اخبار

رادیوفردا: دو نویسندهٔ سرشناسِ امور جاسوسی و اطلاعاتی اسرائیل گزارشی مشروح دربارهٔ عملکرد موساد در استفاده از ناراضیان ایرانی برای پیشبرد اهداف اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران نوشته و می‌گویند برخی جزئیات در مورد به‌کارگیری این افراد در جنگ ۱۲ روزه با ایران نخستین‌ بار است که فاش می‌شود. این دو نویسنده، یوسی ملمن و دان راویو، نویسندهٔ مشترکِ چند کتاب پرفروش دربارهٔ موساد و جامعهٔ اطلاعاتی اسرائیل هستند.

این دو، در گزارشی که ۱۶ مردادماه در سایت «پروپابلیکا» انتشار یافت، توضیح داده‌اند که چگونه تشکیلات اطلاعاتی اسرائیل، از جمله با تکیه به مهره‌هایی که از ایران و کشورهای همسایهٔ ایران جذب کرده بود، طرح‌های نظامیِ «به‌دقت طراحی‌شدهٔ» اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران را در میدان نبرد عملی کرد.

دو نویسنده گفته‌اند که گزارش آن‌ها نتیجهٔ گفت‌وگوهایی است که با ۱۰ مقام اطلاعاتی کنونی و پیشینِ اسرائیل انجام داده‌اند، بدون این‌که نام این منابع را ببرند.

موساد یا دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، که مسئول مستقیمِ تشکیلات اطلاعات و جاسوسی خارجی این کشور است، به این گزارش واکنشی نشان نداده‌اند.

نقش همدستان موساد در حمله به سایت‌های راداری و موشکی

در روزهای جنگ ۱۲روزهٔ اسرائیل و جمهوری اسلامی، فیلم مبهمی در فضای مجازی منتشر شد که ظاهراً حضور نیروهای زمینی کوماندویی در خاک ایران را نشان می‌داد؛ افرادی که ظاهراً کار را برای عملیات هوایی ارتش اسرائیل هموار می‌کردند.

رسانه‌های اسرائیل تصاویری منتشر کرده‌اند که مدعی است «عملیات موساد در درون خاک ایران» را به نمایش می‌گذارد.

این رسانه‌ها نوشته‌اند که نیروهای سازمان اطلاعات اسرائیل در این تصاویر در حال استقرار سامانه‌های ضربتی درون خاک ایران دیده می شوند.

پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از یک… pic.twitter.com/mVRof46SFV

— RadioFarda‌|‌راديو فردا (@RadioFarda_) June 13, 2025

رادیوفردا: گزارش نوشتهٔ دو روزنامه‌نگار اسرائیلی، در شرح نخستین ساعات بامداد جمعه ۲۳ خرداد که حملات گستردهٔ اسرائیل در ایران آغاز شد، آورده است که در آن ساعات، یک تیم کوماندویی با هدایت یک جوان ایرانی آمادهٔ یاری‌رسانی به طرحِ حمله به رادارها و موشک‌هایی بود که برای محافظت از تهران و تأسیسات نظامی مستقر شده بود و هم‌زمان، در همین ساعات، تیم‌های دیگری از کوماندوهای آموزش‌دیده از سوی اسرائیل در سراسر ایران آمادهٔ حمله به تأسیسات دفاعی از داخل کشور شده بودند.

نویسندگان نوشته‌اند که همکاران اسرائیل در این عملیات افرادی با انگیزه‌های مختلف بودند؛ از دلایل شخصی گرفته تا انگیزهٔ سیاسی. برخی برای «انتقام‌گیری از حکومتِ سرکوبگر» و مذهبیِ حاکم بر کشورشان به این مسیر پا نهادند، اما برخی نیز انگیزهٔ مادی داشتند یا موساد قول داده بود که درخواست‌شان برای درمان اعضای خانواده را برآورده می‌کند یا برای برخوردار شدن آن‌ها از فرصت‌های تحصیلی در دانشگاه‌های خارج، قول مساعد داده بود.

براساس این گزارش، منابعی در موساد حاضر شدند از جوانی که هدایت تیم ۷۰ نفرهٔ کوماندوها در تهران در ساعات اولیهٔ جنگ را بر عهده داشت، تنها با حروف اولِ نام و نام خانوادگی‌ او یاد کنند: «سین. ت».

گزارش حاکی است که روز دوم جنگ، گروه دیگری از همدستان موساد، که چه از ایران و چه از سایر کشورهای منطقه جذب شده بودند، موج بعدیِ حملات در داخل ایران را آغاز کردند.

این منابع گفتند حملات کوماندویی در جنگ نقشی محوری داشت و به نیروی هوایی اسرائیل امکان داد تا «بدون از دست دادن حتی یک فروند هواپیما، بمباران‌های خود را عملی کند».

ارتش اسرائیل در گزارش نهایی خود از نتیجۀ جنگ اعلام کرد در این بمباران‌ها «نیمی از سه هزار فروند موشک بالستیک و ۸۰ درصد از پرتابگرهای موشکی» ایران منهدم شد.

این‌ها غیر از ضربات شدید به سایت‌های هسته‌ای ایران و کشتن فرماندهان نظامی و دانشمندان هسته‌ای بود.

سین. ت، دانشجویی از یک خانوادهٔ کارگری که همکار موساد شد

این گزارش مدعی است سین. ت، که در یک خانوادهٔ کارگری در شهری کوچک در نزدیکی تهران بزرگ شد و به دانشگاه رفت، پس از بازداشت و شکنجهٔ وحشیانه از سوی نیروهای بسیج، از حکومت کشورش منزجر شده بود.

بعدها یک مأمور موساد با سین. ت ارتباط برقرار کرد و او را برای آموزش از ایران خارج کرد. سین. ت پس از ماه‌ها آموزش، درست در آستانهٔ حملات اخیر، همراه با تیم کوچکش از راهی مخفی به ایران وارد شد تا نقش خود را در عملیات پیچیدهٔ محوّله ایفا کند.

سین. ت از موساد خواسته بود یکی از بستگان نزدیکش که درمانِ او در ایران ممکن نبود، از مراقبت پزشکی برخوردار شود. موساد پذیرفت، زیرا این رویه را بارها و سال‌ها برای نفوذ در گروه‌های افراطی فلسطینی آزموده بود.

اسرائیل، با تکیه به تجربیات موفق خود در اعزام مأموران آموزش‌دیده‌اش به سایت شورآباد برای سرقت آرشیو هسته‌ای ایران در زمستان ۱۳۹۷ و سپس کشتن محسن فخری‌زاده، «پدر برنامهٔ هسته‌ای» جمهوری اسلامی در آذر ۱۳۹۹، در طراحی‌های خود مدت‌ها پیش از شروع حملات خرداد امسال توانسته بود چندین تُن تجهیزات فلزی را از طریق کامیون‌هایی که در مسیر کشورهای خارجی به‌سوی ایران حرکت می‌کردند، به ایران وارد کند، بدون این‌که رانندگان‌شان از محتوای بارشان خبر داشته باشند.

تیم‌های کوماندوییِ درون ایران، پس از دریافت محموله‌ها، قطعات را ــ که اجزای تسلیحات بودند ــ سوار کرده و سلاح‌ها را برای روز موعود آماده کردند.

منابع اسرائیلی به محل اعزام کامیون‌ها به‌سوی ایران اشاره نکرده‌اند. کامیون‌های زیادی روزانه در مسیرهای ترانزیتیِ افغانستان، آذربایجان، ترکمنستان، ارمنستان و ترکیه به‌سوی ایران در حرکت هستند.

این گزارش تأکید دارد که موساد با نهادهای اطلاعاتی هفت کشور همسایهٔ ایران ارتباط برقرار کرده بود و به گفتهٔ یک اسرائیلی که در امور لجستیک با موساد همکاری داشته، وارد و خارج کردن تجهیزات به ایران کاری است نسبتاً آسان که از جمله با استفاده از شرکت‌های صوری، حمل‌ونقل دریایی، و به‌صورت قانونی انجام می‌شود.

رابطهٔ مأمور موساد با مهرهٔ جذب‌شده

یکی از افسران پیشین موساد گفته است عملکرد این تشکیلات در قبال افرادی که جذب می‌کند به‌گونه‌ای است که خود آن‌ها گام نخست را بردارند و با میل و خواستهٔ خویش عمل کنند، نه از راه فشار، تهدید یا اخاذی.

به‌گفتهٔ این مأمور پیشین موساد، اعتماد مهم‌ترین عنصر در رابطهٔ میان مأمور موساد با فردِ جذب‌شده است؛ مانند سربازی که از روی اعتماد به فرمانده خود راهی میدان می‌شود.

یک مأمور پیشین موساد که وظیفهٔ او ارتباط با این افراد به‌خدمت‌گرفته بوده، کار خود را مجموعه‌ای از وظایفی مانند اعتراف گرفتن، پرستاری بچه، روان‌شناسی، مربی معنوی، و تبدیل‌شدن به کسی که فرد او را مانند خانوادهٔ خود بداند، توصیف کرده است.

منابع اسرائیلی انگیزهٔ تحصیل در مراکز علمی خارجی ــ که می‌تواند برای ایرانیانِ مشتاقِ تحصیل در دانشگاه‌های برتر جهان جذاب باشد ــ را به راهکاری دیگر برای جذب افراد به همکاری با خود تبدیل کرده‌اند؛ حتی ورود به مدارس شبانه‌روزی برای نوجوانان.

این نویسندگان معتقدند که موساد، پس از شناسایی یک عامل بالقوه برای همکاری، ابتدا با او در کشوری در همسایگی ایران مانند آذربایجان یا هند دیدار می‌کند.

«داوطلبان» ظاهراً بدون آن‌که خود بدانند یا متوجه باشند، زیر نظر روان‌شناسیِ کارشناسان روان‌کاویِ موساد قرار می‌گیرند، در مراحل بعدی پرسش‌نامه‌ای در ارتباط با جزئیات زندگی خود و خانواده پُر می‌کنند و از سوی یک متخصص دروغ‌سنجی، برای سنجش مطالبی که گفته‌اند، مورد سؤال قرار می‌گیرند.

آن‌ها در طول مسیر همکاری خود، به دفعات متعدد باید از آزمایش‌های دروغ‌سنجی موفق بیرون آیند تا وفاداری بی‌وقفه‌شان تأیید شود.

جزئیاتی از آموزش و همکاری

گزارش حاکی است که آموزش افراد انتخاب‌شده برای همکاری با اسرائیل در عملیات اخیر علیه ایران حدود پنج ماه طول کشید. برخی به اسرائیل برده شدند که در آن، اماکن و مدل‌هایی شبیه تأسیسات ایرانی برای تمرین احداث شده بود و برخی دیگر تمرین‌ها را زیر نظر کارشناسان اسرائیلی در کشورهای خارجی گذراندند.

نویسندگان به وجود دو گروه کوماندویی اعزامی به ایران اشاره کرده‌اند که هر یک شامل ۱۴ تیم چهار تا شش نفره بوده است؛ برخی از آن‌ها تبعیدی‌های ضد رژیم حاکم بودند که در آستانهٔ عملیات، مخفیانه به ایران انتقال داده شدند.

گزارش افزوده است که دو گروه دستورالعمل‌های خاص خود را داشتند، اما ارتباط آن‌ها با برنامه‌ریزان اسرائیلی حفظ شده بود تا در صورت نیاز، طرح‌ها را تغییر دهند یا به‌روز کنند. وظیفهٔ عمدهٔ آن‌ها حمله به پدافند هوایی ایران جهت کمک به عملیات بمباران نیروی هوایی اسرائیل بود. اسامی رمز آن‌ها از نُت‌های موسیقی برگرفته شده بود.

کوماندوهای آموزش‌دیده برای تخریب زمینی سایت فردو

بر اساس این گزارش، اسرائیل برای منهدم کردن سایت هسته‌ای فردو در کوه‌های اطراف قم نیز تیمی از کوماندوهای نخبهٔ ارتش و تشکیلات امنیتی خود را آموزش داد. این گروه قرار بود در یک عملیات زمینی پرمخاطره به سایت نفوذ کرده و غافلگیرانه به ساختمان و تجهیزات حمله کند؛ سانتریفیوژها را تخریب کرده، اورانیوم غنی‌شده را بردارد و با خود از سایت خارج کند.

عملیاتی که برای فردو در این گزارش بیان شده، شبیه عملیات اسرائیل در مجموعهٔ صنایع نظامی و تسلیحاتی سوریه در پاییز سال گذشته است. اما نویسندگان گزارش گفته‌اند داوید برنئا این طرح را بسیار خطرناک می‌دانست و نگران بود که بهترین سربازان نخبهٔ اسرائیل و جاسوسان کشته یا گروگان گرفته شوند.

برنئا و سایر مقامات اسرائیل بعدها به این باور رسیدند که دولت دونالد ترامپ خود ممکن است به حملهٔ اسرائیل در ایران بپیوندد؛ ارزیابی‌ای که عملی شد و بمب‌افکن‌های بی-۲ آمریکایی بامداد یکم تیر، سه سایت فردو، نطنز و اصفهان را با بمب‌های سنگین و موشک‌های تاماهاوک که از زیردریایی‌ها شلیک شد، هدف قرار دادند.

بر اساس این گزارش، داوید برنئا در چارچوب آمادگی موساد برای عملیات اخیر در ایران، بخش «تسومت» در موساد را که مسئول استخدام مأموران غیراسرائیلی است، تقویت کرد و تصمیم گرفت پیشرفته‌ترین تجهیزات اسرائیل برای عملیات و ارتباطات را در اختیار مجریان خارجیِ طرح قرار دهد. هم‌زمان، داستان‌های پوششی برای هر یک از مأمورین، به‌منظور جلوگیری از هرگونه تناقض احتمالی، بارها و بارها بررسی شد.

نقطه‌عطف در تمرکز اسرائیل بر ایران

نیروهای پیشین موساد در گفت‌وگو با تهیه‌کنندگان این گزارش گفته‌اند از سال ۱۹۹۳ به بعد که اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین توافق اسلو را امضا کردند، موضوع ایران به صدر برنامه‌های اسرائیل و تشکیلات اطلاعاتی آن ارتقا یافت.

از سال ۲۰۰۲، که آریل شارون، نخست‌وزیر وقت، ژنرال ذخیره مئیر داگان را به ریاست موساد منصوب کرد، توقف برنامهٔ هسته‌ای ایران به هدف اصلی موساد تبدیل شد. داگان همواره به توانایی فزایندهٔ موساد در جذب افراد، از جمله ایرانی‌ها، برای انجام عملیات مخفی در ایران «افتخار می‌کرد». داوید برنئا، رئیس کنونی موساد، راه اسلاف خود، از داگان گرفته تا شبتای شاویط و یوسی کوهن، در تمرکز تشکیلات خود بر ایران را ادامه داده است.

مقامات اسرائیلی گفتند موساد در ۱۵ سال گذشته مأموران میدانی خود را از ایران خارج کرده و کارهایی مانند شناسایی خانه‌های دانشمندان هسته‌ای را به عوامل ایرانی یا شهروندان کشورهای سوم سپرده است، به‌ویژه که انزجار فزاینده از رژیم ایران، کار جذب چنین عواملی را آسان کرده بود.

برنئا در نخستین روزهای پس از برقراری آتش‌بس در جنگ اخیر، در یک نشست قدردانی از نیروهای سازمانش، اظهاراتی مبهم دربارهٔ ادامهٔ عملیات میدانی موساد در ایران بیان کرد، اما توضیحی نداد و این گفته را دیگر تکرار نکرد.

رونن برگمن، گزارشگر اطلاعاتی و جاسوسی اسرائیل که او نیز مانند یوسی ملمن و دان راویو کتاب‌هایی در خصوص عملیات تشکیلات اطلاعاتی اسرائیل در ارتباط با ایران نوشته است، ۹ مرداد به نشریهٔ آلمانی اشپیگل گفت که اسرائیل در سال‌های اخیر برای پیشبرد عملیات خود در ایران عمدتاً به نیروهای محلی تکیه کرده است؛ کسانی با انگیزه‌های مختلف، به‌ویژه در مخالفت با جمهوری اسلامی.

برگمن این را نیز گفته بود که ترجیح موساد این است که از کسانی استفاده نکند که صرفاً انگیزهٔ مادی دارند، زیرا هر کس برای پول کار کند، ممکن است به کارفرمایش خیانت کند.

گزارشِ دو نویسندهٔ اسرائیلی به سرنوشت تیم‌های اعزامی به ایران اشاره نکرده است، اما مقامات اطلاعاتی پیشین اسرائیل در دورهٔ اخیر به رسانه‌های کشورشان گفتند که تعهد اخلاقی موساد در قبال نیروهایی که با آن‌ها همکاری می‌کنند، ارائهٔ حمایت همیشگی و خارج کردن آن‌ها و بستگان‌شان از حوزهٔ خطر است؛ به‌گونه‌ای که فرد را نسبت به ادامهٔ همکاری راسخ نگاه می‌دارد.

محمود علوی، وزیر پیشین اطلاعات جمهوری اسلامی، در ماجرای تعقیب عوامل مرتبط با ترور محسن فخری‌زاده گفته بود که آن‌ها همواره نیم ساعت جلوتر از نیروهای اطلاعاتی ایران بودند.

رسانه‌های اسرائیل در ماجرای سرقت آرشیو هسته‌ای ایران نیز مدعی بودند که عوامل ایرانی مرتبط با آن عملیات همگی سالم از ایران بیرون برده شدند.

جمهوری اسلامی ایران، پس از برقراری آتش‌بس در جنگ ۱۲روزه در سوم تیر، هفت شهروند خود را به اتهام جاسوسی و همکاری با اسرائیل اعدام کرده که آخرین مورد آن، روزبه وادی، دانشمند هسته‌ای بود که یک سال و نیم پیش از جنگ اخیر بازداشت شده بود.

رادیوفردا: کابینه بنیامین نتانیاهو که پس از انتشار فیلم‌های تازه‌ای از دو گروگان مرد اسرائیلی در دست شبه‌نظامیان فلسطینی در غزه زیر فشار سنگین افکار عمومی و خانواده‌های گروگان‌ها قرار گرفته، اعلام کرده که این هفته یک نشست ویژه برای بررسی این بحران برگزار خواهد کرد.

انزجار در افکار عمومی اسرائیل از وضعیت گروگان‌های اسرائیلی در غزه که بر اثر «گرسنگی دادن عامدانه» شبه‌نظامیان، افرادی «در آستانه مرگ» توصیف شده و ده‌ها هزار شهروند اسرائیلی را به تجمعات اعتراضی کشانده، رویدادهای مرتبط با عواقب جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران را تحت تأثیر خود قرار داده و آن را به حاشیه برده است.

برخی از رسانه‌های اسرائیل از ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش، نیز خواسته‌اند درباره وضعیت جنگ در غزه موضع روشن و قاطعی را آشکارا اعلام کند.

گروه افراطی حماس فیلمی از اویاتار داوید و گروه جهاد اسلامی فلسطین فیلمی از رام برسلاوسکی را منتشر کرده است.

اویاتار داوید که آخرین فیلم از او ۵ ماه پیش هنگام آزادی شمار دیگری از گروگان‌ها تهیه شده بود، در ۵ ماه گذشته به‌شدت لاغر و به فردی استخوانی تبدیل شده است.

حماس فیلم این گروگان خود را هم‌زمان با گزارش‌های فزاینده در مورد گرسنگی مردم غزه منتشر کرد.

آقای داوید در این فیلم در یک تونل در حال کندن «قبر خود» دیده می‌شود و می‌گوید گرسنه است و هر دو روز یک بار یک قوطی کنسرو گوجه فرنگی به او می‌دهند. آقای داوید که یک تهیه‌کننده موسیقی ربوده‌شده از جشنواره موسیقی نووا در جنوب اسرائیل بود، در این فیلم خطاب به بنیامین نتانیاهو گفت که او را به حال خود رها کرده تا جان دهد و عدم تلاش برای آزادی او «برخلاف تمامی اصول و ارزش‌هایی بوده که در زندگی آموخته بود».

گروه جهاد اسلامی فلسطین نیز مدعی شده که فیلم آقای رام برسلاوسکی را پیش از آن تهیه کرد که بر اثر «بمباران» اسرائیل، ارتباط این سازمان با محافظان او «قطع شد».

نخست‌وزیر اسرائیل روز یکشنبه غیر از گفت‌وگوی تلفنی با خانواده این دو گروگان، با مسئول صلیب سرخ در منطقه نیز گفت‌وگو کرد و خواهان تلاش این سازمان برای کمک‌رسانی به گروگان‌های اسرائیلی در غزه شد.

حماس روز یکشنبه گفت که در صورت تأمین شرایط خاص، «آماده هماهنگی» با صلیب سرخ برای رساندن کمک به این اسیران (گروگان‌ها) است.

ویدیوی اویاتار داوید، خشم رهبران جهانی را نیز برانگیخت. فرانسه، آلمان، بریتانیا و آمریکا از جمله کشورهایی بودند که گروه افراطی حماس را به خاطر این رویکرد و ادامه گروگان‌گیری شهروندان اسرائیل محکوم کردند.

اسرائیل احتمال داده که از ۵۰ گروگان باقی‌مانده اسرائیلی در غزه، حدود ۲۰ نفر آن‌ها هنوز زنده باشند.

حماس و جهاد اسلامی فلسطین گروه‌های تروریستی از سوی غرب طبقه‌بندی شده‌اند.

دونالد ترامپ هفته گذشته حماس را متهم کرد که مذاکرات در قطر برای دستیابی به توافق پایان جنگ غزه و آزادی گروگان‌ها را «به دلیل مداخله ایران» رها کرد. او گفت این مداخله «خوب نبود». اما وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران چنین مداخله‌ای را رد کرد.

ایران اینترنشنال: مقام‌های اطلاعاتی اسرائیل در واپسین ماه‌های حکومت شاه، با رد درخواست برای ترور روح‌الله خمینی، فرصتی تاریخی برای جلوگیری از شکل‌گیری جمهوری اسلامی ایران را از دست دادند. شنبه ۱۱ مرداد، روزنامه جروزالم‌پست با انتشار گزارشی تحلیلی از تصمیم‌های موساد در روزهای منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ نوشت که خودداری این سازمان از حذف رهبر وقت اپوزیسیون ایران، تبعاتی داشت که همچنان سیاست خاورمیانه را تحت‌تاثیر قرار داده است.

بر اساس این گزارش، در ژانویه ۱۹۷۹ و همزمان با خروج محمدرضا شاه پهلوی از کشور، الیعزر تساپفیر، رییس وقت دفتر موساد در تهران، در میان آشوب‌های امنیتی به ستاد مرکزی ساواک، سازمان اطلاعاتی شاه، رفت. تساپفیر در حالی در فضای متلاشی‌شده این نهاد امنیتی قدم می‌زد که در خیابان‌ها انقلابیون مسلح با کلاشینکف گشت می‌زدند و یک ژنرال وحشت‌زده به او التماس می‌کرد تا او را از کشور خارج کند.

در چنین فضایی، شاپور بختیار، نخست‌وزیر تازه منصوب شده، پیامی فوری برای موساد فرستاد: روح‌الله خمینی را در تبعیدگاهش در نزدیکی پاریس ترور کنید. این درخواست، به نوشته جروزالم‌پست، جلسه‌ای اضطراری را در تل‌آویو به ریاست اسحاق حوفی، رییس وقت موساد، رقم زد؛ جلسه‌ای که در آن سرنوشت یکی از سرنوشت‌سازترین تصمیمات تاریخ معاصر خاورمیانه رقم خورد.

یوسی آلفر، تحلیلگر ارشد ایران در موساد که در آن جلسه حضور داشت، بعدها در خاطرات خود نوشت که حوفی به دلایل اخلاقی مخالف ترور رهبران سیاسی خارجی بود. یکی دیگر از فرماندهان باسابقه موساد که سال‌ها در ایران فعالیت کرده بود نیز معتقد بود خمینی تهدیدی نیست و نظام شاهنشاهی توان مقابله با او را دارد.

اما بخش عمده‌ای از مخالفت‌ها نه بر مبنای اخلاق، بلکه بر پایه عدم قطعیت اطلاعاتی و ملاحظات دیپلماتیک بود. آلفر اذعان کرده که موساد شناخت کافی از خمینی و شبکه‌هایش نداشت و با وجود حضور هزاران اسرائیلی در ایران، اطلاعات از نیروهای اپوزیسیون ناقص بود. در همین حال، یکی از افسران ارشد واحد سزاریا، بازوی عملیات‌های ویژه موساد، به روشنی گفته بود که از منظر فنی، حذف خمینی در نزدیکی پاریس کار دشواری نبود.

زیرذره‌بین:‌ ترورهای موساد؛ از خمینی تا مشعل

لیست ترور جدید موساد چه کسانی را هدف قرار گرفته ؟ مسئولیت ترورهای برون‌مرزی اسرائیل به عهده کدام یگان موساد است pic.twitter.com/PFisswcTxA

— ايران اينترنشنال (@IranIntl) December 9, 2023

با این حال، نگرانی‌های سیاسی و دیپلماتیک بر همه ملاحظات فائق آمد. تحلیل‌گران هشدار دادند که چنین اقدامی می‌تواند روابط با فرانسه را تخریب کند، باعث اعتراض جهان اسلام شود، به خمینی وجهه یک شهید ببخشد، و حتی به روابط اسرائیل با مسکو و واشینگتن آسیب بزند. نهایتا، حوفی تصمیم گرفت وارد عملیات نشوند. به گفته تساپفیر، او به بختیار پاسخ داد که اسرائیل «پلیس جهان» نیست.

دو هفته بعد، اول فوریه ۱۹۷۹، خمینی با پرواز ایر فرانس به تهران بازگشت و با استقبال میلیونی مردم روبه‌رو شد. بختیار، برای کاهش فشار، دستور انحلال ساواک را صادر کرد اما این تصمیم نیز نتوانست نظام را نجات دهد. تنها ۱۰ روز بعد، دولت بختیار سقوط کرد. ناصر مقدم، رییس وقت ساواک، اعدام شد و خود بختیار نیز سال‌ها بعد در پاریس توسط ماموران جمهوری اسلامی ترور شد.

پس از بازگشت، خمینی بی‌درنگ ایران را به جمهوری اسلامی تبدیل کرد. دشمنی علنی با آمریکا و اسرائیل را آغاز کرد، بحران گروگان‌گیری ۴۴۴ روزه را رقم زد و مسیر تقابل با غرب را تثبیت کرد. صدام حسین، رهبر وقت عراق، با تصور ضعف حاکمیت جدید، جنگ هشت‌ساله‌ای را آغاز کرد که صدها هزار کشته بر جای گذاشت.

در سال‌های بعد، صدور ایدئولوژی انقلابی ایران به منطقه آغاز شد. سفارت اسرائیل در تهران به سازمان آزادی‌بخش فلسطین به رهبری یاسر عرفات واگذار شد. اردوگاه‌های فلسطینی تحت نظارت سپاه پاسداران، محل آموزش بنیان‌گذاران حزب‌الله لبنان شدند. سپاه پاسداران، که ابتدا با هدف حفاظت از انقلاب شکل گرفته بود، به یک امپراتوری شبه‌نظامی فراملی با ده‌ها نیروی نیابتی در سراسر منطقه بدل شد.

محسن سازگارا، یکی از بنیان‌گذاران سپاه، سال‌ها بعد در گفت‌وگو با جروزالم‌پست اعتراف کرد که این نهاد به «هیولایی» تبدیل شده که در ابتدا چنین تصوری از آن نداشتند.

محافظ رهبر سابق جمهوری اسلامی:خمینی با دارو ترور شد، حفاظت از خامنه‌ای باید هزار برابر شود

واکنش مهدی مهدوی‌آزاد، روزنامه‌نگار به این اظهارات pic.twitter.com/BZmqiChzYI

— ايران اينترنشنال (@IranIntl) July 30, 2022

ایران با بهره‌گیری از گروه‌های نیابتی، راهبرد محاصره اسرائیل را دنبال کرد، درگیری‌های فرقه‌ای را در عراق، لبنان و سوریه دامن زد و نفوذ خود را در خلیج فارس و یمن گسترش داد. از بمب‌گذاری مرکز یهودیان بوئنوس‌آیرس در سال ۱۹۹۴ تا مشارکت در جنگ حماس و اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳، ردپای آن تصمیم سال ۱۹۷۹ همچنان در سیاست جهانی دیده می‌شود.

به گفته تحلیلگران، این اشتباه راهبردی اسرائیل ریشه در فرضیات اشتباهی داشت که تحت عنوان «دکترین حاشیه» از دهه ۵۰ میلادی بنیان‌گذاری شده بود. بر اساس این دکترین، اسرائیل تلاش می‌کرد با قدرت‌های غیرعرب منطقه مانند ایران، ترکیه و اتیوپی متحد شود و در برابر ناسیونالیسم عربی جبهه تشکیل دهد.

این اتحاد منجر به همکاری گسترده اطلاعاتی و نظامی میان تل‌آویو و تهران شد؛ از تجهیز ساواک به سیستم‌های شنود الکترونیکی گرفته تا ساخت زیرساخت‌های انرژی توسط مهندسان اسرائیلی و حتی تامین مالی نیمی از خط لوله ایلات–اشکلون توسط ایران. این نزدیکی باعث شد بسیاری از مقام‌های ارشد اسرائیلی گمان کنند ایران را به خوبی می‌شناسند.

در همین حال، موساد تهدید خمینی و نفوذ او در میان اقشار سنتی را نادیده گرفت؛ در حالی که صدها هزار نوار سخنرانی او از فرانسه به ایران قاچاق می‌شد. بختیار بعدها افشا کرد که از دولت‌های آمریکا، بریتانیا و فرانسه نیز خواسته بود در حذف خمینی اقدام کنند اما همه این درخواست‌ها رد شده بود.

در واپسین تحلیل، هنوز میان مقام‌های وقت موساد اختلاف‌نظر وجود دارد که اگر عملیات حذف خمینی انجام می‌شد، مسیر تاریخ چگونه تغییر می‌کرد. برخی معتقدند که مرگ او می‌توانست انقلاب را متوقف یا دست‌کم به مسیر میانه‌روانه‌تری سوق دهد. برخی دیگر هشدار می‌دهند که چنین اقدامی شاید خمینی را به شهید بدل می‌کرد و حتی سرعت فروپاشی نظام شاهنشاهی را افزایش می‌داد.

با این حال، به نوشته جروزالم‌پست، یک واقعیت روشن است: استقرار جمهوری اسلامی ایران نه اجتناب‌ناپذیر بود و نه حتی از سوی ناظران نزدیک پیش‌بینی شده بود.

الیعزر تساپفیر، مامور موساد در تهران، سال‌ها بعد با حسرت گفت: «اگر خمینی را حذف کرده بودیم و لو می‌رفتیم، آیا دنیا می‌فهمید ما آن‌ها را از چه چیزی نجات دادیم؟»

یوسی آلفر، تحلیلگر ارشد موساد، نیز اعتراف کرد: «با توجه به همه آسیبی که خمینی به اسرائیل، منطقه و حتی ایران زد، اگر به عقب برمی‌گشتم، مشاوره‌ام در قبال درخواست بختیار فرق می‌کرد.»

رادیوفردا: دو منبع آگاه در آمریکا به شبکه سی‌ان‌ان گفتند این کشور در جنگ اخیر اسرائیل و ایران حدود یک‌چهارم از موشک‌های تاد خود را صرف محافظت از اسرائیل در برابر حملات موشکی ایران کرده است.

این میزان استفاده از موشک‌های رهگیری پیشرفته تاد بیشتر از سرعت تولید و جایگزینی ذخایر آن است.

دو منبع یادشده گفتند نیروهای آمریکایی در این جنگ بیش از صد و احتمالا تا ۱۵۰ موشک تاد را شلیک کرده‌اند.

به نوشته این شبکه، این موشک‌ها از دارایی‌های پرهزینه در شبکه دفاع موشکی آمریکا هستند و استفاده از چنین شمار زیاد موشک در زمانی بسیار کوتاه در شرایطی رخ داده که حمایت مردم آمریکا از سیاست دفاع از اسرائیل به «پایین‎‌ترین حد» خود رسیده است.

وزارت دفاع آمریکا سال گذشته تنها ۱۱ فروند موشک تاد را که در کارخانجات لاکهید مارتین تولید می‌شود، دریافت کرد و در سال جاری (تا آخر سپتامبر) نیز بر اساس برآوردهای لایحه بودجه، تحویل ۱۲ فروند دیگر آن به نیروهای مسلح پیش‌بینی شده است.

جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۱۲ روزه، ۵۵۰ فروند موشک بالیستیک در اقدام تلافی‌جویانه نسبت به عملیات گسترده هوایی اسرائیل در ایران، به سوی اسرائیل شلیک کرد.

افزون بر موشک‌های سامانه تاد، اسرائیل نیز از سامانه پیشرفته ضدموشکی خود، آرو یا پیکان (به عبری: حتص) برای رهگیری موشک‌های شلیک شده ایران استفاده کرد.

ارتش اسرائیل در گزارش پایانی جنگ اعلام کرد ۸۶ درصد از موشک‌های گسیل شده ایرانی، رهگیری شد و از ۱۴ درصدی که رهگیری نشدند، کمی بیش از پنج درصد به هدف اصابت کردند.

مقاماتی در اسرائیل مانند آویگدور لیبرمن گفتند ۲۶ فروند موشک اصابت کرد. آن موشک‌ها مرگ ۲۹ تن را در پی داشت، ۱۸ هزار اسرائیلی را بی‌خانمان کرد و خسارات زیاد از جمله به مؤسسه علمی وایزمن وارد کرد.

ارزیابی شده که اسرائیل نیز صدها فروند از موشک‌های سامانه آروی خود را برای رهگیری موشک‌های ایران استفاده کرده باشد. اسرائیل هر هفته چند بار ناچار است این سامانه را برای رهگیری موشک‌های بالیستیکی که حوثی‌های یمن به سوی اسرائیل گسیل می‌کنند، فعال کند و هربار شماری از موشک‌های آن شلیک می‌شود.

مدیران صنایع نظامی اسرائیل دو هفته پس از جنگ در نشست خبری از دستور خود به این صنایع برای تولید انبوه دوباره موشک‌های سامانه آرو و افزایش تولیدات نظامی دیگر برای احتمالات جنگی آتی خبر دادند.

مقامات دفاعی پیشین آمریکا و کارشناسان موشکی به سی‌ان‌ان گفتند این میزان از کاهش سریع موشک‌های تاد، نگرانی‌هایی در خصوص وضعیت امنیت جهانی آمریکا و توان بازسازی سریع ذخایر آن ایجاد کرده است.

اما کینگزلی ویلسون، معاون سخنگوی پنتاگون، در واکنش به این گزارش گفت ارتش آمریکا «قوی‌تر از هر زمان دیگر است و از تمامی تجهیزات لازم برای انجام هر مأموریتی در هر جایی و در هر زمانی برخوردار است».

خانم ویلسون گفت عملیات «چکش نیمه‌شب» (بمباران سه سایت هسته‌ای ایران در یکم تیر از سوی بمب‌افکن‌های آمریکایی) نمونه‌ای از توان آمریکا در انجام هر مأموریت است.

ارتش آمریکا قرار است در ادامه امسال یک سامانه دیگر تاد را نیز به هفت سامانه کنونی خود بیفزاید. دو سامانه تاد آمریکا در ماه‌های گذشته برای محافظت از اسرائیل به این کشور منتقل شد.

سامانه دفاع هوایی برد بلند تاد دارای دفاع منطقه‌ای متحرک با توان رهگیری موشک در خارج از جو زمین و شبیه سامانه اسرائیلی آرو است اما ظاهرا پیشرفته‌تر و کارآتر از آرو محسوب می‌شود.

ارتش آمریکا از طریق سنتکام، ستاد مرکزی نیروهای خود در خاورمیانه، که اسرائیل نیز در حوزه آن قرار دارد، در پی تشدید بحران اسرائیل و جمهوری اسلامی از زمستان دو سال پیش همکاری و کمک نظامی به ارتش اسرائیل را افزایش داد و فرمانده سنتکام بارها برای هماهنگی به اسرائیل سفر کرد.

پس از درگیر شدن اسرائیل در جنگ در جبهه‌های مختلف به دنبال حمله گروه افراطی حماس به خاک اسرائیل، بسته کمک ویژه آمریکا به میزان ۲۶ میلیارد دلار به اسرائیل در کنگره تصویب شد.

بر اساس آن بسته که بهار پارسال با حمایت اکثریت نمایندگان جمهوری‌خواه و دموکرات تصویب شد و جو بایدن آن را امضا کرد، ۱۴.۶ میلیارد دلار از مبلغ یادشده برای کمک‌های نظامی مستقیم از جمله فروش سلاح و چهار میلیارد دلار آن برای تأمین موشک‌های رهگیری اختصاص یافت اما بعدا بر سر اختلافات بر سر جنگ اسرائیل در غزه، آقای بایدن انتقال برخی تسلیحات به اسرائیل را متوقف کرد.

از بعد از روی کار آمدن دونالد ترامپ او تسلیحاتی را که سلفش مسدود کرده بود، به اسرائیل منتقل کرد. از سوی دیگر، حمایت دموکرات‌ها در کنگره از اسرائیل در دوره اخیر کاهش یافت.

نتایج یک نظرسنجی دو ماه پیش در آمریکا حاکی بود که ۵۵ درصد از افکار عمومی آمریکا موافق حمایت نظامی از اسرائیل تا رهایی گروگان‌های اسرائیلی از دست حماس در غزه هستند و ۴۷ درصد از ادامه کمک‌های نظامی به اسرائیل تا قلع و قمع حماس حمایت می‌کنند. این میزان در سال ۲۰۲۴ کمی بیشتر و در دو مورد یادشده، به ترتیب ۶۰ و ۴۹ درصد بود.

رادیوفردا: استفان جی. رپ، حقوقدان و از دادستان‌های پیشین دادگاه بین‌المللی کیفری، با انتشار مقاله‌ای در روزنامهٔ واشینگتن‌پست در مورد تشدید نقض حقوق بشر در ایران و افزایش موارد اعدام شهروندان در پی جنگ اخیر ایران و اسرائیل هشدار داد.

او که سمت سفیر ویژه ایالات متحده در امور جنایت‌های جنگی را هم در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ در کارنامه‌اش دارد، در مقاله‌اش نوشت کشتار تازهٔ مردم ایران به‌دست حکومت حاکم بر تهران «در برابر چشم همگان در حال رخ دادن است».

استفان جی. رپ در این مقاله که روز جمعه سوم مرداد منتشر شد، همچنین نوشت حکومت ایران «در حال احیای سیاه‌ترین تاکتیک‌های خود است و جهان را نیز با این کار محک می‌زند».

به نوشتهٔ آقای این حقوقدان بین‌المللی، این خطر وجود دارد که حکومت تهران به کشتارهایی مانند اعدام‌های شتاب‌زدهٔ هزاران نفر در تابستان پس از جنگ ایران و عراق دست بزند.

هزاران زندانی سیاسی در دهه شصت به ویژه در تابستان ۱۳۶۷ به دلیل حمایت یا عضویت در گروه‌ها و سازمان‌هایی مانند سازمان مجاهدین خلق ایران و احزاب دیگر اعدام شدند. سال گذشته گزارشگر ویژه سازمان ملل این اعدام‌ها را «جنایت علیه بشریت» توصیف کرد.

استفان جی. رپ در مقاله‌اش یادآوری کرده است که رژیم ایران «برای ارعاب مردم و سرکوب مخالفان» به اعدام به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار متوسل شده است.

به‌نوشتهٔ این حقوقدان، اعدام‌های اخیر در ایران رویدادهای اتفاقی نیست بلکه «بخشی از یک سیاست حساب‌شدهٔ حکومتی است تا از نظر خود اقتداری را که به‌خاطر شکست اخیرش در منطقه از اسرائیل متحمل شده، جبران کرده باشد».

قوه قضاییه جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل سه نفر و پس از اعلام آتش‌بس نیز سه نفر دیگر را به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل اعدام کرد.

آقای رپ در مقالهٔ خود به انتشار یادداشتی در خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز اشاره کرده و آن را زمینه‌سازی برای اعدام‌های دیگر خوانده است.

خبرگزاری فارس در این یادداشت که ۱۷ تیرماه منتشر کرد، اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان در تابستان ۱۳۶۷ را «یکی از کارنامه‌های درخشان جمهوری اسلامی» خواند و افزود: «امروز زمان تکرار این تجربهٔ موفق تاریخی است».

آقای رپ از کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل خواست مأموریت تازه‌ای برای یک کمیتهٔ حقیقت‌یاب در مورد ایران تعیین کند و حکومت‌های دموکراتیک دنیا نیز روابط خود با ایران را کاهش دهند تا هزینهٔ سرکوبگری و اعدام‌ها را برای جمهوری اسلامی افزایش دهند.

این حقوقدان بین‌المللی همچنین با بیان این‌که بی‌اعتنایی رژیم ایران به درخواست‌های جهانی برای رعایت حقوق بشر نباید بهانه‌ای برای بی‌عملی جامعهٔ جهانی باشد، افزود: «به‌عنوان کسی که تجربهٔ سپردن جنایتکاران به دست عدالت را دارم، می‌دانم که پاسخ‌گویی (این نوع حکومت‌ها) کند است اما غیرممکن نیست».

استفان جی. رپ همچنین نوشته است: «حاکمان تهران شاید امروز خود را مصون از مجازات بدانند، اما در نتیجهٔ یک تلاش پایدار بین‌المللی ممکن است در آینده به دست عدالت سپرده شوند.»

مقامات و رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران در طول جنگ ۱۲ روزهٔ ایران و اسرائیل گزارش‌های متعددی از بازداشت شمار بسیاری زیادی از شهروندان به ظن جاسوسی و یا همکاری با اسرائیل منتشر کردند.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه، ۳۱ تیرماه شمار بازداشتی‌ها را «بیش از دو هزار نفر» اعلام کرد و گفت شمار بسیاری از آن‌ها با وثیقه یا محدودیت‌های قانونی آزاد شدند اما برخی بازداشت‌شدگان به «همکاری تشکیلاتی با دشمن» متهم‌اند و ممکن است با حبس سنگین یا اعدام روبه‌رو شوند.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر، روز هفتم خرداد، پیش از شروع جنگ ایران و اسرائیل، شمار کل اعدام‌ها در سال جاری میلادی در ایران را تا آن زمان ۴۷۸ مورد اعلام کرده بود.

صدای آمریکا: عباس عراقچی، وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی در گفت‌وگو با شبکه آمریکایی فاکس‌نیوز گفت که تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی در حملات آمریکا آن‌چنان آسیب دیده است که حکومت او در شرایط حاضر قادر به ادامه غنی‌سازی اورانیوم نیست.

مصاحبه با فاکس‌نیوز روز دوشنبه منتشر شد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا پیشتر گفته بود که حملات هوایی آمریکا به سه سایت هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان که به دستور او انجام شد، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را «کلا» منهدم کرد. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائيل نیز گفته بود که برنامه‌هسته‌ای جمهوری اسلامی را «به فاضلاب فرستادیم.»

عباس عراقچی همچنین اصرار کرد که جمهوری اسلامی باید قادر به غنی‌سازی اورانیوم باشد. او گفت سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی مشغول بررسی‌های بیشتر در مورد خسارات و مواد پیشتر غنی‌شده اورانیوم است.

ایالات متحده و اسرائيل گفته‌اند جمهوری اسلامی به خاطر ماهیتی که دارد نباید غنی‌سازی اورانیوم کند. جمهوری اسلامی بارها اسرائيل را به نابودی تهدید کرده است و غنی‌سازی اورانیوم به آن امکان تولید سلاح هسته‌ای می‌دهد.

ایالات متحده و اسرائيل می‌گویند که اجازه تولید سلاح هسته‌ای به جمهوری اسلامی نخواهند داد.

«رادیوفردا: دو منبع اطلاعاتی» آمریکا شامگاه پنجشنبه به شبکه سی‌بی‌اس گفتند گزارش رسانه‌های ایران از زخمی شدن رئیس‌جمهور ایران در حمله اسرائیل به ایران «درست است».

خبرگزاری‌های فارس و ایرنا این هفته گزارش دادند که محل نشست محرمانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در روز چهارم از جنگ اسرائیل و ایران، دوشنبه ۲۶ خرداد، هدف بمباران اسرائیل قرار گرفت و آقای پزشکیان و شمار دیگری از مسئولان حاضر در نشست هنگام تلاش برای خروج از دریچه اضطراری، آسیب جزئی دیدند.

مسعود پزشکیان دو هفته پیش در گفت‌وگو با تاکر کارلسون، مجری آمریکایی، گفت «نه آمریکا، بلکه اسرائیل» سعی در کشتن او داشت، اما شکست خورد.

این منابع نگفتند که این کشور چگونه از زخمی شدن مسعود پزشکیان آگاه شده بود. در آن روز، دونالد ترامپ نشست سران گروه هفت در کانادا را به‌سرعت ترک کرده و به واشینگتن بازگشته بود.

مقامات اسرائیل در مورد بمباران هدفمند محل نشست محرمانه شورای عالی امنیت ملی هنوز اظهارنظر نکرده‌اند.

نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت کشور، در گزارش این حمله نوشت جلسۀ این شورا «در مکانی کاملاً امنیتی و حفاظت‌شده در غرب تهران» در حال برگزاری بود و این حمله ضمن هدف قرار دادن ورودی‌ها و خروجی‌های محل جلسه، زنگ خطر تازه‌ای را در سطح عالی‌ترین نهادهای امنیتی ایران به صدا درآورد.

نورنیوز همچنین افزود «به‌رغم آن‌که مسیرهای اضطراری برای خروج پیش‌بینی شده بود، رئیس‌جمهور در جریان تخلیه دچار جراحات سطحی شد و برخی دیگر از اعضا نیز با مشکلات تنفسی خفیف روبرو شدند. این نشان می‌دهد که مهاجمان به‌طور خاص به سازوکارهای خروج اضطراری نیز آگاه بوده‌اند».

روز ۲۶ خرداد ویدئویی از حملات سنگین اسرائیل به نقطه‌ای در شهرک باقری چیتگر منتشر و بسیار پربازدید شد. برخی رسانه‌های ایران اخیراً اعلام کردند که آن تصاویر مربوط به همین حمله بوده است.

با این حال، شبکۀ خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، سه روز پس از این حمله، تصاویر آن را با عنوان حملۀ موشکی سپاه پاسداران به اسرائیل پخش کرده بود.

رادیوفردا: لارا روزن، روزنامه‌نگار آمریکایی که مذاکرات هسته‌ای را به‌طور تخصصی دنبال و گزارش می‌کند، به‌نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشت ایالات متحده در حال حاضر چشم‌انداز روشنی برای ازسرگیری مذاکرات با ایران در آینده نزدیک نمی‌بیند.

به‌گفتهٔ روزن، دولت ترامپ در عین حال در حال رایزنی با متحدان اروپایی برای دستیابی به توافقی گسترده‌تر با ایران است.

دونالد ترامپ دو روز پیش گفت مقامات تهران «به‌شدت خواهان مذاکره‌اند» و در عین حال تأکید کرد که برای مذاکره با ایران عجله‌ای ندارد.

همزمان رسانه‌های اسرائیل هم گزارش دادند که این کشور از قدرت‌های اروپایی خواسته است بیش از این منتظر نماند و «مکانیسم ماشه» برای بازگشت خودکار تحریم‌ها علیه ایران را به سرعت فعال کنند.

یدیعوت آحرونوت شامگاه چهارشنبه ۲۵ تیر نوشت یک «مقام ارشد سیاسی» اسرائیل به دولت‌های آلمان، فرانسه و بریتانیا گفته است که «هیچ بهانه‌ای برای عدم استفاده از مکانیسم یادشده وجود ندارد و تمام بهانه‌هایی که تا کنون برای عدم کاربرد این سازوکار مطرح می‌شد، موضوعیت ندارد».

یدیعوت آحرونوت نام این «مقام ارشد سیاسی» کشورش را نبرده اما نوشت گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، روزهای دوشنبه و سه‌شنبه این هفته با وزیران خارجه آلمان و فرانسه در حاشیه نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل دیدار کرد.

این گزارش افزود که بنیامین نتانیاهو نیز در مذاکراتش با سران کشورهای اروپایی درخواست کرده «مکانیسم ماشه» به سرعت علیه ایران اجرا شود.

با این حال، به‌نوشتهٔ یدیعوت آحرونوت، وزیران خارجه قدرت‌های اروپایی به اسرائیل گفته‌اند که اگر این سازوکار را سریعاً عملی کنند، این احتمال مطرح است که ایران غنی‌سازی اورانیوم خود را از ۶۰ درصد به ۹۰ درصد، که درجهٔ تسلیحاتی است، افزایش دهد.

مقامات اسرائیلی و اروپایی به‌طور رسمی در این باره اظهارنظر نکرده‌اند و رادیوفردا مستقلاً قادر به تأیید یا رد این گزارش‌ها نیست.

بپیشتر وب‌سایت اکسیوس به نقل از «سه منبع آگاه» گزارش داد که اروپا و آمریکا در جریان گفت‌وگوی تلفنی وزیر خارجه آمریکا با همتایانش از فرانسه، آلمان و بریتانیا، آخرین روز ماه اوت (نهم مهرماه)، را ضرب‌الاجل مذاکرات جهت دستیابی به یک توافق جدید با ایران تعیین کرده‌اند و در غیر این صورت، «مکانیسم ماشه» فعال خواهد شد.

لارا روزن می‌گوید، با این حال، حتی در میان اروپایی‌ها نیز روشن نیست دقیقاً از ایران چه چیزی خواسته می‌شود. یک مقام اروپایی هم اذعان کرده که گفت‌وگوهای زیادی در جریان است ولی مطالبات هنوز شفاف نیستند.

در سوی مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفته است اروپا و آمریکا حق قانونی، سیاسی یا اخلاقی برای این اقدام ندارند. او با وجود این اعلام کرده تهران هنوز به دیپلماسی متعهد است اما تنها در صورتی به مذاکرات بازمی‌گردد که «به اثربخشی دیپلماسی اعتماد حاصل شود».

رهبر جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه، در اولین سخنرانی عمومی خود پس از جنگ با اسرائیل، ادامهٔ فعالیت دیپلماسی «با جهت‌گیری دقیق» را به‌موازات فعالیت نظامی تأیید کرد و آن را اقدامی «درست» خواند.

صدای آمریکا: نبود تصاویر و اخبار معمول درباره علی خامنه‌ای در رسانه‌های حکومتی به رغم برقراری آتش‌بس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل در پی جنگ ۱۲ روزه، مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته و برخی می‌گویند او همچنان در زیر زمین پنهان است.

گروهی از شهروندان ایرانی درباره تداوم احتمال حضور علی خامنه‌ای در پناهگاه یک ماه پس از جنگ، رهبر جمهوری اسلامی، را با عباراتی طنزآمیز از جمله «موش‌علی»، «رهبر موشلمین»، و «موشولینی» توصیف می‌کنند و با کنایه می‌پرسند: «خامنه‌ای کجایی؟ دقیقا کجایی؟»

یکی از کاربران پرمخاطب در شبکه اجتماعی ایکس که با نام مستعار «عجیب‌زاده» فعالیت می‌کند، در این زمینه نوشت: «این فرارِ حاکمِ مسلط در دوران زمام‌داری خودش، در قلمرو خودش، از ترس رویارویی و کشته شدن، از زمان سلطان محمد خوارزمشاه و گریختن حقارت‌بارش به آبسکون سابقه نداشته است.»

او اضافه کرد: «زمانه ما را دوست داشت که دشمنانمان را چنین خوار و چنین حقیر ببینیم و نیشخند بزنیم؛ نیشخندی تلخ از رضایت و حسرت!»

این فرارِ حاکمِ مسلط در دوران زمام‌داری خودش، در قلمروی خودش، از ترس رویارویی و کشته شدن، از زمان سلطان محمد خوارزمشاه و گریختن حقارت‌بارش به آبسکون سابقه نداشته است.
زمانه ما را دوست داشت که دشمنانمان را چنین خوار و چنین حقیر ببینیم و نیشخند بزنیم؛ نیشخندی تلخ از رضایت و حسرت!

— عجیب زاده (@ajibzade) July 15, 2025

امیرهادی انواری، روزنامه‌نگار، نیز با بیان این که علی خامنه‌ای «حقیر و ذلیل شده»، به سکوت حکومت درباره انفجارهای متعدد و پی‌درپی و نسبت دادن آنها به «نشت گاز» اشاره کرد و گفت که رهبر جمهوری اسلامی «جرأت ندارد بگوید آتش‌بس نقض شده، در تاریخ ایران، این کاری که خامنه‌ای می‌کند، سابقه نداشته که در کشور خودش مخفی شده. صدام و قذافی هم این طور مخفی نشده بودند.»

علی کریمی، چهره محبوب فوتبال ایران و از مخالفان جمهوری اسلامی، با اشاره به عبارت مشهور سینمای ایران پیش از انقلاب ۵۷ که در صحنه‌ای گوگوش به بهروز وثوقی می‌گوید «علی، تو زن داری؟»، انفجارهای پی‌درپی در مناطق مختلف ایران را یادآوری کرد و با کنایه به پنهان شدن علی خامنه‌ای، نوشت: «علی، زیرزمین نشتی گاز ندارد؟»

على،
زير زمين نشتى گاز نداره!!؟؟😂😂#رهبر_چلاق_ترسو #سید_علی_جاساز#عرزشی_عرعر_کن pic.twitter.com/N1i3cvSauN

— Ali Karimi🇮🇷 (@alikarimi_ak8) July 14, 2025

شماری از کاربران نیز با اشاره به یک ترانه از محسن چاوشی، درباره پنهان شدن رهبر جمهوری اسلامی و نبود او در فضای سیاسی و رسانه‌ای داخل ایران، گفته‌اند: «علی خامنه‌ای، کجایی؟ دقیقا کجایی؟»

كجايي، كجايي دقيقا كجايي @khamenei_ir#خامنه‌ای_جنایتکار #خامنه‌ای_به_پایان_سلام_کن #سپاه_تروریستی_پاسداران pic.twitter.com/xWNoUNzV4L

— Mehdi Ghatei (@MehdiGhatei) July 4, 2025

موضع ضعیف جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه و پس از آن، در روزهای گذشته نیز دستمایه طنز شهروندان مخالف حکومت در ایران بوده است.

در روزهای پیشین یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، تأکید کرده بود که «بازوی بلند اسرائیل در تهران، تبریز، اصفهان» و هر جای دیگر به «خامنه‌ای و دار و دسته آیت‌الله‌ها» می‌رسد.

توجه افکار عمومی به پنهان شدن علی خامنه‌ای، هم‌زمان با گزارش‌ها از احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی است.

خبرگزاری فارس: پیش از ظهر روز دوشنبه ۲۶ خرداد، در حالی که جلسه شورای عالی امنیت ملی با حضور روسای سه قوه و دیگر مقامات ارشد در طبقات زیرین یک ساختمان در غرب تهران در حال برگزاری بود، حمله آغاز شد. مدل این حمله مشابه عملیات ترور شهید سید حسن نصرالله طراحی شده بود. مهاجمان با شلیک شش بمب یا موشک، ورودی‌ها و خروجی‌های ساختمان را هدف قرار دادند تا مسیرهای فرار را مسدود و جریان هوا را قطع کنند. پس از انفجارها، برق طبقه قطع می‌شود، اما مسئولان با استفاده از یک دریچه اضطراری که از قبل پیش‌بینی شده بود، خود را به بیرون از ساختمان رساندند. برخی از مسئولان از جمله رئیس‌جمهور در حین خروج دچار جراحات مختصری در ناحیه پا شدند. با توجه به دقت اطلاعاتی که دشمن برای این حمله داشته، احتمال وجود عامل نفوذی در حال بررسی است. این موضوع نشان می‌دهد که دشمن از هر ابزار ممکن، حتی ترور مقامات عالی‌رتبه، برای ضربه زدن به امنیت ملی ایران استفاده می‌کند.

با این حال شگفت‌انگیز است که رسانه‌های وابسته به غرب و رژیم صهیونیستی، در حالی که خود حامی تروریسم دولتی هستند، با ژست حقوق بشری به فتاوای مراجع تقلید درباره محارب بودن ترامپ و نتانیاهو حمله می‌کنند بدون آنکه کوچک‌ترین اشاره‌ای به جنایت‌های مستمر این افراد علیه مردم ایران و منطقه داشته باشند.