اخبار

رادیوفردا: روزنامه «دیلی ‌میل» چاپ بریتانیا گزارش داده است که چهار مقام سپاه پاسداران برای به‌دست‌ آوردن فهرست افشا شده‌ همکاران پیشین افغان بریتانیا، به کابل سفر کرده‌‌اند.

براساس گزارش روز دوشنبه ۲۷ مرداد این روزنامه، ایران و طالبان برای بازداشت این افراد با هم همکاری می‌‌کنند.

روزنامه تلگراف چاپ بریتانیا نیز اوایل ماه اوت گزارش داده بود که سپاه پاسداران در تلاش است تا فهرست افشا شده را به‌دست بیاورد و از آن برای شناسایی و ردیابی جاسوسان «ام‌آی‌۶» استفاده کند.

در همین حال، شماری از همکاران پیشین افغان نیروهای بریتانیایی مستقر در ایران می‌گویند که پس از افشای این فهرست، در نگرانی شدید به سر می‌ برند.

درگزارش دیلی میل به نقل از یک مقام ارشد ایرانی که نامش فاش نشده، آمده است که طالبان این فهرست را تحویل داده است.

به نوشتهٔ این روزنامه، مقام‌های سپاه پاسداران می‌خواهند تا پیش از وضع مجدد تحریم‌های غرب بر ایران، جاسوسان بریتانیایی را پیدا کرده و از این موضوع به عنوان فشار در مذاکرات هسته‌ای استفاده کنند.

حکومت ایران هنوز به این گزارش واکنش نشان نداده است. این گزارش می‌‌افزاید که طالبان در مقابل می‌خواهند حکومت‌شان از سوی جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته شود.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، به پرسش‌های رادیو آزادی در این مورد پاسخ نداد، اما یک مقام طالبان به روزنامه دیلی‌میل گفته است: «اگر چه با توجه به بدرفتاری مقام‌های ایرانی و حکومت آن کشور با پناهجویان افغان نباید هیچ همکاری صورت گیرد»، اما به گفته او، اگر این کار موجب به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان شود، «معامله بدی» نیست.

پیشتر روزنامه تلگراف در اوایل ماه جاری میلادی گزارش داده بود که سپاه پاسداران فهرست ۲۵ هزار نفری که اطلاعات آنان در فوریه ۲۰۲۲ فاش شده بود، را از طالبان خواسته است، اما حکومت بریتانیا برای این‌که جان این افراد به خطر نیفتد، مانع از رسانه‌ای شدن این موضوع شد و برنامهٔ انتقال پنهانی همکاران افغان خود را آغاز کرد.

در اطلاعات افشا شده همچنین، فهرستی شامل نام و جزئیات حداقل ۱۰۰ نفر از همکاران سازمان جاسوسی «ام‌آی‌۶» بریتانیا در افغانستان منتشر شده است.

روزنامه تلگراف گزارش داده بود که ایران تلاش می‌کند از این طریق، جاسوسان «ام‌آی‌۶» را شناسایی کرده و به دام بیاندازد.

رسانه‌های بریتانیایی گفته‌اند که همکاری میان ایران و طالبان برای شناسایی و ردیابی این افراد، سیاستمداران بریتانیایی را عمیقاً نگران کرده است.

نگرانی شدید همکاران پیشین نیروهای بریتانیایی در ایران

شماری از همکاران پیشین نیروهای بریتانیایی مستقر در ایران نیز می‌گویند که پس از افشا این فهرست، در نگرانی شدید به سر می‌‌برند.

یکی از این افراد که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی گفت: «طالبان می‌خواهند از این فهرست استفاده سیاسی کنند، ما اینجا در ایران هستیم، اگر این فهرست به ایران سپرده شود، جان ما بیشتر در معرض خطر قرار خواهد گرفت و حتی ممکن است اعدام شویم، ما از بریتانیا می‌خواهیم که هرچه زودتر ما را از این‌جا انتقال دهد».

یکی دیگر از همکاران پیشین افغان نیروهای بریتانیا که با خانوادهٔ سه نفرهٔ خود در ایران زندگی می‌کند، می‌گوید که همکاری ایران و طالبان در این زمینه او را بسیار نگران کرده است و هر لحظه خطر بازداشت‌ را حس می‌کند.

او همچنین به شرط عدم افشای نام خود، به رادیو آزادی گفت: «ما بسیار نگران و در ترس به سر می‌بریم، وضعیت در ایران طوری است که همه روزه افغان‌ها را بازداشت می‌کنند، به خصوص در برابر نظامیان پیشین بسیار جدی هستند، آن‌ها را بازداشت و اخراج می‌کنند. این وضعیت برای ما بسیار نگران‌کننده است و من به خاطر زندگی خود و آیندهٔ خانواده‌ام بسیار در ترس به سر می‌برم».

در تحلی دیگر، پیش از این اطلاعات شخصی هزاران همکار پیشین افغان نیروهای بریتانیایی که به ‌طور امن به این کشور منتقل شده بودند نیز پس از آن که یک شرکت قراردادی مربوط به وزارت دفاع بریتانیا هدف حمله اینترنتی قرار گرفت، افشا شد‌.

این شرکت که «جیت سنتر» نام دارد و خدمات قبل از پرواز را برای مسافرین ارائه می‌کند، گفته است که در اطلاعات ثبت‌شده یک رخنه امنیتی کشف کرد، زمانی که پی برد افراد غیرمجاز به ای‌میل‌های شرکت دست یافته‌اند که فقط «تعداد محدودی» به آن دسترسی دارند.

به نظر می‌رسد که در جریان این رخنهٔ امنیتی، اطلاعات شخصی بیش از ۳۷۰۰ افغان که در سال ۲۰۲۴ به بریتانیا منتقل شده بودند، فاش شده است.

در میان این افراد، اسامی سربازان اعزام شده به تمرینات نظامی و خبرنگارانی که وزیران را در سفرها همراهی می‌‌کنند نیز دیده می‌شوند.

–کیهان لندن: روزنامه «جمهوری اسلامی» روز یکشنبه ۱۱ شهریورماه با اشاره به «خطر حضور میلیون‌ها نفر از اتباع غیرمجاز افغانی در کشور»، نسبت به خطر ورود عوامل تروریستی طالبان به ایران برای شهروندان و امنیت کشور هشدار داد.
-این روزنامه می‌نویسد، در شرایطی که هیچ کشوری حاضر نشده حکومت خودخوانده طالبان را به رسمیت بشناسد و سازمان ملل همچنان گروه طالبان را تروریستی می‌داند دولت ابراهیم رئیسی «تمام امکانات و تسهیلاتی را که طالبان می‌خواست در اختیارش قرار داد و طالبان با استفاده از این امکانات و تسهیلات توانست «ده‌ها هزار نفر از عناصر آموزش‌دیده خود را وارد ایران کند».

اگرچه روزنامه «جمهوری اسلامی» منشاء ورود عناصر طالبان به ایران را دولت ابراهیم رئیسی معرفی می‌کند اما هیأت طالبان به سرپرستی ملا عبدالغنی هفتم بهمن ۱۳۹۹ با چراغ سبز علی خامنه‌ای به دعوت رسمی جمهوری اسلامی به ایران آمدند و محمدجواد ظریف وزیرخارجه وقت از آنها استقبال کرد.
روزنامه «جمهوری اسلامی» می‌نویسد: «اعضای طالبان در نقاط مختلف کشور مستقرند و افراد حتا سلاح نیز در اختیار دارند و تا کنون مرتکب جنایات زیادی نیز در داخل شهرها و حتی روستاهای کشورمان شده‌اند».
این روزنامه در بخشی از این گزارش تأکید کرد، «بسیاری از عوامل انفجارها و ترور از قبیل آنچه در کرمان، مشهد و شاهچراغ شیراز رخ داد از عناصر همین گروه بودند هرچند دستگاه‌های رسمی بنابر مصالح نادرستی که از نظر آنها درست است این واقعیت‌ها را اعلام نمی‌کنند. خطرناک‌تر اینکه طالبان مردم ایران را کافر و کشتن آنها را واجب می‌دانند. از نظر تغییر بافت جمعیتی کشور نیز خطر بزرگی در کمین است».

روزنامه «جمهوری اسلامی» روز یکشنبه ۱۱ شهریورماه با اشاره به «خطر حضور میلیون‌ها نفر از اتباع غیرمجاز افغانی در کشور»، نسبت به خطر ورود عوامل تروریستی طالبان به ایران برای شهروندان و امنیت کشور هشدار داد.

این روزنامه می‌نویسد، در شرایطی که هیچ کشوری حاضر نشده حکومت خودخوانده طالبان را به رسمیت بشناسد و سازمان ملل همچنان گروه طالبان را تروریستی و حکومتش را غیرقانونی می‌داند، دولت ابراهیم رئیسی «تمام امکانات و تسهیلاتی را که طالبان می‌خواست در اختیارش قرار داد و طالبان با استفاده از این امکانات و تسهیلات توانست «ده‌ها هزار نفر از عناصر آموزش‌دیده خود را وارد ایران کند» و در مناطق مختلف مستقر نماید. این افراد حتا سلاح نیز در اختیار دارند و تا کنون مرتکب جنایات زیادی نیز در داخل شهرها و حتی روستاهای کشورمان شده‌اند.»

روزنامه جمهوری اسلامی در بخشی از این گزارش تأکید کرده، «بسیاری از عوامل انفجارها و ترور از قبیل آنچه در کرمان، مشهد و شاهچراغ شیراز رخ داد از عناصر همین گروه بودند هرچند دستگاه‌های رسمی بنا بر مصالح نادرستی که از نظر آنها درست است این واقعیت‌ها را اعلام نمی‌کنند. خطرناک‌تر اینکه طالبان مردم ایران را کافر و کشتن آنها را واجب می‌دانند. از نظر تغییر بافت جمعیتی کشور نیز خطر بزرگی در کمین است.»

در این گزارش عنوان شد دولت چهاردهم [دولت پزشکیان] وارث این معضل بزرگ است و باید هرچه زودتر در صدد مقابله با خطر ناشی از آن برآید.»

روزنامه جمهوری اسلامی تأکید کرد، «برخورد با این خطر، مطالبه جدی افکار عمومی است. مردم نگران تکرار ماجرای محمود افغان توسط گروه تروریستی طالبان هستند. دولت چهاردهم اگر سریعاً وارد عمل شود می‌تواند با استفاده از اهرم‌های سیاسی با این خطر مقابله کند. اخراج اتباع غیرمجاز، نظارت دقیق بر اتباع مجاز، پس گرفتن امتیازات سیاسی و تجاری داده شده به طالبان و رفتار با این گروه در چارچوب یک حکومت غیرقانونی که به رسمیت شناخته نشده است، راهکار مناسبی است که دولت چهاردهم می‌تواند با استفاده از آن، با این خطر مقابله کند.»

در پایان این گزارش هشدار داده می‌شود که «تجدید نظر جدی و فوری در مورد مسئول و تعدادی از کارکنان سفارت ایران در کابل، ضرورت دارد.»

اگرچه روزنامه «جمهوری اسلامی» منشاء ورود عناصر طالبان به ایران را دولت ابراهیم رئیسی معرفی می‌کند اما هیأت طالبان به سرپرستی ملا عبدالغنی هفتم بهمن ۱۳۹۹  با چراغ سبز علی خامنه‌ای به دعوت رسمی جمهوری اسلامی به ایران آمدند و محمدجواد ظریف وزیرخارجه وقت از آنها استقبال کرد.

در همان مقطع احمد نادری نماینده مجلس شورای اسلامی در مصاحبه با روزنامه «تهران تایمز» (وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی) با بیان اینکه «خیلی شک دارم که دیپلمات‌های ایران در مزارشریف را طالبان کشته باشد» در توجیه رابطه با طالبان گفت «دشمن دشمن من، دوست من است!»

نزدیکی جمهوری اسلامی به طالبان زیر نظر مستقیم نهادهای امنیتی بوده و هست. یکی از کسانی که با نماینده‌های طالبان دیدار کرد  علی شمخانی دبیر وقت شورای‌ عالی «امنیت ملی» جمهوری اسلامی بود. او پس از این دیدار در «ایکس» نوشت، «در ملاقات با هیئت سیاسی طالبان، رهبران این گروه را در مبارزه با آمریکا مصمم دیدم. کسی که سیزده سال در گوانتانامو زیر شکنجه‌های آنان بوده، مبارزه با آمریکا در منطقه را کنار نگذاشته است.»

علی خامنه‌ای ۱۲ شهریور ۱۳۹۳ در دیدار با شماری از اعضای مجلس خبرگان گفته بود «اینها [قدرت‌هاى غربى و عوامل منطقه‌اى آنها] اعتراف می‌کنند که این جریان‌ها [جریان القاعده و داعش و…] را اینها به راه انداخته‌اند؛ اگر هم اعتراف نکنند ما شواهد داریم، ما می‌دانیم.»

هرچند در گذشته اظهارات و مصاحبه‌هایی در مورد ورود عوامل طالبان به ایران انجام شده بود اما برای نخستین‌ بار است که یک رسانه‌ رسمی عنوان می‌کند که طالبان ده‌ها هزار نفر از عناصر آموزش‌دیده خود را وارد ایران کرده و سلاح نیز در اختیار آنها قرار دارد.

آدرس افغانیزه کردن ایران رو بهتر از دولت رئیسی و علم الگدا پرسو جو شوید

رادیوفردا: شبکه فاکس‌نیوز گزارش داده است که طالبان افغانستان همزمان با تنش دو هفته پیش این گروه با جمهوری اسلامی ایران، دو هزار بمبگذار انتحاری و ۲۰ هزار جنگجو را در طول مرزهای دو کشور مستقر کرده بود.

درگیری قوای طالبان با مرزبانان ایرانی در روز ششم خرداد با دو کشته در طرف ایرانی و یک نیروی طالبان، و پس از سفر یک هیئت نظامی جمهوری اسلامی ایران به کابل، پایان یافت.

اما لسلی مریمن، مدیر یک نهاد غیرانتفاعی در داخل افغانستان، با استناد به منابع خود در این کشور، به بخش دیجیتال فاکس‌نیوز گفته است طالبان اواخر ماه مه، حدود دو هفته پیش، دو هزار بمبگذار انتحاری همراه با ۲۰ هزار جنگجوی مسلح راهی مرزهای ایران کرده بود.

این ظاهرا نخستین بار است که گزارشی در خصوص وجود بمبگذاران انتحاری و شمار زیادی از جنگجویان طالبان در نزدیکی مرزهای ایران منتشر می‌شود.

به گزارش روز یکشنبه ۲۱ خرداد شبکه فاکس‌نیوز، در جریان درگیری اخیر طالبان با ایران، ویدئوهای منتشره در شبکه‌های اجتماعی نشان داد که طالبان شمار زیادی از تانک‌ها و خودروهای زرهی آمریکاییِ به‌جای مانده از عقب‌نشینی نظامیان این کشور از افغانستان، را به سوی مرزهای ایران گسیل کرده بود.

سرهنگ راب لودویک، سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده، با تأیید استفاده نیروهای طالبان از خودروها و سایر تجهیزات آمریکایی گفت: هزاران وسیله نقلیه با استفاده از بودجه تقویت قوای نظامی افغانستان، در طول ۱۶ سال، برای ارتش آن کشور خریداری شد که ۳۲ نوع خودرو از نوع تاکتیکی بود.

او احتمال داد که این تجهیزات در حال حاضر در وضعیت ضعیفی باشند.

به گفته بیل روجیو، عضو ارشد بنیاد «دفاع از دمکراسی‌» در واشینگتن، گروه طالبان خودروهای زیادی از جمله نفربرهای زرهی آمریکایی و ضدمین‌ را در مرز با ایران مستقر کرده است.

او در این زمینه به استقرار خودروهای زرهی ام-۱۱۷، نفربرهای زرهی ام-۱۱۳ و خودروهای هاموی ساخت آمریکا اشاره کرد.

فاکس‌نیوز می‌گوید طالبان ممکن است بتواند حداکثر تا ۲۰۰ هزار نفر را در سراسر افغانستان بسیج کند اما شمار نظامیان و نیروهای ذخیره ایرانی چند برابر بیشتر است؛ ضمن این‌که، ایران دارای تجهیزات نظامی برتر مانند جنگنده و پهپاد است. طالبان نیز یگان‌های انتحاری را «افتخار» خود می‌داند.

فاکس نیوز افزوده است که مشخص نیست آیا ایران در واکنش به نمایش قدرت طالبان، تسلیحات و قوای بیشتری در مرز مستقر کرده است یا نه.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران به درخواست این شبکه برای اظهارنظر در خصوص تنش اخیر مرزی با افغانستان پاسخ نداده است.

والی یک ولایت افغانستان در طول تنش یادشده گفته بود که منتظر است به «فرزندان زرتشت» درس عبرت بدهد. عبدالحمید خراسانی، یک فرمانده طالبان، ادعا کرده بود که اگر رهبر این گروه فرمان بدهد، «ایران ظرف ۲۴ ساعت فتح خواهد شد».

احمد وحیدی، وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران، دو هفته پیش گفت که مرزها دوباره آرام شده و ترددها در حال انجام است و آن دسته از مقامات طالبان که اظهاراتی علیه ایران بیان کرده بودند، برکنار شده‌اند.

او به گروه طالبان توصیه کرد مرزبانان خود را «توجیه کنند تا این نوع اتفاقات تکرار نشود».

اما طالبان هفته گذشته رزمایشی با استفاده از سلاح‌های سنگین در ولایت مرزی نیمروز برگزار کرد، که از سوی برخی از ناظران، ادامه قدرت‌نمایی در برابر ایران تعبیر شد.

تنش ماه گذشته پس از چند روز کشمکش لفظی سران تهران و کابل برسر حقابه رود مرزی هیرمند و «دادن ضرب‌الاجل» از سوی سفیر ایران در کابل به حکومت طالبان و اظهارات صریح ابراهیم رئیسی در این زمینه رخ داد.

طالبان اظهارات مقامات جمهوری اسلامی در زمینه تغییر مسیر رودخانه برای سلب حقابه ایران را رد کرده و گفته بود که ایران باید به خشکسالی در منطقه توجه کند.

از تابستان دو سال پیش که طالبان به قدرت بازگشتند، موارد دیگری از درگیری‌های کوتاه مدت مرزی با ایران رخ داده بود.

روزنامه «جمهوری اسلامی» دو هفته پیش نوشت که طالبان «مأموریت» دارد تنش با ایران را به جنگ تبدیل کند.

سایت «خبرآنلاین» نیز روز ۲۰ خرداد نوشت اگرچه درگیری اخیر پایان یافته است، «اما همچنان بیم آن وجود دارد که اتفاقی دیگر به تنش‌ها و مشکلات دو کشور همسایه دامن بزند».

خبرآنلاین به نقل از نوذر شفیعی، استاد دانشگاه، نوشت اگر طالبان برای به‌رسمیت شناخته شدن خود از سوی آمریکا و جامعه جهانی تصمیم به ایجاد تنش با ایران داشته باشد یا مأموریتی نیابتی را در دستور کار قرار دهد، آینده‌ روابط دو کشور «نگران‌کننده» خواهد شد.

با استفاده از: فاکس‌نیوز، رسانه‌های ایران، جروزالم‌پست، رادیو فردا/ف.ر/ک.ر

#Afghanistan #Iran Cette vidéo circule depuis hier comme étant celle de la destruction d’un poste frontière iranien suite aux derniers accrochages avec les Taliban. Elle date de février 2021, il s’agit d’une base de l’armée afghane

رادیوفردا: رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، سیاستگذاران امور خارجه جمهوری اسلامی را به «ترس» از طالبان متهم کرد و همچنین گفت که حقابه ایران از هیرمند به «کشت خشخاش» اختصاص یافته است.

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه روز شنبه ششم خرداد در گفت‌وگو با وبسایت رویداد۲۴ گفت: «مرعوب‌ترین سیاست‌گذاران سیاست خارجی کشور، در حوزه افغانستان مشغول به کار هستند که عملا نوعی ترس را به سیاست خارجی کشور در قبال افغانستان تحمیل کردند.»

او افزود که این «ترس» از طالبان موجب شده که «کشور ما اقداماتی مانند تحویل سفارت و برخی دیگر از کار‌هایی را که در شأن ما نبوده، انجام دهند.»

تنش‌ها میان جمهوری اسلامی و طالبان بر سر حقابه ایران از رودخانه هیرمند طی هفته‌های اخیر افزایش یافته و پس از یک «اخطار» ابراهیم رئیسی، سرپرست سفارت ایران در کابل نیز روز ۲۹ اردیبهشت در این زمینه برای طالبان ضرب‌الاجل یک‌ماهه تعیین کرد.

همچنین وزیر خارجه جمهوری اسلامی بار دیگر بر به‌رسمیت نشناختن حکومت طالبان در افغانستان تاکید کرد، اما آقای فلاحت‌پیشه گفت: «مسئولان از آن سوی بام در حال افتادن هستند و می‌گویند حاکمیت افغانستان را به رسمیت نمی‌شناسیم، که فقط یک پیام منفی بدون هرگونه دستاورد است.»

او درباره این «پیام منفی» توضیح بیشتری نداد، اما از نوعی سردرگمی از سوی جمهوری اسلامی در قبال طالبان انتقاد کرد.

فلاحت‌پیشه گفت: «همان کسانی که به طالبان نگاه برادران مجاهد داشتند، اکنون خیلی زود موضع تندی را علیه آن‌ها نشان می‌دهند که حاکی است که موضع مشخصی را در قبال طالبان ندارند.»

رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، روابط تهران و طالبان را به چالش‌های بزرگتر بین‌المللی ایران مربوط دانست و گفت: «همه این مسائل منطقه‌ای بی‌ارتباط با مسائل بین‌المللی ایران نیست. در طول چند دهه اخیر، چون ایران در عرصه بین‌المللی نتوانسته چالش‌های خود را عملی کند، در عرصه منطقه‌ای بازیگران خرد و کوچک به تهدید تبدیل شوند.»

او طالبان را تهدیدی جدی برای جمهوری اسلامی دانست و افزود: «ایران اگر تنش‌های بین‌المللی خود را حل نکند، یک کانون شبه‌دولتی و شبه‌نظامی مانند طالبان، به کانون تهدید برای ایران تبدیل می‌شوند.»

حقابه ایران صرف «کشت خشخاش»

بر اساس قرارداد سال ۱۳۵۱، افغانستان سالانه باید ۸۵۰ میلیون متر مکعب از آب رود هیرمند را به ایران بدهد، اما عدم تعهد افغانستان به این قرارداد به‌ویژه سال‌های گذشته به‌ یکی از چالش‌های جدی بین دو کشور تبدیل شده است.

مقامات طالبان بارها، از جمله دو روز پیش، مدعی شده‌اند که به دلیل کم بودن مقدار آب در صورت باز شدن سد نیز آب به ایران نخواهد رسید.

اما فلاحت‌پیشه در این زمینه گفت: «طی دو سال از روی کار آمدن طالبان، از ۸۵۰ میلیون مترمکعب حقابه ایران، فقط ۴ میلیون متر مکعب آب به ایران آمد که آنهم به دلیل سیلاب‌ها بود و نتوانستند جلوی آن را بگیرند، مگرنه اجازه ورود همین اندک آب را هم نمی‌دادند.»

رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین این ادعا را مطرح کرد که طالبان در زمینه حقابه ایران از هیرمند «دست برتر را دارد» و «بخش عظیمی از حقابه ایران را کشت خشخاش اختصاص می‌دهند.»

او گفت: «درآمدی که طالبان و قاچاقچیان افغان از صادرات مواد مخدر به ایران است، بیش از کل عملکرد عمرانی ایران در یک سال است.»

فلاحت‌پیشه آمارهای دولت ابراهیم رئیسی در زمینه صادرات به افغانستان را نیز زیر سوال برد و افزود: «کسانی که در آمار‌های اقتصادی اعلام می‌کنند که ایران سالیانه دو تا سه میلیارد صادرات به افغانستان دارد، ولی فقط کمتر از ۱۰۰ میلیون واردات از افغانستان داریم، این محاسبه را صورت نمی‌دهند که درآمد طالبان و قاچاقچیان عمدتا سودی که می‌گیرند به راحتی چندین برابر منافعی است که ایران از صادرات به افغانستان می‌برد.»

این اظهارات این مقام پیشین جمهوری اسلامی در حالی است که پیشتر گزارش‌هایی درباره نقش طالبان در قاچاق مواد مخدر به ایران منتشر شده است.

روزنامه «۸ صبح» افغانستان گزارش داده بود که محمد داوود مُزَمِّل معروف به ملا داوود مزمل، زمانی که معاون والی طالبان در فراه (در مجاورت مرز ایران) بود، مسئولیت قاچاق مواد مخدر به ایران را بر عهده داشت.

همچنین در مستندی که با عنوان «تنها میان طالبان» از سوی یک کارگردان ایرانی ساخته شد، با استناد به حرف‌های خود طالبان گفته شد که چون این گروه پولی ندارد، «مجبور» است به کشت مواد مخدر بپردازد.

بر اساس گزارش‌های رویداد۲۴ و رادیو فردا؛ م.ت/ پ.پ

دویچه‌وله: دولت طالبان اعلام کرده که در کنفرانس منطقه‌ای ایران در مورد افغانستان شرکت نمی‌کند. به باور علی افشاری، تحلیلگر سیاسی، طالبان نسبت به تکرار تجربه عراق و تمایل جمهوری‌اسلامی به گسترش نفوذ منطقه‌ای حساس است.

ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی طالبان روز یکشنبه دوم آبان در مصاحبه با خبرگزاری «آریانا نیوز» افغانستان اظهار داشت که هیچ فردی از طرف طالبان در اجلاس تهران شرکت نخواهد کرد. مقامات وزارت خارجه موضعگیری رسمی نداشتند، اما خبرگزاری فارس اعلام کرده که از طالبان برای این نشست دعوت نشده‌است!

طبق اعلام رسمی قرار است وزرای خارجه کشورهای تاجیکستان، پاکستان، ترکمنستان و ازبکستان و احتمالا نمایندگانی از چین و روسیه در این نشست شرکت کنند که در روز پنجم آبان برگزار می‌شود.

اگر ادعای خبرگزاری فارس درست باشد، آن وقت عدم دعوت از طالبان می‌تواند به معنای جهت‌گیری علیه اقدام طالبان در تشکیل «امارت اسلامی افغانستان» باشد. اگرچه ذبیح‌الله مجاهد اعلام کرده که برگزاری این نشست اقدام خوبی است اما نمی‌تواند این واقعیت را بپوشاند که اختلاف بین دو طرف خیلی زود آشکار شده‌است؛ بخصوص که تصمیم طالبان به یکباره گرفته نشد بلکه بعد از اعلام اولیه بررسی اتخاذ شد.

از سوی دیگر در نبود طالبان که ابزار قدرت را در افغانستان در دست دارد تضمین توافقات نشست تهران و فایده‌مندی آن در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد. برگزاری این نشست یک هفته بعد از اجلاس مسکو که نمایندگان جمهوری‌اسلامی هم در آن شرکت داشتند دیگر عاملی است که اثرگذاری نشست تهران را زیر سئوال می‌برد.

توئیت رسول موسوی، مدیرکل آسیای غربی وزارت خارجه ایران که از «ضعف مدیریت» و «عدم تلاش برای رسیدن به اجماع» در نشست مسکو انتقاد کرده بود، نمایانگر ناخرسندی ایران از تحرکات روسیه در خصوص افغانستان بعد از قدرت گرفتن دوباره طالبان درحکمرانی این کشور است.

ظاهرا مقامات جمهوری‌اسلامی از اقدامات روسیه که عملا به سمت عادی سازی طالبان حرکت کرده و آنها را تحت عنوان «دولت موقت» پذیرفته است، ناراضی هستند و انتظار دارند که روسیه ملاحظات آنها را به صورت شروطی در نظر بگیرد.

البته روسیه دولت طالبان را هنوز به رسمیت نشناخته است اما مشابه اتحادیه اروپا، چین و ترکیه به صورت دو فاکتو موجودیت و فرادستی آنها در افغانستان را به عنوان یک واقعیت گریزناپذیر پذیرفته است. دیگر کشورهای جهان نیز که طالبان را به رسمیت نشناخته‌اند کمابیش همین وضعیت را دارند.

به نظر می‌رسد مشکل اصلی جمهوری‌اسلامی ایران، بی‌اعتنایی روسیه به انتظارات مورد نظر است. روسیه در جنگ دوم قره‌باغ نیز عملا سیاست متفاوتی با تهران را انتخاب کرد و در نهایت میانجیگری روسیه شرایط را به ضرر ایران در معادلات ژئوپلتیک و جغرافیایی-اقتصادی منطقه قفقاز جنوبی تغییر داد. البته بستر این اتفاق سیاست‌های غلط گذشته و حال حکومت ایران بود.

بنابراین در این وضعیت شکاف بین دولت‌های ایران و روسیه با توجه به راهبرد خصومت با آمریکا ظرفیت چندانی برای موفقیت جمهوری‌اسلامی در اثرگذاری بر معادلات جدید قدرت در افغانستان ایجاد نمی‌کند.

تاجیکستان و ازبکستان به دلیل نگرانی از بازگشت طالبان به حکومت افغانستان دغدغه‌های مشترکی با ایران دارند و سعی می‌کنند در سطح مراوادات منطقه‌ای اقدامات مشترک برای مهار و مدیریت مشکلات انجام دهند اما بعید است آنها به توافقی با تهران برسند که مورد نظر دولت روسیه نباشد.

بدترشدن شرایط زیست شیعیان افغان که در انفجار دو مسجد آنها توسط داعش بروز کرد، باعث شد تا خشنودی اولیه مقامات جمهوری‌اسلامی از خروج آمریکا از افغانستان زود رنگ ببازد. از ابتدا هم معلوم بود که تنش بین طالبان و جمهوری‌اسلامی در میان مدت اجتناب‌ناپذیر است.

حکومت ایران در شرایط کنونی به دنبال پیدا کردن سهم و جایگاهی در نظام سیاسی جدید افغانستان است و نیروهای شیعه متحد اصلی آن هستند. اما طالبان ضمن تاکید ظاهری بر تشکیل دولت فراگیر پذیرای مداخله کشورهای خارجی در تعیین افراد دولت و یا سهم‌خواهی نیست. علاوه بر آن طالبان با جمهوری‌اسلامی ایران تفاوت‌های عمده‌ای دارد که اجازه روابط عادی را نمی‌دهد.

طالبان حداکثر خواهان تنش‌زدایی، امنیت مرزها و برقراری روابط تجاری است. طالبان در تهیه نیازهای معیشتی و امکانات اولیه مردم افغانستان در تنگنا است و در این چارچوب به رابطه عاری از درگیری با تهران می‌اندیشد اما در عین حال رقابت راهبردی و تمایز با حکومت شیعه‌گرای ایران را نیز نمی‌خواهد کنار بگذارد.

ابراز تمایل رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری طالبان به خرید نفت از ایران در این چارچوب قابل درک است. ولی طالبان این مساله را می‌خواهد به گونه‌ای مدیریت کند که ابزار نفوذ جمهوری‌اسلامی در افغانستان بعد از خروج آمریکا نشود.

طالبان نسبت به تکرار تجربه عراق و تمایل جمهوری‌اسلامی به گسترش نفوذ منطقه‌ای و پر کردن خلاء قدرت‌های بزرگ حساس است؛ بویژه که ایران یک گروه شبه نظامی از افغان‌های شیعه تشکیل داده است.

از زاویه‌ای دیگر پذیرای رهبری و هژمونی جمهوری‌اسلامی ایران در جریان بنیادگرایی اسلامی نیز نیست. بنابراین پیام اصلی عدم حضور طالبان در نشست تهران را می‌توان اینگونه تفسیر کرد که خواهان دادن سهم ویژه و مورد انتظار جمهوری‌اسلامی ایران در افغانستان نیست. طالبان بر روی روابط خوب با پاکستان، ترکیه و قطر و سپس روسیه و چین حساب کرده است.

مرز طولانی با افغانستان و ارتباط با سران منتقد و مخالف طالبان اهرم‌های فشار جمهوری‌اسلامی هستند اما استفاده از این اهرم‌های فشار واکنش طالبان را در بر خواهد داشت که امکان ایجاد ناامنی و اختلال بخصوص در زمینه قاچاق مواد مخدر و تشدید تنش آبی را دارد. ازاینرو مقامات حکومت ایران در وضعیتی چالشی قرار دارند و اختلافاتی که در نحوه مواجهه با شرایط جدید افغانستان در درون بلوک قدرت وجود دارد، تصمیم‌گیری را دشوار کرده‌ است.

اظهار نظر خامنه‌ای در خصوص تکرار ادعای بلااستناد انتساب داعش به آمریکا به صورت تلویحی هشداری به طالبان نیز بود که اگر ملاحظات حکومت ایران را در نظر نگیرد چه بسا این اتهام بار دیگر متوجه خود آنها نیز بشود و طالبان در دستگاه رسمی جمهوری‌اسلامی به آلت دست بودن آمریکا متهم شود.

بررسی همه جانبه عوامل دخیل ومتغیرهای اثرگذار، در نهایت جمهوری‌اسلامی را به سمتی می‌برد که ضمن خودداری از درگیری با طالبان به تدریج به سمت تقویت مخالفان این گروه اسلام‌گرای سلفی جهادی حرکت کند.

مطالب منتشر شده در صفحه “دیدگاه” الزاما بازتاب‌دهنده نظر دویچه‌وله فارسی نیست.

بی‌بی‌سی: ویدیوها نشان می‌دهد که هزاران پناهجوی افغان از گذرگاه مرزی عازم ایران هستند. پس از تسلط طالبان در افغانستان موج پناهجویان از این کشور به نحو بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.
ویدیوهایی به بی‌بی‌سی فرستاده شده که نشان می‌دهد هزاران نفر سوار بر خودروها و پیاده در انتظار عبور از گذرگاه مرزی زرنج در ولایت نیمروز افغانستان به ایران هستند.
گزارش‌ حاکیست که شمار پناهجویان افغان عازم ایران پس از روی کار آمدن طالبان در افغانستان به‌شدت افزایش یافته است.
مقصد نهایی بیشتر پناهجویان افغان کشورهای غربی است.
محمد هاشم حنظله، فرمانده مرزی ولایت نیمروز به خبرگزاری فرانسه گفت که قبلا هر ماه حدود هزار تا دو هزار نفر از گذرگاه مرزی زرنج به ایران می‌رفتند که پس از روی کار آمدن طالبان شمار پناهجویانی که در تلاش برای گذشتن از مرز به ایران هستند “روزانه به حدود سه تا چهار هزار نفر” افزایش یافته است.
به گفته او، افراد کمی اسناد لازم را برای عبور از مرز دارند.
برخی از این پناهجویان به خبرگزاری فرانسه گفته اند که ماموران مرزی ایران به پناهجویان شلیک کرده یا بدرفتاری کرده اند.

View this post on Instagram

A post shared by BBC NEWS فارسی (@bbcpersian)

پس از ورود طالبان به کابل، آمریکا و کشورهای غربی در دو هفته تا ۳۰ آگوست توانستند حدود ۱۲۴ هزار نفر را از فرودگاه کابل خارج کنند.
نمایندگان آمریکا و اتحادیه اروپا امروز و فردا در دوحه با مقام‌های طالبان در مورد خروج شمار بیشتری از همکاران محلی پیشین و افرادی که جانشان در خطر است، گفتگو می‌کنند.

اروپا نگران مهاجران از افغانستان است

مقام‌های اروپایی نیز نسبت به هجوم مهاجران از افغانستان به اروپا اظهار نکرانی کرده اند.
یلوا یوهانسون، مسئول امور داخلی اتحادیه اروپا روز جمعه هشدار داد که اروپا باید تهدیدات امنیتی ناشی از مهاجران از افغانستان را جدی‌تر بگیرد.

توضیح تصویر،ترکیه برای مقابله با هجوم پناهجویان از ایران به این کشور دیوار مرزی کشیده است که توسط خودروهای مسلح نگهبانی می‌شود. عکس استان مرزی وان با آذربایجان غربی را در اوایل ماه اکتبر نشان می‌دهد.

به گزارش رویترز، او دیروز در لوکزامبورگ پس از دیدار با همتایان اروپایی خود گفت: “در مورد تهدید تروریستی از سوی افغانستان، باید بگویم که ارزیابی من این است که سطح هشدار به اندازه کافی بالا نیست. ما واقعاً باید اقدامات بیشتری انجام دهیم.”
یوهانسون گفت، در حال حاضر، اتحادیه اروپا شاهد حرکت شمار زیاد افغان‌ها به سمت مرزهای خود نیست، اما جهان مسئولیت اخلاقی دارد که از افغان‌های در معرض خطر محافظت کند.

• درخواست پناهندگی برخی افغان‌ها در بریتانیا ‘ممکن است رد شود’
• بحران افغانستان: بود‌وباش پناهجویان در اردوگاه‌های آمریکایی
• ‘پناهنده بودم… حالا زندگی‌ام را کنترل می‌کنم به همان روشی که هواپیما را کنترل می‌کنم’