اخبار

رادیوفرانسه: مقامات پاکستانی اعلام کردند فردی که به عنوان رهبر طالبان افغانستان در حملۀ پهپادهای آمریکایی در پاکستان کشته شد از ایران بازمی‌گشته است. سرویس‌های اطلاعاتی افغانستان گفته‌اند که این فرد کسی جز ملا اختر محمد منصور، رهبر طالبان افغانستان، نبوده است. دولت آمریکا که این حمله را انجام داده کشته شدن رهبر طالبان را در این حمله “محتمل” دانسته است.

یک منبع امنیتی پاکستان به خبرگزاری فرانسه گفته است که فرد کشته شده دارای شناسنامۀ پاکستانی به نام “محمد ولی” و ساکن بلوچستان بوده و پاسپورت او روادید ورود به ایران را به تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۱۶ داشته است. همین منبع افزوده است که صاحب پاسپورت در بازگشت از ایران در نزدیکی شهر “احمدوال” هدف حمله پهپادهای آمریکایی قرار گرفته و کشته شده است. کمی پیشتر همین فرد مقداری یورو را به روپیه پاکستانی تبدیل و خودرویی را در شهر کویته کرایه کرده بود.
دولت واشنگتن رانندۀ خودرو را یکی دیگر از اعضای طالبان افغانستان معرفی کرده است. منابع پزشکی گفته‌اند که اجساد سرنشینان خودرو به شدت سوخته اند به طوری که شناسایی آنها ناممکن بوده است. همین منابع افزوده‌اند که اجساد این دو تن به کسانی که خود را بستگان کشته شدگان معرفی کردند تحویل داده شده اند.
تاکنون طالبان و مقامات پاکستانی کشته شدن ملا اختر منصور را تأئید نکرده اند.

جان کری، وزیر امور خارجۀ آمریکا، امروز یکشنبه تأئید کرد که رهبر طالبان افغانستان، ملا اختر محمد منصور، به احتمال بسیار زیاد در نتیجۀ حملۀ پهپادهای آمریکایی در پاکستان کشته شده است. وزیر امور خارجۀ آمریکا تصریح کرد که این حمله به فرمان رییس جمهوری این کشور، باراک اوباما، صورت گرفته و رهبر طالبان در منطقۀ قبایلی پاکستان کشته شده است.
در این بمباران شماری از هواپیماهای بدون سرنشین یا پهپادهای آمریکا شرکت داشتند. جان کری سپس اضافه کرد که کشته شدن ملا اختر محمد منصور توسط پهپادهای آمریکا از عزم دولت واشنگتن در پشتیبانی از کسانی خبر می دهد که در پی ساختن افغانستان با ثبات تر، متحد، امن و مرفع هستند.
او همچنین گفت که رهبران پاکستان و افغانستان از انجام این عملیات مطلع شده بودند و خود وی با نخست وزیر پاکستان، نواز شریف، در اینباره گفتگوی تلفنی انجام داده است.
وزیر امور خارجۀ آمریکا سپس اضافه کرده است که ملا اختر منصور تهدیدی علیه صلح و همچنین مخالف مذاکرات صلح و آشتی در افغانستان و در نتیجه مانع مهم پایان خشونت ها در این کشور بود.
محمد اشرف غنی، رییس جمهوری افغانستان، مدعی است که حملۀ هوایی علیه رهبر طالبان با موافقت دولت کابل صورت گرفته است. دکتر عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت افغانستان، و سرویس های امنیتی این کشور در اظهاراتی جداگانه کشته شدن ملا اختر منصور را تأئید کردند. دکتر عبدالله در صفحۀ “توییتر” خود نوشت که پهپادهای آمریکایی دیروز شنبه ساعت چهار و نیم بعد از ظهر خودروی حامل رهبر طالبان را در کویته پاکستان هدف قرار دادند.
با این حال، دو تن از معاونان ملا اختر منصور، کشته شدن او را تکذیب کردند. یک مقام آمریکایی گفته است که پهپادهای آمریکایی خودروی حامل ملا اختر منصور و یکی از اعضای طالبان را در منطقۀ جنوب-غرب پاکستان در نزدیکی شهر “احمدوال” هدف گرفتند.
در صورت تأئید خبر کشته شدن ملا اختر منصور، شکاف در درون طالبان تشدید و تمایل آنان برای پیوستن به مذاکرات صلح در افغانستان کمتر خواهد شد.

رادیوفرانسه: علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی ایران، در پیامی خطاب به همتای پاکستانی اش، ایاز صادق، کشته و زخمی شدن صدها نفر را در “انفجار تروریستی” دیروز در لاهور “به دولت و ملت مسلمان پاکستان” تسلیت گفت، بی آنکه در این پیام ِ”همدردی و تسلیت” حتا یک بار هم به قربانیان انفجار تروریستی لاهور، یعنی مسیحیان پاکستان اشاره کند.

بدتر حتا رییس مجلس شورای اسلامی ایران در پیامش به عامل این “انفجار تروریستی” یعنی طالبان پاکستان نیز اشاره نکرده، هر چند این گروه اسلامگرای افراطی رسماً مسئولیت انفجار انتحاری لاهور علیه مسیحیان پاکستان را برعهده گرفته است. در این انفجار ۷۳ نفر به ویژه زنان و کودکان کشته و صدها نفر دیگر زخمی شدند.
احسان الله احسان، سخنگوی طالبان پاکستان، امروز سه شنبه بیست ونهم مارس در پیامی خطاب به نواز شریف هشدار داد که جنگ آنان با دولت اسلام آباد اکنون به جلوی خانۀ نخست وزیر پاکستان رسیده و در این جنگ عاقبت طالبان پیروز خواهند شد.
در پی انفجار تررویستی روز دوشنبه علیه مسیحیان لاهور، مقامات اسلام آباد اعلام کردند که بیش از دویست نفر را در چارچوب تحقیق دربارۀ این انفجار دستگیر و هزاران نفر دیگر را بازجویی کرده اند. همین منابع افزوده اند که بیش از دو هزار نفر در چارچوب همین تحقیقات همچنان در بازداشت به سر می برند.

رادیوفردا: روزنامه وال‌استریت جورنال در گزارشی به نقل از مقامات غربی و افغان، ایران را متهم کرد که از طالبان افغانستان پشتیبانی مالی و نظامی می‌کند.

این گزارش روز پنج‌شنبه، ۲۱ خرداد منتشر شده است و ادعا می‌کند که تهران نه تنها به حمایت مالی و تسلیحاتی از طالبان روی آورده، بلکه شبه‌نظامیان وابسته به این گروه را آموزش می‌دهد.

در ابتدای گزارش وال‌استریت جورنال از شخصی به نام عبدالله نام برده شده که یکی از فرماندهان طالبان است و او می‌گوید که هر زمان به تفنگ و مهمات نیاز داشته از ایران خواسته آن را تامین کند، «کشوری که به او ماهیانه ۵۸۰ دلار حقوق می‌دهد».

این روزنامه در ادامه اظهارات یک دیپلمات غربی را بدون اشاره به نام و ملیت او منتشر کرده که گفته است: «ایران روی ظهور دوباره طالبان سرمایه‌گذاری کرده است. آنها مطمئن نیستند که افغانستان اکنون به چه سمت و سویی حرکت می‌کند و به همین خاطر دست به اقدامات احتیاطی زده‌اند.»

گزارش این نشریه کمتر از یک ماه پس از آن منتشر می‌شود که اخباری مبنی بر سفر یک هیات سیاسی طالبان افغانستان به تهران در رسانه‌های ایرانی و خارجی بازتاب یافت. این اخبار بیان می‌کردند که هیئت سیاسی طالبان افغانستان در قطر به رهبری «طیب آغا» اواخر اردیبهشت ماه به تهران سفر کرده است.

این خبر را اگرچه سخنگوی دولت روحانی تکذیب کرد و گفت که «با عقل جور درنمی‌آید»، اما همان زمان محمد حسن آصفری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، به روزنامه قانون گفت که در گذشته نیز این اتفاق افتاده ولی به خاطر مسائل امنیتی رسانه‌ای نشده بود.

وال‌استریت جورنال به نقل از دیپلمات‌های غربی می‌نویسد که استراتژی ایران در حمایت از طالبان دوگانه است، یکی تقابل با نفوذ ایالات متحده در منطقه و دومی علم کردن یک نیروی متعادل‌کننده در برابر گروه حکومت اسلامی در محدوده سرزمین‌های طالبان در افغانستان.

این روزنامه سپس از قول یک مقام ارشد دولت افغانستان بدون اشاره به نام او می‌نویسد: «ایران در ابتدا از طالبان پشتیبانی مالی می‌کرد، اما آنها الان طالبان را آموزش می‌دهند و تسلیحات در اختیارشان می‌گذارند.»

به نوشته وال‌استریت جورنال، مقامات ایران حاضر نشده‌اند به پرسش‌های خبرنگار آن در این باره پاسخ بدهند، اما ایران در گفت‌وگوهای خود با مقامات افغانستان و غرب همیشه اتهام حمایت نظامی و مالی از طالبان را رد کرده است.

بی‌بی‌سی: سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از سفر یک هیات طالبان به ایران ابراز بی‌اطلاعی کرد.

مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری خود که امروز چهارشنبه، سی اردیبهشت در تهران برگزار شد، گفت “در جریان سفر هیات طالبان به ایران نیستیم و باید پیگیری شود که منابعی که خبر را منتشر کرده‌اند، با چه اطلاعاتی و مسئولیتی این خبر را منتشر کرده‌اند.”

روز گذشته خبرگزاری تسنیم که به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نزدیک است، در یک خبر اختصاصی نوشت که هیات طالبان متشکل از اعضای “دفتر سیاسی” این گروه در قطر اخیرا به ایران سفر کرده است.

این خبرگزاری نوشت که ریاست این هیات را طیب آغا، مسئول دفتر سیاسی طالبان در قطر به عهده داشته است.

به جز سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت ایران هم از این سفر ابراز بی‌خبری کرده و گفته است: “از این موضوع بی‌خبرم، این موضوع با عقل جور در نمی‌آید و به هر ترتیب این موضوع را تائید نمی‌کنم”.

خبرگزاری تسنیم گفته بود که هیات طالبان در سفر به تهران با مقامات امنیتی جمهوری اسلامی ایران در باره مسایل منطقه‌ و مسایل مربوط به مهاجران گفت‌و‌گو کرده است.

به نوشته این خبرگزاری، طالبان دو بار دیگر نیز “به منظور دیدار با مقامات امنیتی ایران و همچنین شرکت کنفرانس بین‌المللی بیداری اسلامی به ایران سفر کرده بودند.”

روابط ایران با طالبان زمانی‌که آنها در افغانستان قدرت داشتند، پر تنش بود و این تنش در پی کشته شدن دپلمات‌های ایرانی در شمال افغانستان در سال ۱۹۹۸ پس از تصرف این شهر از سوی طالبان، به اوج رسید

بی‌بی‌سی: گروه طالبان افغانستان را در اواخر دهه ۱۹۹۰ اداره می‌کرد؛ اما جنگی که آن‌ها را سر قدرت آورد خالی از تبعات منفی برای خودشان هم نبود، از جمله تاثیرات جنگ روی روان جنگ‌جویان خودشان. در این میان، یک روان‌پزشک افغان با آن‌که با طرز فکر آن‌ها مخالف بود، ولی حاضر شد آن‌ها را معالجه کند.

این روان‌پزشک نادر عالمی است:”اولین گروه طالبان که برای معالجه نزدم آمدند را به یاد دارم. آنها گروهی می‌آمدند، نه انفرادی. وقتی یکی از آن‌ها را معالجه می‌کردم، شخص بیمار موضوع را به بقیه خبر می‌داد.”

دکتر عالمی آن‌ روزها را چنین به‌یاد می‌آورد: “جنگجویان با تکه کاغذی که رویش نام من نوشته شده بود نزدم مراجعه می‌کردند. به من می‌گفتند که دوست‌شان را درمان کرده‌ام و آن‌ها هم می‌خواهند معالجه شوند. خیلی‌های‌شان در عمر نزد پزشکی نرفته بودند.”

دکتر عالمی که حالا به یک شخصیت سرشناس در شهر مزارشریف تبدیل شده، در شمال افغانستان زندگی می‌کند.

طالبان مزارشریف را در سال ۱۹۹۸ اشغال کردند و به زودی به نقاط مختلف شمال افغانستان پیش روی کردند. با آن‌که طالبان در آن زمان در میدان نبرد پیش روی می‌کردند، اما دکتر عالمی ناملایمتی و تاثیرات جنگ را در روان آن‌ها به‌خوبی می‌توانست ببیند.

دکتر عالمی یگانه روان‌پزشکی در شمال افغانستان بود که به زبان پشتو حرف می‌زد، شاید یکی از دلایلی که فرماندهان معروف طالبان به راحتی با او راز دل می‌کردند.
نادر عالمی در مرکز پزشکی خود در مزار شریف

دکتر عالمی می‌گوید: “بلدیت به زبان خیلی اهمیت داشت. چون من با زبان خودشان حرف می‌زدم، آن‌ها احساس آرامش می‌کردند و به راحتی رازهای‌شان را با من در میان می‌گذاشتند.”

روزی ملا اختر عثمانی، والی آن زمان طالبان در بلخ، که از او به‌عنوان دومین فرد قدرت‌مند بعد از ملا عمر هم یاد میشد، دکتر عالمی را نزدش خواست.

دکتر عالمی آن روز را چنین به‌یاد می‌آورد: “حالت تهوع داشت و صداهای عجیب و غریب در گوشش می‌شنید. سربازانش برایم گفتند که آقای عثمانی شبانه جیغ و فریاد هم می‌کشد.”
جنگجویان طالبان در خط مقدم جبهه

دکتر عالمی می گوید که محافظان آقای عثمانی به او گفتند که گاهی فرمانده‌شان حتی آن‌ها را نمی‌تواند تشخیص بدهد.

“معلوم نیست این آدم چه مدت را در جبهات جنگ سپری کرده، چقدر آدم را کشته و پیش چشمانش شاهد کشتار چقدر مردم دیگر بوده. با آن‌که در دفتر کاری‌اش دور از دغدغه و مشکلات نشسته بود، ولی هنوز صدای انفجار و ناله و فریاد را می‌شنید.”

دکتر عالمی می‌خواست ملا عثمانی را به‌صورت دوامدار ببیند تا مشوره‌های طولانی مدت بدهد، ولی عثمانی و بقیه بیماران آقای عالمی هر سه ماه بعد به ماموریت می‌رفتند و در این میان، فقط فرصت چند جلسه را با روانپزشک شان داشتند. ملا اختر عثمانی در یک حمله هوایی در اواخر سال ۲۰۰۶ کشته شد.

دکتر عالمی بقیه اعضای بلند پایه طالبان را هم معالجه می‌کرد. او می‌گوید: “با هم رفیق بودیم. یکی از آن‌ها از من خواست که در دفترش ببینم، دچار افسردگی و درد مزمن بود. برایش ادویه تجویز کردم، ولی دیگه ندیدمش.”

دکتر عالمی می‌گوید که آمار دقیق از طالبانی را که نزدش مراجعه می‌کردند به یاد ندارد، ولی حدس می‌زند که تعداد طالبانی که نزدش مراجعه کرده اند از هزاران گذشته.

او می‌گوید: “سه سال آن‌ها را معالجه کردم تا این‌که طالبان در ۲۰۰۱ در مزارشریف شکست خوردند.”

اکثریت بیماران دکتر عالمی قبلا نزد هیچ پزشکی مراجعه نکرده بودند که همین باعث می‌شد تا او فکر کند که ممکن است فرماندهان شان مانع آنها می‌شوند.
مدارس دخترانه در افغانستان پس از سقوط طالبان دوباره شروع به کار کردند

دکتر عالمی می‌گوید: “راستش آن‌ها آن‌قدر درگیر فعالیت‌های روزمره‌شان بودند که وقت کمی هم برای معالجه نداشتند. تعجب‌آور است که تقریبا همه شان به تداوی من اعتقاد داشتند.”

“اکثر شان علت بیماری و افسردگی شان را بی سرنوشتی می خواندند. آنها کنترل خودشان را نداشتند، همه چیز توسط فرماندهان شان دستور داده می‌شد. آنها افسرده می شدند، چون نمی دانستند که یک دقیقه بعد چه اتفاق می افتد.”

آن‌هایی هم که نزد دکتر عالمی می‌آمدند، برایش درد دل می‌کردند که خانواده‌های‌شان را برای ماه‌ها ندیده اند و بچه‌های شان آنقدر بزرگ شده که شک دارند آنها را بشناسد.
“آرزو دارم بمیرم”

برای همین آنهایی که نزد دکتر عالمی مراجعه می‌کردند برایش می‌گفتند که ترجیح می‌دهند که بمیرند. “آن‌ها به من می‌گفتند که می‌خواهند خودکشی کنند، ولی به دلیل اعتقادات مذهبی این کار را نمی‌کردند.”

یکی از آن‌ها روزی به من گفت: “هر باری که خط اول جنگ می‌روم، آرزو می‌کنم که کسی شلیک کند و زندگی‌ام را خاتمه بدهد. آرزو دارم بمیرم. ولی هر بار زنده می‌مانم و از این‌طور زندگی متنفرم.”

دکتر عالمی طالبان را مثل دیگران تداوی می‌کرد، با آن‌که ملامتی جنگ و خشونت‌ها را بر آن‌ها می‌انداخت: “گاهی آنها گریه می‌کردند و من دل‌داری می‌دادم.”

طالبان در بدل هر جلسه مشوره‌دهی دکتر عالمی، یک دلار برایش حق‌الزحمه می‌دادند. این دست مزد کم باعث شده بود که طالبان گاهی همسر و دختران‌شان را هم برای تداوی نزد آقای عالمی بفرستند.

“خانواده‌های‌شان هم داشتند از افسردگی رنج می‌بردند. برای این‌که شوهران، پدران‌شان را برای ماه ها نمی‌دیدند و نمی‌دانستند آینده‌شان چه‌گونه خواهد بود.”
کلینیک روان پزشکی داکتر عالمی در شهر مزار شریف

حتی ماموران “امر به معروف و نهی از منکر” با فعالیت‌های آقای عالمی مخالفت نداشتند.

دکتر عالمی روزی را به یاد می‌آورد که یکی از آن‌ها در بلندگو مردم را به ادای نماز فرا می‌خواند.

“من هنوز داشتم مریض می‌دیدم که یکی از کارمندانم برای شان صدا زد که دکتر داره مریض می‌بینه. در جواب مامور امر به معروف گفت، بگذارش کارش را انجام بدهد.”
۱۵ سال پس از آن دوره

پانزده سال پس از آن زمان، دکتر عالمی هنوز افغان‌هایی را که به دلیل جنگ‌های دوامدار افسرده شده‌اند، معالجه می‌کند. در تنها بیمارستان خصوصی روان‌پزشکی‌اش در شمال افغانستان صدها زن و مرد صف بسته‌اند – همه شکایت دارند، از افسردگی، کم حوصلگی و کابوس.

آقای عالمی می‌گوید که بزرگ‌ترین مشکل مردمش بی‌سرنوشتی و عدم اعتماد شان به آینده‌است – کسانی‌که با مشکلات اقتصادی، سیاسی و امنیتی دست و پنجه نرم می‌کنند و هیچ‌کس نمی‌داند که آینده برای شان چه در چانته دارد.