اخبار

رادیوفردا: یک مقام آمریکایی و دو منبع مطلع از محتوای نامهٔ رئیس‌جمهور آمریکا به ایران می‌گویند که دونالد ترامپ دو ماه به تهران برای دستیابی به یک توافق هسته‌ای جدید با واشینگتن ضرب‌الاجل داده است.

سایت اکسیوس روز چهارشنبه ۲۹ اسفند گزارش داد که هنوز مشخص نیست این مهلت دوماهه از زمان تحویل نامه آغاز شده یا از زمان شروع مذاکرات محاسبه می‌شود.

این گزارش می‌افزاید: «اما اگر ایران این پیشنهاد را رد کند و وارد مذاکره نشود، احتمال اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران به‌طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.»

برنامه هسته‌ای ایران طی چهار سال گذشته پیشرفت کرده و اکنون بیش از هر زمان دیگری به ظرفیت لازم برای تولید سلاح هسته‌ای نزدیک شده است.

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران در صورت غنی‌سازی تا سطح ۹۰ درصد، برای ساخت شش بمب هسته‌ای کافی خواهد بود. ایران همواره ادعا کرده است که به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.

دو هفته پیش، دونالد ترامپ در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «فاکس نیوز» اعلام کرد که نامه‌ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ارسال کرده و پیشنهاد مذاکرات مستقیم داده است.

آقای ترامپ یک روز بعد گفت که آمریکا در ارتباط با ایران به «لحظات پایانی» رسیده است.

او افزود: «ما نمی‌توانیم اجازه دهیم که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. به‌زودی اتفاقی رخ خواهد داد. من ترجیح می‌دهم که یک توافق صلح‌آمیز حاصل شود، اما گزینه دیگر هم این مشکل را حل خواهد کرد.»

این نامه توسط استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، به محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، در ابوظبی تحویل داده شد.

یک روز بعد، انور قرقاش، فرستاده امارات، به تهران سفر کرد و نامه را به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران تحویل داد.

به گفته منابع، نامه ترامپ به خامنه‌ای «لحنی شدید» داشته است. از یک‌سو پیشنهاد مذاکره برای یک توافق جدید هسته‌ای ارائه شده، اما از سوی دیگر در مورد پیامدهای رد این پیشنهاد و ادامه برنامه هسته‌ای ایران هشدار داده شده است.

دو منبع مورد اشاره اکسیوس تأیید کرده‌اند که «ترامپ در این نامه تأکید کرده که نمی‌خواهد مذاکراتی بی‌پایان و بدون نتیجه انجام شود و یک بازه زمانی دوماهه برای دستیابی به توافق در نظر گرفته است».

پیش از ارسال نامه به ایران، کاخ سفید چندین متحد آمریکا از جمله اسرائیل، عربستان سعودی و امارات را در جریان محتوای آن قرار داده بود.

به نوشته اکسیوس، کاخ سفید از اظهار نظر در این باره خودداری کرده است و نمایندگی ایران در سازمان ملل نیز به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداده است.

علی خامنه‌ای هفته گذشته نامه ترامپ و پیشنهاد او برای مذاکرات را «یک فریب» خواند و گفت «هدف این پیشنهاد تنها ایجاد این تصور است که ایران از مذاکره سر باز می‌زند».

با این حال، چند ساعت بعد، نمایندگی ایران در سازمان ملل در بیانیه‌ای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، احتمال مذاکرات هسته‌ای بین ایران و آمریکا را رد نکرد.

وزارت خارجه ایران نیز در یک نشست خبری در اوایل هفته اعلام کرد که نامه ترامپ همچنان در حال بررسی است و پاسخ ایران در حال تدوین است.

مایک والتز، مشاور امنیت ملی ترامپ، روز یکشنبه هفته جاری گفت که ایران باید «کلیه عناصر برنامه هسته‌ای خود»، از جمله موشک‌ها، سلاح‌سازی و غنی‌سازی اورانیوم را کنار بگذارد، وگرنه «با مجموعه‌ای از پیامدهای دیگر مواجه خواهد شد.»

او تأکید کرد: «ایران یک راه خروج از این وضعیت دریافت کرده است.»

ترامپ: ایران باید فوراً ارسال تجهیزات به حوثی‌ها را متوقف کند

از سوی دیگر، رئیس‌جمهوری ایالات متحده روز چهارشنبه ۲۹ اسفند بار دیگر به ایران در مورد حمایت از گروه حوثی‌های یمن هشدار داد.

او در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «گزارش‌هایی رسیده است که نشان می‌دهد ایران شدت حمایت تجهیزات نظامی و پشتیبانی کلی از حوثی‌ها را کاهش داده، اما همچنان مقادیر زیادی تجهیزات ارسال می‌کند. ایران باید فوراً ارسال این تجهیزات را متوقف کند. بگذارید حوثی‌ها خودشان بجنگند. در هر صورت، آن‌ها شکست خواهند خورد، اما به این روش سریع‌تر شکست می‌خورند.»

آقای ترامپ افزود: «خسارات سنگینی به حوثی‌های وحشی وارد شده است و خواهید دید که این وضعیت به‌طور فزاینده‌ای بدتر خواهد شد—این یک نبرد برابر هم نیست و هرگز هم نخواهد بود. آن‌ها به‌طور کامل نابود خواهند شد!»

این پیام پس از آن منتشر می‌شود که «دو مقام ارشد ایرانی» روز چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفتند که ایران پیامی شفاهی به نماینده حوثی‌ها در تهران ارسال کرده و از این گروه خواسته است که تنش‌ها را کاهش دهد.

این خبرگزاری جزئیات بیشتری در مورد هویت این دو مقام ایرانی ارائه نداده است.

حوثی‌ها از گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی است و رئیس‌جمهور آمریکا دو روز پیش از این تهدید کرده بود که ایران را در قبال هرگونه حمله آتی حوثی‌ها مسئول خواهد دانست. آقای ترامپ نسبت به عواقب «وخیم» این حمایت برای ایران هشدار داده است.

او گروه حوثی‌های یمن را «خلق‌شده» توسط ایران توصیف کرد و گفت حملات انتقام‌جویانه احتمالی آن‌ها در واکنش به حملات اخیر ارتش آمریکا «با قدرت زیاد» پاسخ داده خواهد شد.

جمهوری اسلامی ایران گروه حوثی‌ها را که اخیراً به فهرست سازمان‌های تروریستی ایالات متحده بازگشت، بخشی از «محور مقاومت» شامل گروه‌های نیابتی خود در منطقه می‌داند.

حوثی‌ها از زمان آغاز جنگ اسرائیل با گروه افراطی حماس در اواخر سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۰۰ حمله به کشتی‌ها انجام داده‌اند و اعلام کرده‌اند که این اقدامات را در همبستگی با فلسطینیان غزه انجام می‌دهند. این حملات تجارت جهانی را مختل کرده و ارتش آمریکا را وارد یک کارزار پرهزینه برای رهگیری موشک‌ها کرده است.

با وجود خبر درخواست ایران از حوثی‌‌ها برای کاهش تنش، جمال عامر، وزیر خارجه گروه حوثی‌ها، روز دوشنبه به رویترز گفت: «اکنون ما می‌بینیم که یمن در حال جنگ با ایالات متحده است و این بدان معناست که ما حق داریم با تمام توان از خود دفاع کنیم، بنابراین تشدید درگیری‌ها محتمل است.»

ایالات متحده در حملاتی هوایی که سه‌شنبه‌شب انجام داد، اهدافی را در سراسر یمن، از جمله استان صعده، که منابع یمنی آن را مخفیگاه دیرینه رهبران حوثی‌های می‌دانند، و شهر بندری الحدیده در دریای سرخ هدف قرار داد.

تلویزیون المسیره، وابسته به حوثی‌ها، گزارش داد که بیش از ۱۰ حمله در نقاط مختلف، از جمله منطقه الصفرا در صعده، انجام شده است. به گفته منابع یمنی، این منطقه دارای انبارهای سلاح و پایگاه‌های آموزشی است و یکی از مهم‌ترین و به‌شدت مستحکم‌ترین پایگاه‌های نظامی این گروه محسوب می‌شود.

این حملات که در پاسخ به حملات حوثی‌ها علیه کشتی‌رانی در دریای سرخ انجام شد، بزرگ‌ترین عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ در ژانویه به‌شمار می‌آید.

حوثی‌ها که طی دهه گذشته بخش اعظم یمن را تحت کنترل خود درآورده‌اند، هفته گذشته اعلام کردند که پس از چند هفته آرامش نسبی در دریای سرخ، حملات به کشتی‌های اسرائیلی را از سر خواهند گرفت.

این گروه تحت رهبری عبدالملک الحوثی به نیرویی با هزاران شبه‌نظامی و زرادخانه‌ای پیشرفته از پهپادها و موشک‌های بالستیک تبدیل شده است. منابع یمنی می‌گویند که پس از آغاز حملات هوایی آمریکا، حوثی‌ها سلاح‌های خود را از پایگاه‌های شناخته‌شده منتقل کرده و برای جلوگیری از هدف قرار گرفتن، سنگرها و پناهگاه‌های جدیدی ایجاد کرده‌اند.

رویترز می‌نویسد که با تشدید حملات آمریکا، رهبران حوثی به مخفی شدن روی آورده و تلفن‌های خود را خاموش کرده‌اند. تنها مقام ارشد حوثی که اخیراً در انظار عمومی دیده شده، محمد علی الحوثی بود که دو روز پیش در یک ویدئو در حالی که لباس غیرنظامی بر تن داشت، در یک اتوبوس ظاهر شد و سپس در میدان سبعین صنعا سخنرانی کرد.

در آخرین تحول، تلویزیون المسیره وابسته به حوثی‌ها شامگاه چهارشنبه خبر داد صنعا، پایتخت یمن که در اختیار این گروه است، هدف موج جدیدی از حملات هوایی ایالات متحده قرار گرفته است.

خبرگزاری رویترز نیز به نقل از سه تن از ساکنان این شهر اعلام کرد این حملات به منطقه الجراف انجام شد که در نزدیکی فرودگاه صنعا قرار دارد.

آمریکا حملات هوایی خود علیه مواضع حوثی‌های مورد حمایت ایران را از شنبه این هفته آغاز کرده است.

رادیوفردا: کاخ سفید ساعاتی پس از مخالفت رهبر جمهوری اسلامی با پیشنهاد رئیس جمهور ایالات متحده برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران بار دیگر یادآور شد که تهران با یکی از دو گزینه نظامی یا توافق روبه‌رو است. سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید شامگاه شنبه ۱۸ اسفند گفت همان طور که دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرده، برای مواجهه با ایران دو گزینه نظامی یا توافق مطرح است.

برایان هیوز افزود: «امیدواریم که رژیم ایران مردم و بهترین منافع خود را بر تروریسم مقدم دارد».

علی خامنه‌ای شامگاه شنبه بار دیگر با مذاکره و پیشنهاد جدید آمریکا مخالفت کرد و گفت: «توقعات جدید قطعا از طرف ایران تامین نخواهد شد».

دونالد ترامپ روز جمعه بار دیگر خواستار مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران شد و گفت نامه‌ای برای علی خامنه‌ای فرستاده است.

او همچنین در گفت‌وگوی دیگری با خبرنگاران افزود که در مورد مسئله ایران «خیلی خیلی زود اتفاقاتی می‌افتد»، «روزهای جالبی در پیش است» و «به حرکات نهایی رسیده‌ایم».

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز شنبه در اظهار نظری کوتاه گفت: «هنوز نامه‌ای نرسیده است.»

دونالد ترامپ بارها گفته است که به هیچ وجه اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نخواهد داد اما مذاکره برای حصول یک توافق هسته‌ای معتبر و قابل راستی‌آزمایی را بر اقدام نظامی ترجیح می‌دهد.

آقای ترامپ اواسط بهمن یک یادداشت ریاست‌جمهوری برای از سرگیری فشار حداکثری بر ایران را امضا کرد، اما گفت امیدوار است که نیازی به اجرای این یادداشت نباشد و با تهران توافق حاصل شود.

پیش از سخنرانی علی خامنه‌ای نیز مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حضور او گفت: «دشمنان هر تهدیدی بکنند ما نباید جا خالی کنیم، ما قادریم بر همه مشکلات غلبه کنیم.»

او هفته گذشته گفته بود که شخصا موافق مذاکره با آمریکا بوده و اعتقاد داشته که گفت‌وگو با ایالات متحده مشکلات را حل می‌کند، اما پس از منع علی خامنه‌ای این دیدگاه را کنار گذاشته است.

علی خامنه‌ای در سخنان روز شنبه خود همچنین به قدرت‌های اروپایی تاخت و آنها را به دلیل انتقادهایشان از برنامه هسته‌ای ایران «بی چشم و رو» خواند.

او در عین حال در موضوع مذاکره بدون اشاره به جزئیات گفت: «احتمالا در یک جاهایی بحث کنیم.»

اتحادیه اروپا بارها از گسترش برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرد و در تازه‌ترین مورد نیز ۱۵ اسفند در بیانیه‌ای بار دیگر بر مخالفت جدی با دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.

در این بیانیه با اشاره به «افزایش قابل توجه سرعت و خلوص غنی‌سازی اورانیوم و انباشت آن در ایران»، اعلام شد که جمهوری اسلامی به شدت از تعهدات برجامی‌اش «فاصله» گرفته و به دانشی «غیر قابل بازگشت» دست یافته است.

رهبر جمهوری اسلامی سال ۹۸ نیز پیام دونالد ترامپ را که توسط نخست وزیر وقت ژاپن ارسال شده بود رد کرد و تاکنون بر موضع خود درباره عدم مذاکره با آمریکا پافشاری کرده است.

با این حال گمانه‌زنی‌هایی از تلاش مسکو برای وساطت در حل‌وفصل پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی بین ایران و آمریکا مطرح شده‌ و مقام‌های مسکو و واشینگتن نیز آن را تایید کرده‌اند.

در هفته‌های اخیر و به دنبال دو بار مخالفت صریح علی خامنه‌ای با مذاکره با آمریکا ارزش پول ملی ایران همچنان به روند نزولی خود ادامه داده است.

پیش از سخنرانی قبلی علی خامنه‌ای در ۱۹ بهمن بهای هر دلار آمریکا در بازار ارز ایران نزدیک به ۸۵ هزار تومان بود و بلافاصله پس از آن جهش یافت و تا مرز ۹۵ هزار تومان نیز رسید.

با این حال در روزهای اخیر بهای دلار کمتر از ۹۰ هزار تومان معامله می‌شد اما روز شنبه و پس از سخنرانی دوم رهبر جمهوری اسلامی اکنون به بالای ۹۱ هزار تومان رسیده است.

رادیوفردا: دونالد ترامپ بعد از صدور دستوری برای احیای «فشار حداکثری» بر ایران گفت که دستور او بسیار سختگیرانه است، اما مایل به دیدار با رئیس‌جمهور ایران است تا تهران را ترغیب کند دست از تلاش برای رسیدن به سلاح هسته‌ای بردارد.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه ۱۶ بهمن در کاخ سفید همچنین اعلام کرد دستوراتی به مشاورانش داده که اگر ایران او را ترور کند، «نابود می‌شود. هیچ چیزی باقی نمی‌ماند».

اشاره او به گزارش وزارت دادگستری آمریکا در نوامبر گذشته است که ایران تلاش کرده بود او را پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ترور کند.

آقای ترامپ یادآوری کرد برای صدور دستور فشار بر ایران مردد بوده است و ابراز امیدواری کرد که نیازی به استفاده از این دستور نباشد.

او بار دیگر تأکید کرد ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و افزود حق ما است که از فروش نفت ایران جلوگیری کنیم.

ساعاتی پیش‌تر یک مقام آمریکایی اعلام کرد که دونالد ترامپ روز سه‌شنبه ۱۶ بهمن دستور اجرای دوبارهٔ سیاست «فشار حداکثری» بر ایران را صادر می‌کند.

خبرگزاری رویترز به نقل از این مقام نوشت که دستور یاد شده با هدف مسدود کردن همه راه‌های دستیابی ایران به سلاح اتمی و مقابله با «نفوذ بدخواهانه» این کشور صادر می‌شود.

بر اساس این گزارش، دستور آقای ترامپ به وزیر خزانه‌داری آمریکا مأموریت می‌دهد «فشار اقتصادی حداکثری» بر ایران را اعمال کند که شامل تحریم‌ها و اجرای مکانیسم‌هایی برای مجازات کسانی است که از تحریم‌های موجود تخطی می‌کنند.

این مقام همچنین گفت دولت ترامپ در بخشی از تلاش برای فشار حداکثری بر ایران کارزاری «با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران» پیاده خواهد کرد.

به گفته همین مقام آمریکایی، نمایندگان ایالات متحده در سازمان ملل با همکاری شرکای کلیدی خود «کامل کردن سازوکار ماشه برای تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت‌ها بر ایران» را دنبال خواهند کرد.

تروئیکای اروپایی شامل سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان ماه دسامبر گذشته به شورای امنیت سازمان ملل گفتند در صورت لزوم آمادگی دارند «مکانیسم ماشه» برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را فعال کنند تا مانع از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای شوند.

بر اساس توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ موسوم به «برجام»، قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل صادر شد که تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را لغو کرد.

طرف‌های غربی برجام تا اکتبر سال جاری میلادی فرصت دارند از مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم‌ها استفاده کنند.

دستور رئیس‌جمهور ایالات متحده سیاست‌های سختگیرانه این کشور علیه ایران را که دونالد ترامپ در دورهٔ اول ریاست‌جمهوری خود اجرا کرد، احیا می‌کند.

آقای ترامپ دولت جو بایدن را متهم کرده بود که طی چهار سال اخیر موضع آمریکا در برابر ایران را تضعیف کرده است.

مقام‌های ایرانی ادعا می‌کنند سیاست فشار حداکثری در دورهٔ اول ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ شکست خورده است،‌ با این حال اغلب آن‌ها اذعان کرده‌اند که تحریم‌های شدید آمریکا بر وضعیت اقتصادی ایران تاثیر منفی گذاشته است.

در پی اعمال تحریم‌های نفتی آمریکا علیه تهران در دور قبلی ریاست‌جمهوری آقای ترامپ، صادرات روزانه نفت ایران طی تنها دو سال از ۲.۵ میلیون بشکه به زیر ۳۵۰ هزار بشکه سقوط کرد.

با روی کار آمدن دولت جو بایدن و تغییر فشار تحریم‌ها، صادرات روزانهٔ نفت ایران هر سال با جهش چشمگیری مواجه شد و در سپتامبر پارسال به رکورد ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز طی پنج سال گذشته اوج گرفت.

لحظاتی بعد از اعلام خبر آماده شدن دولت ترامپ برای احیای سیاست فشار حداکثری علیه ایران، نرخ دلار حدود هزار تومان جهش کرد و از ۸۵ هزار تومان عبور کرد.

تصمیم دولت ترامپ برای فشار حداکثری بر ایران در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه با نخست‌وزیر اسرائیل در کاخ سفید دیدار می‌کند.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس انتظار می‌رود رهبران دو کشور علاوه بر صحبت درباره مراحل بعدی آتش‌بس در غزه و عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و عربستان سعودی، درباره نگرانی‌ها از برنامه هسته‌ای ایران نیز مذاکره کنند.

زادیوفردا: وب‌سایت خبری اکسیوس می‌گوید ایران در دیدار دیپلمات‌های خود با نمایندگان اروپا، درست پیش از مراسم تحلیف ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، «پیشنهاد» مذاکره دربارۀ یک توافق هسته‌ای جدید با حضور دولت آمریکا را مطرح کرده است.

اکسیوس روز پنج‌شنبه چهارم بهمن‌ به نقل از «دیپلمات‌های اروپایی» نوشت که نمایندگان ایران در دیدار با مذاکره‌کنندگان اروپایی پیشنهاد گفت‌وگو درباره توافقی جدید و جدا از برجام را مطرح کرده‌اند.

به نوشتۀ این وبسایت، نمایندگان تهران اصرار داشته‌اند که اروپایی‌ها این پیشنهاد را با دولت دونالد ترامپ مطرح کرده و پاسخ واشینگتن را به تهران منتقل کنند.

مقام‌های جمهوری اسلامی هنوز به این گزارش واکنش نشان نداده‌اند.

اشاره اکسیوس به دیدار نمایندگان ایران و قدرت‌های اروپایی در ژنو برای بحث دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای تهران است که تنها یک هفته پیش از بازگشت دونالد‌ ترامپ، رئیس‌جمهور جدید ایالات متحده آمریکا، به کاخ سفید انجام شد.

این دیدار روز ۲۴ دی‌ماه با حضور مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه ایران، و همتایان او از سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان محرمانه انجام شد و جزئیات زیادی از آن منتشر نشده است.

کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزیر خارجه ایران، که در این دیدار حضور داشت تنها کسی بود که در شبکه ایکس نوشت که در این نشست «ایده‌هایی را در دو حوزهٔ رفع تحریم و هسته‌ای که برای حصول به یک توافق ضروری هستند» بررسی کردیم و «این اتفاق نظر وجود داشت که باید برای رسیدن به یک توافق مذاکرات از سر گرفته شود».

یک مقام ارشد اتحادیه اروپا روز جمعه به خبرنگاران در بروکسل گفت که تمامی نشانه‌ها از جمله صحبت‌های دونالد ترامپ حاکی از آن است که آمریکا، یعنی دولت ترامپ، این‌بار با ایرانی‌ها می‌خواهد نوعی گفت‌وگو درباره برنامه هسته‌ای داشته باشد و ابراز امیدواری کرد که این توافق به دست آید.

این مقام که نخواست نامش فاش شود افزود:‌ «همزمان با اتحادیه اروپا، مسئول سیاست خارجی این اتحادیه نقش نهادی در شورای امنیت سازمان ملل دارد که برجام را تأیید کرده است. بنابراین، او هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام است. طی چهار سال گذشته، ما وظیفه دیگری نیز پیدا کرده‌ایم که تسهیل مذاکرات بین ایالات متحده و ایران بوده است».

این مقام ارشد اتحادیه اروپا سپس گفت:‌ «باید ببینیم واکنش تهران چه خواهد بود و آیا می‌خواهد مستقیم با آمریکایی‌ها گفت‌وگو کند یا نه».

این مقام بلند پایه اتحادیه اروپا در ادامه حضور اتحادیه اروپا در این فرایند را مهم ارزیابی کرد و به خبرنگاران گفت: «به دو دلیل عمده اتحادیه اروپا در این فرآیند حضور خواهد داشت؛ اول این‌که ما به شدت به استفاده صلح‌آمیز و غیرنظامی از برنامه هسته‌ای ایران علاقه‌مندیم و دوم اینکه تحریم‌هایی وجود دارد که توسط اتحادیه اروپا اعمال شده‌اند، نه توسط کشورهای عضو. بنابراین نیاز به اقدامی از سوی اتحادیه اروپا در این‌باره است».

در کمتر از یک هفته‌ای که از تحلیف دونالد ترامپ می‌گذرد، او چند بار دربارهٔ ایران صحبت کرده، اما تاکنون به «پیشنهادی» که اکسیوس گزارش داده، اشاره نکرده است.

رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه پنج‌شنبه همزمان با امضای فرمان‌های اجرایی گفت امیدوار است که برای حل مسائل ایران نیازی به اقدام نظامی نباشد.

او در دولت اول خود، سیاست «فشار حداکثری» را در برابر ایران در پیش گرفت که به‌شدت بر درآمدهای تهران از فروش نفت اثر گذاشت و گفته می‌شود که دولت دوم او نیز احتمالاً این سیاست را پی خواهد گرفت.

ایران در سال ۱۳۹۴ با قدرت‌های غربی ازجمله ایالات متحده به توافق هسته‌ای موسوم به «برجام» دست یافت که بر اساس آن و در مقابل رفع تحریم‌های آمریکا و اروپا علیه تهران، جمهوری اسلامی هم ابعاد برنامۀ هسته‌ای خود را محدود می‌کرد.

با این حال در سال ۱۳۹۷، همزمان با دور اول ریاست‌‌جمهوری ترامپ، دولت آمریکا از برجام خارج شد. تهران هم در مقابل به‌شکل تدریجی از تعهدات برجامی خود عدول کرد و از جمله به میزان انباشت و غلظت غنی‌سازی اورانیوم افزود؛ موضوعی که نهایتاً در سال گذشته میلادی به صدور دو قطعنامۀ انتقادی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجامید.

رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه در پاسخ به سوال مجری شبکه فاکس‌نیوز که از او پرسید آیا به حکومت ایران اعتماد دارد؟ گفت باید به توافقی دست یافت که راه‌هایی برای اعتماد کامل به آن باشد و جدول زمانی دقیقی داشته باشد.

خُسن‌آقا: طبق معمول منافع شخصی و بعد از آن آمریکا در اولویت است

رادیوفردا: دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در گفت‌وگو با خبرنگاران ابراز امیدواری کرد که مسائل ایران بدون آنکه نیازی به حمله اسرائیل باشد حل شود؛ او همچنین در مصاحبه با فاکس نیوز گفت تنها چیزی که درباره ایران بر آن اصرار دارد این است که سلاح هسته‌ای نداشته باشد.

دونالد ترامپ که شامگاه پنجشنبه چهارم بهمن همزمان با امضای فرمان‌های اجرایی به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ می‌داد گفت امیدوار است که برای حل مسائل ایران نیازی به اقدام نظامی نباشد.

او در پاسخ به این سوال که آیا از حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران حمایت می‌کند گفت: «واضح است که به این سوال جواب نمی‌دهم، باید دید چه پیش می‌آید.»

رئیس جمهور ایالات متحده افزود که «واقعا خوب خواهد بود» اگر نیازی به برداشته شدن آن گام‌های دیگر [حمله اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران] نباشد.

آقای ترامپ همچنین بدون اشاره به جزئیات گفت که در همین زمینه طی روزهای پیش رو با تعدادی از مقام‌های ارشد جلسه خواهد داشت.

او با ابراز امیدواری به اینکه «تهران توافق کند» در عین حال افزود که اگر هم توافق نکند مساله‌ای نیست.

دونالد ترامپ در دولت اول خود در برابر ایران سیاست موسوم به «فشار حداکثری» را در پیش گرفت و گفته می‌شد که دولت دوم او نیز این سیاست را پی خواهد گرفت.

با این حال آقای ترامپ روز گذشته برایان هوک، مسئول میز ایران در وزارت خارجه دولت قبلی خود را که چندی پیش از ادامه سیاست فشار حداکثری سخن گفته بود از یک منصب دولتی اخراج کرد.

روز پنجشنبه همچنین نیویورک تایمز گزارش داد که دونالد ترامپ تمهیدات حفاظتی برایان هوک و مایک پمپئو، وزیر خارجه در دولت قبلی خود، را لغو کرده است.

این دو نفر جزو افرادی بودند که به دلیل تهدیدهای ایران تحت حفاظت امنیتی سرویس مخفی ایالات متحده قرار داشتند.

استیو ویتکاف

گفت‌وگوی دونالد ترامپ با خبرنگاران ساعتی پس از آن انجام شد که روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که استیو ویتکاف از سوی آقای ترامپ به عنوان مسئول پرونده ایران انتخاب شده است.

دونالد ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا استیو ویتکاف را به عنوان مسئول پرونده ایران انتخاب کرده است و آیا او با مقام‌های ایرانی گفت‌وگوی مستقیم خواهد داشت یا خیر گفت: «نه، اما قطعا از او استفاده خواهم کرد؛ او مذاکره کننده‌ای عالی و فردی بسیار خوب و محبوب است.»

باراک راوید، خبرنگار وبسایت اکسیوس، نیز به نقل از چهار منبع، از جمله دو مقام آمریکایی، گزارش داد که انتظار می‌رود استیو ویتکاف به عنوان مسئول دیپلماسی با ایران معرفی شود.

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ به خاورمیانه، در توافق آتش‌بس غزه نقشی کلیدی داشت.

او چندی پیش با تاکید بر اینکه دولت ترامپ اجازه نخواهد داد ایران به سلاح اتمی دست یابد، ابراز امیدواری کرده بود که این مسئله «از طریق دیپلماسی» حل شود.

تاکید بر عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای

در همین حال شبکه فاکس نیوز روز پنجشنبه مصاحبه‌ای اختصاصی با دونالد ترامپ را منتشر کرد که رئیس جمهور آمریکا در قسمتی از آن تاکید می‌کند ایران به هیچ وجه نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد.

او به فاکس نیوز گفت: «تنها چیزی که درباره ایران گفته‌ام این بوده است که… من می‌خواهم آنها کشوری عالی داشته باشند، ظرفیت بالایی دارند، مردم ایران عالی هستند. تنها چیزی که درباره ایران گفته‌ام این است که آنها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند».

آقای ترامپ با اشاره به حکومت مذهبی ایران گفت: اگر ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد بقیه هم همان را خواهند خواست و وضعیت فاجعه‌بار خواهد شد.

دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران موسوم به برجام را اعلام کرد.

با این حال او در مصاحبه با فاکس‌نیوز گفت اگر چهار سال پیش وارد کاخ سفید شده بود می‌توانست «ظرف یک هفته» به توافق با ایران برسد.

او در پاسخ به سوال مجری این شبکه که از او پرسید آیا به حکومت ایران اعتماد دارد گفت باید به توافقی دست یافت که راه‌هایی برای اعتماد کامل به آن باشد و جدول زمانی دقیق داشته باشد.

مقام‌های جمهوری اسلامی هنوز واکنشی به اظهارات جدید دونالد ترامپ نشان نداده‌اند.

بی‌بی‌سی: سخنگوی وزارت امور خارجه ایران می‌گوید تهران و سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا جمعه مذاکره می‌کنند. اسماعیل بقائی گفت که این مذاکرات در مورد «مسائل دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی» از جمله «موضوع فلسطین، لبنان و موضوع هسته‌ای» خواهد بود.

پیشتر خبرگزاری‌ کیودو ژاپن به نقل از منابع دیپلماتیک ایران گزارش کرده‌ بود که تهران و سه کشور اروپایی از روز جمعه ۲۹ نوامبر (۹ آذر) دور تازه‌ای از «مذاکرات هسته‌ای» را در ژنو آغاز می‌کنند.

به گفته آقای بقائی این مذاکرات جدید «در ادامه گفتگوهای انجام شده با آنها در حاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک» است.

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز پنجشنبه (۲۱ نوامبر/ اول آذر)، قطعنامه پیشنهادی چهار کشور غربی را تصویب و ایران را برای گسترش فعالیت‌های هسته‌ای و عدم همکاری‌ لازم با آژانس محکوم کرد. این دومین قطعنامه علیه ایران در شش ماه گذشته بود.

در این قطعنامه از مدیر‌کل آژانس خواسته شد قبل از نشست بعدی شورای حکام در ماه مارس، گزارش جامعی از وضعیت فعالیت‌های هسته‌ای و میزان همکاری‌ ایران با آژانس ارائه کند.

هدف قدرت‌های غربی از این قطعنامه، افزایش فشار دیپلماتیک بر ایران برای بازگشت به تعهداتش در توافق‌های هسته‌ای با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است.

ایران گفته‌ بود که در صورت تصویب قطعنامه شورای حکام فورا واکنش نشان خواهد داد و ساعتی پس از تصویب قطعنامه در بیانیه‌ای گفت «تعداد متنابهی سانتریفیوژ جدید و پیشرفته» راه‌اندازی خواهد کرد.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران امروز در واکنش به صدور قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «پاسخ متقابل ایران در دستور کار قرار گرفته و راه‌اندازی مجموعه‌ای از سانتریفیوژهای جدید و پیشرفته آغاز شده است.»

آقای قالیباف گفت «این قبیل تصمیمات سیاسی» باعث می‌شود که کشورها برای حفظ امنیت ملی خود «به سمت اقدامات خارج از پروتکل‌های آژانس» بروند.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، هم روز گذشته گفت: «ایران خود را برای مقابله با تهدیدها آماده کرده است» اما در عین حال «تعامل را به تقابل» ترجیح می‌دهد.

او در مقاله‌ای که در روزنامه ایران، روزنامه رسمی دولت، به چاپ رسید، با اشاره به افزایش فشار سه کشور اروپایی و آمریکا گفت آنها تاکنون نتوانسته‌اند به نتیجه مورد نظر خود برسند.

آقای کمالوندی گفت «تعداد کشورهای حمایت‌کننده از قطعنامه‌های ارائه شده هر بار نسبت به دفعه قبل» کمتر شده است و «افزایش سطح و میزان غنی‌سازی و توسعه زیرساخت‌های صنعت هسته‌ای ایران هر بار بیشتر از قبل» کشورهای غربی را در رسیدن به اهدافشان ناکام گذاشته است.

توضیح تصویر، هدف قدرت‌های غربی از این قطعنامه افزایش فشار دیپلماتیک بر ایران برای بازگشت به توافق‌های هسته‌ای است

دونالد ترامپ در دوران اول ریاست‌جمهوری خود، آمریکا را یک‌جانبه از برجام خارج کرد و تحریم‌هایی فراگیر را به اجرا گذاشت. ایران هم متقابلا مرحله به مرحله اجرای تعهدات خود در برجام را متوقف کرد.

پس از روی کار آمدن جو بایدن، دولت حسن روحانی و دولت ابراهیم رئیسی مذاکراتی را برای احیای برجام و رفع تحریم‌ها دنبال کردند اما هیچ کدام به نتیجه‌ای نرسید.

برنامه راهبردی جامع اقدام مشترک که به اختصار برجام نامیده شد، توافقی است که یک سال قبل از به قدرت رسیدن آقای ترامپ در روز سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۴، میان ایران و پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل (آمریکا، فرانسه، بریتانیا، روسیه و چین) به علاوه آلمان به امضا رسید و از دی ماه همان سال اجرایش آغاز شد.

https://twitter.com/AboumoslemS/status/1860674555645231561

رادیوفردا: شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ضمن محکوم کردن گسترش فعالیت‌های هسته‌ای ایران، با صدور قطعنامه‌ای خواستار همکاری فوری تهران با این نهاد شد و از مدیرکل آژانس خواست که یک «گزارش جامع» درباره ایران تهیه کند.

جمهوری اسلامی ایران در نخستین واکنش به صدور این قطعنامهٔ توبیخی اعلام کرد سانتریفوژهای پیشرفته راه‌اندازی می‌کند. وزیر خارجه اسرائیل نیز گفت سال ۲۰۲۵ یک سال پرقصه خواهد بود.

این قطعنامه که دومین قطعنامهٔ شورای حکام علیه ایران طی شش ماه اخیر به شمار می‌رود، شامگاه پنجشنبه اول آذر به تصویب رسید.

قطعنامهٔ توبیخی ایران با ۱۹ رأی موافق و ۱۲ رأی ممتنع به تصویب رسید و چین و روسیه و بورکینافاسو سه کشوری بودند که به آن رأی منفی دادند. ونزوئلا نیز به‌دلیل عدم پرداخت حق عضویت خود اجازهٔ رأی دادن نداشت.

پیش‌نویس این قطعنامه از سوی فرانسه، آلمان و بریتانیا پیشنهاد شده بود و با حمایت ایالات متحده ارائه شد. این سه کشور اروپایی ساعاتی پیش از تصویب قطعنامه شورای حکام نیز در بیانیه‌ای مشترک خواستار کاهش فوری ذخایر اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران تا سطح ۶۰ درصد شده بودند.

برخی دیپلمات‌ها در آژانس به آسوشیتدپرس گفته‌اند این قطعنامه زمینه‌ٔ لازم برای کشورهای اروپایی را فراهم می‌کند تا تحریم‌ها علیه ایران را مهرماه سال آینده، زمانی که بند موسوم به «غروب آفتاب» در توافق برجام به پایان می‌رسد، برگردانند.

به گزارش رویترز، در قطعنامه جدید شورای حکام آژانس بار دیگر از ایران خواسته شده است تا فوراً برای سوالات طولانی‌مدت آژانس درباره کشف آثار اورانیوم در مکان‌های اعلام‌نشده توضیح معتبر ارائه کند.

در دو قطعنامه توبیخی قبلی نیز که در نوامبر ۲۰۲۲ و ژوئن امسال تصویب شد بر «ضرورت و فوریت» پاسخگویی ایران به پرسش‌های باقی‌مانده تاکید شده بود.

همچنین در این قطعنامه از مدیرکل آژانس خواسته شده است تا یک «گزارش جامع» درباره وضعیت فعالیت‌های هسته‌ای ایران تهیه و آن را برای بررسی به نشست بعدی شورای حکام [ماه مارس ۲۰۲۵] ارائه کند.

بر اساس این قطعنامه، گزارش مدیرکل آژانس باید «یک ارزیابی جامع و به روز در مورد وجود یا استفاده احتمالی از مواد هسته‌ای اعلام‌نشده در ارتباط با مسائل باقی‌مانده گذشته و حال در مورد برنامه هسته‌ای ایران، از جمله گزارش کامل همکاری ایران با آژانس در این موضوعات» باشد.

قطعنامه جدید در آستانه بازگشت ترامپ به کاخ سفید

به نوشته خبرگزاری رویترز قدرت‌های غربی امیدوارند که قطعنامه جدید بتواند ایران را برای مذاکره درباره توافق جدید هسته‌ای تحت فشار بگذارد.

قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که بر توافق هسته‌ای قبلی، موسوم به برجام، صحه گذاشت در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ میلادی (۲۶ مهر ۱۴۰۴) به انقضا می‌رسد و محدودیت‌های هسته‌ای علیه ایران پایان می‌یابد.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، چندی پیش هشدار داد که اگر تا پیش از این تاریخ مذاکراتی برای توافق جدید انجام نشود «ممکن است کشورهای اروپایی که هنوز در برجام هستند دنبال کار اسنپ‌بک [یا مکانیسم ماشه به معنای بازگشت خودکار تحریم‌های قبل] بروند».

از سوی دیگر خبرگزاری رویترز افزوده است که با وجود تلاش فعلی برای بازگرداندن ایران به مذاکرات هسته‌ای، معلوم نیست که دونالد ترامپ در دوره جدید ریاست جمهوری خود از چنین مذاکراتی حمایت کند.

دونالد ترامپ اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از برجام را رسما اعلام کرد و سیاست فشار حداکثری علیه ایران را به اجرا گذاشت.

پس از آن نیز مقام‌های جمهوری اسلامی فعالیت‌های هسته‌ای را طی چند مرحله افزایش دادند و درجه خلوص غنی‌سازی اورانیوم را تا ۶۰ درصد، یعنی نزدیک به سطح تولید جنگ‌افزار اتمی، بالا بردند.

با این اوصاف، زمان کوتاهی پیش از صدور قطعنامه در شورای حکام، علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران، به دولت آتی آمریکا پیشنهاد مذاکره برای دستیابی به «توافق بعدی» را داد.

علی لاریجانی گفت «اگر دولت ترامپ برجام و مفاد آن را ناکارآمد می‌داند»، ایران حاضر است در صورتی که آمریکا «شرایطی را بپذیرد»، بر سر «توافق بعدی» مذاکره و «نتایج را امضا کند».

اولین واکنش ایران به قطعنامه جدید

جمهوری اسلامی ایران در نخستین واکنش به صدور قطعنامهٔ توبیخیِ شورای حکام آژانس اعلام کرد سانتریفوژهای پیشرفته راه‌اندازی می‌کند.

رسانه‌های ایران بلافاصله پس از انتشار خبر صدور قطعنامه شورای حکام آژانس، متنی را به‌عنوان «بیانیه مشترک وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی ایران» منتشر کردند.

به نوشته این بیانیه مشترک، رئیس سازمان انرژی ایران «دستور انجام اقدامات موثر، از جمله راه‌اندازی مجموعه‌ معتنابهی از سانتریفیوژهای جدید و پیشرفته از انواع مختلف را صادر کرد».

این بیانیه مشترک با انتقاد شدید از سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان، آنها را به اتخاذ «رویکرد سیاست‌زده، غیر واقع‌بینانه و مخرب» در قبال ایران متهم کرده و مدعی شده است که قطعنامه پیشنهادی آنها در زمانی ارائه شد که «ایران و آژانس در مسیر تعامل سازنده قرار داشتند».

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، حدود ده روز پیش به ایران سفر کرد و پس از بازگشت از این سفر اعلام کرد که ایران قصد دارد ذخیره اورانیوم تا ۶۰ درصد غنی‌شده خود را بیش از میزان فعلی افزایش ندهد.

به گزارش رویترز، سه کشور اروپایی پیشنهاد دقیقه آخر ایران برای محدود کردن ذخایر اورانیوم خود را «ناکافی و غیر صادقانه» خواندند.

رویترز همچنین به نقل از دیپلمات‌ها گزارش داده که پیشنهاد ایران مشروط به عدم صدور قطعنامه بود.

پیش از این رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در گزارش خود اعلام کرده بود که مقدار ذخایر تا ۶۰ درصد غنی‌شده ایران در ماه‌های اخیر نسبت به سه ماه پیشتر حدود ۱۸ کیلوگرم افزایش یافته و به ۱۸۲ کیلوگرم رسیده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی همواره بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید داشته‌اند اما در ماه‌های اخیر از احتمال «تغییر دکترین هسته‌ای و نظامی» سخن گفته‌اند.

نماینده جمهوری اسلامی ایران در آژانس نیز در واکنش به این قطعنامه گفت در این روند که در وین رخ داد، به نتایج سفر رافائل گروسی به ایران توجه نشد، «درحالی‌که سفر اخیر مدیر کل آژانس به ایران با نتایج خوبی همراه بود، وعده‌های داده‌شده عملی شد و نقشه راه بین ایران و مدیر کل مورد توافق قرار گرفته بود».

چرا بورکینافاسو در کنار ایران ایستاد؟

جمهوری اسلامی ایران با دولت‌های بنگلادش، اندونزی، پاکستان، آفریقای جنوبی و ارمنستان روابط خوبی دارد، اما این کشورها در کنار الجزایر، برزیل، مصر، کلمبیا، غنا، هند و تایلند به قطعنامه رأی ممتنع دادند.

تنها کشوری که در کنار روسیه و چین به قطعنامه رأی مخالف داد، دولت بورکینافاسو در آفریقا بود.

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، دو ماه پیش در سفر به وین با وزیر علوم بورکینافاسو دیدار کرد و دو کشور از «امضای تفاهم‌نامه همکاری هسته‌ای» بین دو کشور خبر دادند. ایران غیر از «همکاری هسته‌ای»، روابط نظامی با بورکینافاسو را نیز در دورهٔ اخیر افزایش داده است.

واکنش اسرائیل

وزیر خارجه اسرائیل روز جمعه دوم آذر قطعنامهٔ توبیخی شورای حکام آژانس را «قطعنامه‌ای مهم» خواند و در شبکه ایکس نوشت «خطرناک‌ترین حکومت در جهان نباید خطرناک‌ترین سلاح را داشته باشد. برای این امر، جامعهٔ بین‌المللی باید فشار بر حکومت آیت‌الله‌های ایرانی را افزایش دهد».

گیدئون سعار روز پنج‌شنبه نیز، هم‌زمان با نشست شورای حکام در وین، در گفت‌وگو با روزنامهٔ اسرائیل‌هیوم گفت که اسرائیل «به هر قیمتی که شده از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای جلوگیری خواهد کرد».

او همچنین بدون توضیحات بیشتر گفت که «از این نظر، سال ۲۰۲۵ یک سال دراماتیک (پرقصه) خواهد بود».

ایران اینترنشنال: مایک ترنر، رییس کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا، در گفتگو با سی‌بی‌اس نیوز با انتقاد از عملکرد دولت بایدن گفت جمهوری اسلامی ممکن است «تا پایان سال» خود را حکومتی دارای سلاح هسته‌ای معرفی کند.

وی گفت: «این احتمال وجود دارد که با پیشرفت‌هایی که تحت سیاست‌های دولت بایدن صورت گرفته است، ایران بتواند تا پایان سال، طبق گزارش‌های منتشر شده، خود را یک کشور دارای سلاح هسته‌ای اعلام کند.»

این نماینده جمهوری‌خواه در پاسخ به این پرسش که با این وجود آیا می‌توان به صورت قطعی اینگونه نتیجه‌گیری کرد، گفت: «خیر.»

رییس‌جمهور پیشین ایالات متحده همچنین گفته بود که «آنها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند و داشتیم مطمئن می‌شدیم نمی‌توانند به سلاح هسته‌ای دست یابند،» چرا که در آن صورت «جهان کاملا متفاوتی خواهیم داشت».

به گفته ترنر، «دونالد ترامپ با کمپین فشار حداکثری بر ایران، بیشترین فشار را از هر دولت دیگری، چه از نظر اقتصادی و چه نظامی، بر ایران وارد کرد.»

به گفته این نماینده اهل ایالت اوهایو، «انعطاف‌پذیری و آزادی که آنها در دولت بایدن داشته‌اند به آنها این توانایی را داده که هم تلاش کنند بر انتخابات ما تاثیر بگذارند، هم فعالانه تلاش کنند برای ترور دونالد ترامپ نقشه بکشند، و هم به سلاح‌های هسته‌ای و برنامه‌های غنی‌سازی هسته‌ای خود ادامه دهند.»

با این وجود، وی ه‍شدار داد: «با آنچه اکنون در این دولت می‌بینیم، [حکومت ایران] ممکن است تا پایان سال جاری خود را یک کشور دارای سلاح هسته‌ای اعلام کند»، چیزی که با فشار حداکثری در زمان ترامپ نمی‌توانست محقق شود.

پیش‌تر، ستاد انتخاباتی ترامپ پیشتر با اشاره به گزارش اخیر مایکروسافت از حمله هکرهای ایرانی به یک مقام ارشد در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد برخی مکاتبات داخلی ستاد به دست «منابع خارجی دشمن آمریکا» هک شده است، گفته‌ای که جمهوری اسلامی آن را تکذیب کرد.

ترنر افزود در دولت بایدن «هیچ واکنشی وجود نداشته که بر ایران تاثیر بگذارد یا اثر بازدارندگی داشته باشد یا آنها را پاسخگو کند. و این البته منجر به افزایش فعالیت و افزایش جسارت ایران برای مداخله در انتخابات ما می‌شود.»

بی‌بی‌سی: شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پس از سه روز بحث و بررسی، به قطعنامه پیشنهادی بریتانیا، فرانسه و آلمان درباره پرونده هسته‌ای ایران رای مثبت داد.

از ۳۵ عضو شورا، ۱۲ کشور به این قطعنامه رای ممتنع، دو کشور رای منفی (چین و روسیه) و۲۰ کشور رای مثبت دادند. رای پاراگوئه به دلیل فنی و غیرسیاسی به حساب نیامد.

قطعنامه از ایران می‌خواهد که برای رفع نگرانی‌ها آژانس «فورا» با بازرسان همکاری کند و به ابهام‌های موجود درباره برنامه‌هسته‌ایش پاسخ «قانع کننده» دهد.

از جمله دیگر موضوعات مطرح شده در این قطعنامه درخواست از ایران برای لغو ممنوعیت‌ حضور بازرسان خبره آژانس در این کشور است.

سرپرست وزارت خارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران پیشتر در اظهارات جداگانه‌ای گفته بودند که در صورت تصویب قطعنامه، جمهوری اسلامی به آن واکنش نشان خواهد داد.

آمریکا ساعاتی پیش از رای‌گیری با حمایت از این پیش‌نویس اعلام کرد که این قطعنامه باید بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر در قبال برنامه اتمی ایران باشد.

لورا هولگیت، سفیر آمریکا در آژانس در توضیح اهمیت «استراتژی گسترده‌تر» مورد نظر واشنگتن به موعد انقضای برجام در اکتبر ۲۰۲۵ اشاره کرد و گفت: «این یک نقطه عطف برای تلاش جامعه بین‌المللی بابت اطمینان از این است که برنامه (اتمی) ایران صرفا یک برنامه صلح آمیز خواهد ماند.»

عمده محدودیت‌های فعلی بر برنامه اتمی ایران از جمله تمهیدات نظارتی برجام که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت آن را تایید کرده است در اکتبر ۲۰۲۵ یا مهرماه سال ۱۴۰۴ به پایان می‌رسد.

از جمله موضوعات طرح شده در قطعنامه ۲۲۳۱ پیش‌بینی سازوکاری برای بازگشت فوری تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران تا قبل از مهرماه ۱۴۰۴ است. در این روش، بازگشت تحریم‌ها بدون موافقت چین و روسیه امکان‌پذیر است.

در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا تلاش کرده بود که این تحریم ها را دوباره بازگرداند اما دولت‌های اروپایی به همراه چین و روسیه از آن حمایت نکردند.

این بار همزمان با آغاز نشست شورای حکام آژانس سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان پیش‌نویس قطعنامه‌‌ جدیدی را تهیه کردند.

روسیه و چین که به پیش نویس‌قطعنامه رای منفی دادند، امروز در بیانیه مشترکی همراه با ایران خواستار احیای توافق اتمی برجام شدند که آمریکا از آن خارج شده و ایران اجرای بخش های عمده آن را کنار گذاشته است.

چین، ایران و روسیه در این بیانیه گفتند: «زمان آن فرا رسیده است که کشورهای غربی اراده سیاسی نشان دهند، چرخه تداوم تشدید تنش را که تقریباً دو سال است ادامه دارد، متوقف کنند و اقدامات لازم را برای احیای برجام انجام دهند.»

در این بیانیه مشترک آمده است که احیای برجام هنوز امکان‌پذیراست و از سرگیری آن «اکثر» مسائل باقی‌مانده را حل می‌کند، به‌ویژه با ارائه ابزارهای نظارتی گسترده به بازرسان آژانس.

نماینده آمریکا در آژانس یک روز پیش از این در سخنرانی خود در شورای حکام گفته بود در سال ۲۰۲۲ «دوبار توافق‌های قابل اجرا» برای احیای برجام به ایران پیشنهاد شد که تهران هر بار با «درخواست‌های غیرقابل قبول فراتر از برجام» آن را رد کرد.

رادیوفردا: خبرگزاری رویترز جمعه چهارم خرداد به نقل از دیپلما‌ت‌ها نوشت که آمریکا و سه کشور اروپایی بر سر مقابله با ایران از طریق پیگیری قطعنامه‌ای علیه این کشور در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اختلاف نظر دارند.

رویترز می‌گوید پیگیری چنین قطعنامه‌ای در شورای حکام می‌تواند به تشدید تنش منجر شود.

شورای حکام آژانس آخرین‌بار در آبان سال ۱۴۰۱ با تصویب قطعنامه‌ای از جمهوری اسلامی خواست تا با این نهاد بین‌المللی در رابطه با منشا ذرات اورانیوم کشف‌شده در سه سایت اعلام‌نشده خود همکاری و شفاف‌سازی کند.

نشست آینده شورای حکام آژانس قرار است ده روز دیگر یعنی ۱۴ خرداد برگزار شود . پرونده برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران و آخرین گزارش رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در این باره در دستور کار نشست ۳۵ عضو این شورا قرار دارد.

یک دیپلمات ارشد اروپایی گفت: « (کار) با ایران بسیار دشوار و سخت است و سطح تخلفات بی‌سابقه است… هیچ کاهشی در برنامه (هسته‌ای) آنها مشاهده نشده و ایران هیچ حسن نیت واقعی برای همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از خود نشان نداده است».

این دیپلمات ارشد اروپایی اضافه کرد، همه نشانه‌های موجود، حاکی از وضعیت هشدار دهنده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای راستی آزمایی از برنامه هسته‌ای ایران با طیفی از چالش‌ها مواجه است؛ از ممانعت تهران از حضور بسیاری از باتجربه‌ترین کارشناسان آژانس در این کشور تا تداوم بی‌اعتنایی ایران به درخواست توضیح آژانس درباره آثار اورانیوم کشف شده در سایت‌های اعلام‌نشده جمهوری اسلامی و از طرفی افزایش چشمگیر حجم اورانیوم پرغلظت ایران.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس می‌گوید حجم اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌سازی شده ایران به ۱۴۰ کیلوگرم رسیده است و هر ماه ۹ کیلوگرم به حجم اورانیوم ۶۰ درصدی ایران اضافه می‌شود.

فرانسه، بریتانیا و آلمان پیشتر تاکید کرده بودند که «ایران هیچ توجیه غیرنظامی قابل قبولی برای غنی‌سازی ۲۰ درصدی و ۶۰ درصدی ندارد و تولید اورانیوم غنی‌شده در این سطح برای کشوری که برنامه تسلیحاتی ندارد بی‌سابقه است».

این در حالی است که ایران می‌گوید دنبال سلاح هسته‌ای نیست و برنامه اتمی این کشور کاملا صلح آمیز است.

رویترز می‌گوید، آمریکا در نشست‌های اخیر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از خود تمایلی برای پیگیری صدور قطعنامه دیگری علیه ایران نشان نداده است.

طبق این گزارش، سه قدرت اروپایی یعنی فرانسه، بریتانیا و آلمان در ماه مارس سال جاری بر سر لزوم صدور قطعنامه علیه ایران با آمریکا به توافق نرسیدند.

رویترز اضافه می‌کند، مقامات آمریکایی برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را یکی از دلیل عدم تمایل این کشور برای پیگیری چنین رویکردی بیان می‌کنند.

یک دیپلمات‌ ارشد اروپایی دیگر نیز گفته است که این سه کشور اروپایی «یک قطعنامه آماده» ‌کرده‌اند.

دیگر دیپلمات‌های ارشد اروپایی نیز می‌گویند، فرانسه، بریتانیا و آلمان پیش‌نویس قطعنامه را تهیه کرده‌اند اما هنوز آن را در اختیار اعضای شورای حکام قرار نداده‌اند.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دوم خرداد گفت، مرگ ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران، مذاکرات هسته‌ای برای بهبود همکاری‌های ایران با این آژانس را به تعویق انداخته است.

رافائل گروسی ۱۷ اردیبهشت به ایران سفر کرد و با مقامات جمهوری اسلامی درباره نحوه همکاری با آژانس مذاکره کرد. او پس از بازگشت از تهران گفت، طرفین به «درک مشترک» رسیده‌اند و ایران به او گفته آماده است تا روی اقدامات مشخصی کار کند.

او همچنین گفته بود که سه دسته مسائل وجود دارد؛ بازرسی‌ها، مسائل باقی مانده و اقدامات داوطلبانه‌ای که ایران می‌تواند انجام دهد.

با استفاده از رویترز و رادیو فردا