کیلوگرمی اورانیوم «دیگر نمی توان بمبی ساخت».

جان کری تاکید کرد که دونالد ترامپ در عمل نمی تواند به «هیچ معامله‌ای بهتر از برجام» دست یابد. به گفته او رئیس جمهوری کنونی آمریکا تنها به این دلیل ساده پایبندی ایران به این توافق را رد کرده که «این توافق را دوست نداشته است» آنهم در حالی که برخی از منتقدان جدی ایران و حتی برخی از مقامات امنیتی کابینه ترامپ به او هشدار داده بودند که دست به چنین کاری نزند.

جان کری در ادامه افزود: «بیش از ۸ بار آن هم در زمان‌های مختلف، آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرده است که ایران مطابق این توافق عمل می کند». به گفته او این آژانس همچنین هشدار داده است که تهدید آمریکا مبنی بر ترک این توافق، کاری «خطرناک» و «غیرمسئولانه» است.

کری با اشاره به اینکه سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان اعلام کرده اند برای افزایش تحریم‌های ایران، در کنار ایالات متحده آمریکا قرار نخواهند گرفت، گفت: «آنچه من قویا به ایران، چین و روسیه پیشنهاد می کنم این است که رهبران این کشورها مانند افراد بالغ و عاقل در کنار بریتانیا و فرانسه و آلمان در یک اتاق قرار بگیرند و همۀ آنها با هم بگویند که “ما می خواهیم این توافق را حفظ کنیم زیرا با این توافق، جهان امن تر خواهد بود“».

هشدار وزیر خارجه آلمان

زیگمار گابریل، وزیر خارجه آلمان نیز در این هفته هشدار داد که این اقدام آمریکا می تواند همه را گرفتار درگیری نظامی کند که ممکن است میان آمریکا و ایران روی دهد.

او پیش از این نیز اعلام کرده بود که هر حرکتی از سوی دولت دونالد ترامپ برای خروج از توافق هسته ای، فاصلۀ میان اروپا و آمریکا را بیشتر می کند.

گابریل که روز دوشنبه در نشست وزیران اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ شرکت کرده بود، هشدار داد: «ضروری است که اروپایی‌ها در این موضوع با همدیگر کار کنند. باید به آمریکایی‌ها بگویم که رفتارشان در قبال ایران، باعث می شود ما اروپایی‌ها موضع مشترکی را با چین و روسیه علیه آمریکا اتخاذ کنیم.»

آلمان به لحاظ تاریخی روابط اقتصادی نزدیکی با روسیه دارد. آلمان همچنین علاقمند به برقراری روابط نزدیک با چین است و آقای گابریل بطور ویژه در زمینۀ تقویت روابط پکن و برلین فعالیت می کند.

گابریل همچنین هشدار داد که خروج از توافق هسته‌ای ایران، بحران کره را تشدید می کند و از اعتبار هر نوع توافق احتمالی با کره شمالی خواهد کاست.

وزرای خارجه اتحادیه اروپا پس از نشست لوکزامبورگ با انتشار بیانیه‌ای «نگرانی عمیق» خود را در قبال استراتژی جدید آمریکا اعلام کردند.
ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه بر این موضوع تاکید کرد که این رفتار آمریکا خطر احیای مسابقه تسلیحات هسته‌ای را افزایش می دهد. ژان اسلبورن، وزیر خارجه لوکزامبورگ نیز با اشاره به خطر احتمال وقوع یک درگیری نظامی، بر این موضوع تاکید داشت که «از لحاظ جغرافیایی، اروپا در مقایسه با آمریکا، به ایران خیلی خیلی نزدیکتر است.»

اروپا همچنین نگران شرکتهایی است که پس از لغو تحریم‌های ایران، همکاری‌های اقتصادی خود را با تهران آغاز کرده بودند و اکنون این نگرانی وجود دارد که با تحمیل تحریم‌های جدید از سوی کنگره، این شرکتها را از لحاظ مالی بطور قابل توجهی متضرر شوند.

صدای آمریکا: خزانه داری ایالات متحده در بیانیه ای که دقایقی بعد از سخنرانی پرزیدنت ترامپ منتشر شد، از تحریم نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران خبر داد.

در بخشی از بیانیه خزانه داری ایالات متحده آمریکا نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست دستور اجرایی مقابله با تروریسم جهانی قرار گرفته است.

تحریم سپاه پاسداران تحت دستور اجرایی ۱۳۲۲۴ خزانه داری برای مقابله با تروریسم جهانی اولین بار است که از سوی ایالات متحده صورت می گیرد.

در بیانیه وزارت خزانه داری به بند ۱۰۵ قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم ها اشاره شده و ایران را به خاطر فعالیت های تروریستی از جمله با گروه های تروریستی در سوریه و حزب الله لبنان و گروه حماس تحت تحریم قرار داده است.

وزیر خزانه داری آمریکا تاکید کرده فعالیت های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مخرب است.

تحریم به جای لیست سیاه

پرزیدنت ترامپ روز جمعه ۲۱ مهر در سخنان خود درباره سیاست جدید آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران وعده داده بود دستور به خزانه داری داده که سپاه را تحریم کند. وی گفت سپاه پاسداران ایران بازوی اجرایی ایران در منطقه برای بی ثبات سازی است.

پیش از این هم، رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا خبر داده بود که آقای ترامپ دستور به تحریم سپاه داده است.

در هفته های اخیر برخی فعالان سیاسی و چهره های سیاسی آمریکا به دونالد ترامپ پیشنهاد کرده بودند نام سپاه را در لیست سازمان های تروریستی وزارت خارجه آمریکا قرار دهد اما هنوز دولت ترامپ چنین تصمیمی ندارد.

مقام های جمهوری اسلامی ایران در یک هفته گذشته تهدید کرده بودند اگر آمریکا سپاه پاسداران را در فهرست گروه های تروریستی قرار بگیرند، آنها ، اقدام به مقابله به مثل خواهند کرد.

وزارت خزانه داری آمریکا غیر از سپاه، سه شرکت فناموج، راستافن ارتباط و صنایع شهید علم الهدی را نیز به فهرست تحریم‌ها اضافه کرد.

آیا تحریم سپاه جدید است؟

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سال ۲۰۰۷ به خاطر نقش در برنامه هسته ای و توسعه برنامه موشکی ایران توسط آمریکا تحریم شد و بعد از نقش در سرکوب های سال ۲۰۰۹، دولت اوباما سپاه پاسداران را به خاطر نقض حقوق بشر تحریم کرد.

تفاوت تحریم اینبار سپاه با دفعات گذشته این است که اینبار به خاطر نقش در حمایت از گروه های تروریستی این نهاد تحریم شده است.

در بیانیه وزارت خزانه داری آمریکا به حمایت ایران از اسد اشاره شده است.

رادیوفردا: حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان می‌گوید “منتظر” تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا در باره ایران است، تصمیمی که به گفته او می‌تواند “بر تمام منطقه تاثیر بگذارد.”

او همچنین آمریکا را متهم کرد که با ممانعت از پیشروی ارتش سوریه و متحدانش در مواضع گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) در شرق این کشور، به منافع داعش خدمت می‌کند.

اشاره رهبر حزب الله لبنان به صحبت‌های اخیر رییس جمهور آمریکا بود که ایران را به نقض روح توافق هسته‌ای و حمایت از تروریسم متهم کرد و گفت بزودی تصمیم خود را در باره ایران اعلام خواهد کرد.

او همچنین امروز ایران را “بازیگری بد” در عرصه بین‌المللی خواند و تهدید کرد که در آینده نزدیک با این کشور مثل یک “بازیگر بد” برخورد خواهد کرد.

رییس جمهور آمریکا تا روز ١٥ اکتبر – هفت روز دیگر – مهلت دارد تصمیم خود را در مورد پایبندی ایران به توافق هسته‌ای به کنگره ارسال کند. علاوه بر این کنگره آمریکا وضع تحریم‌های بیشتر علیه خود حزب‌الله را هم در دست بررسی دارد، تشکیلاتی که به زعم آمریکا “تروریستی” است.

رهبر حزب‌الله همچنین گفت وضع تحریم علیه حزب‌الله “باعث تغییر مواضع این تشکیلات نخواهد شد” و روسیه و ایران هم با این اقدام مخالفند.

او همچنین آمریکا را متهم کرد که نمی‌خواهد داعش از ارتفاعات مرزی لبنان بیرون رانده شود و به دولت و ارتش لبنان فشار آورده است:

“نیروی هوایی آمریکا در برخی مناطق از پیشروی ارتش سوریه و متحدانش به مناطقی که در کنترل داعش است جلوگیری می‌کند.”

جنگنده‌های آمریکایی در سال جاری گروه‌های هوادار دولت سوریه را که به سمت مواضع متحدان محلی آمریکا در حال پیشروی بوده‌اند هدف حمله هوایی قرار داده و مانع پیشروی آنها شده‌اند.

حسن نصرالله همچنین عربستان سعودی را به حمایت از تروریسم متهم کرد و گفت این کشور در کنار اسرائیل “مانع صلح در یمن، بحرین و عراق و حتی پاکستان می‌شود.”

در ماههای اخیر ارتش سوریه که از حمایت روسیه، ایران و حزب الله لبنان برخوردار است به مواضع داعش در مناطق مرکزی سوریه حمله کرده است.

هفته گذشته پاتک داعش به ارتش سوریه و متحدانش باعث کشته شدن شماری از نیروهای حرب‌الله از جمله دو نفر از فرماندهان ارشد آن شد که مراسم امروز (هشت اکتبر، شانزده مهر) در ‌بزرگداشت آنها بود.

به گفته منابع اطلاعاتی لبنانی از سال ۲۰۱۳، حزب الله صدها نفر از نیروهای خود را در نبرد با مخالفان دولت سوریه از دست داده است.

سرلشکر محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران ایران هم امروز هشدار داد که اگر آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه سپاه اعمال کند، این سازمان “ارتش آمریکا را در سراسر جهان بویژه در منطقه خاورمیانه، همسنگ داعش درنظر خواهد گرفت.”

دویچه‌وله: زیگمار گابریل احتمال می‌دهد که دولت آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران خارج شود. کاخ سفید در روزهای آینده گزارش سه‌ماهانه‌ی خود درباره “پایبندی ایران به برجام” را منتشر خواهد کرد.

بنا به ارزیابی وزیر خارجه‌ی آلمان، ایالات متحده در هفته‌های پیش رو از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) خارج می‌شود. او در همایشی انتخاباتی در ایالت نیدرزاکسن ضمن اشاره به این موضوع تأکید کرد که دولت آلمان همچنان تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا چنین اتفاقی نیفتد.

طبق مصوبه کنگره، دولت آمریکا موظف است هر سه ماه یکبار گزارشی از نحوه عمل ایران به برجام به کنگره ارائه دهد. در دو گزارش قبلی دولت ترامپ پایبندی ایران به توافق هسته‌ای را تایید کرده بود. گزارش بعدی ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر) ارائه خواهد شد.

به گزارش رسانه‌های آمریکایی از جمله روزنامه “واشنگتن پست” و مجله “پولیتیکو” ، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، در گزارش ۲۳ مهر اعلام خواهد کرد که ایران به تعهدات خود در قالب برجام پایبند نبوده است. بر این اساس، در چنین صورتی برجام فوراً ملغی نخواهد شد، اما فرصتی ۶۰ روزه آغاز می‌شود برای این‌که سنای آمریکا برقراری مجدد تحریم‌ها علیه ایران را بررسی کند.

برقراری احتمالی تحریم‌ها در عمل به معنای لغو برجام خواهد بود. البته هنوز مشخص نیست که سنا به بازگشت تحریم‌ها رأی مثبت دهد.

دنیایی که دیگر مثل سابق نخواهد بود

وزیر خارجه‌ی آلمان تصریح کرد که هدایت تهران به سمت تولید تسلیحات هسته‌ای “هیچ” سودی نخواهد داشت.

زیگمار گابریل سیاست دونالد ترامپ و مشاورانش را بسیار خطرناک ارزیابی کرد: «اطرافیان ترامپ معتقدند همه این‌ها بی‌معنی است. جهان صحنه‌ی مبارزه است و در چنین دنیایی آنکه قوی‌تر است، موفق می‌شود. این به این معنی است که این افراد حاکمیت حق را برمی‌دارند و حق طرف قوی‌تر را جای آن می‌گذارند».

به زعم وزیر خارجه‌ی آلمان، چنین برداشتی برای آلمان هم خطرناک است، زیرا «در چنین صورتی جهان به کلی تغییر خواهد کرد».

تلاش برای حفظ برجام

کشورهای اروپایی تلاش می‌کنند برجام حفظ شود. خانم هلگا اشمید، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اخیرا تأکید کرده بود که توافق هسته‌ای با ایران یک توافق چندجانبه است و اروپا برای حفظ آن تلاش جدی می‌کند. در همین مسیر هم سفیران بریتانیا، فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا در واشنگتن با شماری از اعضای کنگره آمریکا دیدار کردند.

برخی از نزدیکان دونالد ترامپ هم خواستار حفظ برجام هستند. جیمز ماتیس، وزیر دفاع ایالات متحده روز سوم اکتبر (۱۱ مهر) گفته بود بهتر است آمریکا به برجام پایبند بماند.

جمهوری اسلامی ایران نیز همواره بر پایبندی خود بر برجام تأکید کرده است. حسن روحانی دیروز (شنبه، ۱۵ مهر/ ۷ اکتبر) گفته بود، هیچ کس نمی‌تواند منافعی را که ایران در مذاکرات هسته‌ای به‌دست آورده، برگرداند؛ “نه آقای ترامپ و نه هیچ کس دیگری”. به گفته رئیس جمهور ایران، مبنای ایران بر “توافق برد- برد” استوار بوده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی در عین حال همواره نسبت به لغو برجام و پیامدهای آن هشدار داده‌اند. علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، اواخر شهریورماه امسال (۱۳۹۶) ضمن حمله شدید به آمریکا، هشدرا داده بود که “هر حرکت غلطی در برجام” با عکس‌العمل شدید جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.

حسن روحانی هم حدود یک ماه پیش از آن (اواخر مردادماه) در مجلس شورای اسلامی تهدید کرده بود که در صورت بر هم خوردن توافق هسته‌ای “یقیناً ایران در مدت زمان کوتاهی ـ نه در مقیاس هفته و ماه، بلکه در مقیاس ساعت و روز ـ به شرایطی بسیار پیشرفته‌تر از زمان شروع مذاکرات باز خواهد گشت.”

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، چند روز پس از سخنان روحانی گفت که ایران می‌تواند طی پنج روز فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را مانند گذشته از سرگیرد. او در عین حال تاکید کرد که ایران توافق هسته‌ای را ساده به دست نیاورده که آن را ساده از دست بدهد.