اخبار

بی‌بی‌سی: خبرگزای فرانسه می گوید یک پیمانکار غیرنظامی در جریان شلیک چندین راکت به پایگاه هوایی عین‌الاسد عراق بر اثر حمله قلبی جان خود را از دست داده است.

این پایگاه محل استقرار نیروهای آمریکایی و ائتلاف است که با موشک کاتیوشا هدف قرار گرفته است.

یک منبع امنیتی به رویترز گفت که حدود ۱۳ موشک از محلی در حدود ۸ کیلومتری پایگاه به سوی عین الاسد شلیک شده است.

حمله به این پایگاه دو روز پیش از سفر پاپ فرانسیس انجام شد.

پاپ فرانسیس رهبر کاتولیک‌های جهان در حالی به عراق خواهد رفت که ناامنی و حملات نیروهای شبه‌نظامی افزایش یافته است.

پایگاه عین‌الاسد پیشتر نیز مورد حمله قرار گرفته بود. پس از آنکه قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس در حمله پهپادهای آمریکایی هدف حمله پهپادی قرار گرفت و کشته شد، ایران به این پایگاه حمله کرد.

حدود دو هفته پیش چندین راکت به سوی یک پایگاه نظامی نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا، واقع در فرودگاه بین‌المللی اربیل در اقلیم کردستان عراق شلیک شد. در این حمله موشکی به نیروهای تحت رهبری آمریکا در شمال عراق یک پیمانکار غیرنظامی آمریکایی کشته شد.

مدتی بعد از این حمله وزارت دفاع آمریکا بامداد، جمعه ۲۶ فوریه، از حمله هوایی به نقطه‌ای در مرز سوریه و عراق خبر داد و گفت این حمله با دستور جو بایدن رئیس جمهور آمریکا و به تلافی حمله هفته گذشته به پایگاه نظامیان آمریکایی در نزدیکی فرودگاه اربیل در کردستان عراق انجام گرفته است.

جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفت با حمله هوایی بامداد جمعه به پایگاه شبه نظامیان شیعه در مرز سوریه با عراق بنا داشته به ایران هشدار دهد که: “اعمال شما بدون پاسخ نخواهد ماند. حواس‌تان را جمع کنید.”

به دنبال این حمله وزارت امور خارجه ایران با محکوم کردن حملات راکتی به اربیل، “شایعات مشکوک” درباره دست داشتن جمهوری اسلامی در این حملات را رد کرده است.

حساسیت‌های منطقه و بالا بودن تنش‌های سیاسی میان ایران و آمریکا، باعث شده در حملات به مواضع آمریکایی‌ها در منطقه، نام جمهوری اسلامی و گروه‌های وابسته به ایران به عنوان مظنون چنین اقداماتی مطرح شود.

بی‌بی‌سی: روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از دو دیپلمات ارشد غربی گزارش کرده است که ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا را برای انجام مذاکرات هسته‌ای در هفته‌های آینده در جلسه ۴+۱ و با حضور آمریکا “رد” کرده است که به گفته این نشریه افزایش تنش های بیشتر بین دو کشور را به همراه دارد.

این روزنامه به نقل از این دو منبع افزوده است که مقامات در تهران “تضمین می‌خواهند که آمریکا پس از شرکت در چنین جلسه‌ای، برخی از تحریمها را لغو کند.”

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، حدود ۱۰ روز پیش در سخنانی گفت واشنگتن به دعوت سه کشور اروپایی برای برگزاری جلسه مشترک و غیر رسمی با ایران درباره برجام، پاسخ مثبت داده است.

اما جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه تایید کرد که آمریکا هنوز پاسخ ایران به دعوت اروپایی ها در این زمینه را دریافت نکرده است.

آقای بلینکن روز جمعه، ۱۹ فوریه، از موافقت واشنگتن با دعوت سه کشور اروپایی عضو برجام برای برگزاری یک جلسه غیررسمی با حضور ایران خبر داد و گفت آمریکا بر سر ایران با سه متحد اروپایی خود (بریتانیا، آلمان و فرانسه) کاملا همسو است و بنا دارد پس از احیای توافق هسته‌ای موسوم به برجام، با کمک اروپا به دیگر موارد اختلاف میان تهران و واشنگتن بپردازد از جمله برنامه موشکی این کشور و فعالیت‌هایش در خاورمیانه که او آنها را “بی‌ثبات کننده” خواند.

وزیر خارجه آمریکا چند روز پیش نیز گفت که صبر کشورش مقابل ایران برای بازگشت به مذاکرات برای احیای توافق هسته ای ۲۰۱۵، برجام، “بی پایان نیست.”

پیشتر خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام بلندپایه آمریکایی که نخواست نامش فاش شود گزارش کرد که دولت آمریکا با این تصمیم حسن نیت نشان می دهد و چنین ملاقاتی را شروع “مسیر طولانی” احیای توافق هسته ای و تقویت آن می‌داند.

او گفت اگر ایران از شرکت در چنین نشستی خودداری کند “هم تاسف آور است و هم با دیدگاه اعلام شده آنها دایر بر اینکه اگر شما (آمریکا به برجام) برگردید ما هم برمی‌گردیم در تضاد است.”

ایران، ابراز امیدواری کرده است که دولت جو بایدن با چرخش از سیاست‎های آمریکا در زمان دونالد ترامپ “به قانون برگردد” و ایران بتواند مناسبات تجاری خود را گسترش دهد.

ایران گفته بود که در صورت رفع تحریم‎ها حاضر به بازگشت به محدودیت‎های برجام است اما در غیر این صورت از ۵ اسفند اجرای پروتکل الحاقی را، به عنوان مبنای نظارت بیشتر بازرسان بر فعالیت‎های هسته‎ای متوقف می‎کند. بر همین اساس کاظم غریب‌آبادی، سفیر ایران در آژانس بین‌المللی اتمی،اعلام کرد که از بامداد سه‌شنبه، پنجم اسفند، مطابق مصوبه مجلس شورای اسلامی این کشور به علت لغو نشدن تحریم‌های ایران و اجرا نشدن مفاد برجام، اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرده و دیگر اجازه نظارت‌های فراپادمانی را هم به بازرسان نخواهد داد.

این اقدام ایران با واکنش آمریکا و متحدین غربی آن کشور روبرو شد.

یورونیوز:
تصاویر ماهواره‌ای از مکانی که جنگنده‌های آمریکایی در خاک سوریه بمباران کردند

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه ۲۶ فوریه (۸ اسفند) پس از حمله هوایی به نیروهای شبه نظامی تحت حمایت ایران در شمال شرق سوریه گفت که اقدامات ایران بدون پیامد نخواهد ماند.

وی در پاسخ به خبرنگاری که پرسید با این حمله قصد داشتید چه پیامی را بفرستید گفت: «اینکه شما نمی‌توانید اقدامی انجام دهید که عواقب نداشته باشد. مراقب باشید.»

ایالات متحده آمریکا روز پنجشنبه با دستور جو بایدن، در حملات هوایی در شمال شرق سوریه، مواضع گروه‌های شبه نظامی مورد حمایت ایران در نزدیک مرز عراق را مورد هدف قرار دارد. پنتاگون در بیانیه‌ای اعلام کرد که این حملات در تلافی حمله موشکی اوایل ماه جاری به اربیل عراق است که منجر به کشته شدن یک پیمانکار غیر نظامی و زخمی شدن یک نیروی نظامی ایالات متحده آمریکا و سایر نیروهای ائتلاف شد.

مقام‌های دولت آمریکا، حملات هوایی به سوریه را قانونی و متناسب عنوان کردند.

جان کربی، سخنگوی پنتاگون گفت که دو جنگنده از نوع اف-۱۵‌ای (F-15E) نیروی هوایی، هفت موشک شلیک کردند که در نتیجه آن ۹ تاسیسات، آن محدوده نابود شد به دو تاسیسات دیگر آسیب جدی وارد آمد.

با این حال در یک چرخش سیاسی در دولت جدید دموکرات‌ها، چند عضو برجسته کنگره که با جو بایدن هم حزبی هستند از این حملات که نخستین اقدام نظامی دولت وی بود انتقاد کردند. این دموکرات‌ها گفتند که حملات هوایی بدون مجوز انجام شد اما در سوی مقابل جمهوری‌خواهان از این اقدام حمایت بیشتری کردند.

تیم کین، سناتور ایالت ویرجینیا و از حزب دموکرات گفت: «اقدام نظامی تهاجمی بدون تصویب کنگره در زمانیکه وضعیت فوق‌العاده‌ای وجود ندارد، مطابق قانون اساسی نیست.»

سناتور کریس مورفی نیز گفت که حملات تلافی‌جویانه ضروری نیست چرا که برای یک تهدید قریب‌الوقوع انجام نمی‌شود. وی نیز تاکید کرد که این حمله باید مجوز کنگره را دریافت می‌کرد.

اما جیم اینهاف، سناتور جمهوری‌خواه، اوکلاهاما این اقدام را پاسخ درست و متناسب برای حفاظت از جان آمریکایی‌ها توصیف کرد.

واکنش ایران چه بود؟

از طرف دیگر، سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران این حمله را محکوم و آن را «حملات غیر قانونی و تجاوز گرانه» توصیف کرد و گفت که حملات «نقض آشکار حقوق بشر و تجاوز نسبت به حقوق و قوانین بین المللی» است.

وی تاکید کرد که «این حمله در شرایطی صورت گرفته است که نیروهای آمریکایی طی سال‌های اخیر بطور غیر قانونی وارد خاک سوریه شده و اقدام به اشغال مناطقی از خاک این کشور و سرقت منابع طبیعی از جمله نفت نموده است که حق طبیعی مردم سوریه است.»

شرکت ماهواره‌ای «ماکسار تکنولوژی» نیز پس از این حمله اقدام به انتشار تصاویر ماهواره‌ای بعد از حمله کرده است. این عکس‌ها ساختمان‌هایی را نشان می‌دهد که در اثر حمله هوایی در سوریه تخریب شده‌اند.

حملات تلافی‌جویانه آمریکا در واکنش به تهدید مواضع و نیروهای آن‌ها پیش از این در دولت دونالد ترامپ نیز سابقه داشته است به طوریکه کشته شدن یک پیمانکار غیر نظامی آمریکا در یک حمله موشکی در کرکوک در دسامبر سال ۲۰۱۹ باعث تنش‌ فراوان در خاک عراق شد و این کشور را به آستانه یک جنگ نیابتی رساند. ترامپ در آن زمان گفته بود که مرگ یک پیمانکار آمریکا خط قرمز خواهد بود.

این اتفاق باعث شد تا پهپادهای آمریکایی در اوایل ژانویه ۲۰۲۰ به کاروان حامل قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران و ابومهدی مهندس، معاون حشد شعبی حمله کنند که با مرگ این فرمانده نظامی تنش‌های بین ایران و آمریکا شعله‌ور شد

رادیوفردا: آمریکا روز پنجشنبه ۳۰ بهمن ماه اعلام کرد که آماده است در جلسه گروه ۱+۵ با ایران شرکت کند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفته است، ایالات متحده دعوت نماینده عالی اتحادیه اروپا برای شرکت در نشست گروه پنج به علاوه یک و ایران جهت گفت‌وگو در خصوص دستیابی به راهی دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران را می پذیرد.

یک مقام آمریکایی هم پیشتر به رویترز گفته بود، ما آماده‌ایم در صورت برگزاری نشست ۱+۵ در آن شرکت کنیم.

ند پرایس این اظهارات را پس از نشست مجازی با حضور وزیران خارجه آمریکا، آلمان، بریتانیا و فرانسه به میزبانی پاریس انجام شد، مطرح کرده است.

به گزارش رویترز، تونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، در گفت‌وگو با اعضای اروپایی برجام اعلام کرد که دولت جو بایدن آماده است تا با ایران در خصوص بازگشت دو کشور به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ گفت‌وگو کند.

یک مقام ارشد اتحادیه اروپایی نیز به رویترز گفت، آماده است که زمینه سازی این نشست را به عهده بگیرد.

خبرگزاری فرانسه هم می‌گوید، مشخص نیست که آیا دولت ایران حاضر خواهد شد که با آمریکا رو در رو مذاکره کند یا خیر.

دولت ایران می‌گوید، آمریکا باید پیش از بازگشت به برجام یا همزمان با بازگشت به برجام، اقدام به لغو تحریم‌ها کند و پس از آن ایران شروع به بازگشت به تعهدات برجامی خود می‌کند.

در همین حال، یک مقام ارشد آمریکایی گفته است، دولت جو بایدن حسن نیت خود را نشان می‌دهد و این نشست را به مثابه «یک مسیر طولانی» برای احیا و ساختن توافق هسته‌ای می‌داند.

این مقام در پاسخ به این پرسش که اگر مقام‌های ایران نخواهند در این نشست شرکت کنند، گفت، چنین اقدامی هم باعث تاسف خواهد شد و هم با اظهارات آنها در تضاد خواهد بود که می‌گویند که اگر شما به توافق برگردید ما نیز باز خواهیم گشت.

این مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، اضافه کرده است، این به‌سادگی نیست که یک طرف به طرف دیگر بگوید چه کاری انجام دهد.

این تحولات تازه در مناقشه بر سر برنامه هسته‌ای ایران در حالی روی داده است که تنها سه روز به پایان ضرب الاجل ایران برای تعویق پروتکل الحاقی و اعمال محدودیت در زمینه بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی براساس مصوبه مجلس باقی مانده است.

تمایل آمریکا برای حضور در نشست ۱+۵ همزمان با دو تحول دیگر از سوی این کشور اعلام شد. عصر پنجشنبه ابتدا اعلام شد که آمریکا در نامه ای به شورای امنیت موضع دولت ترامپ درباره فعال شدن مکانیزم ماشه و احیا تمامی تحریم‌ها علیه ایران را پس گرفت.

همچنین اعلام شد ایالات متحده به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل اطلاع داده است که محدودیت‌های اعمال شده بر سفر دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک را لغو کرده است.

هنوز ایران به این سه اقدام آمریکا در روز پنجشنبه پاسخ نداده است.

پیش از این کشورهای حاضر در این نشست روز پنجشنبه اعلام کردند در جلسه مجازی وزیران خارجه آمریکا و اعضای اروپایی برجام تاکید شد که ایران «هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند» و در عین حال به تهران درباره «عواقب شدید» تعلیق پروتکل الحاقی هشدار دادند.

وزارت خارجه فرانسه نیز گزارشی از نشست وزیران خارجه اعضای اروپایی برجام و آمریکا منتشر کرده و می‌گوید این کشورها تاکید کرده‌اند که ایران باید به تعهدات هسته‌ای خود باز گردد.

در این بیانیه اضافه شده است، آمریکا و اعضای اروپایی برجام از ایران می‌خواهند که از برداشتن گام‌های اضافی، خصوصا در زمینه تعویق پروتکل الحاقی و اعمال محدودیت در زمینه بازرسی‌های آژانس، خودداری کرده و عواقب «شدید» آن را در نظر داشته باشد.‎

بر پایه پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش سلاح هسته‌ای معروف به «ان‌پی‌تی» که ایران در توافق هسته‌ای اجرای داوطلبانه آن را پذیرفته است، بازرسان آژانس مجاز خواهند بود هر زمان که لازم می‌دانند سرزده از تأسیسات هسته‌ای ایران بازرسی کنند.

اما مجلس ایران در مصوبه‌ ۱۱ آذر امسال خود که به تایید شورای نگهبان نیز رسید، دولت را ملزم کرد که اگر تا سوم اسفند، تحریم‌های مالی، بانکی و نفت حذف نشود، بازرسان آژانس از کشور اخراج شوند و ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند.

طی چند روز گذشته رئیس‌جمهوری سوئیس، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و رئیس کمیسیون اروپا درباره پرونده هسته‌ای تهران با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، تلفنی گفت‌وگو کرده‌اند.

خانم مرکل در گفت‌وگو با رئیس‌جمهوری ایران خواستار «ارسال علائم مثبت برای ایجاد اعتماد و افزایش شانس برای حل دیپلماتیک مناقشه هسته‌ای» شده بود.

در این میان شارل میشل رئیس کمیسیون اروپا نیز روز پنجشنبه اعلام کرد که با حسن‌ روحانی گفت‌وگو و بر اجرای کامل برجام تاکید کرده است.

او با انتشار توئیتی نوشت اتحادیه اروپا از اجرای کامل برجام حمایت می‌کند و برای حفظ فضای دیپلماسی در این مرحله حساس، برداشتن گام‌های مثبت ضروری است.

با استفاده از رویترز، خبرگزاری فرانسه و رادیو فردا

ارونیوز: اسرائيل می‌گوید اگر دولت جو بایدن بخواهد به توافق هسته‌ای با تهران برگردد تل‌آویو در این زمینه با سیاست واشنگتن همراه نخواهد شد.

گیلعاد اِردان، سفیر اسرائیل در آمریکا در گفتگو با رادیوی ارتش اسرائيل ضمن اشاره به توافق هسته‌ای ایران گفت: «اگر دولت ایالات متحده بخواهد به آن توافق برگردد، ما قادر نخواهیم بود بخشی از چنین فرآیندی باشیم.»

مشاوران بنیامین نتانیاهو،‌ نخست‌وزیر اسرائيل نیز پیش از این در اظهارنظرهای شخصی گفته بودند که آغاز گفتگوی مقامات اسرائيل با مقامات کنونی آمریکا ممکن است به‌اشتباه این باور را القا کند که اسرائیل با توافق هسته‌ای تازه با ایران نیز موافق است.

آقای اِردان همچنین گفت: «ما فکر می‌کنیم که اگر ایالات متحده به همان توافقی که از آن خارج شده برگردد، اهرم (چانه‌زنی) خود را به‌کلّی از دست خواهد داد.» وی افزود: «به محض آن که تحریم‌ها لغو شوند، ایرانی‌ها دیگر انگیزه‌ای برای مذاکره و رسیدن به توافقی که امکان هسته‌ای شدن را از میان بردارد نخواهند داشت.»

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

دولت جو بایدن اعلام کرده است که تنها در صورتی خواستار بازگشت به برجام است که طرف ایرانی به تعهدات پیشین خود بازگردد. این درحالی است که ایران در هفته‌های گذشته پیوسته بر غنی‌سازی اورانیوم افزوده است و به‌تازگی اعلام کرده که اجرای پروتکل الحاقی به برجام را روز ۲۳ فوریه (۵ اسفندماه) متوقف خواهد کرد.

مقامات ایران همواره تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای را انکار کرده‌اند.

دویچه‌وله: ژنرال مک‌کنزی، فرمانده سنتکام گفت ایران سیگنال روشن و بدون ابهامی دریافت کرده که آمریکا قادر و خواهان دفاع از منافع خود و متحدان در خاورمیانه است. او گفت آمریکا برای مقابله با تهدیدهای ایران به عربستان کمک خواهد کرد.

ژنرال فرانک مک‌کنزی، فرمانده کل نیروهای ارتش آمریکا در منطقهٔ خاورمیانه و شرق آفریقا و آسیا (سنتکام) گفته است که دولت جدید آمریکا به ریاست جو بایدن سخنی در مورد توقف حمایت‌های ایالات متحده از عربستان سعودی برای مقابله با فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده ایران نگفته است.

مک‌کنزی که از طریق ویدئو برای انستیتوی خاورمیانه سخن می‌گفت، افزود: «تمرکز ما بر روی اقداماتی است که کمک کنیم تا آنها (عربستان سعودی) بتوانند مؤثرتر از خود دفاع کنند.»

فرمانده سنتکام با اشاره به حضور روسیه و چین در خاورمیانه گفت: «افزایش رقابت از سوی روسیه و چین در خاورمیانه، باعث اضافه کردن لایه‌ای دیگر از تنش‌ها و بی‌ثباتی در منطقه‌ای که پیشتر نیز پیچیده و چالش‌برانگیر بوده، شده است.»

مک‌کنزی سپس با تصریح این که «تهدیدی مشترکی به نام ایران در منطقه وجود دارد» این کشور را عامل اصلی بی‌ثباتی در منطقه توصیف کرد و افزود: «ایران سیگنال روشن و بدون ابهامی دریافت کرده که آمریکا قادر و خواهان دفاع از منافع خود و متحدان در خاورمیانه است.»

فرمانده سنتکام گفت: «کاهش تنش میان اسرائیل و دیگر کشورهای عربی فرصت راهبردی برای همراه کردن شرکای بیشتری علیه تهدیدات مشترک ایجاد کرده است.»

وی گفت: «در صورت لزوم نیروهای‌مان را به منطقه اعزام می کنیم، زیرا ایران منشاء بی‌ثباتی در عراق، سوریه و یمن است.»

جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده به حمایت خود از قلمرو و مردم عربستان سعودی در قبال تهدیدهایی که از سوی ایران و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی صورت می‌گیرند، ادامه خواهد داد.

مک‌کنزی گفت، در طول هفته گذشته چندین حمله از سوی شورشیان یمن علیه عربستان صورت گرفته است: «ما به سعودی‌ها برای دفاع از خود کمک خواهیم کرد، و تا جایی که می‌توانیم داده‌های اطلاعاتی را در اختیار آنها خواهیم گذارد.»

ژنرال مک‌کنزی که فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه و افغانستان را در اختیار دارد، به حملات پهپادی و موشکی به تأسیسات نفتی عربستان در ماه سپتامبر ۲۰۱۹ اشاره کرد که بر بازار جهانی نفت تأثیر گذارد.

مک‌کنزی احتمال تهدیدهایی از این دست را همچنان “بسیار واقعی” خواند. او گفت که کمک برای مقابله با حملات به عربستان سعودی “هم برای آنها خوب است و هم برای ما”.

دویچه‌وله: ارتش اسرائیل از شروع رزمایش مشترک این کشور و آمریکا بر اساس سناریوهای شبیه‌سازی شده حملات موشکی خبر داد. مدیر شبکه الجزیره در رام‌الله می‌گوید دشمنان فرضی این مانور ایران، حزب‌الله لبنان و نیروهای مقاومت فلسطینی هستند.

روز پنجشنبه چهارم فوریه، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که عملیات مشترک نیروی هوایی این کشور و ایالات متحده، با شبیه‌سازی حملات موشکی احتمالی، در جنوب اسرائیل شروع شده است.

طرفین از دو دهه قبل و در چارچوب همکاری‌های نظامی، رزمایش‌ و تمرینات مشترک دارند.

اویشایی ادرعی گفت که در سال جاری، تمرین “جنیفر فالکون”، به طور موازی در آلمان، ایالات متحده و اسرائیل، با مشارکت واحدهای مختلف پدافند هوایی، دریایی و واحدهای تدارکاتی و پزشکی برگزار می‌شود.

این سخنگو تاکید کرد که محور رزمایش، تمرین مواجهه با تهدیدهای موشکی و سایر حملات هوایی احتمالی است و بر این اساس، سناریوهایی شبیه‌سازی شده‌اند. او افزود که تمرین‌ها در انطباق با شرایط ناشی از کرونا انجام خواهند شد.

ادرعی در باره دشمن فرضی این رزمایش توضیحی نداده و تنها یادآور شده که هدف رزمایش، هماهنگی و تبادل تجارت بین ارتش دو کشور و برآورد آمادگی دفاعی طرفین و گسترش دامنه همکاری‌های استراتژیک آنهاست.

اما مدیر دفتر شبکه الجزیره در رام‌الله گفته‌ است که رزمایش سال جاری، از پایگاه “تسالیم” کلید خورده و تا ۱۶ فوریه ادامه خواهد داشت. ولید ال‌عمری افزوده که ایران، حزب‌الله لبنان و گروه‌های مقاومت فلسطینی، دشمنان شبیه‌سازی شده این مانور هستند.

او عنوان کرده که علت این شبیه‌سازی آن است که ایران و جناح‌های مقاومت، مخالف سرسخت عادی‌سازی مناسبات تل آویو با چند کشور عربی هستند. به باور العمری هیچ بعید نیست این کشورها در آینده جزو شرکت‌کنندگان در رزمایش‌های نظامی مشترک باشند.

یورونیوز: گفت‌وگوی یورونیوز با جمشید برزگر، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل سیاسی

با روی کار آمدن دولت بایدن، بحث مذاکره ایران و آمریکا برای تعیین سرنوشت برجام موجب ایجاد دور تازه‌ای از جدال‌های لفظی بین اصولگرایان و مقامات دولت روحانی شده است. چهره‌های برجسته مجلس ایران و سپاه پاسداران در حالی مخالفتشان را با مذاکره ایران و آمریکا اعلام کرده‌اند که نشریه «الجریده» کویت به تازگی خبر داده است مذاکره مقامات دولت روحانی و تیم جو بایدن از قبل از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا آغاز شده است. اینکه این مذاکرات به چه سرانجامی می‌رسد و چه تاثیری در روابط ایران و غرب و مناسبات سیاسی داخل ایران بر جای خواهد گذاشت، موضوع گفت‌وگوی یورونیوز با جمشید برزگر، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل ایران است.
یورونیوز: حسن روحانی و جواد ظریف اخیرا گفتند برای بازگشت آمریکا به برجام نیازی به مذاکره نیست. اما ظاهرا برخی از رسانه‌ها از مذاکرات پشت پرده بین مقامات دولت روحانی و دولت بایدن از پیش از انتخابات آمریکا خبر داده‌اند. آن قول و این فعل را چطور باید تحلیل کرد؟

جمشید برزگر: در عرصه سیاست، آن هم وقتی پای جمهوری اسلامی در میان است، باید کمتر به گفته‌ها و بیشتر به کرده‌ها توجه کرد. در سال ۹۱ و در اوج شعارهای مرگ بر آمریکا و اینکه «تحریم‌ها ورق پاره‌اند»، تیمی به دستور آیت‌الله خامنه‌ای سرگرم مذاکره با آمریکا شده بود و همان مذاکرات سرنوشت انتخابات سال ۹۲ را تعیین کرد و سرانجام هم به برجام رسید. اینکه با این همه مساله و اختلاف، حتی بتوان گمان کرد که کسی می‌پذیرد برای برگشت آمریکا به برجام نیازی به مذاکره نیست، تنها از کسانی برمی‌آید که با موشک هواپیما را سرنگون می‌کنند، بعد می‌گویند نقص فنی بوده. بنزین را گران می‌کنند و بعد می‌گویند صبح جمعه از آن باخبر شده‌اند، یا به سربازی سیلی می‌زنند و بعد به کل انکار می‌کنند. حکومتی که بر دروغگویی و پنهان‌کاری استوار شده، و خودش را در قبال دروغ‌هایی که می‌گوید پاسخگو و مسئول نمی‌انگارد، البته بسیار حرف‌های دیگر هم خواهد زد. تردیدی نیست که برگشتن به برجام، پس از تجربه پنج سال گذشته، به اندازه رسیدن به خود برجام پرپیچ و خم خواهد بود. اما مساله برای جمهوری اسلامی چیز دیگری است. جمهوری اسلامی نه دنبال احیای برجام، یا رسیدن به توافقی جامع بلکه صرفا به دنبال لغو و یا حتی بسیار کمتر از آن، کاستن از میزان تحریم‌هاست؛ اما مشکل اینجاست که رسیدن به این خواسته بدون مذاکره و دادن امتیاز ممکن نیست.

نشست اینترنتی بورل، موگرینی و سولانا؛ «عده‌ای نمی‌خواهند برجام احیاء شود»

یورونیوز: ادعای انجام مذاکرات پشت پرده اخیر در حالی صورت گرفته که رهبر جمهوری اسلامی گفته بود عجله‌ای برای بازگشت آمریکا به برجام ندارد. به نظرتان این مذاکرات مطرح شده با مجوز علی خامنه‌ای بوده و اگر چنین بوده، مدلول سیاسی‌اش چیست؟ آیا او صرفا می‌خواهد امکان توافق با دولت بایدن را بررسی کند یا اینکه آماده تکرار نرمش قهرمانانه است؟

جمشید برزگر: به باور من، مساله فقط و فقط یک چیز است: حفظ نظام که برای رهبران جمهوری اسلامی و منتفعان از آن در این فرمول طلایی خلاصه شده که حفظ نظام اوجب واجبات است. اگر لازم شود، نرمش قهرمانانه، بیشتر لازم شود کرنش، امکانش باشد درگیر کردن حریف در اینجا و آنجا به اسم ایجاد عمق استراتژیک. لازم باشد دست به سرکوب می‌زند مثل دی ماه ۹۶ و آبان ۹۸، امکانش را داشته باشد تنور انتخاباتش را داغ می‌کند. در این مساله هم، همان‌طور که گفتم هدف آیت‌الله خامنه‌ای صرفا لغو تحریم‌ها و یا کم کردن شدت آن است، مخصوصا در حوزه صدور نفت و گاز و امکان دریافت و انتقال پول. همان‌طور که مذاکرات سال ۹۱ با مجوز آیت‌الله خامنه‌ای و آگاهی و توافق سپاه بوده، این مذاکرات و اصولا هر اقدام دولت در حوزه سیاست خارجی با مجوز و آگاهی و توافق بوده است. هدف هم بررسی امکان توافق با آمریکا و برقراری رابطه و عادی‌سازی مناسبات جمهوری اسلامی با جهان نیست. هدف این است که بتوان حداقل بیست- سی میلیارد دلاری نفت فروخت. با آن پول هم به‌طور حداقلی، اکثریت شهروندان ایرانی را کمی تا قسمتی سیر نگه داشت، هم به هواداران و گروه‌های نیابتی نظام در منطقه خوب رسید و هم البته سفره رنگین گروه حاکم را برقرار نگه داشت.

از نگاه رهبران جمهوری اسلامی کشوری مثل کره شمالی، امنیت و ثبات بیشتری دارد تا مصر حسنی مبارک که آمریکا به ارتشش سالانه کمک می‌کند.

جمشید برزگر
روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل ایران
یورونیوز: با توجه به اینکه کشورهای اروپایی تا به حال از فعال کردن مکانیسم ماشه خودداری کرده‌اند و ایران نگران فعال شدن این مکانیسم از سوی آمریکا در صورت بازگشت این کشور به برجام است، آیا ایران می‌تواند مانع بازگشت آمریکا به برجام شود؟

جمشید برزگر: مشکل اصلی غرب و یا بخت بلند جمهوری اسلامی همین است که غرب، به‌ویژه اروپا، به دلایل مختلف بر این باور است که اصولا جز برجام یا ساز و کاری مانند آن، ابزار دیگری در اختیار ندارد. این شیوه‌ای بوده که اروپا از آغاز استقرار جمهوری اسلامی در پیش گرفته است. برجام چیزی نیست جز ادامه همان گفتگوی انتقادی دوران هاشمی رفسنجانی. در دوران اوباما، آمریکا هم سرانجام به این قافله پیوست. اگرچه حتی در دوران جمهوریخواهی مثل ریگان نیز برای پیمودن این مسیر تلاش شده بود، اما مساله این است که جمهوری اسلامی ترجیح می‌دهد فاصله‌اش را با آمریکا حفظ کند چرا که به چشم دیده ارتباط با آمریکا و هضم شدن در نظم جهانی، چندان خوش‌فرجام نیست. هم در مورد شاه این را به چشم خود دیدند و هم در جریان بهار عربی، موضوع به آنها یادآوری شد. از نگاه رهبران جمهوری اسلامی کشوری مثل کره شمالی، امنیت و ثبات بیشتری دارد تا مصر حسنی مبارک که آمریکا به ارتشش سالانه کمک می‌کند. منتهی مشکل این است که ایران نفت دارد و درآمد ایران متکی بر این نفت است. پس تداوم حیات، مستلزم میزانی از درهم‌آمیختگی با نظم جهانی است، اما باید مواظب بود که این درهم آمیختگی خیلی زیاد نشود. اینجاست که نقش «دشمن» پررنگ می‌شود. این نمایش بدون حضور این دشمن، بار دراماتیکی پیدا نمی‌کند و حوصله همه را زود سر می‌برد. باید برای جلوگیری از حل شدن در نظم جهانی، یا در لباس یک حکومت نرمال و عادی درآمدن، آن‌طور که غرب می‌خواهد، یکی دو دشمن اصلی در جهان مثل آمریکا و اسرائیل و چند دشمن و رقیب در منطقه مثل عربستان و امارات و بحرین داشت.

صداهایی از ایران: «با آمریکا مذاکره کنند، وضع مملکت خراب است و فشار بر مردم زیاد»

یورونیوز: اپوزیسیون خارج کشور از تیم بایدن چندان راضی به نظر نمی‌رسد. آیا در شرایط فعلی امکان توافق ایران و آمریکا در گرو نقش تعیین‌کننده «افراد» است یا اینکه مساله فراتر از «نقش احتمالی افراد» در حصول توافق است؟

جمشید برزگر: فکر می‌کنم در پاسخ سوال قبلی تا حدی پاسخ دادم. البته باید در نظر داشت که در غرب، با وجود ساختارها و نهادها، نقش رهبری افراد هم مهم است. به هرحال بین ترامپ که از برجام خارج می‌شود و اوبامایی که برجام را می‌آفریند یا بایدنی که سودای بازگشت به آن را دارد تفاوت وجود دارد. نکته دیگر این است که در مثلا ۳۰ سال گذشته، چندین دولت در آمریکا و کشورهای اروپایی عوض شده‌اند. آدم‌ها جای خود را به رقبای منتقد خود داده‌اند. سیاست‌ها یا حداقل رویکردها متناسب با این رفت‌ و آمدها تغییراتی کرده، اما در طول این سه دهه مثلا در جمهوری اسلامی، تغییری در اصلی‌ترین مراکز قدرت و تصمیم‌گیری رخ نداده اشت. سیاست و خط و رویکردی به صورت مستمر امکان تداوم پیدا کرده است و از قضا نه فقط در ایران، بلکه در چین و روسیه نیز. از این منظر، بله بین ترامپ و بایدن تفاوت‌هایی در نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی وجود دارد، اما وجود پیشینه‌ای پر مجادله و نداشتن اطمینان، باعث می‌شود که در غرب هم با وجود تغییر دولت‌ها و بالطبع افراد، یک سیاست عمومی وجود داشته باشد. نقش افراد در غرب، در شدت پیگیری این سیاست عمومی موثر است. جمهوری اسلامی هم از آن آگاه است و با سیاست از این ستون تا آن ستون فرج است، فعلا که چهار دهه را پشت سر گذاشته است.
یورونیوز
جمشید برزگر، تحلیلگر مسائل سیاسییورونیوز
یورونیوز: اتحادیه اروپا با کنار رفتن ترامپ، به آمریکا نزدیک‌تر شده است. اروپا از یکسو خواهان حفظ برجام است، از سوی دیگر مواضعش علیه عقب‌نشینی ایران از برجام تندتر شده است. به نظرتان نزدیکی اروپا و آمریکا نهایتا به حفظ برجام منتهی می‌شود یا به امحاء آن؟

جمشید برزگر: به این سوال تا حدی جواب دادم. اگر اروپا و آمریکا جایگزینی کم هزینه‌تر از برجام سراغ داشتند، بدون شک اصراری بر حفظ آن نداشتند. در نگاه غرب، در تماس بودن با جمهوری اسلامی و مهار آن موثرتر از رها کردن آن و حل مساله در زمانی است که دیگر برای جلوگیری از برخی چیزها، مثلا دستیابی به سلاح هسته‌ای، دیر شده است.

جو بایدن و ایران؛ شرایط برای مذاکره دشوار شده و گزینه نظامی همواره روی میز است

یورونیوز: در صورتی که ایران با آمریکا و اروپا به توافق نرسد و غنی‌سازی بیست درصدی را ادامه دهد، به نظرتان ایستگاه پایانی این اختلاف فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت خواهد بود یا وقوع جنگ؟

جمشید برزگر: غرب به دلایل مختلف ترجیح می‌دهد که تغییرات بنیادین و رادیکال و ناگهانی در کشوری مثل ایران رخ ندهد. اروپا توان تحمل موج دوم بزرگ مهاجرت را ندارد. پس از حمله به افغانستان و عراق، آمریکا هم در موقعیت شروع جنگ بزرگ دیگری نیست یا لااقل جنگ اولین گزینه یا گزینه مطلوبش نیست. تکلیف جمهوری اسلامی هم که روشن است. خواهان جنگی تمام عیار نیست که نتیجه محتملش سقوط نظام باشد، مثل اتفاقی که در عراق افتاد. با همه چنگ و دندان نشان دادن‌ها، حتی با اتفاقاتی مثل کشته شدن قاسم سلیمانی، تحریم تمام و کمال صادرات نفت و وجود کسی مثل ترامپ در آمریکا و … دیدیم که جنگی درنگرفت. و البته چه خوب. نوعی جنگ سرد است، در مقیاس‌هایی به مراتب کوچک‌تر از جنگ سرد میان بلوک شرق و غرب.
یورونیوز: اصولگرایان با مذاکره دولت روحانی و دولت بایدن مخالفند. آیا دلیل اصلی این مخالفت، آمریکاستیزی آن‌هاست یا در اصل نگران انتخابات ریاست جمهوری سال آینده‌اند؟

جمشید برزگر: در جمهوری اسلامی همان طور که گفتم اصل بر این است که فاصله با آمریکا رعایت شود، چون نزدیکی به آمریکا با خطر سقوط همراه است. شما اگر در جامعه جهانی حل شوید ناگزیر به خواسته‌ها و الزاماتی تن می‌دهید که وقتی عضو یاغی آن جامعه هستید، الزامی به رعایت و پذیرفتن آنها ندارید. در جمهوری اسلامی، دو نکته پذیرفته شده است: هیچ یک از جناح‌ها نه عاشق دلباخته رابطه با آمریکا هستند و نه دشمن قسم خورده آن. لازم باشد مثل دوران جنگ با طالبان یا جنگ عراق حتی به آمریکا کمک می‌کنند. لازم باشد هم در حدی پذیرفتنی که کنترل آن از دست خارج نشود، آمریکاستیز می‌شوند. بحث رقابت‌های داخلی درون حاکمیتی، اصولا ربطی به تغییرات بنیادین در سیاست خارجی ندارد. قرار نیست که در انتخابات ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی، انقلاب شود و یک نظام سیاسی جدید جایگزین نظام قبلی شود. کارگزاری که به تعبیر خودشان، تدارکاتچی است می‌رود و کارگزاری دیگر می‌آید. آنها هم که می‌آیند صاحب سهم بیشتری از منابع و منافع می‌شوند.
یورونیوز: اصلاح‌طلبان امیدوارند مذاکرات دولت روحانی به بازگشت آمریکا به برجام و بهبودی محسوس در وضع اقتصادی کشور منتهی شود تا از این طریق مانع پیروزی اصولگرایان در انتخابات ریاست جمهوری شوند. آیا احیای برجام شانس اصلاح‌طلبان و افراد همسو با حسن روحانی را در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰افزایش می‌دهد؟

جمشید برزگر: به باور من و همان‌طور که انتخابات اخیر مجلس نشان داد، هم نظام و هم مردم از بازی انتخابات در جمهوری اسلامی دلسرد شده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند. یعنی ماهیت این بازی حالا برای هر دو طرف، یعنی طرفی که قرار است یکجانبه فقط رای دهد و طرفی که قرار است صرفا رای بگیرد و بعد هر دو راه خود را بروند، روشن شده است. البته در رقابت‌های درون گروهی، این و آن جناح به هسته مرکزی قدرت می‌گویند که ما سیاست خارجی مصوب و مورد تایید را بهتر می‌توانیم اجرا کنیم. تلاش می‌کنند که خود به قدرت برسند چرا که دستیابی به بقیه منافع و سودها در ساختاری مثل جمهوری اسلامی مستلزم نشستن بر صندلی قدرت سیاسی، نظامی و امنیتی است. در این معنا، میزانی از رقابت میان گروه‌های درون حاکمیت وجود دارد، اما این رقابت نه مبتنی بر کسب رای مردم است و نه در جهت برآورده کردن خواسته‌ها و مطالبات رای دهندگان. صندوق رای، برخلاف ذاتش که باید تعیین کننده مسیر باشد، اهرم و ابزاری است که به این یا آن جناح کمک کند بخشی از مناصب باقی مانده را تصاحب کند. حالا ماهیت بازی چنان روشن شده که نه حکومت دنبال آن است دیگر و نه رای‌دهنده به این سادگی ممکن است دوباره راضی به حضور در این بازی شود.

رادیوفردا: رییس ستاد ارتش اسرائیل در هشداری صریح به دولت جو بایدن در خصوص احتمال بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای با ایران موسوم برجام گفت که اسرائیل برنامه‌های تازه دیگری را برای حمله به ایران در سال جاری میلادی تدارک دیده است.

آویو کوخاوی، رییس ستاد ارتش اسرائیل، شامگاه سه‌شنبه هفتم بهمن با لحنی تند، گفت که او فرمان لازم را در این زمینه به ارتش داده است.

هشدار بی‌پرده ژنرال کوخاوی به دولت جدید واشینگتن در حالی است که جو بایدن تنها شش روز است در کاخ سفید مستقر شده و هنوز نشانه‌ای از آغاز مذاکرات دولت او با ایران بر سر بازگشت آمریکا به برجام در دست نیست.

همچنین اظهارات رییس ستاد ارتش اسرائیل در آستانه ورود ژنرال کنث مک‌کنزی، فرمانده سنتکام، ستاد مرکزی ارتش آمریکا، به اسرائیل بیان شده است.

از زمانی که پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا روشن شد، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، چند بار برای دولت آمریکا خط و نشان کشید و حتی گفت «بازگشت به برجام، یک حماقت است که نباید اتفاق بیفتد».

اما به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، هشدار شدید و صریح رییس ستاد ارتش آمریکا، با هدف تشدید فشار اسرائیل بر دولت جدید واشینگتن، برای دوری کردن از احتمال بازگشت به برجام، بیان شده است.

ژنرال کوخاوی در سخنرانی در مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل گفت که بازگشت به برجام، «هم از نظر عملیاتی و هم از نظر راهبردی، بد خواهد بود»، «یک تهدید غیر قابل قبول است» و به تشدید رقابت تسلیحات هسته‌ای در منطقه منجر خواهد شد».

به گفته وی، «اگر برجام هنوز زنده بود، ایران تا حال می‌توانست به سمت تولید بمب اتمی پیش برود زیرا برجام فاقد محدودیت‌ها و نظارت کافی برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی بود».

ژنرال کوخاوی افزود که از فرماندهان ارتش خواسته در فکر یک سری برنامه‌های عملیاتی جدید و توسعه آن در یک سال آتی باشند. او افزود، کادر سیاسی (دولت) تصمیم‌گیرنده نهایی است اما «طرح‌های عملیاتی باید به روی میز و آماده اجرا باشد».

رییس ستاد ارتش اسرائیل همچنین از وجود «یک ائتلاف منطقه‌ای قوی» از یونان، قبرس، مصر، اردن و امیرنشین‌های خلیج فارس در کنار اسرائیل برای «مقابله با محور شیعی ایرانی که از ایران تا عراق و سوریه و لبنان کشیده شده» سخن گفت و افزود که اسرائیل اکنون از «آزادی عمل گسترده در سراسر خاورمیانه» برخوردار است.

با وجودی که سخنان رییس ستاد ارتش و نخست وزیر اسرائیل با لحن محکم و با قاطعیت بسیار بیان شده‌اند اما اظهار آن از زبان این‌دو فرمانده ارشد نظامی و سیاسی اسرائیل، نشانه‌های جدی از یک تقابل زودهنگام میان این کشور با دستگاه دیپلماسی جو بایدن در آمریکا نیز به حساب می‌آید.

در زمان دو دولت باراک اوباما نیز اسرائیل پیوسته از گزینه نظامی علیه ایران سخن می‌گفت که ظاهرا هدف از آن، وادار کردن دولت واشینگتن به تشدید سخت‌گیری در توافق با ایران بود. این رویه آن زمان کارساز نبود و به چالش جدی میان اسرائیل و دولت وقت آمریکا که جو بایدن معاون آن بود، منجر شد.

اسرائیل در روزهای گذشته روند انتصاب شمار زیادی از مقامات ارشد آمریکا در زمان دولت باراک اوباما را که در تنظیم برجام سهیم بودند، به پست‌های کلیدی، به ویژه در دستگاه وزارت خارجه آمریکا، با نگرانی عمیقی دنبال کرده است.

رسانه‌های اسرائیل نوشته‌اند در حالی که جو بایدن در روزهای گذشته با سران فرانسه، آلمان، روسیه، مکزیک و شمار دیگری از کشورها گفت‌وگوی تلفنی داشته، هنوز معلوم نیست که چه زمان نخستین تماس تلفنی را با بنیامین نتانیاهو انجام خواهد داد.

آقای نتانیاهو چند بار در روزهای گذشته تاکید کرده که «مشتاق کار» با جو بایدن «به‌ویژه در مورد ایران است».

اسرائیل مشوق عمده خروج دولت دونالد ترامپ از برجام و سیاست «فشار حداکثری» به ایران بود.

جو بایدن گفته که در صورت اجرای تعهدات کامل ایران بر اساس برجام، آمریکا به این توافق بازخواهد گشت «هرچند که مسیر آن آسان نخواهد بود».

در همین حال، آنتونی بلینکن، که روز سه‌شنبه تایید سنای آمریکا را برای آغاز پست وزارت خارجه دریافت کرد، گفته است که واشینگتن پیش از هر تصمیمی در خصوص برجام، با متحدین خود، از جمله اسرائیل، رایزنی می‌کند.

در حالی که کوشش اسرائیل در وهله نخست، جلوگیری از هر اقدام احتمالی دولت جو بایدن در مسیر کاهش فشارهای اقتصادی بر ایران و سپس تنظیم توافق‌های سخت‌گیرانه‌تری با هدف برچیدن برنامه موشک‌های برد بلند و نفوذ منطقه‌ای ایران است، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، روز هفتم بهمن تاکید کرد که ایران «در هیچ موضوع دیگری غیر از نحوه اجرای برجام با کشورهای ۱+۵ صحبت نخواهد کرد».

دولت ایران در همین حال از دولت جدید آمریکا خواسته است فرصت ایجاد شده را از دست ندهد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، روز سه‌شنبه در تهران گفت «دریچه گشوده شده، مدت زیادی باز نمی‌ماند».

مجید تخت روانچی، نماینده دایم ایران در سازمان ملل متحد نیز روز ششم بهمن در مصاحبه با شبکه سی‌ان‌ان گفت که هر چند ایران برنامه‌ای برای مذاکره با دولت جو بایدن ندارد اما منتظر است که آمریکا اولین گام سیاسی را برای لغو تحریم‌ها و بازگشت به برجام بردارد.

بی‌بی‌سی: ژنرال امیر کوخاوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، در هشداری تلویحی به آمریکا هرگونه بازگشت احتمالی به توافق هسته ای با ایران (برجام) را یک «اشتباه» خوانده و از دستور خود مبنی بر تدارک چند برنامه عملیاتی نظامی دیگر در قبال ایران خبر داده است.

ژنرال امیر کوخاوی روز سه شنبه (۲۶ ژانویه) در یک سخنرانی در کنفرانس سالانه موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل آویو گفت: «بازگشت به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ یا حتی توافقی مشابه که از جنبه های مختلف بهبود یافته باشد از نقطه نظر عملیاتی و استراتژیک اسرائیل، بد یا اشتباه است.»

به نظر می رسد این اظهارات کم سابقه فرمانده ارتش اسرائیل هشداری به دولت جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، باشد که می گوید “اگر ایران تعهد کامل به برجام را در پیش بگیرد” به این توافق برخواهد گشت.

دونالد ترامپ، رییس جمهوری سابق ایالات متحده، که مانند اسرائیل برجام را یک توافق «بد» می دانست در سال ۲۰۱۸ میلادی آمریکا را از برجام خارج کرد و سیاست «فشار حداکثری» تحریم ها را علیه حکومت ایران در پیش گرفت تا ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند اما موفق به این کار نشد. ایران در واکنش، در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کاهش داده است.

ژنرال کوخاوی با متهم کردن ایران به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای گفت: «من به ارتش اسرائیل دستور داده ام که علاوه بر نقشه های عملیاتی ای که تدارک دیده اند، چند نقشه عملیاتی دیگر نیز آماده کنند.»

او افزود: «مسلما این رهبری سیاسی (اسرائیل) است که درباره به اجرا درآمدن تصمیم خواهد گرفت اما این نقشه ها باید روی میز باشد.»

آمریکا با امضای دونالد ترامپ از برجام خارج شد

چنین هشداری از سوی یک مقام نظامی اسرائیل کم سابقه ارزیابی می شود به همین خاطر برخی ناظران معتقدند که اظهارات فرمانده ارتش اسرائیل می تواند منعکس کننده نظرات دولت بنیامین نتانیاهو باشد.

ایران می گوید برنامه هسته ای این کشور صلح آمیز است و این کشور قصد دستیابی به بمب هسته ای را ندارد. مقامات ایرانی از جمله رهبر آن آیت‌الله علی خامنه‌ای در گذشته هشدار داده اند که در صورت اقدام نظامی اسرائیل، «جمهوری اسلامی تل‌آویو و حیفا را با خاک یکسان خواهد کرد.»

هفته گذشته با آغاز ریاست‌ جمهوری جو بایدن، تحلیلگران رسانه های اسرائیلی از نگرانی مقامات این کشور از بازگشت احتمالی ایالات متحده به برجام خبر دادند از جمله ناهوم بارنی، مفسر سرشناس در روزنامه پرتیراژ یدیعوت احرونوت نوشت که اعلام آمادگی بایدن برای بازگشت به توافق برجام به عنوان نقطه شروعی برای مذاکرات بیشتر خیلی‌ها را در اسرائیل “نگران کرده است”.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بارها برجام را محکوم کرده و مدعیست که این توافق، دسترسی ایران به بمب اتمی را تسهیل می‌کند.

آنتونی بلینکن،‌ وزیر امور خارجه آمریکا،‌ هفته گذشته گفته بود که ایالات متحده با بازگشت به برجام «فاصله زیادی دارد» و هنوز باید ببیند که‌ آیا ایران قصد اجرای تعهدات خود در قبال برجام را دارد یا نه.

دولت ایران می گوید که فعلا برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد.