اخبار

بی‌بی‌سی: ساختمانی در جنوب بیروت که دیشب در درگیری ها به آتش کشیده شد
به گزارش رسانه های خبری لبنان، شب گذشته بین شبه نظامیان حزب الله و گروهی از ساکنان محله خده در جنوب بیروت درگیری مسلحانه روی داد که دست کم دو کشته و ده زخمی برجای گذاشته است.

براساس این گزارش، این درگیری زمانی آغاز شد که نفرات حزب الله قصد آویختن پرچم و پلاکاردهای این گروه را داشتند که با مخالفت شماری از ساکنان مواجه شدند.

در ویدیو کلیپ هایی که در شبکه های اجتماعی منتشر شده صدای شلیک تیربار به گوش می رسد و براساس گزارش ها، یک ساختمان نیز به آتش کشیده شد.

به گزارش خبرگزاری لبنان، یکی از کشته شدگان شهروند لبنان و از ساکنان محلی و دیگری شهروند سوریه و سه تن از زخمی های درگیری اعضای یک خانواده بوده اند.

در پی این درگیری که سه ساعت به طول انجامید افراد قبایل ساکن منطقه با متهم کردن حزب الله به قانونی شکنی، بزرگراه بیروت به جنوب لبنان را مسدود کردند و ارتش برای برقراری نظم و بازکردن این بزرگراه به منطقه اعزام شد.

براساس بعضی گزارش ها، در این درگیری طرفداران حزب “جنبش آینده” به رهبری سعد حریری شرکت داشتند.

هفته پیش و در پی صدور رای دادگاه بین المللی رسیدگی به ترور رفیق حریری، نخست وزیر پیشین لبنان، بین نفرات حزب الله و ساکنان همین محلی درگیری کوتاهی روی داد. درگیری زمانی آغاز شد که افراد حزب الله در صدد آویختن پوستر سلیم عیاش بودند که براساس رای دادگاه بین المللی، از عوامل اصلی قتل رفیق حریری بوده است.

درگیری های اخیر در حالی روی می دهد که طی حدود یک سال گذشته، لبنان شاهد تشدید بحران اقتصادی و مالی و اعتراضات گسترده نسبت به فساد و بی کفایتی تشکیلات حکومتی بوده است. در پی انفجار اخیر در بیروت، حزب الله به ارتباط با این واقعه متهم شد اما این اتهام را رد کرده است.

رهبر حزب الله در مورد خطر بروز درگیری داخلی در این کشور هشدار داده است.

خودرو سوخته در محل درگیری شب گذشته در منطقه ای در جنوب بیروت

مشرق: در پی تهدید دبیرکل حزب الله لبنان مبنی بر تبدیل شدن مخازن آمونیاک در حیفا به بمب اتمی، اسرائیل با تشکیل کمیته کارشناسی در نهایت این مخازن را پس از ۳۰ سال فعالیت تخلیه کرد.

به گزارش مشرق به نقل از روزنامه رای الیوم، پایگاه خبری «ان. آر. جی» اسرائیل به نقل از منابع کاملا آگاه در تل آویو، اعلام کرد، مخازن آمونیاک در خلیج حیفا پس از سی سال فعالیت تعطیل شد، زیرا کمیته کارشناسان به ریاست پرفسور ایهود کیننالی به این نتیجه رسیدند که این مخازن می تواند عمال نابودی و کشتار صدها هزار غیر نظامی باشد.

تلاش اسرائیل برای جلب موافقت اردن برای انتقال مخازن آمونیاک

در همین ارتباط گزارش های دیپلماتیک بین المللی حاکی از این است که اسرائیل تلاش دارد انبارهای آمویناک را به اردن منتقل کند و بیش از یک بار به طور رسمی از اردن درخواست کرده است بندر العقبه در مدیترانه را به انبار گاز آمونیاک تبدیل کند.

بر اساس این گزارش ها مراجع تصمیم گیر سیاسی و امنیتی در اردن این درخواست را بررسی کردند و کمیته رسمی متشکل از وزیر محیط زیست و وزیر انرژی و نیز وزیر حمل و نقل تشکیل دادند تا نتایج تبدیل تنها بندر اردن به مخزن گاز آمونیاک اسرائیل را مورد بررسی قرار دهند.

اعتراف شهردار حیفا به درستی اظهارات نصرالله

یونا یاهف رئیس شهرداری حیفا نیز در گفت وگو با تلویزیون اسرائیل با اشاره به تهدید سید حسن نصرالله دبیر کل حزب الله به اینکه گاز آمونیاک در خلیج حیفا و موشک های حزب الله موجب تولید بمب اتمی خواهند شد و خسارت های مالی و جانی بسیار زیادی را به بار خواهند آورد، گفت: متاسفانه من نصرالله را تایید می کنم و اظهارات او صد درصد درست است و کابینه به ریاست بنیامین نتانیاهو باید این موضوع را جدی گرفته و با آن برخورد مسئولانه داشته باشد.

شهردار حیفا گفت: از دبیر کل حزب الله ممنون است زیرا با تهدید به حمله به خلیج حیفا بار دیگر موضوع بمب ساعتی را در افکار عمومی اسرائیل زنده کرد و دبیر کل حزب الله لبنان به موضوع حساسسی اشاره کرد که موجب وحشت اسرائیلی ها است به ویژه اینکه درخواست های رسمی متعددی در مورد لزوم انتقال مخازن شیمیایی از خلیج حیفا به سایر نقاط مطرح شده است.

همچنین یکی از ساکنان حیفا به تلویزیون رسمی اسرائیل گفت، تهدید علیه خلیج حیفا و به عبارت دقیق تر علیه مخازن آمونیاک از سال 1991 وجود داشته است اما از آن زمان تا امروز کابینه های اسرائیل هیچ اقدامی برای دور کردن این خطر از منطقه انجام ندادند.

تهدید جدی مخازن آمونیاک؛ احتمال به واقعیت پیوستن کابوس‌ها

در این میان تلویزیون اسرائیل نیز اعلام کرد گاز آمونیاک در خلیج حیفا و در منطقه ای پرجمعیت وجود دارد و همین وضعیت جان صدها هزار نفر از ساکنان آن را در معرض خطر قرار می دهد و همچنین فعالیت این مخازن بدون مجوز بود.

این منبع تاکید کرد که 12 میلیون تن گاز آمونیاک در این محل وجود دارد و بعید نیست اگر یک موشک به آن اصابت کند، این کابوس به واقعیت تبدیل شود.

رادیوفردا: حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، در سخنرانی جمعه ۱۷ مرداد خود، هرگونه دست داشتن حزب‌الله در مدیریت بندر بیروت یا داشتن انباری در این بندر را رد کرد.

این سخنان را البته منتقدان حزب‌الله قبول ندارند و این حزب را به چیره شدن بر برخی از مراکز مهم در لبنان، ازجمله فرودگاه بین‌المللی بندر بیروت، متهم می‌کنند؛ بندری که انفجار انبار حاوی ۲۷۵۰ کیلوگرم نیترات آمونیوم در آن، در چهارشنبه ۱۵ مرداد، بزرگ‌ترین فاجعه برای پایتخت لبنان را رقم زد به‌گونه‌ای که به‌گفته استاندار بیروت، بیش از ۵۰ درصد این شهر را ویران کرد.

منتقدان حزب‌الله می‌گویند فساد ناشی از چیره شدن این حزب بر مراکز مهم بود که مانع انتقال محموله نیترات آمونیوم به مکانی دیگر و انبار کردن آن به صورت امن شد.

این محموله‌ عظیم نیترات آمونیوم شش سال پیش در بندر بیروت توقیف شد، اما درخواست‌‌های رسمی مکررِ مدیر بندر برای انتقال محموله به جایی دیگر راه به جایی نبرد. البته بسیاری از لبنانی‌های ناراضی، کل مجموعه دولتمردان را به فساد متهم می‌کنند و انفجار بندر بیروت را ناشی از این «فساد فراگیر» می‌دانند.

حال انفجار انبار نیترات آمونیوم بندر بیروت عمدی بوده یا در نتیجه یک حادثه، هنوز بر سر این‌که کدام نهاد پرونده تحقیق درباره علت حادثه را بر عهده بگیرد، توافقی نشده است؛ به‌ویژه آن‌که هریک از نهادهای حکومتی، نظامی و امنیتی در لبنان تحت نفوذ یکی از طوایف یا احزاب سیاسی است و تا کنون ارتش کمترین نفوذ از سوی طرف‌های سیاسی را داشته که خود این بر پایه توافقی نانوشته میان گروه‌های سیاسی است.

این وضعیت باعث شده است بسیاری در لبنان نهادهای داخلی را برای انجام تحقیقات مستقل غیرقابل اعتماد بدانند و خواستار تحقیاتی بین‌المللی درباره حادثه انفجار بیروت شوند.

اما چه ادعای منتقدان حزب‌الله درست باشد چه نباشد، نام «نیترات آمونیوم» یادآور رویدادهایی در گذشته است که نام حزب‌الله را با این ماده شیمیایی خطرناک گره می‌زند.

حزب‌الله و نیترات آمونیوم

دوم ماه می گذشته، روزنامه The Time Of Israel نوشت که سازمان اطلاعات اسرائیل، «موساد»، مقام‌های آلمانی را در جریان اطلاعاتی قرار داد که بر اساس آن، نیروهایی مرتبط با حزب‌الله لبنان، صدها کیلوگرم نیترات آمونیوم را در جنوب آلمان انبار کرده‌اند. این مسئله‌ باعث شد نیروهای امنیتی آلمان با حمله به این انبار، ضمن دستگیری افراد مرتبط، مواد انبارشده را ضبط کنند.

آلمان در ماه آوریل، به طور رسمی، فعالیت حزب‌الله را در خاک خود ممنوع اعلام کرد. هورشت زیهوفر، وزیر کشور آلمان، در این باره گفت که حزب‌الله «قانون کیفری را نقض کرده و این سازمان با مفهوم روابط بین‌الملل در تضاد است.»

از سوی دیگر، روزنامه بریتانیایی تلگراف روز ۹ ژوئن ۲۰۱۹ در گزارشی از یک حادثه پیشین نوشت که نیروهای امنیتی بریتانیا به چهار مکان مرتبط با حزب‌الله یورش برده و یک نفر را هم بازداشت کرده‌اند. برپایه این گزارش، این اقدام پس از آن صورت گرفت که مشخص شد افرادی وابسته به حزب‌الله اقدام به انبار کردن چندین تُن نیترات آمونیوم در کارگاهی سرّی برای ساخت بمب واقع در حومه لندن کرده بودند.

این گزارش می‌افزاید که افرادی مرتبط با حزب‌الله حدود سه هزار کیلو نیترات آمونیوم را که در کیسه‌های فریزر بسته‌بندی شده بود، در کارگاه انبار کرده بودند. به نوشته تلگراف «این توطئه بهار ۲۰۱۵ کشف شد.

بنا بر گزارش دفتر مطالعات ملی ایالات متحده آمریکا، اوت ۲۰۱۵ نیروهای امنیتی کویت سه فرد مرتبط با حزب‌الله لبنان را دستگیر کردند که اقدام به انبار کردن ۴۲ تن نیترات آمونیوم، بیش از ۳۰۰ پوند مواد منفجره، ۶۸ قبضه سلاح و ۲۰۴ بمب کرده بودند؛ مهماتی که زیربنای یک حمله بزرگ را تشکیل می‌داد.

بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی قبرس نیز در ماه می ۲۰۱۵، ۴۲۰ صندوق حاوی نیترات آمونیوم وابسته به حزب‌الله را کشف و ضبط کردند و یک عملیات احتمالی را خنثی کردند.

در سوی دیگر دنیا، ژانویه ۲۰۱۲، نیروهای امنیتی تایلند ۲۹۰ لیتر نیترات آمونیوم ترکیب‌شده با سوخت را ضبط و افرادی را در این زمینه دستگیر کردند که با حزب‌الله لبنان ارتباط داشتند.

پیش از آن، نیروهای امنیتی تایلند، ماه مارس ۱۹۹۴، حمله‌ای به سفارت اسرائیل را خنثی کرده بودند. در این حمله ناکام، یک کامیون بمب‌گذاری شده به کار رفته بود که در آن از ترکیب یک هزار کیلو نیترات آمونیوم و دیزل استفاده شده بود.

سابقه انفجار نیترات آمونیوم

نیترات آمونیوم که ماده‌ای بدون رنگ است و به‌عنوان ماده‌ اصلی در ساخت کود به کار می‌رود، دلیل انفجار سال ۲۰۱۳ کارخانه کودسازی در ایالت تگزاس آمریکا بود که در نتیجه آن، ۱۵ نفر جان باختند؛ انفجاری که بسیاری معتقدند عمدی بود.

در سال ۲۰۱۱ نیز انفجار نیترات آمونیوم در کارخانه مواد شیمیایی شهر تولوز فرانسه به مرگ ۳۱ نفر انجامید؛ انفجاری که نتیجه یک حادثه بود.

اگر نیترات آمونیوم با سوخت ترکیب شود، ماده‌ای به‌شدت قابل‌انفجار به وجود می‌آید، هم‌چنان‌که گروه طالبان افغانستان در موارد بسیاری از این ماده شیمیایی برای ساخت مواد منفجره استفاده کرده و می‌کند.

در یک نمونه‌ دیگر، برای ساخت بمبی که در حمله سال ۱۹۵۵ در ایالت اکلاهمای آمریکا به کار رفت نیز از نیترات آمونیوم استفاده شده بود.

رادیوفردا: مرگ قاضی غلامرضا منصوری، متهم ردیف نهم پرونده فساد باند ارتشا در قوه قضاییه که به پرونده اکبر طبری معروف شده، او را به چهره اول این پرونده تبدیل کرده است.

فارغ از ابعاد اقتصادی یا امنیتی این مرگ، اولین پرسش پس از مرگ منصوری این است که چه کسانی از مردن او بیشترین سود را می‌برند؟

در دومین جلسه دادگاه، وقتی رسول قهرمانی در مقام نماینده دادستان گفت آقای منصوری یک ماه پس از بازداشت اکبر طبری و با ترفندی خاص از کشور خارج شده، مشخص بود که خروج او از کشور با هماهنگی بوده است.

به نظر می‌رسد گروهی که او را احتمالاً از کشور خارج کرده بودند یا از خروج او سود می‌بردند، در گام‌های بعدی با وادار کردن منصوری به اعلام آمادگی برای بازگشت به ایران و همچنین دادن اطلاعات گمراه‌کننده درباره کشور محل اقامت منصوری، سعی می‌کردند زمان بخرند تا بتوانند مسیر را به نفع خود هدایت کنند. ولی مرگ آقای منصوری مشخص می‌کند که آن‌ها موفق نشدند و بهترین اقدام برای خرید زمان، حذف این متهم بوده است.

حسن نجفی؛ متهم فراری

در میان فهرست متهمان، اولین نفری که نامش با منصوری گره خورده، حسن نجفی است. حسن نجفی، متهم ردیف دوم پرونده، همان کسی است که ۵۰۰ هزار یورو به منصوری رشوه داد. آقای نجفی هم مانند منصوری از کشور فراری شده و مشخص نیست کجاست.

آقای نجفی که یک میلیاردر مشهور در حوزه پتروشیمی و ساخت‌وساز است، یک پروژه بزرگ ویلاسازی در لواسان داشت که جنجال‌ساز شده است.

به گزارش شبکه تلویزیونی اینترنتی «آوانت‌ تی‌وی»، علی‌اکبر ناطق نوری، رئیس سابق بازرسی دفتر رهبر جمهوری اسلامی، فامیل حسن نجفی است.

به گفته همین رسانه، پروژه لواسان که ابعاد مالی آن ۶ هزار میلیارد تومان برآورد شده، براساس دستور وحید حقانیان، معاون امور ویژه دفتر رهبر جمهوری اسلامی، برای مدتی متوقف شد ولی با دخالت و دستور صادق لاریجانی، رئیس وقت قوه قضائیه، ادامه یافت.

این نام‌ها به خوبی نشان می‌داد که در متن و حاشیه پرونده فساد اکبر طبری، مجموعه‌ای بزرگ از مدیران ارشد نظام درگیرند و با متهمان این پرونده در ارتباط بوده‌اند.

با مرگ منصوری که قاضی لواسان بوده و به گفته نماینده دادستان، پرونده املاک لواسان را «به نفع آقای نجفی پیگیری» می‌کرده، این بخش از پرونده فعلاً تا حدود زیادی مسکوت خواهد ماند.

اکبر طبری؛ متهم ردیف اول

در سومین جلسه دادگاه باند ارتشا، یکی از متهمان پرونده فساد اقتصادی گفت که نخستین بار قاضی منصوری را در دفتر اکبر طبری دیده است.

به گفته مقام‌های قضایی، قاضی منصوری همچنین با دستور اکبر طبری، پرونده لواسان را به نفع حسن نجفی، متهم ردیف دوم پرونده، پیگیری می‌کرده است.

نوع ارتباطات منصوری و طبری نشان می‌دهد که او تنها حلقه واسط متهمان ردیف اول و دوم این پرونده نبوده و یک قاضی مهم در پیشبرد پرونده‌های طبری محسوب می‌شده است. مرگ منصوری بسیاری از این پرونده‌ها را دفن می‌کند.

صادق لاریجانی؛ متهم در حاشیه

در جلسات دادگاه تاکنون سخنی از نقش صادق لاریجانی در این پرونده به میان نیامده است، اما در روزهای اخیر، با مطرح شدن نام منصوری، گزارش‌های متعددی درباره رابطه لاریجانی و منصوری منتشر شده است. مشهورترین پرونده مطرح در این زمینه، پرونده رشوه‌خواهی فاضل لاریجانی، برادر صادق لاریجانی، است که سال ۸۹ مطرح شد.

بر اساس گزارش رسانه‌های داخل ایران، بعد از افشای این موضوع، صادق لاریجانی قاضی منصوری را مسئول رسیدگی به پرونده می‌کند و او نیز فاضل لاریجانی را تبرئه می‌کند. انتصاب منصوری به عنوان مسئول این پرونده حساس برای خانواده لاریجانی، نشان‌دهنده میزان اعتماد بالای صادق لاریجانی به اوست.

علاوه بر این، وب‌سایت انصاف‌نیوز در گزارشی که روز ۲۸ خرداد منتشر کرد، نوشت علی‌رغم این‌که قاضی منصوری سال ۸۴ به جرم فساد اقتصادی و زمین‌خواری دو سال از مسئولیت معلق شده بود، در دوره صادق لاریجانی مسئولیت‌های متعددی گرفت و در نهایت به عنوان «قاضی دیوان عالی کشور» منصوب شد. مرگ آقای منصوری انبوه سؤالات در این زمینه را نیز به حاشیه می‌برد.

دستگاه امنیتی؛ متهم پشت پرده

پس از انتشار نام و تصویر غلامرضا منصوری، گروهی از روزنامه‌نگاران ساکن ایران اعلام کردند که او نقش اصلی را در بازداشت غیرقانونی ۲۰ نفر از روزنامه‌نگاران داشته است.

از سوی دیگر، خانواده سعید کریمیان، مدیر گروه تلویزیونی جِم که سال ۹۶ در استانبول ترور شد نیز اعلام کردند آقای منصوری سال ۹۱ اعضای خانواده کریمیان را «گروگان گرفت و مدت‌ها در امنیتی‌ترین زندان‌های کشور و در بدترین شرایط ممکن زندانی کرد».

این پرونده‌ها نشان می‌دهد که قاضی منصوری نه تنها در حوزه اقتصادی یک مهره قابل‌اتکا بوده که در حوزه امنیتی در داخل و خارج از کشور نیز یک مهره آماده برای اجرای دستورات بوده است.

بر پایه همین پرونده‌ها بود که فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران و سازمان گزارشگران بدون مرز از دولت رومانی خواستار عدم استرداد او به ایران و پیگرد قضایی او در رومانی شده بودند.

اکنون با مرگ منصوری، این پیگیرد قضایی ممکن نیست و دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی از یک رسوایی گسترده رهایی یافته است.

دویچه‌وله: اقتصاد ضربه خورده ایران با شیوع کرونا چنان در تنگنا قرار گرفته که امکان ادامه حمایت از اسلام‌گرایان از آن سلب شده است. توان جمهوری اسلامی برای حمایت و تجهیز گروه‌های فلسطینی در باریکه غزه به شدت کاهش یافته است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا جمهوری اسلامی ایران را بزرگترین حامی تروریسم در جهان معرفی می‌کند و یکی از اهداف تشدید تحریم‌ها را خشکاندن منابع مالی این کشور برای این برنامه‌ها می‌داند.

با گذشت بیش از سه ماه و نیم از تائید رسمی شیوع کرونا در ایران، ظاهرا پیامد آن برای اقتصاد بحران زده جمهوری اسلامی چنان بوده که تهران برای تامین مالی و تجهیز گروه‌های مورد حمایتش، از جمله در باریکه غزه در تنگنا قرار گرفته است.

تال لدر، گزارشگر شبکه ntv در تل‌آویو، روز یک‌شنبه ۱۸ خرداد (هفتم ژوئن) با اشاره به این وضعیت می‌گوید شهرک‌نشینان نزدیک مرزهای غزه دورانی چنان آرام را سپری می‌کنند که شبیه آن را تقریبا به یاد ندارند.

بنابر این گزارش رعایت فاصله‌گذاری فیزیکی اجتماعی و شستن دست با صابون دستورالعمل‌هایی هستند که تا چند ماه پیش مطرح نبودند اما اکنون در شهرک‌های نوار ساحلی جنوب اسرائیل همان گونه توصیه می‌شوند که در کشورهای دیگر.

با این همه در این مناطق دستورالعمل‌های دیگری وجود دارد که روی برخی گردشگران خارجی تاثیری ناخوشایند می‌گذارند: «با شنیدن صدای آژیر خطر، طی ۱۵ ثانیه به نزدیک‌ترین پناهگاه رجوع کنید.»

دستورالعمل‌های مشابه دیگری نیز وجود دارند: «اگر نمی‌توانید در این مدت به پناهگاهی برسید روی زمین و کنار دیوار دراز بکشید» یا: «پس از انفجار ۲ دقیقه صبر کنید و بعد از آن محلی را که در آن پناه گرفته‌اید ترک کنید.»

چنین توصیه‌هایی در مناطقی که در آن حصار مرزی میان اسرائیل و باریکه غزه قابل مشاهده است طبیعی به نظر می‌رسد، به خصوص این که این حصار فلزی مانعی در مقابل راکت‌ها و خمپاره‌‌های پرتاب شده از باریکه غزه به سمت شهرک‌های مرزی اسرائیل نیست.

کاهش پرتاب موشک و خمپاره با شیوع کرونا

برخی از ساکنان این مناطق می‌گویند از زمان شیوع ویروس کرونا در منطقه خاورمیانه اوضاع بسیار آرام‌تر شده و گروه‌های فلسطینی به ندرت خمپاره و راکت به سمت شهرک‌های یهودی‌نشین شلیک می‌کنند.

از زمانی که اسرائیل در سال ۲۰۰۵ نیروهای خود را از باریکه غزه بیرون برد و دو سال بعد اسلام‌گرایان افراطی حماس بر این منطقه مسلط شدند پرتاب موشک و خمپاره به سمت روستاهای مرزی اسرائیل به امری روزمره تبدیل شده بود.

این وضع با شیوع کرونا به شکل کاملا محسوسی تغییر کرده است و در سه ماه گذشته تعداد راکت‌هایی که از باریکه غزه به سمت اسرائیل پرتاب می‌شوند به شدت کاهش پیدا کرده است.

به گزارش شبکه خبری ntv در آلمان روستاهای مرزی اسرائیل این آرامش را مدیون بحران در کشوری هستند که مطابق شواهد موجود نیروهای حماس بدون پشتیبانی آن تمام قدرت عمل خود را از دست داده است.

جمهوری اسلامی برای مقابله با اسرائیل از سالیان پیش، گروه‌هایی نظیر حزب‌الله لبنان و حماس را که در فهرست سازمان‌های تروریستی غرب قرار دارند، به لحاظ مالی و از نظر تجهیزات پشتیبانی می‌کند.

ایران، درگیرترین کشور خاورمیانه با کرونا

اما این کشور اکنون درگیرترین کشور خاورمیانه با ویروس کروناست. مطابق آمار وزارت بهداشت ایران تا ظهر ۱۸ خرداد ۱۷۱ هزار و ۷۸۹ مبتلا به بیماری کووید۱۹ در این کشور شناسایی شده و هشت هزار و ۲۸۱ نفر بر اثر آن جان باخته‌اند.

هایدی زیلبرمن، سخنگوی ارتش اسرائیل می‌گوید جمهوری اسلامی که نابودی اسرائیل را در سرلوحه برنامه‌های خود قرار داده بسیار تضعیف شده است. او افزود: «تهران به جای این که به مشکلات مردم خود رسیدگی کند، هر سال میلیاردها دلار صرف صادرات تروریسم می‌کند.»

بر پایه برآورد یک کارشناس امور ایران در موسسه ملی تحقیقات امنیتی تل‌آویو، پیامدهای اقتصادی بحران کرونا می‌تواند در بلند مدت جمهوری اسلامی را وادار به کاهش “تامین مالی فعالیت‌های تروریستی” در منطقه کند و این کاهش بسیار بیشتر از آن میزانی خواهد بود که تحریم‌های آمریکا باعث آن شده است.

ویروس کرونا در نقش مکمل تحریم‌ها

او با بیان این که شیوع ویروس ضربه سختی بر صنایع ایران وارد کرده می‌گوید تحریم‌های آمریکا و سقوط بهای نفت اقتصاد جمهوری اسلامی را با رکود بی‌سابقه‌ای روبرو کرده اما شیوع کرونا می‌تواند به بخش‌هایی از اقتصاد که کمتر آسیب دیده‌اند خسارت‌های قابل ملاحظه‌ای وارد کند.

پیش از این نیز گزارش‌های درباره تنگناهای مالی حزب‌الله لبنان به دلیل مشکلات اقتصادی جمهوری اسلامی منتشر شده بود. حسن نصرالله رهبر این گروه زمانی گفته بود تمام مخارج و هزینه‌های حزب‌الله، از جمله حقوق افراد آن، مانند سلاح و تجهیزات آنها توسط ایران تامین می‌شود.

به گزارش ntv شبه‌نظامیان حزب‌الله لبنان و گروه‌های حامی آنها برای تامین بودجه این گروه از راه‌های دیگری وارد عمل شده‌اند و از جمله به گسترش یک شبکه قاچاق مواد مخدر روی آورده‌اند و بخشی از تسلیحات مورد نیاز خود را با درآمد حاصل از فروش مواد مخدر تهیه می‌کنند.

یکی از نگرانی‌های اسرائیل استقرار نیروهای سپاه پاسداران و شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در نزدیکی مرزهای مشترک این کشور با سوریه است.

اسرائیل می‌کوشد با حمله‌های هدفمند مانع استقرار شبه‌نظامیان وابسته به ایران در مناطق مرزی سوریه شود. به نظر می‌رسد دست‌کم در جنوب اسرائیل شیوع کرونا باعث کاهش شدید عملیات شبه‌نظامیان افراطی شده باشد.

برخی ناظران احتمال می‌دهد گسترش شیوع کرونا در باریکه غزه ممکن است به از سرگیری حمله به اسرائیل منجر شود. مطابق این ارزیابی اگر رهبران حماس که کنترل منطقه را در دست دارند، موفق به مهار ویروس و خدمات‌رسانی به مردم نباشند ممکن است برای پنهان کردن ضعف خود و انحراف افکار عمومی حمله به شهرک‌‌های اسرائیلی را افزایش دهند.

رادیو فردا: یک دادگاه فدرال آمریکا دولت‌های ایران و سوریه را به دلیل حملات مرگبار فلسطینی‌ها در اسرائیل مسئول دانست و به پرداخت غرامت به قربانیان آمریکایی، از جمله یک سرباز سابق آمریکایی، محکوم کرد.

به گزارش روز سه شنبه آسوشیتدپرس، رندالف دی موس، قاضی دادگاه فدرال در واشینگتن دی. سی. در حکم خود تاکید کرده است شهروندان آمریکایی که در هفت حمله فلسطینی‌ها کشته و زخمی شدند مستحق دریافت غرامت از ایران و سوریه هستند، چرا که این دو کشور به حماس و گروه جهاد اسلامی کمک مالی و نظامی کرده اند.

طبق این گزارش این حکم روز یکشنبه یازدهم خرداد صادر شده، ولی هنوز میزان و رقم احتمالی غرامت مشخص نشده است.

در این دادگاه علیه جمهوری اسلامی ایران، وزارت اطلاعات این کشور و حکومت سوریه شکایت شده بود. ولی آنها در این دادگاه حاضر نشده و از خود دفاع نکردند.

دادگاه‌های فدرال آمریکا تا حال در احکام متعددی ایران را به دلیل حمایت از حماس و جهاد اسلامی فلسطین، در کشته شدن ده‌ها اسرائیلی و آمریکایی در ترورهایی که عمدتاً در شهرهای اسرائیلی صورت گرفت، محکوم کرده و از دولت تهران خواسته‌اند مبالغی کلان غرامت به بازماندگان بپردازد.

آسوشیتدپرس می‌گوید، اما از آنجا که ایران و ایالات متحده آمریکا روابط دیپلماتیک رسمی ندارند، نحوه پرداخت این غرامت‌ها نامشخص است.

یکی از موراد این پرونده٬ تیلور فورس، سرباز سابق آمریکایی است که در زمان تحصیل در در تل آویو به ضرب چاقوی یک مهاجم فلسطینی در سال ۲۰۱۶ به قتل رسید.

در همین زمینه، یک قاضی فدرال در آمریکا در سال ۱۳۹۷ ایران را به پرداخت ۱۰۴ میلیون دلار غرامت به خانواده قربانیان حمله به پایگاه نظامیان آمریکایی در ظهران عربستان محکوم کرد.

در همین پروندهای مشابه یک دادگاه فدرال آمریکا در سال ۲۰۰۶ ایران را به اتهام آنچه که دست داشتن در این انفجار خواند، به پرداخت ۲۵۴ میلیون دلار به خانواده‌های ۱۷ قربانی این انفجار محکوم کرد.

تحقیقات اف بی آی درباره پرونده بمب گذاری «الخُبَر» حدود پنج سال پيش در ۲۱ ژوئن ۲۰۰۱ منجر به تنظيم ادعانامه ای علیه ۱۳ عضو حزب الله لبنان شد.

جمهوری اسلامی ایران پیش از این بارها گفته است آرا این دادگاه‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد.

ایران وایر: دوم خرداد (۲۲ می) ریاست امنیت ملی استان «هرات» در غرب افغانستان با انتشار اعلامیه‌ای خبر داد که «قاری شفیع» مشهور به «حافظ عمری» مسئول نظامی و از اعضای ارشد گروه «طالبان» در این استان، پس از پیاده شدن از خودروهای سپاه پاسداران ایران دستگیر شده است. این اتفاق در شهرستان «کرخ» هرات رخ داد و بنا به اعلامیه ریاست امنیت ملی «هرات» این مقام طالبان می‌خواسته برای «حملات تروریستی» وارد شهرستان «شیندند» شود.

در اعلامیه ریاست امنیت ملی آمده است: «مولوی شفیع زمانی که از قرارگاه تپه سیاه از موترهای [خودروهای] سپاه پاسداران ایران پایین می‌شد [پیاده می‌شد] و می‌خواست برای تشدید بخشیدن عملیات تروریستی بالای بند آب‌گردان [سد] پاشدان و ناامن ساختن شاهراه‌های هرات وارد ولسوالی [شهرستان] شیندند شود، دستگیر شد.»

بنا به اعلام ریاست امنیت ملی استان هرات «حافظ عمری» طی عملیات ویژه‌ نیروهای خاص ریاست عمومی امنیت ملی، پیش از رسیدن به اهداف خود یعنی «تشدید عملیات تروریستی در بند آب‌گردان [سد] پاشدان و ناامن ساختن شاهراه‌های هرات وارد ولسوالی [شهرستان] شیندند» بازداشت شده است.

طبق این اعلامیه، «حافظ عمری» یک سال و نیم است که مسئولیت سازمان‌دهی حمله‌های «تروریستی» را در استان «هرات» هم‌مرز با ایران برعهده دارد و پیش از آن نیز مسئول «ناامن‌سازی شاه‌راه‌ها و طراحی حملات بر بندهای [سدها] مهم و حیاتی افغانستان» بوده است.

در بخشی دیگر از این اعلامیه آمده است: «او اکثر جنگ‌ها و ناامنی‌ها را در ولسوالی‌های [شهرستان‌ها] شیندند، پشتون‌زرغون و کرخ سازمان‌دهی کرده است. همچنین نامبرده رهبری حملات تروریستی و ترورهای هدفمند در داخل شهر هرات، حمله بالای تاسیسات عام‌المنفعه و بندهای آب‌گردان را برعهده داشت.»

البته در این اعلامیه اشاره‌ای به بازداشت افراد وابسته به سپاه پاسداران ایران در این عملیات و همچنین جزییات و هویت همراهان «حافظ عمری» نشده است. درعین‌حال، گفته نشده است که چند خودرو همراه خودروی سپاه پاسداران که حامل این عضو ارشد گروه «طالبان» بوده است.

باوجودی که جمهوری اسلامی بارها متهم شده است که از گروه «طالبان» حمایت می‌کند اما این نخستین‌ بار است که ریاست امنیت ملی افغانستان به‌صراحت به نقش جمهوری اسلامی در ناامنی‌های افغانستان اشاره می‌کند. پیش‌تر، «عبدالصبور خدمت» نماینده مردم ولایت [استان] «فراه» در مجلس نمایندگان افغانستان در گفت‌وگو با «ایران‌وایر» تاکید کرده بود که وقتی گروه «طالبان» تحت‌فشار دولت افغانستان قرار می‌گیرد، به ایران پناه می‌برد. بنا به اظهارات او، گروه «طالبان» در استان مرزی «فراه» از سوی جمهوری اسلامی حمایت می‌شود.

به گفته او گروه «طالبان»‌ با سلاح‌ها و مهمات جنگی جمهوری اسلامی تجهیز و برای جنگ به دیگر استان‌های افغانستان فرستاده می‌شوند: «واضح است که ایران همراه طالبان دست دارد. ما می‌بینیم که در ساحه ما، طالبان از طرف ایران حمایت می‌شوند.»

در سال ۱۳۹۷ «برایان هوک» نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در امور ایران، سلاح‌ها و تجهیزاتی را به خبرنگاران نشان داده و گفته بود که جمهوری اسلامی در افغانستان به «طالبان» و «گروه‌های تندرو مسلح در شرق میانه» کمک می‌کند. او تصاویر راکت‎های «فجر» و یک سیستم جدید هوایی بدون خلبان موسوم به «شهید ۱، ۲ ، ۳» را به خبرنگاران نشان داد که پس از سقوط به دست نیرو‌های ائتلاف در افغانستان افتاده بود.

همچنین، «اجمل بلوچ‌زاده» معاون پیشین تجزیه‌وتحلیل ریاست عمومی امنیت ملی افغانستان در گفت‌وگو با «ایران‌وایر» یادآور شده بود که نیروهایی از ایران به افغانستان آمده و به «طالبان» مین‌گذاری یاد می‌دهند. به گفته او جمهوری اسلامی سال‌ها با گروه «طالبان» در تماس است و این گروه مورد حمایت‌های آموزشی و تسلیحاتی تهران قرار دارند.

درحالی‌که نزدیک به سه ماه از امضای توافق‌نامه صلح میان آمریکا و گروه «طالبان» در قطر می‌گذرد اما در این مدت نه‌تنها حملات «طالبان» در افغانستان کاهش نیافته بلکه بیشتر نیز شده است. به نظر می‌رسد که جمهوری اسلامی با حمایت از «طالبان» در حال سنگ‌اندازی در برنامه «صلح» افغانستان است.

تاکنون جمهوری اسلامی و گروه «طالبان» نسبت به اعلامیه ریاست امنیت ملی افغانستان مبنی بر دستگیری مسئول نظامی طالبان موضعی نگرفته‌اند.

رادیوفردا: دو هفته پیش آمریکا جایزه‌ای را برای ارائه «هرگونه اطلاعات از فعالیت‌ها، شبکه‌ها و همکاران» یکی از مقام‌های بلندپایه گروه شبه‌نظامی حزب‌الله لبنان تعیین کرد؛ مقامی که در هماهنگی کامل با ایران، پروژه تسلط بر «هلال شیعی» را که جمهوری اسلامی آن را «محور مقاومت» می‌خواند، با فعالیت‌های فراقانونی در سوریه و عراق دنبال می‌کند.

او کسی نیست جز شیخ محمد کوثرانی که این روزها، به ویژه پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، نقشی اساسی در پیشبرد فشارهای سیاسی و همچنین برنامه‌ریزی‌های نظامی حزب‌الله لبنان در عراق دارد.

حتی زمانی که خبر کشته شدن قاسم سلیمانی در عراق منتشر شد، همزمان شایع شد که کوثرانی نیز همراه سلیمانی کشته شده است. این شایعه با این در فاصله کوتاهی تکذیب شد، اما بیانگر نزدیکی این دو چهره و همچنین دانستن آن از سوی افکار عمومی عراق و منطقه است.

در واقع، محمد کوثرانی، با اینکه یک مقام نظامی نیست، اما مسئولیت هماهنگ‌کنندگی سیاسی گروه‌های شبه‌نظامی تحت حمایت ایران را برعهده دارد که از دوران سلیمان به میراث مانده است. پیشتر بخش اعظم این کار را خود فرمانده پیشین سپاه قدس انجام می‌داد و اکنون با وجود فرماندهی اسماعیل قاآنی بر این نیرو و ارتباط کوثرانی با او، مسئولیت و فعالیت کوثرانی، این چهره کمتر رسانه‌ای، بیشتر شده است.

ضمن آنکه به نظر می‌رسد قدرت و نفوذ قاآنی در عراق به میزان قدرت و نفوذ سلیمانی نیست و قوت گرفتن فعالیت‌های کوثرانی در راستای جبران و بازسازی رهبری شبه‌نظامیان شیعه در منطقه است.

یک «تروریست» باسابقه

شیخ محمد کوثرانی، سال ۲۰۱۳ نیز به دلیل فعالیت‌های تروریستی‌اش در فهرست تحریمی آمریکا قرار گرفته بود. پیشتر گزارش‌هایی منتشر شده بود که نشان می‌داد کوثرانی مسئول مستقیم و برنامه‌ریز اصلی حمله یک مرکز فرمانداری کربلا در ژانویه ۲۰۰۷ بوده که منجر به مرگ پنج نفر شد.

او همچنین در آن زمان، علاوه بر فعالیت در عراق، در انتقال نیروهای شبه‌نظامی شیعی به سوریه برای کمک به بشار اسد در جنگ خانمان‌سوز و داخلی سوریه که منجر به کشته شدن صدها هزار نفر و آواره شدن میلیون‌ها نفر دیگر شده، نقش داشته است.

از دیگر اقدامات غیرقانونی کوثرانی، فعالیت‌های او در زمینه پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم است.

اما اینکه دوباره فعالیت‌های این عضو بلندپایه حزب‌الله لبنان توجه و حساسیت آمریکا را به خود جلب کرده، به دلیل تحولات ماه‌های اخیر است.

در ماه‌های اخیر، نیروهای شبه‌نظامی عراقی از یک سو، به صورت گسترده حملات خود را علیه نیروهای ائتلاف به ویژه نیروهای آمریکایی و مراکز دیپلماتیک این کشور در عراق شدت بخشیدند، و از سوی دیگر، به سرکوب خشونت‌آمیز تظاهرات مردمی و ضددولتی عراق پرداختند.

همچنین این نیروها با رهبری شخص قاسم سلیمانی و بعداً اسماعیل قاآنی به مداخله‌های مستقیم در امور سیاست داخلی عراق مبادرت کردند و موانع بسیاری را بر سر تغییرات سیاسی مورد نظر مردم معترض و همچنین تشکیل یک دولت مستقل در عراق قرار دادند.

گرچه اکنون انتخاب مصطفی الکاظمی، رئیس پیشین سازمان اطلاعات ملی عراق، به عنوان نخست‌وزیر این کشور، تاحدودی چشم‌انداز ثبات در عراق را تقویت کرده و شرایط بحرانی کنونی شیوع ویروس کرونا و کمی قبل از آن، ضربه کشته شدن قاسم سلیمانی بر بدنه سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی، به میزان قابل توجهی از سرعت و شدت سیاست تهاجمی تهران در عراق کاسته است.

اما ساده‌انگاری است که تصور شود جمهوری اسلامی ذره‌ای از بلندپروازی‌های منطقه‌ای خود به ویژه در عراق عقب خواهد نشست. جمهوری اسلامی دائماً بخت خود را در این قمار خطرناک آزمایش می‌کند و در این شرایط، وجود و نقش کسانی مثل شیخ کوثرانی، در گرم و زنده نگاه داشتن آتش تنش‌های منطقه زیر خاکستر، مؤثر است.

در واقع گروه‌های شبه‌نظامی که ایران در منطقه ایجاد کرده، فقط برای جنگ نظامی نیستند، بلکه شبه‌دولت‌هایی خارج از دولت قانونی‌اند که در امر تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اجرای قوانین دولتی در کشورهای محل ایجاد خود، اخلال ایجاد می‌کنند؛ دقیقا همان وضعیت و مدلی که در داخل ایران از سوی رهبری جمهوری اسلامی با ایجاد سپاه و بسیج، برای کنترل دولت و همچنین نیروهای مخالف در داخل کشور طراحی شده است.

صرف‌نظر از ایدئولوژی شیعی که موتور محرک، و سلاح نظامی که ابزار دست این گروه‌هاست، ساز و کار آنها چه در ایران، چه در عراق، چه در لبنان، چه در یمن، چه در بحرین یا جاهای دیگر، بر مخالفت با هرگونه انتخاب مردمی، دولت مشروع و نهاد قانونی بنا شده است. به همین دلیل، این گروه‌ها برای فعالیت بهتر خود، علاوه بر قدرت نظامی، به «لابی‌گر» حرفه‌ای که کار فشار سیاسی پشت پرده را به پیش ببرد، نیز نیاز دارند.

خود وزارت امورخارجه آمریکا نیز هنگام تعیین جایزه برای محمد کوثرانی تأکید کرده بود که شیخ کوثرانی، علاوه بر تامین مالی، حمایت‌های لجستیکی و آموزش گروه‌های شبه‌نظامی شیعه، مهارت ویژه‌ای در رفع اختلافات میان این گروه‌ها دارد. این تأکید نشان می‌دهد که مبارزه با گروه‌های شبه‌نظامی شیعه بدون دانستن از فعالیت‌های کسی مثل کوثرانی کامل نخواهد شد.

همچنین تعیین جایزه برای کوثرانی در راستای تحریم‌های اخیری است که وزارت خزانه‌داری آمریکا علیه شرکت‌ها و افراد مرتبط با سپاه پاسداران در زمینه حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی شیعی عراق وضع کرده است.

کارآمدی سیاست تعیین جایزه

اما در حالی که مدت زمان زیادی از وضع جایزه وسوسه‌انگیز برای ردگیری فعالیت‌های شیخ کوثرانی نمی‌گذرد، این اقدام نتایج مثبتی را به دنبال داشته و اساسی‌ترین تأثیر آن، ایجاد حساسیت در افکار عمومی جهان و به ویژه رسانه‌های منطقه در زمینه فعالیت این چهره مافیایی بوده است.

در این دو هفته، چندین رسانه عراقی اعلام کردند که «به طور اختصاصی» به اطلاعاتی درباره حضور کوثرانی در مذاکرات سیاسی دست یافته‌اند. این حساسیت و پیگیری رسانه‌ها، کار را برای کسانی که در عراق قصد دارند با کوثرانی ملاقات کنند، بسیار دشوار کرده است.

همچنین مقام‌های دولتی و مطلع بیشتری در زمینه اطلاع‌رسانی درباره فعالیت‌های کوثرانی با رسانه‌ها همکاری می‌کنند.

به عنوان نمونه، به تازگی یک مقام دولتی عراقی که نامش فاش نشده، به خبرگزاری فرانسه گفت که کوثرانی از نظر شیوه کار، «کپی برابر اصل سلیمانی» است، به این معنی که در منطقه فوق حفاظت‌شده سبز عراق، او از جلسه‌ای به جلسه‌ای دیگر می‌رود و با نشست و برخاست با مقامات در تلاش برای پیشبرد اهداف خود است.

این مقام آگاه به سقوط صدام و آغاز تلاش‌ گروه‌های شیعی برای قبضه قدرت در عراق اشاره کرد و ادامه داد: «او از سال ۲۰۰۳ مسئول پرونده عراق است و مستقیماً به حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان گزارش می‌دهد».

یکی از اعضای کادر حزب‌الله لبنان هم گفته که «به غیر از سلیمانی که کشته شده» کوثرانی، «تنها فرد خارجی است که به خوبی جزئیات صحنه سیاسی عراق را می‌شناسد».

شیخ محمد کوثرانی، که نزدیکانش او را با نام «جعفر» هم می‌خوانند، درست است که به عنوان یک لبنانی، عضو کمیته سیاسی حزب‌الله لبنان است، اما تابعیت عراقی نیز دارد.

او که اکنون حدود ۵۰ ساله است، از پدر و مادری لبنانی در شهر نجف، واقع در ۲۰۰ کیلومتری جنوب بغداد، به دنیا آمده است. هر چند که بعداً پدر و مادرش به لبنان بازگشتند، اما شیخ کوثرانی ارتباطش را با عراق حفظ کرد و با یک زن عراقی نیز ازدواج کرد. او دارای چهار فرزند است. به همین دلیل، شیخ محمد کوثرانی به راحتی به لهجه عربی عراقی که با لهجه عربی لبنانی متفاوت است، حرف می‌زند.

هشام الهاشمی، مورخ و تحلیلگر مسائل سیاسی عراق، معتقد است که شیخ کوثرانی در عراق «بیشتر از یک نقش» ایفا می‌کند: «اوست که نخ‌ها و رشته‌ها را در اردوگاه شیعیان وفادار به تهران به یکدیگر می‌بافد. همچنین از سال ۲۰۱۴، او در تلاش است که نیروهای در قدرت شیعی در بغداد را با نیروهای سنی که دشمنشان به شمار می‌روند، آشتی دهد».

با این حال، شیخ کوثرانی از روابط و تجربه‌اش در عراق برای اهداف خود و گروهش در لبنان نیز بهره‌برداری می‌کند. به گفته یکی از مقام‌های دولت عراق، کوثرانی به تازگی و همزمان با شرایط وخیم اقتصادی در لبنان، از دولت بغداد درخواست میلیاردها دلار کمک کرده است.

تا به امروز کوثرانی قدرت خود را از مخفی‌کاری‌ها و لابی‌گری‌های پنهان خود به دست آورده است. دقیقاً همان مسیری که یک دوره‌ای قاسم سلیمانی در اوایل فعالیت منطقه‌ای‌اش رفته بود. حتی وقتی به ایران می‌رود و با مقام‌های جمهوری اسلامی ملاقات می‌کند، خبری از این سفرها و ملاقات‌ها در رسانه‌ها منتشر نمی‌شود. حتی مقام‌های سپاه پاسداران نیز در اظهارنظرهایشان درباره او و نقش او سکوت می‌کنند.

اما توجه رسانه‌ها و میلیون‌ها دلاری که آمریکا مخصوص او (همین جایزه) کنار گذاشته، می‌تواند بازی را به احتمال زیاد به ضرر او تغییر دهد و حتی برخی از تحلیلگران سیاسی معتقدند که قرار دادن این جایزه می‌تواند منجر به دستگیری احتمالی او در آینده شود.