اخبار

کیهان لندن: آمریکا برای تضعیف و انزوای سپاه، از جذب متحدان آن در منطقه شروع کرده است.
– اصلاح‌طلبان در دفاع از سپاه مواضعی داغ‌تر از اصولگرایان گرفتند.
– سرنوشت همه‌ی جناح‌های نظام به سپاه پاسداران گره خورده است.

دونالد ترامپ در سخنرانی ۱۳ اکتبر خود، سیاست‌های جدید آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد. رئیس جمهور آمریکا، با توجه به مخالفت شرکای اروپایی‌ و بخشی از دولت خود، برجام را «پاره» نکرد، بلکه این وظیفه را به کنگره محول کرد که ۶۰ روز برای تصمیم‌گیری فرصت دارد. در حقیقت تنها تصمیم اجرایی کاخ سفید تشدید تحریم‌ها علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
ترامپ، ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷ سخنرانی درباره ایران

اگر بلافاصله پس از سخنرانی دونالد ترامپ، وزارت خزانه‌داری آمریکا بخشنامه اجرایی این تحریم‌ها را رونمایی کرد، ولی نمی‌توان نادیده گرفت که سپاه پاسداران نه به عنوان کلیت مانند این‌بار، بلکه برخی از عناصر و شرکت‌های وابسته‌اش از مدت‌ها پیش هدف تحریم‌های آمریکایی قرار داشتند. این تحریم‌ها، که امروز در مورد کلیت سپاه و نهاد‌های وابسته و یا همکار به اجرا گذاشته شده، در قانون «مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» گنجانده شده است.

کارکرد تحریم‌های جدید

در رابطه با کارکرد این تحریم‌ها باید به چند مساله توجه داشت. این تحریم‌ها در دو مورد زیاد موفق نخواهند بود. بخش عمده منابعی که سپاه برای توسعه برنامه‌های موشکی‌اش استفاده می‌کند، داخلی هستند. در بخش خارجی تا کنون عمدتا از فن‌اوری‌های وارداتی از کره شمالی و روسیه استفاده شده است. تشدید تحریم‌ها بر همکاری با کره شمالی هیچ‌گونه تاثیری نخواهد داشت و در مورد روسیه هم باید گفت که تاثیر آنها بسیار محدود خواهد بود. برنامه موشکی سپاه پاسداران از ابتدا با مشکل تحریم‌های بین‌المللی دست به گریبان بوده است و با این وجود توانسته به موفقیت‌هایی دست یابد، اگرچه نه در حدی که سپاه پاسداران ادعا می‌کند.

تحریم‌ها همچنین نخواهند توانست، به صورت جدی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در کانون‌های بحران در منطقه را کاهش دهند. حضور سپاه و نیروهای قدس، به فرماندهی قاسم سلیمانی، از نیروهای بومی در این کشور‌ها استفاده می‌کنند و به استثنای سوریه، با نیروهای خود به صورت گسترده و ملموس حضور ندارند. در لبنان سیاست‌های سپاه و جمهوری اسلامی توسط حزب‌الله پیش برده می‌شود. در دیگر کشور‌ها، سپاه نیابتی عمل می‌کند. طالبان در افغانستان، حوثی‌ها در یمن، حشدالشعبی و سپاه بدر در عراق، گروه‌های افراطی شیعی در بحرین و مناطق جنوبی پادشاهی سعودی، شرکای سپاه در کانون‌های بحران هستند. این روابط سابقه‌ای طولانی دارند و در دوران تحریم‌های سخت قبل از توافق اتمی نیز وجود داشتند. مشکل است تحریم‌های جدید به ‌تنهایی بتوانند بر آنها تاثیر‌گذار باشند.

تمرکز آمریکا بر متحدان سپاه

آمریکا نیز به این مساله واقف است و در همین راستا تلاش‌هایی برای منزوی کردن حزب‌الله لبنان را آغاز کرده است. تعیین جایزه ۱۲ میلیون دلاری برای دو تن از رهبران این سازمان، اولین گام در این جهت است. البته پیشتر کشور‌های عربی نیز تحریم‌هایی را علیه حزب‌الله تصویب کرده بودند، که از جمله باعث مسدود شدن حساب‌های بانکی این سازمان در بانک‌های لبنان شد. تحویل دولت نوار غزه از سوی حماس، یکی دیگر از گروه‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران، به حکومت خودگردان فلسطین، که سابقه دشمنی با جمهوری اسلامی ایران را دارد، یکی دیگر از اقداماتی است که با فشار‌های آمریکا و با میانجیگری مصر انجام گرفت. هدف بعدی آمریکا، بنا بر آنچه برخی مقامات عراقی ادعا می‌کنند، تحت فشار قرار دادن دولت بغداد برای محدود ساختن فعالیت‌های حشدالشعبی، بازوی شبه‌نظامی نیروهای قدس در این کشور است.
محمدجواد ظریف وزیر خارجه جمهوری اسلامی و محمدعلی جعفری فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نشست هماهنگی برگزاری چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در محل شورای نگهبان، ۹ اکتبر ۲۰۱۷

تحریم‌های جدید ولی می‌توانند اقتصاد بحران‌زده جمهوری اسلامی ایران، که بخش عمده آن توسط سپاه به صورت مستقیم و غیر مستقیم کنترل می‌شوند را دچار بحرانی شدید‌تر کنند. شرکت‌ها و بانک‌های خارجی در پیامد هرگونه رابطه تجاری، مالی و اقتصادی با هر کدام از نهاد‌های اقتصادی، مالی و تجاری جمهوری اسلامی که به هر شکلی با سپاه پاسداران در ارتباط باشند، از سوی آمریکا مورد تحریم، تنبیه و مجازات قرار خواهند گرفت. در همین رابطه، شرکت اتوموبیل‌سازی اسپانیایی سیات، که زیر مجموعه گروه آلمانی فولکس‌واگن است، اعلام کرد از سرمایه‌گذاری در جمهوری اسلامی صرف‌نظر کرده است. شرکت توتال نیز که چندی پیش قرارداد همکاری مهمی در زمینه استخراج گاز در حوزه پارس جنوبی با ایران امضا کرده، در انتظار تصمیم کنگره آمریکا برای ورود به مرحله اجرایی این طرح است.

تردید سرمایه‌گذاران خارجی

مایک پمپئو در سخنرانی‌اش در «مرکز دفاع از دمکراسی‌ها» به شک و تردید‌های نهاد‌های اقتصادی و مالی در همکاری با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت «حضور گسترده سپاه در اقتصاد ایران، بدون شک شرکت‌هایی را که می‌خواهند با این کشور مبادلات اقتصادی داشته باشند دچار تردید می‌کند». یکی از مدیران بخش خصوصی در ایتالیا می‌گوید: «هر چقدر مبادلات اقتصادی با جمهوری اسلامی ایران سود‌آور باشد، در مقایسه با مبادلات ما با آمریکا و کشور‌های عربی خلیج فارس، رقم کوچکی است و بنابراین حاضر نیستیم ریسک تحریم و تنبیه از سوی آمریکا و کشور‌های عربی را برای معامله با ایران بپذیریم.»

واکنش کشور‌های اروپایی به سخنرانی اخیر دونالد ترامپ را باید از دو منظر بررسی کرد. در رابطه با توافق هسته‌ای یا برجام، اروپا کاملا از دیدگاه‌های جدید کاخ سفید فاصله گرفته است و حاضر به پشتیبانی از آن نیست. در رابطه با تحریم سپاه پاسداران، موضع اروپایی‌ها متفاوت است. در بیانیه اخیر رهبران کشور‌های عضو اتحادیه اروپا، ضمن تاکید بر پایبندی به برجام، به «نگرانی‌های اروپا در زمینه موشک‌های بالستیک و افزایش تنش در منطقه» اشاره می‌شود و پیشنهاد می‌شود «با این مسائل در خارج از چارچوب هسته‌ای برخورد شود». امانوئل ماکرون، رئیس جمهور فرانسه حتی پیشنهاد کرد که در این رابطه بندهایی به برجام افزوده شود، که البته مورد توافق دیگر رهبران اروپایی، روسیه و چین قرار نگرفت.

واکنش‌ها در ایران

واکنش‌ها در جمهوری اسلامی ایران به سخنرانی دونالد ترامپ و تحریم گسترده سپاه بلافاصله و همه‌گیر بود. فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای اعلام کرد «به فضل الهی و به کوری چشم دشمنان به ویژه آمریکا و شبکه خبیث صیهونیسم بین‌الملل، نفوذ منطقه‌ای و اقتدار و توسعه توان موشکی جمهوری اسلامی که در شرایط تحریم کامل رقم خورده است را با شتاب بیشتر، بدون وقفه ارتقاء و تداوم خواهیم داد.»
بهنام محمدی kayhan.london©

علی اکبر ولایتی، مشاور علی خامنه‌ای در امور بین‌الملل، می‌گوید «اصلا اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها چه حقی دارند که در خصوص حضور یا عدم حضور ما در منطقه اظهار نظر کنند و بگویند چه کسی چه کاری انجام دهد». شخصیت‌های موسوم به اصلاح‌طلب در این رابطه مواضعی حتی داغ‌تر از اصول‌گرایان انتخاب کردند. محمد خاتمی، ساعاتی قبل از اینکه در خانه خود محصور شود، سپاه را «برآمده از متن انقلاب و از ارکان امنیت ملی» خواند و صحبت‌های دونالد ترامپ را «یاوه‌گویی و تهدید» دانست. محمد خاتمی افزود: «در ایران سپاه و ارتش، دولت و جریان‌های سیاسی و اجتماعی در کنار یکدیگر هستند.»

«سپاه عامل تقویت دمکراسی»

در این میان، حمیدرضا جلائی‌پور، از شخصیت های برجسته جناح موسوم به اصلاح‌طلب، سپاه را عامل تقویت دمکراسی در ایران می‌داند و معتقد است که بدون دولتی قوی که تنها با سپاهی قدرتمند امکان‌پذیر است، «دمکراسی افسانه‌ای بیش نخواهد بود». در شبکه‌های اجتماعی ولی صحبت‌های محمد‌جواد ظریف انعکاس گسترده‌تری یافتند. وزیر خارجه دولت حسن روحانی در توییتر خود بلافاصله پس از سخنرانی دونالد ترامپ نوشت: «امروز همه ایرانی‌ها (پسر، دختر، مرد و زن) سپاهی هستند. کنار کسانی که از ما و منطقه در برابر تهاجم تروریسم محافظت می‌کنند، مستحکم ایستاده‌ایم.»

«من سپاهی نیستم»

البته در پاسخ هشتگی که هواداران نظام با عنوان «من سپاهی هستم» راه انداختند، کارزار وسیع‌تری با هشتگ «من سپاهی نیستم» راه افتاد. بسیاری از «چرخش» در مواضع وزیر خارجه جمهوری اسلامی تعجب کردند. بدون شک چهره‌ای که محمد‌جواد ظریف در روز‌های اخیر از خود نشان داده، با تصویر وی در دوران گفتگو‌ها برای دستیابی به توافق هسته‌ای، متفاوت است. نگاهی به نظرات ظریف در ۵ سال گذشته در مورد سپاه می‌تواند این سوء‌تفاهم را، که وزیر خارجه تغییر موضع داده است، برطرف سازد. محمد‌جواد ظریف در گذشته نیز با وجود حملات سپاه به مذاکرات هسته‌ای، هرگز موضعی علیه این نهاد اتخاذ نکرده بود.

گفته می‌شود در دوران گفتگوهای هسته‌ای، محمد‌جواد ظریف در دیداری با فدریکا موگرینی، مسئول ارشد سیاست خارجی و امنیت اروپا، در پاسخ به انتقاداتی در مورد عملکرد سپاه گفته است: «می‌دانید در مورد چی صحبت می‌کنید؟ مردم ایران سپاسگزار سپاه برای دفاع از میهن در زمان جنگ ۸ ساله با عراق هستند. مصلحت شما در این است که در ایران مردم شما را دشمن سپاه تلقی نکنند». در این روز‌ها محمد‌جواد ظریف سخت تلاش دارد از چهره‌ی یک دیپلمات کارکشته و ورزیده فاصله گیرد و با زبان «انقلابی» از وزیر‌ خارجه دوران برجام فاصله گیرد و خود را هر چه بیشتر به بیان و نظرات بیت رهبری نزدیک سازد. برخی معتقدند که محمدجواد ظریف با این چرخش در نظر دارد آینده‌ی خود را بیمه کند.
احمد رأفت

[کیهان لندن شماره ۱۳۳]

عصرایران: دولت ترامپ درباره برجام دروغ می گوید .

جان کری، وزیر خارجۀ پیشین ایالات متحده آمریکا گفت که دولت کنونی آمریکا دربارۀ توافق هسته‌ای ایران «دروغ» می گوید.

به گزارش عصر ایران به نقل از یورونیوز، جان کری روز پنجشنبه در بوستون با محکوم کردن اقدام دونالد ترامپ در رد پایبندی ایران به توافق هسته‌ای گفت: «صراحتا بگویم که دولت به مردم آمریکا دروغ می گوید. این توافق و پروتکل الحاقی آن، تضمینی برای تمام عمر داشت، برای همیشه.»

او افزود هیچ شاهدی وجود ندارد که ایران این توافق را نقض کرده است و اگر چنین نقضی وجود داشت، ایالات متحده آمریکا بر اساس همین توافقنامه می‌توانست وارد عمل شود.

کری گفت که در سال هایی که احتمال دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای افزایش یافته بود، باراک اوباما از سوی رهبران دست کم سه کشور (حسنی مبارک رئیس جمهوری مصر در سال ۲۰۱۱ میلادی، ملک عبدالله پادشاه عربستان سعودی و بنیامین نتانیاهو در سال ۲۰۱۳ میلادی) پیام‌هایی را مبنی بر بمباران ایران دریافت کرد؛ رئیس جمهور پیشین آمریکا حتی تقاضاهای شخصی دریافت کرده بود که بر بمباران ایران اصرار داشتند اما آقای اوباما در مقابل، مذاکرات برای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ میلادی را آغاز کرد.

کری گفت: «ما تصمیم گرفتیم از روش‌های دیپلماتیک وارد عمل شویم؛ نه از آن رو که می دانستیم که قطعا به نتیجه خواهد رسید بلکه به این دلیل که می دانستیم باید قبل از جنگ، از دیپلماسی استفاده کنیم.» به گفتۀ او، حتی مقامات ارشد امنیتی اسرائیل نیز معتقدند که این توافق، کار می کند.

یورونیوز اضافه کرد: جان کری در تهیه ۱۵۹ صفحه از توافق هسته‌ای و همچنین برای مدتی بیش از دو سال در مذاکرات برای به نتیجه رسیدن این توافق مشارکت داشت؛ توافقی که باعث غیرفعال شدن یک راکتور هسته‌ای در ایران و کاهش شمار سانتریفوژها از ۱۹ هزار به کمتر از ۵ هزار سانتریفوژ و کاهش ذخایر اورانیوم ایران از ۱۲ هزار کیلوگرم به کمتر از ۳۰۰ کیلوگرم شد. نتیجه‌ای که از نظر آقای کری موفقیت آمیز است زیرا به گفته او با ذخیره ۳۰۰ کیلوگرمی اورانیوم «دیگر نمی توان بمبی ساخت».

جان کری تاکید کرد که دونالد ترامپ در عمل نمی تواند به «هیچ معامله‌ای بهتر از برجام» دست یابد. به گفته او رئیس جمهوری کنونی آمریکا تنها به این دلیل ساده پایبندی ایران به این توافق را رد کرده که «این توافق را دوست نداشته است» آنهم در حالی که برخی از منتقدان جدی ایران و حتی برخی از مقامات امنیتی کابینه ترامپ به او هشدار داده بودند که دست به چنین کاری نزند.

جان کری در ادامه افزود: «بیش از ۸ بار آن هم در زمان‌های مختلف، آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرده است که ایران مطابق این توافق عمل می کند». به گفته او این آژانس همچنین هشدار داده است که تهدید آمریکا مبنی بر ترک این توافق، کاری «خطرناک» و «غیرمسئولانه» است.

کری با اشاره به اینکه سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان اعلام کرده اند برای افزایش تحریم‌های ایران، در کنار ایالات متحده آمریکا قرار نخواهند گرفت، گفت: «آنچه من قویا به ایران، چین و روسیه پیشنهاد می کنم این است که رهبران این کشورها مانند افراد بالغ و عاقل در کنار بریتانیا و فرانسه و آلمان در یک اتاق قرار بگیرند و همۀ آنها با هم بگویند که “ما می خواهیم این توافق را حفظ کنیم زیرا با این توافق، جهان امن تر خواهد بود“».

هشدار وزیر خارجه آلمان

زیگمار گابریل، وزیر خارجه آلمان نیز در این هفته هشدار داد که این اقدام آمریکا می تواند همه را گرفتار درگیری نظامی کند که ممکن است میان آمریکا و ایران روی دهد.

او پیش از این نیز اعلام کرده بود که هر حرکتی از سوی دولت دونالد ترامپ برای خروج از توافق هسته ای، فاصلۀ میان اروپا و آمریکا را بیشتر می کند.

گابریل که روز دوشنبه در نشست وزیران اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ شرکت کرده بود، هشدار داد: «ضروری است که اروپایی‌ها در این موضوع با همدیگر کار کنند. باید به آمریکایی‌ها بگویم که رفتارشان در قبال ایران، باعث می شود ما اروپایی‌ها موضع مشترکی را با چین و روسیه علیه آمریکا اتخاذ کنیم.»

آلمان به لحاظ تاریخی روابط اقتصادی نزدیکی با روسیه دارد. آلمان همچنین علاقمند به برقراری روابط نزدیک با چین است و آقای گابریل بطور ویژه در زمینۀ تقویت روابط پکن و برلین فعالیت می کند.

گابریل همچنین هشدار داد که خروج از توافق هسته‌ای ایران، بحران کره را تشدید می کند و از اعتبار هر نوع توافق احتمالی با کره شمالی خواهد کاست.

وزرای خارجه اتحادیه اروپا پس از نشست لوکزامبورگ با انتشار بیانیه‌ای «نگرانی عمیق» خود را در قبال استراتژی جدید آمریکا اعلام کردند.
ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه بر این موضوع تاکید کرد که این رفتار آمریکا خطر احیای مسابقه تسلیحات هسته‌ای را افزایش می دهد. ژان اسلبورن، وزیر خارجه لوکزامبورگ نیز با اشاره به خطر احتمال وقوع یک درگیری نظامی، بر این موضوع تاکید داشت که «از لحاظ جغرافیایی، اروپا در مقایسه با آمریکا، به ایران خیلی خیلی نزدیکتر است.»

اروپا همچنین نگران شرکتهایی است که پس از لغو تحریم‌های ایران، همکاری‌های اقتصادی خود را با تهران آغاز کرده بودند و اکنون این نگرانی وجود دارد که با تحمیل تحریم‌های جدید از سوی کنگره، این شرکتها را از لحاظ مالی بطور قابل توجهی متضرر شوند.

ایران وایر: مهدی شریفی نیک‌نفس، مدیرعامل شرکت بازرگانی پتروشیمی هم تایید کرده بود در پرداخت پول ناشی از صادرات محصولات پتروشیمی «اختلال» ایجاد شده اما دارایی‌های ایران بلوکه نشده است.

«شادی» یکی از دانشجویان ايرانی ساکن چین است که در دو هفته گذشته بارها از سوی بانک «ای بی سی»(ABC) برای بستن حسابش با او تماس گرفته‌اند. دوستان دیگرش هم در شهرهای مختلف با همین مشکل روبه‌رو شده‌اند. بهانه نقص مدارک برای کشاندن آن‌ها به بانک و بستن حساب‌هایشان بوده است:«از طرف بانک با من و خواهرم که این جا دانشجو هستیم، تماس گرفتند که نقص مدارک دارید و باید به ما مراجعه کنید. چند نفر از دوستان قبلا رفته بودند و بانک حساب‌هایشان را بسته بود. دو هفته قبل با خواهرم به بانک رفته بودیم تا شماره پاسپورت عوض کنیم اما گفتند امکان ندارد و دیگر به ایرانی‌ها خدمات ارایه نمی‌دهیم. این‌بار ما هم مراجعه نکردیم و جواب تلفن‌هایشان را ندادیم. شنیده‌ایم بدون مراجعه مشتری نمی‌توانند کاری کنند ولی دوستان ديگر می گويند بهتر است محض اطمینان، مبالغ سنگین در حساب نگه ندارید.»

مرداد ماه سال جاری اخبار مربوط به بستن حساب‌های بانکی ایرانی‌ها در چین به رسانه‌ ها راه پیدا کرد. یک مقام مسوول در اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین خبر داد حساب‌های برخی ایرانیان در بانک‌های ای‎بی‏سی،«آی‎سی‎بی‎سی«(ICBC) و «مرچنت»(MERCHENT) این کشور مسدود شده اند. گمانه‌زنی‌ها از تحریم‌های امریکا تا تحریم صنایع پتروشیمی و نظارت سازمان مبارزه با پول‌شویی دامنه پیدا کرد. مذاکراتی هم انجام شد اما تاثیرگذار نبوده و هم چنان حساب‌های بانکی ایرانی‌ها مسدود می‌شوند.مسوولان بانک‌ها هم سند یا توضیحی به مشتریان ارایه نمی‌دهند و فقط می‌گویند: «به ایرانی‌ها خدمات نمی‌دهیم.»

مرداد ماه امسال خبرگزاری «ایسنا» به نقل از یک مقام آگاه نوشت حساب‌های بانکی توریست‌ها و دانشجویان ایرانی در چین که بدون مجوز کار، حساب دارند و ارقام درشت در حساب‌هایشان گردش دارد، بسته می‌شوند.

قبل از اين ادعا، «حمید حسینی»، عضو هیات‌مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی خبر داده بود پول‌های صادرکنندگان این محصولات در چین بلوکه شده است. به گفته او، این مساله ربطی به تحریم‌های امریکا ندارد بلکه نظام بانکی چین تغییر کرده و مقید به قوانین پول‌شویی شده است.

او هم چنین گفته بود بانک‌های چینی حاضر نیستند به ایران پول حواله کنند. برای همین برخی تجار ایرانی از هویت‌های غیرایرانی استفاده می‌کنند وگرنه مجبور می‌شوند برای حواله پولی در معاملات، از شرکت‌هایی در هنگ‌کنگ و سنگاپور بهره بگیرند.

«مهدی شریفی نیک‌نفس»، مدیرعامل شرکت بازرگانی پتروشیمی هم تایید کرده بود در پرداخت پول ناشی از صادرات محصولات پتروشیمی اختلال ایجاد شده اما دارایی‌های ایران بلوکه نشده است.

«اسدلله عسگراولادی»، رییس اتاق بازرگانی ایران و چین نیز در اظهارنظری گفته بود چین در حال بستن حساب‌های شخصی ایرانیان است و با شرکت‌های ایرانی که در آن‌جا به ثبت رسیده‌اند، کاری ندارد، پس انسداد این حساب‌ها ربطی به تحریم‌های امریکا ندارد. به گفته او، برخی از ایرانی‌ها با ویزای توریستی برای خرید و فروش کالا، حساب‌های بانکی باز می‌کنند: «بستن این حساب‌ها مربوط به پول‌شویی است چراکه این افراد نه مالیات می‌دهند و نه صورت حساب و مدرک می‌توانند ارایه دهند که این پول‌ها را از کجا آورده‌اند.»

حالا عین همین اتفاق برای ایرانیان ساکن گرجستان هم افتاده؛ کشوری که در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مقاصد توریستی ایران تبدیل شده است.

«رضا» در گرجستان زندگی می‌کند. با او هم از طرف بانک«تی‌بی‌اس»(TBS) که از مهم‌ترین بانک‌های این کشور است، تماس گرفته‌ و توضیح‌ داده‌اند حساب ایرانی‌هایی که در این کشور اقامت ندارند، بسته می‌شود و آن‌هایی هم که اقامت دارند، دچار محدودیت‌هایی خواهند شد. به گفته او، امکان خرید اینترنتی با کارت بانکی را از دست خواهند داد و کارت‌هایشان خارج از این کشور فعال نخواهد بود. رضا برای تن ندادن به این محدودیت‌ها حسابش را بست اما برخی دیگر از ایرانی‌ها چاره‌ای جز پذیرفتن این محدودیت‌ها نداشته اند.

اگرچه مسوولان بانک دلیل یا مدرکی رسمی برای این اقدام ارایه نداده‌اند اما رییس شعبه‌ای از بانک که رضا در آن حساب داشته، به او گفته است که از طرف «معاونت پول‌شویی و مبارزه با تروریسم فدرال امریکا»‌ از آن‌ها خواسته شده است حساب‌های ایرانی‌های مقیم محدود و غیرمقیم بسته شود.

اگرچه رضا توانست در بانک دیگری حساب باز کند اما وقتی از رییس شعبه خواست که همین مساله را در ایمیل و به شکل مکتوب اعلام کند، پاسخ شنید که این مقام مسوول اجازه چنین کاری ندارد.

به گفته برخی از ساکنان گرجستان، هم‎زمان با این فشارهای بانکی، دولت گرجستان از یک ماه پیش سخت‌گیری‌هایی برای اقامت ایرانی‌ها اعمال کرده است. گرفتن اقامت البته در گرجستان کار سختی نیست؛ هم ارزان است و هم سریع.

یکی از راه‌های دریافت اقامت در این کشور، ثبت شرکت است که حداکثر سه روز زمان می‌برد و با هزینه‌هایی، از جمله گرفتن وکیل، کم‌تر از هزار دلار هزینه‌ در بر دارد.

ایرانی‌های بسیاری در سال‌های اخیر با ثبت شرکت در گرجستان، اقامت‌های موقت تا پنج سال دریافت کرده‌اند. برای چنین اقامت‌هایی نیاز به حضور دایم در کشور نیست و در صورت پرداخت مالیات و عدم ارتکاب به جرم، اقامت دایم صادر می‌شود که در آن صورت، نیاز به حداقل شش ماه حضور در گرجستان است. بعد از شش سال اقامت هم پاسپورت گرجی صادر می‌شود. حالا گفته می‌شود که دولت گرجستان در حال شناسایی ایرانی‌هایی است که اقامت‌شان در این کشور صرفا کاغذی است.

در این میان شرکت‌هایی هم هستند که فعلا با هیچ مشکلی روبه‌رو نشده‌اند اما خودشان در گرفتن اقامت‌های این‌چنینی نقش دارند. اين شركت ها هم در گرجستان و هم در ایران دفتر دارند و با دريافت حدود یک هزار و۲۰۰ دلار می توانند برای متقاضیان شرکت ثبت ‌کنند، آدرس مجازی دهند، اقامت بگیرند و حساب بانکی باز کنند. از سوی دیگر، چون در این کشور منعی برای صدور اقامت کارمندی یا کارگری نیست، این شرکت ها در مقابل ۵۵۰ دلار، با ارایه یک نامه دعوت به کار از سوی شرکتی گرجی، می‌توانند اقامت بگیرند.

فشارهای بانکی در گرجستان هم سابقه دارد؛ در سال ۲۰۱۳ «محمود داوری»، یکی از اعضای اتاق بازرگانی بین‌المللی گرجستان خبر داده بود بیش از یک هزار و۶۰۰ تاجر ایرانی به خاطر رویارویی با چالش‌هایی که از سوی دولت گرجستان ایجاد شده است، ناچار به خروج از این کشور شدند.

او در گفت‌وگو با روزنامه «فایننشال» گرجستان گفته بود بازرگانان ایرانی مجبور به بستن حساب‌های بانکی خود شده‌اند. بانک مرکزی گرجستان تیرماه همان سال حساب بانکی ۱۵۰ تاجر ایرانی را به اتهام های استفاده از سیستم مالی این کشور برای دور زدن تحریم‌های غرب علیه ایران و پول‌شویی مسدود کرده بود.

بستن حساب‌های ایرانی‌ها محدود به گرجستان و چین نیست؛ «غزل» یکی از افرادی ا‌ست که پیش‌تر در دبی زندگی می‌کرد. به گفته او، حساب شرکتی که در آن مشغول به کار بوده، در اقدامی ناگهانی مسدود شده است. آن‌ها از طرف بانک نامه‌ای دریافت کرده اند که بایستی حساب‌ خود را ببندند. در پاسخ به چرایی این امر هم جواب داده بودند نمی‌توانند دلیل را توضیح دهند؛ اتفاقی که در عمان هم افتاد. رسانه ها گزارش هايی درباره ايجاد مشكل برای برخی ايرانيان در تركيه و عمان هم منتشر كرده اند.

عمده اين رويدادها به قوانين مربوط به مبارزه با پول شويی (FAFT) برمی گردد كه اجرای آن در ايران به بن بست خورده است. مهم ترين مخالفان اجرای اين قانون، اصول گرايان و نهادهای وابسته به سپاه پاسداران هستند كه تلاش های دولت حسن روحانی، به ويژه «علی طيب نيا»، وزير سابق امور اقتصادی و دارایی را به بن بست كشاندند.

اگر مبارزه با پول شويی در ايران جدی گرفته می شد و نام آن از فهرست سياه كشورهای مشكوك به پول شويی خارج می شد، شايد تركش ماجرا اين گونه به تن دانشجويان و تاجران ايرانی ساكن خارج از کشور نمی خورد. در حال حاضر نشانه ای در داخل ايران برای حل موضوع مبارزه با پول شويی به چشم نمی خورد و احتمال می رود با تحريم سپاه، موقعيت دولت روحانی برای نهايی كردن اتعهدات ایران در زمینه مبارزه با پولشویی سخت تر شود. پس تا اطلاع ثانوی ماجرا ادامه دارد.

بی‌بی‌سی: هم‌زمان با اعلام سیاست جدید دونالد ترامپ درباره ایران، وزارت دارایی آمریکا نهاد سپاه پاسداران را در فهرست تحریم‌هایش قرار داد. بسیاری منتظر بودند ببینند آیا این سازمان یک گروه تروریستی هم اعلام می‌شود یا نه.

تفسیرها متفاوت و مواد قانونی تحریم پیچیده است. در این متن سعی شده ماجرا شفاف‌تر توضیح داده شود؛ هرچند کارشناسانی که در تهیه این مطلب کمک کردند و هر کدام متخصص قوانین و تحریم‌های آمریکا هستند، بر سر همه موضوعات اتفاق نظر ندارند و منتظر هستند تا در چند هفته آینده موضع آمریکا شفاف‌تر شود.
برای سپاه پاسداران چه اتفاقی افتاده است؟

دولت آمریکا دو فهرست برای دسته‌بندی اشخاص و نهادهایی دارد که آنها را تروریستی یا حامی تروریسم می‌خواند. نام سپاه پاسداران به عنوان یک نهاد برای اولین بار در یکی از این دو فهرست قرار گرفته؛ البته شاخه برون‌مرزی سپاه با نام نیروی قدس قبلا در این فهرست بود.
دو فهرست کدام‌ است؟

۱- نهادهای تروریستی خارجی (به اختصار اف‌تی‌او): این مهم‌ترین فهرست گروه‌هایی است که آمریکا تروریستی می‌خواند و مسئول تهیه آن وزارت خارجه است. معنای دیگر قرارگرفتن در این فهرست، رویارویی نظامی و دفاعی با نیروهای آمریکایی است. سازمان مجاهدین خلق پیشتر در این فهرست قرار داشت، اما حالا نام این گروه حذف شده است. داعش، جندالله، حماس، القاعده و… همچنان در این فهرست هستند.

۲- اشخاص یا نهادهای معرفی شده باعنوان تروریست جهانی (به اختصار اس‌دی‌جی‌تی):این فهرست از نظر تبعات بین‌المللی یک پله پایین‌تر است. این لیست از سال ۲۰۰۱ بر اساس فرمان اجرایی جرج بوش به شماره ۱۳۲۲۴ شکل گرفت. بر اساس همین فرمان حالا دونالد ترامپ دستور داده نام سپاه پاسداران به این فهرست اضافه شود. نیروی قدس سپاه قبلا در این فهرست بوده است.

در نهایت آیا سپاه نهاد تروریستی شناخته شده است؟

به طور مشخص و به تفسیر وزارت دارایی آمریکا، پاسخ این سوال خیر است. سپاه پاسداران نهاد تروریستی شناخته نشده است و در فهرست دوم قرار گرفته است. یعنی به خاطر حمایت از تروریسم تحریم شده است. البته دونالد ترامپ اختیار این را داشت که سپاه پاسداران را در فهرست اول وزارت خارجه و هم‌ردیف گروه‌هایی مانند حزب‌الله لبنان، حماس و القاعده بگذارد. اما به تعبیر وزیر خارجه برای اجتناب از رویارویی مستقیم این اتفاق نیفتاد.
اولین بار است که سپاه تحریم می‌شود؟

سپاه پاسداران ایران قبلا هم به اتهام نقض حقوق بشر تحریم شده است. تحریم سپاه اتفاق جدیدی نیست. اما علت تحریم این بار حمایت از تروریسم و بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ است.

سپاه مشمول قانون کاتسا شد؟

بله. مجلس نمایندگان بر اساس لایحه کاتسا از دونالد ترامپ خواسته بود در ۹۰ روز سپاه را به فرمان اجرایی ۱۳۲۴۴ و فهرست تحریم اضافه کند. او قبل از مهلت سه ماهه، و همزمان با اعلام سیاست جدیدش در قبال برجام این موضوع را اجرا کرد.
کاتسا تحریم‌ها را سخت‌تر می‌کند؟

اعمال قانون کاتسا امکان دارد گستره تحریم‌ها علیه سپاه را وسیع‌تر کند. اما هنوز ابعاد این ماجرا به درستی مشخص نیست. وزارت دارایی آمریکا گفته که تحریم‌های همه‌جانبه به‌زودی اعلام خواهد شد و شامل تحریم‌های ثانویه هم خواهد بود. باید دید آیا آمریکا قصد دارد از ابزار تحریم‌ ثانویه به طور کامل استفاده کند، آیا قصد دارد همه شرکت‌های زیرمجموعه سپاه مانند مخابرات و شرکت‌های نفتی را تحریم کند، یا شرکت‌های اروپایی مانند توتال را از تجارت با شرکت‌های زیرمجموعه سپاه منع کند یا نه.

سپاه سال‌ها در فهرست تحریم بوده و عملا شرکت‌های آمریکایی و طرف تجارت با آمریکا از آن حذر می‌کنند. اما دولت آمریکا ممکن است بخواهد گستره تحریم‌ها را به جایی برساند که سپاه مجبور به مقابله و در نهایت برجام لغو شود.
تهدیدهای سپاه پاسداران به عمل نزدیک شده؟

محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران تهدید کرده بود که اگر سپاه در فهرست گروه‌های تروریستی قرار بگیرد و اگر تحریم شود، ایران هم نیروهای آمریکایی را هم‌سنگ داعش خواهند دانست و نیروهای نظامی آمریکا باید تا شعاع دو هزار کیلومتری (برد موشک‌های ایران) از این کشور فاصله بگیرند. البته ارتش آمریکا هم سکوت نکرده بود.

حالا سپاه گروه تروریستی معرفی نشده، اما کل این نهاد یک بار دیگر تحریم شده است. شاید اگر تحریم‌های “فراگیر” آمریکا از قانون به عمل تبدیل شود و تهدیدهای دونالد ترامپ هم از حرف فراتر رود، سپاه برای عملی کردن تهدیدش تحت فشار قرار بگیرد.

صدای آمریکا: خزانه داری ایالات متحده در بیانیه ای که دقایقی بعد از سخنرانی پرزیدنت ترامپ منتشر شد، از تحریم نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران خبر داد.

در بخشی از بیانیه خزانه داری ایالات متحده آمریکا نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست دستور اجرایی مقابله با تروریسم جهانی قرار گرفته است.

تحریم سپاه پاسداران تحت دستور اجرایی ۱۳۲۲۴ خزانه داری برای مقابله با تروریسم جهانی اولین بار است که از سوی ایالات متحده صورت می گیرد.

در بیانیه وزارت خزانه داری به بند ۱۰۵ قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم ها اشاره شده و ایران را به خاطر فعالیت های تروریستی از جمله با گروه های تروریستی در سوریه و حزب الله لبنان و گروه حماس تحت تحریم قرار داده است.

وزیر خزانه داری آمریکا تاکید کرده فعالیت های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مخرب است.

تحریم به جای لیست سیاه

پرزیدنت ترامپ روز جمعه ۲۱ مهر در سخنان خود درباره سیاست جدید آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران وعده داده بود دستور به خزانه داری داده که سپاه را تحریم کند. وی گفت سپاه پاسداران ایران بازوی اجرایی ایران در منطقه برای بی ثبات سازی است.

پیش از این هم، رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا خبر داده بود که آقای ترامپ دستور به تحریم سپاه داده است.

در هفته های اخیر برخی فعالان سیاسی و چهره های سیاسی آمریکا به دونالد ترامپ پیشنهاد کرده بودند نام سپاه را در لیست سازمان های تروریستی وزارت خارجه آمریکا قرار دهد اما هنوز دولت ترامپ چنین تصمیمی ندارد.

مقام های جمهوری اسلامی ایران در یک هفته گذشته تهدید کرده بودند اگر آمریکا سپاه پاسداران را در فهرست گروه های تروریستی قرار بگیرند، آنها ، اقدام به مقابله به مثل خواهند کرد.

وزارت خزانه داری آمریکا غیر از سپاه، سه شرکت فناموج، راستافن ارتباط و صنایع شهید علم الهدی را نیز به فهرست تحریم‌ها اضافه کرد.

آیا تحریم سپاه جدید است؟

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سال ۲۰۰۷ به خاطر نقش در برنامه هسته ای و توسعه برنامه موشکی ایران توسط آمریکا تحریم شد و بعد از نقش در سرکوب های سال ۲۰۰۹، دولت اوباما سپاه پاسداران را به خاطر نقض حقوق بشر تحریم کرد.

تفاوت تحریم اینبار سپاه با دفعات گذشته این است که اینبار به خاطر نقش در حمایت از گروه های تروریستی این نهاد تحریم شده است.

در بیانیه وزارت خزانه داری آمریکا به حمایت ایران از اسد اشاره شده است.

رادیوفردا: حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان می‌گوید “منتظر” تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا در باره ایران است، تصمیمی که به گفته او می‌تواند “بر تمام منطقه تاثیر بگذارد.”

او همچنین آمریکا را متهم کرد که با ممانعت از پیشروی ارتش سوریه و متحدانش در مواضع گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) در شرق این کشور، به منافع داعش خدمت می‌کند.

اشاره رهبر حزب الله لبنان به صحبت‌های اخیر رییس جمهور آمریکا بود که ایران را به نقض روح توافق هسته‌ای و حمایت از تروریسم متهم کرد و گفت بزودی تصمیم خود را در باره ایران اعلام خواهد کرد.

او همچنین امروز ایران را “بازیگری بد” در عرصه بین‌المللی خواند و تهدید کرد که در آینده نزدیک با این کشور مثل یک “بازیگر بد” برخورد خواهد کرد.

رییس جمهور آمریکا تا روز ١٥ اکتبر – هفت روز دیگر – مهلت دارد تصمیم خود را در مورد پایبندی ایران به توافق هسته‌ای به کنگره ارسال کند. علاوه بر این کنگره آمریکا وضع تحریم‌های بیشتر علیه خود حزب‌الله را هم در دست بررسی دارد، تشکیلاتی که به زعم آمریکا “تروریستی” است.

رهبر حزب‌الله همچنین گفت وضع تحریم علیه حزب‌الله “باعث تغییر مواضع این تشکیلات نخواهد شد” و روسیه و ایران هم با این اقدام مخالفند.

او همچنین آمریکا را متهم کرد که نمی‌خواهد داعش از ارتفاعات مرزی لبنان بیرون رانده شود و به دولت و ارتش لبنان فشار آورده است:

“نیروی هوایی آمریکا در برخی مناطق از پیشروی ارتش سوریه و متحدانش به مناطقی که در کنترل داعش است جلوگیری می‌کند.”

جنگنده‌های آمریکایی در سال جاری گروه‌های هوادار دولت سوریه را که به سمت مواضع متحدان محلی آمریکا در حال پیشروی بوده‌اند هدف حمله هوایی قرار داده و مانع پیشروی آنها شده‌اند.

حسن نصرالله همچنین عربستان سعودی را به حمایت از تروریسم متهم کرد و گفت این کشور در کنار اسرائیل “مانع صلح در یمن، بحرین و عراق و حتی پاکستان می‌شود.”

در ماههای اخیر ارتش سوریه که از حمایت روسیه، ایران و حزب الله لبنان برخوردار است به مواضع داعش در مناطق مرکزی سوریه حمله کرده است.

هفته گذشته پاتک داعش به ارتش سوریه و متحدانش باعث کشته شدن شماری از نیروهای حرب‌الله از جمله دو نفر از فرماندهان ارشد آن شد که مراسم امروز (هشت اکتبر، شانزده مهر) در ‌بزرگداشت آنها بود.

به گفته منابع اطلاعاتی لبنانی از سال ۲۰۱۳، حزب الله صدها نفر از نیروهای خود را در نبرد با مخالفان دولت سوریه از دست داده است.

سرلشکر محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران ایران هم امروز هشدار داد که اگر آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه سپاه اعمال کند، این سازمان “ارتش آمریکا را در سراسر جهان بویژه در منطقه خاورمیانه، همسنگ داعش درنظر خواهد گرفت.”

دویچه‌وله: زیگمار گابریل احتمال می‌دهد که دولت آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران خارج شود. کاخ سفید در روزهای آینده گزارش سه‌ماهانه‌ی خود درباره “پایبندی ایران به برجام” را منتشر خواهد کرد.

بنا به ارزیابی وزیر خارجه‌ی آلمان، ایالات متحده در هفته‌های پیش رو از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) خارج می‌شود. او در همایشی انتخاباتی در ایالت نیدرزاکسن ضمن اشاره به این موضوع تأکید کرد که دولت آلمان همچنان تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا چنین اتفاقی نیفتد.

طبق مصوبه کنگره، دولت آمریکا موظف است هر سه ماه یکبار گزارشی از نحوه عمل ایران به برجام به کنگره ارائه دهد. در دو گزارش قبلی دولت ترامپ پایبندی ایران به توافق هسته‌ای را تایید کرده بود. گزارش بعدی ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر) ارائه خواهد شد.

به گزارش رسانه‌های آمریکایی از جمله روزنامه “واشنگتن پست” و مجله “پولیتیکو” ، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، در گزارش ۲۳ مهر اعلام خواهد کرد که ایران به تعهدات خود در قالب برجام پایبند نبوده است. بر این اساس، در چنین صورتی برجام فوراً ملغی نخواهد شد، اما فرصتی ۶۰ روزه آغاز می‌شود برای این‌که سنای آمریکا برقراری مجدد تحریم‌ها علیه ایران را بررسی کند.

برقراری احتمالی تحریم‌ها در عمل به معنای لغو برجام خواهد بود. البته هنوز مشخص نیست که سنا به بازگشت تحریم‌ها رأی مثبت دهد.

دنیایی که دیگر مثل سابق نخواهد بود

وزیر خارجه‌ی آلمان تصریح کرد که هدایت تهران به سمت تولید تسلیحات هسته‌ای “هیچ” سودی نخواهد داشت.

زیگمار گابریل سیاست دونالد ترامپ و مشاورانش را بسیار خطرناک ارزیابی کرد: «اطرافیان ترامپ معتقدند همه این‌ها بی‌معنی است. جهان صحنه‌ی مبارزه است و در چنین دنیایی آنکه قوی‌تر است، موفق می‌شود. این به این معنی است که این افراد حاکمیت حق را برمی‌دارند و حق طرف قوی‌تر را جای آن می‌گذارند».

به زعم وزیر خارجه‌ی آلمان، چنین برداشتی برای آلمان هم خطرناک است، زیرا «در چنین صورتی جهان به کلی تغییر خواهد کرد».

تلاش برای حفظ برجام

کشورهای اروپایی تلاش می‌کنند برجام حفظ شود. خانم هلگا اشمید، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اخیرا تأکید کرده بود که توافق هسته‌ای با ایران یک توافق چندجانبه است و اروپا برای حفظ آن تلاش جدی می‌کند. در همین مسیر هم سفیران بریتانیا، فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا در واشنگتن با شماری از اعضای کنگره آمریکا دیدار کردند.

برخی از نزدیکان دونالد ترامپ هم خواستار حفظ برجام هستند. جیمز ماتیس، وزیر دفاع ایالات متحده روز سوم اکتبر (۱۱ مهر) گفته بود بهتر است آمریکا به برجام پایبند بماند.

جمهوری اسلامی ایران نیز همواره بر پایبندی خود بر برجام تأکید کرده است. حسن روحانی دیروز (شنبه، ۱۵ مهر/ ۷ اکتبر) گفته بود، هیچ کس نمی‌تواند منافعی را که ایران در مذاکرات هسته‌ای به‌دست آورده، برگرداند؛ “نه آقای ترامپ و نه هیچ کس دیگری”. به گفته رئیس جمهور ایران، مبنای ایران بر “توافق برد- برد” استوار بوده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی در عین حال همواره نسبت به لغو برجام و پیامدهای آن هشدار داده‌اند. علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، اواخر شهریورماه امسال (۱۳۹۶) ضمن حمله شدید به آمریکا، هشدرا داده بود که “هر حرکت غلطی در برجام” با عکس‌العمل شدید جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.

حسن روحانی هم حدود یک ماه پیش از آن (اواخر مردادماه) در مجلس شورای اسلامی تهدید کرده بود که در صورت بر هم خوردن توافق هسته‌ای “یقیناً ایران در مدت زمان کوتاهی ـ نه در مقیاس هفته و ماه، بلکه در مقیاس ساعت و روز ـ به شرایطی بسیار پیشرفته‌تر از زمان شروع مذاکرات باز خواهد گشت.”

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، چند روز پس از سخنان روحانی گفت که ایران می‌تواند طی پنج روز فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را مانند گذشته از سرگیرد. او در عین حال تاکید کرد که ایران توافق هسته‌ای را ساده به دست نیاورده که آن را ساده از دست بدهد.

بی‌بی‌سی: سرلشکر محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران ایران، هشدار داده است که اگر آمریکا تحریم‌های جدید علیه سپاه پاسداران ایران را اجرا کند، “باید پایگاه‌های منطقه‌ای خود را تا شعاع ۲ هزار کیلومتری برد موشک‌های ایران منتقل کند.”

به گزارش سپاه نیوز، سرلشکر جعفری در جلسه شورای راهبردی سپاه گفته که اگر دولت آمریکا سپاه پاسداران ایران را یک سازمان “تروریستی” بخواند، سپاه پاسداران هم “ارتش آمریکا را در سراسر جهان بویژه در منطقه خاورمیانه، همسنگ داعش درنظر خواهد گرفت.”

وی تأکید کرده است که ایران اعمال تحریم‌های تازه در چارچوب “قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها” موسوم به قانون کاتسا را به منزله “خروج یک جانبه آمریکا از برجام” تلقی خواهد کرد.

این قانون علیه ایران، روسیه و کره شمالی به تصویب کنگره آمریکا رسیده و دونالد ترامپ، رئیس جمهور این کشور روز دوم اوت آن را امضاء کرده است.

بعضی رسانه‌های آمریکایی نوشته‌اند که آقای ترامپ قصد دارد از تأیید پایبندی ایران به برجام خودداری کند و برای اعمال فشار بر ایران، سپاه پاسداران را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دهد.

سرلشکر جعفری گفته: “ایران از فرصت رفتار احمقانه دولت ترامپ با برجام برای ایجاد جهش در برنامه‌های موشکی، منطقه‌ای و دفاعی متعارف خود استفاده خواهد کرد.”

برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به برجام توافقی است درباره برنامه هسته‌ای ایران، که در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما و در پی مذاکرات طولانی با مشارکت روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه، آلمان و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بدست آمد.

این مقام ارشد نظامی ایرانی همچنین تاکید کرده اگر اینگونه اظهار نظرات از سوی آمریکا تلاش برای “مذاکره با ایران درباره منطقه” باشد، “مسیری کاملا اشتباه” است چون “ایران در نظر دارد مسائل منطقه را در جایی غیر از میز مذاکره حل کند، نه حرفی برای مذاکره وجود دارد و نه طرفی برای آن.”

پیشتر مقامات دولتی ایرانی هم به اظهارات و اقدامات اخیر دولت آمریکا واکنش نشان داده بودند.

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران روز گذشته (شنبه ۷ اکتبر/۱۵ مهر) در سخنرانی در دانشگاه تهران گفت “امروز اگر آمریکا تخلف کند، همه دنیا آمریکا را محکوم می‌کند، نه ایران را.”

وی گفت که “در توافق برجام به منافعی رسیدیم که غیرقابل بازگشت هستند و هیچکس نمی‌تواند آنها را برگرداند. نه آقای ترامپ، که ده تا ترامپ هم در دنیا درست شوند، آنها غیرقابل بازگشت هستند.”

آقای ترامپ توافق هسته‌ای بین ایران و قدرتهای جهانی بر سر برنامه هسته ای ایران موسوم به (برجام) را توافقی “بد” دانسته است.

رئیس جمهوری آمریکا، اخیرا دوباره ایران را به تخطی از “روح برجام” متهم کرد و در مورد اقدام خود در این زمینه هشدار داده است.

این اظهارات در حالی بیان شده است که مقامات اتحادیه اروپا می‌گویند برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که مطابق آن برنامه هسته‌ای ایران محدود شده است، توافق موفقی بوده و همه طرف‌ها باید به آن پایبند بمانند.

رادیوفردا: مجلس نمایندگان آمریکا به متمم‌هایی رای داده‌است که اگر در سنا نهایی و با امضای رئیس‌جمهوری اجرایی شود، مانع از فروش هواپیماهای تجاری به ایران می‌شود. نمایندگان دمکرات هشدار داده‌اند تصویب نهایی مصوبه می‌تواند به تلاش‌های بین‌المللی در پیوند با توافق اتمی ضربه بزند.

متمم‌ها را پیتر روسکام، نماینده جمهوری‌خواه، ارائه کرده و ۲۲ شهریور ماه در روند بررسی لایحه دفاعی سال آینده آمریکا، مطرح شده‌است.

به گزارش وب‌سایت هیل، متمم‌ها مانع از استفاده از منابع مالی برای صدور مجوزهای مربوط به نقل‌وانتقلات پولی و نیز مانع از صدور مجوز فروش هواپیماها توسط اداره کنترل دارایی‌های خارجه وزارت خارجه آمریکا می‌شود.

پیتر روسکام با اشاره به آنچه سابقه جمهوری اسلامی در استفاده از هواپیماهای تجاری، برای انتقال سلاح و نفرات در حمایت از بشار اسد، عنوان شده، خواستار جلوگیری از از فروش هواپیما شده بود.

روسکام گفته است «تا زمانی که ایران به استفاده از هواپیماهای تجاری برای حمایت از تروریست‌ها و جنایت‌کاران جنگی خاتمه ندهد، شرکت‌های غربی نباید مجاز به فروش آن‌ها به شرکت‌های هوایی ایران باشند؛ هواپیماهایی که به جنگ خشونت‌بار راه‌افتاده توسط [بشار] اسد کمک می‌کنند».

ایران حمایت از تروریسم را رد کرده‌است. تهران و مسکو، مهم‌ترین حامیان بشار اسد، می‌گویند به درخواست دولت مرکزی آن کشور و برای مقابله با آنچه «گروه‌های تروریستی» می‌نامند در سوریه حضور دارند. ایران و روسیه در عین حال مخالفان اسد را عامل جنگ داخلی سوریه می‌دانند.

جنگ سوریه هفت سال پیش و با سرکوب شدید اعتراضات عمدتا مسالمت‌آمیز به دولت سوریه آغاز شد و تا کنون بین ۳۷۰ هزار تا نیم میلیون قربانی و بیش از ده میلیون آواره برجای گذاشته‌است.

دمکرات‌ها در مجلس نمایندگان در مورد متمم‌های ارائه شده هشدار دادند. وب‌سایت هیل از ارل بلومناور، یکی از نمایندگان دمکرات، نقل کرده است که این مصوبه «بدون هیچ دلیل مناسبی، شرکت‌های آمریکایی را هدف جریمه‌شدن قرار می‌دهد» و به توافق اتمی میان ایران، آمریکا و پنج قدرت جهانی، ضربه می‌زند.

بلومناور گفته است «به نظر من پایبندی به تعهدات ما در ارتباط با توافق اتمی مهم است. توافق اتمی با ایران، یکی از اندک نقاط روشن در (رخدادهای) منطقه است».

رای‌گیری به متمم‌های آقای روسکام به‌صورت شفاهی (یک‌صدایی) انجام شده‌است. این نماینده جمهوری‌خواه سال گذشته نیز متمم‌هایی را به لایحه بودجه خدمات مالی ارائه کرده بود که هدف از آن‌ها نیز جلوگیری از فروش هواپیما به ایران است.

در پی توافق هسته‌ای و اجرای برنامه جامع اقدام مشترک، باراک اوباما رییس‌جمهوری وقت به وزیر خارجه‌اش اختیار داد تا مجوز صدور هواپیمای مسافربری به ایران را صادر کند. در تیر ماه ۱۳۹۵ وزارت خارجه آمریکا، با استقبال از بیانیه شرکت هواپیماسازی بوئینگ درباره توافق با ایران‌ایر، گفته بود، این توافق در چارچوبی که «برجام» مشخص کرده، انجام می‌شود.

مصوبه فعلی باید به رای سنا و سپس امضای رئیس‌جمهوری آمریکا برسد تا نهایتا اجرایی شود. وب‌سایت هیل به این موضوع نیز اشاره کرده که تصویب مصوبه مشابهی در سال گذشته، به بررسی در سنا نرسید.

دویچه‌وله: مقامات آمریکا استفاده از نرم‌افزارهای شرکت روسی “کاسپرسکی لب” را در ادارات دولتی این کشور ممنوع کردند. فعالیت‌های این شرکت روسی در زمینه امنیت سایبری و تولید نرم‌افزارهای آنتی ویروس است.

آمریکا علت اتخاذ این تصمیم را نگرانی از درز اطلاعات سری اعلام کرده است. الین دوک، وزیر امنیت داخلی آمریکا از احتمال ارتباط شرکت روسی کاسپرسکی با سازمان‌های امنیتی و نهادهای دولتی روسیه ابراز نگرانی کرده است.

وزیر امنیت داخلی آمریکا استفاده از نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی را خطری برای امنیت داده‌های سری در آمریکا دانسته و از احتمال دسترسی دولت روسیه به اطلاعات محرمانه و همچنین سوءاستفاده دولت روسیه از تکنولوژی اطلاعاتی آمریکا به سود خود سخن گفته است.

الین دوک، وزیر امنیت داخلی آمریکا

دوک در اظهارات خود عنوان کرده که سازمان‌های امنیتی روسیه قانونا می‌توانند شرکت کاسپرسکی را وادار به دادن اطلاعات و همکاری بکنند.

منع استفاده در ادارات و موسسات دولتی

به مسئولان دولتی آمریکا دستور داده شده است ظرف ۶۰ روز، برنامه‌هایی برای جایگزین کردن نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی پیش‌بینی بکنند. آنگاه ادارات و نهادهای دولتی آمریکا ۹۰ روز فرصت خواهند داشت تا این برنامه‌ها را به  مورد اجرا بگذارند.

در ماه ژوئیه نیز دولت آمریکا محدودیت‌هایی برای استفاده از نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی پیش‌بینی کرده بود. بر همین اساس نام شرکت کاسپرسکی از لیست شرکت‌های مجاز برای تهیه نرم‌افزارهای مربوط به امنیت اینترنتی حذف شده بود.

اعتراض مسئولان کاسپرسکی

شرکت کاسپرسکی در واکنش به تصمیم دولت آمریکا اعلام کرده است که “این شرکت هرگز با هیچ دولتی در جهان در زمینه جاسوسی سایبری همکاری نداشته و نخواهد داشت.”

بیشتر بخوانید: خرید تبلیغات فیس‌بوک از سوی روسیه، موضوع قانون‌گذاران آمریکا

مسئولان شرکت کاسپرسکی همچنین اعلام کرده‌اند که دولت آمریکا برای اثبات ادعای خود هیچ سند و مدرکی ندارد. باید یادآور شد که ۸۵ درصد فروش محصولات شرکت کاسپرسکی به مشتریان خارجی و در خارج از روسیه صورت می‌گیرد.

یوجین کاسپرسکی پایه‌گذار شرکت روسی کاسپرسکی

بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی شرکت کاسپرسکی، بیش از ۴۰۰ میلیون نفر در جهان از نرم‌افزارهای این شرکت و از جمله از برنامه آنتی‌ویروس آن استفاده می‌کنند. در ضمن ۲۷۰ هزار شرکت نیز برای تامین امنیت اینترنتی خود از نرم‌افزارهای کاسپرسکی بهره می‌گیرند.

شرکت کاسپرسکی در سال ۱۹۹۷ توسط یوجین کاسپرسکی تاسیس شد. یوجین کاسپرسکی در سال‌های دهه هشتاد در آموزشگاه عالی “کا‌‌گ‌ب” در مسکو و در رشته ریاضیات فنی تحصیل کرده بود.