اخبار

دویچه‌وله: ۹۲ شهر ایران در وضعیت قرمز قرار دارند و ستاد مقابله با کرونا مقررات جدیدی ابلاغ کرده است. کلیه اصناف به غیر از مشاغل کاملا ضروری باید کسب و کار را متوقف کنند، اما هیچ بسته حمایتی برای اصناف در نظر گرفته نشده است.

استان‌های ایران با موج پنجم کرونا و شیوع ویروس گونه دلتا روبرو هستند. ستاد ملی مقابله با کرونا از روز شنبه ۱۲ تیر ساعات رفت و آمد در شهرهای قرمز را محدود کرد و فعالیت مراکز فرهنگی، ورزشی و سه گروه از مشاغل را برای دو هفته غیرمجاز خواند. در همین مدت ۷۰درصد کارکنان ادارات باید دورکاری کنند. این سقف دورکاری برای مشاغل ضروری ۵۰درصد خواهد بود.

طبق تصمیم ستاد ملی مقابله با کرونا کلیه بوستان‌ها، مراکز تفریحی، مراکز شماره‌گذاری خودرو، آرایشگاه‌ها، باشگاه‌های بدنسازی، مراکز خرید و بازار تهران باید تعطیل باشند.

مراکز فروش پوشاک و پارچه، کفش و کیف، فرش و موکت، لوازم آرایشی و بهداشتی، لوازم خانگی و خیاطی و خرازی، قهوه‌خانه‌ها و مراکز پذیرش مهمان، قناد‌ی‌ها، آبمیوه فروشی و بستنی فروشی‌ها، آتلیه‌های عکاسی و فیلم، همگی جزو مشاغل گروه دو هستند و باید کرکره‌ها را پایین نگاه دارند.

به این قرار، تهران تعطیل نشده اما سه چهارم مغازه‌ها و مراکز کسب و کار در شهر باید فعالیت خود را متوقف کنند. اعلام شده که با هر گونه تخلف در این زمینه برخورد جدی خواهد شد.

اتاق اصناف تهران اما به دستورالعمل ستاد ملی کرونا اعتراض کرده است. قاسم نوده فراهانی، رئیس این اتاق گفته است: «کسبه باید تعطیل کنند اما ادارات و بانک‌ها باز هستند. ما با مشکلاتی مثل بدهی و فشارهای مالی چه باید بکنیم؟ اگر قرار بر تعطیلی است همه را تعطیل کنند و نباید فرقی بین کسبه، تجار و بقیه گذاشته شود.»

او تاکید کرده که اصناف در دو هفته تعطیلی خسارت‌های مالی سنگینی خواهند خورد و این در حالی است که در تعطیلی‌های قبلی هم هیچ حمایتی برای جبران این زیان‌ها ندیدند: «واحدهای صنفی باید در این مدت پول مغازه و کارکنان و دیگر مخارج را پرداخت کنند اما درآمدی ندارند. اکنون هم مشخص نیست که آیا کمکی به اصناف خواهد شد یا خیر.»

فراهانی پرسیده که چرا بانک بزرگ وسط بازار باید باز باشد و افزوده که این پرسش‌ها و اعتراض کسبه را طی نامه‌ای به استاندار تهران منتقل خواهد کرد.

بازار بزرگ تعطیل نبود، برق رفته بود! pic.twitter.com/SVIxOhboFe

— روزنامه همشهری (@hamshahrinews) July 4, 2021

به موازات دستورالعمل ستاد کرونا و هشدار نسبت به برخورد با متخلفان، تصاویر رسانه‌ها از رفت و آمد مشتریان در بازار و پاساژهای تهران نشان می‌دهد که تعطیلی آن چنان هم جدی و سختگیرانه نیست. در محدودیت‌های مربوط به چهار موج قبلی کرونا نیز بسیاری از مغازه‌ها و واحدهای صنفی، به صورت “نیم کرکره” و “چراغ خاموش” به کار ادامه می‌دادند.

با پیک پنجم کرونا در ایران ده‌ها شهر در وضعیت قرمز قرار گرفته‌اند. آخرین آمار وزارت بهداشت از مرگ ۱۶۵ بیمار دیگر طی شبانه روز گذشته و شناسایی ۱۳۷۸۱ مبتلای دیگر در همین فاصله زمانی حکایت می‌کند.

در حال حاضر ۹۲ شهر ایران در وضعیت قرمز، ۱۸۳ شهر در وضعیت نارنجی و ۱۷۳ شهر در وضعیت زرد معرفی می‌شوند. مجموع جانباختگان کرونا طبق آمار رسمی ۸۴هزار و ۷۹۲ نفر عنوان می‌شود.

محدودیت‌های تازه در حالی به جریان افتاده‌اند که هرج و مرج عجیبی در روند واکسیناسیون عمومی شهروندان وجود دارد و شماری از شهروندان برای تزریق واکسن با تور به کشورهای مجاور می‌روند.

بی‌بی‌سی: با گسترش شیوع ویروس کرونا نوع “دلتا” در اکثر شهرهای ایران، نقشه تقسیم‌بندی میزان شیوع تقریبا به رنگ قرمز و نارنجی در آمده است و در این میان وضعیت استان سیستان و بلوچستان بحرانی گزارش شده به طوری احمدعلی موهبتی، استاندار این استان گفته است که “بیش از یک هفته است که آمار روزانه‌ مبتلایان در استان بیش از یک هزار و ۲۰۰ نفر و تعداد فوتی‌ها تا ۱۹ نفر رسیده است که با آمار کشور پاکستان با ۲۲۰ میلیون نفر جمعیت برابری می‌کند!”

آقای موهبتی دلیل شیوع کرونا در سیستان و بلوچستان را “انتخابات شوراها، تجمعات خانگی و عدم رعایت پروتکل‌ها” دانسته است.

معین‌الدین سعیدی، نماینده چابهار در مجلس ایران هم با انتقاد از وضعیت رسیدگی به مردم در سیستان و بلوچستان گفت که “این منطقه ضعیف‌ترین زیرساخت‌های بهداشت و درمان را داراست. محدوده سواحل مکران یعنی شهرهای چابهار، کنارک، نیکشهر و قصرقند حتی یک بخش عفونی ندارد”.

آقای سعیدی از روند واکسیناسیون در سیستان و بلوچستان هم انتقاد کرده و گفت که “واقعیت این است که شرایط واکسیناسیون هیچ نسبتی با حجم بیماری ندارد” و “برخورد مسئولان وزارت بهداشت، ما را متأُسف کرده” و “مسئولان به جای پاسخگویی، مدعی هستند”.

هشدار مسئولان وزارت بهداشت نسبت به ‘موج پنجم کرونا’ در ایران
‘سونامی’ کرونا در سیستان و بلوچستان؛ بی‌توجهی مسئولان یا شهروندان؟
سیستان‌وبلوچستان ‘در آستانه فاجعه انسانی است’

“انتخابات ۱۴۰۰ دلیل شیوع موج جدید کرونا”

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران امروز در جلسه مقابله با کرونا گفت که “در مجموع ۶۹ درصد پروتکل بهداشتی در کشور اجرا می شود. باید به بالای ۹۰ درصد برسیم”.

آقای روحانی یکی دلایل شیوع کووید ۱۹ را انتخابات اخیر ریاست جمهوری و به خصوص انتخابات شوراها دانست و گفت که در این انتخابات مهمانی‌هایی گرفته می‌شد که با پروتکل‌های بهداشتی همخوانی نداشت.

براساس آخرین نقشه شیوع کرونا در حال حاضر ۹۲ شهرستان ایران در وضعیت قرمز و حاد شیوع کرونا قرار گرفته‌اند که استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و فارس بیشترین شهر قرمز را داشته و استان تهران هم تقریبا به رنگ قرمز در آمده است.

از امروز مجموعه تئاتر شهر تهران اعلام کرد که اجرای تمامی آثار نمایشی مختلف مجموعه تئاتر شهر به دلیل قرار گرفتن شهر تهران در وضعیت قرمز کرونا از روز یکشنبه سیزدهم تیرماه تا اطلاع ثانوی لغو می‌شود. سالن‌های سینما در شهر تهران نیز دوباره تعطیل شده است.

انتقاد از تولید چند نوع واکسن

روزنامه جمهوری اسلامی در شماره امروز خود با اشاره به ادعای تولید ۷ نوع واکسن در داخل ایران نوشت که “سرتان به ۷ نوع واکسن گرم شده، ولی کرونا دارد جان مردم را می‌گیرد”.

کرونا در ایران

منبع تصویر، Entekhab
توضیح تصویر،

روزنامه جمهوری اسلامی از تمرکز “نیرو، هزینه، وقت و امکانات” برای تولید چندین واکسن کرونا انتقاد کرده است

به نوشته این روزنامه “یکی از عوامل، سرگرم شدن به تولید واکسن‌های متعدد کروناست که نیرو، هزینه، وقت و امکانات فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند و عجیب است که علیرغم این هزینه‌ها و تلاش‌ها هنوز مشکل واکسیناسیون به عنوان یک بغرنج در کشور ما خودنمائی می‌کند.”

روزنامه جمهوری اسلامی در ادامه آورده “کشور‌های پیشرفته جهان حداکثر دو یا سه نوع واکسن برای کرونا دارند و البته مدت‌هاست کار واکسیناسیون مردم خود را آغاز کرده‌اند و واکسن‌هایشان را به دیگر کشور‌ها نیز صادر کرده‌اند، ولی ما معلوم نیست چرا دنبال ۷ نوع واکسن کرونا هستیم و به صورت تکراری هزینه‌ها و نیرو‌ها و امکانات زیادی را به تولید این واکسن‌های تکراری اختصاص داده‌ایم؟”

“اگر هدف خدمت به مردم و نجات دادن جان آنهاست، می‌توان تمام امکانات و نیرو‌ها و هزینه‌ها را در یک یا دو مؤسسه متمرکز کرد تا هم کار زودتر به نتیجه برسد و هم با قوت و قدرت بیشتر و کیفیت بهتر در خدمت مردم قرار بگیرند.”

براساس آمار دولتی روز گذشته در ایران ۱۳ هزار و ۸۳۶ مبتلا جدید شناسایی شد و ۱۲۷ نفر نیز جان خود را از دست دادند. کارشناسان آمار واقعی مبتلایان و جان‌باختگان کرونا را بسیار بیشتر از آمار رسمی برآورد می‌کنند.

موج پنجم کرونا در ایران با ورود ویروس گونه دلتا از جنوب کشور آغاز شد و در حال گسترش به تمامی مناطق ایران بوده و این در حالیست که کارشناسان پیشتر هشدار داده بودند که باید برای جلوگیری از شیوع هرچه بیشتر این گونه ویروس کووید ۱۹ شیوه‌ها و راهکارهای سختگیرانه‌ای را در نظر گرفت.

رادیوفردا: از تلویزیون سوئیس و برزیل تا صدای آمریکا و نیویورک تایمز، همچنین مطبوعات اسپانیا و ترکیه، گزارش‌های متنوعی درباره فعالیت‌ها و بازداشت‌های زینب صحافی منتشر شده است.

هواداران پرسپولیس، او را با صفحه پر بیننده‌اش در اینستاگرام و البته با بازداشت‌های مکرر در ورزشگاه آزادی می‌شناسند.

این دختر عرب ایرانی، از حضور در دادسرای ناحیه ۲۱ ارشاد سر باز زده و راهی ترکیه شده است. او در گفتگو با رادیو فردا شرح می‌دهد که انعکاس جهانی، تغییری در وضعیتش پدید نیاورده.

زینب صحاف مدتی به کمپ بازگردانی آیدین منتقل شد که اردوگاه اخراجی‌هاست و طبق حکم دادگاه، با خطر دیپورت به ایران مواجه است.

از او خواستم تا از وضعیتش در ترکیه بیشتر بگوید.
«فکر کنم من و کرونا با هم وارد ترکیه شدیم. هیچ حمایتی برای پناهجویان وجود ندارد. کار نیست و فقط مدتی به کار سیاه در کارخانه پرداختم. پول نداشتم نان بخرم چه برسد به پرداخت اجاره. صاحبخانه جوابم کرد. مدتی با خانواده‌ای عراقی زندگی کردم. رسانه‌ها گفتند مرز یونان باز شده اما حقیقت نداشت. رفتیم و منگنه شدیم بین نیروهای دو طرف. پلیس ترکیه نمی‌گذاشت برگردیم ترکیه. از آن ور هم پلیس یونان اجازه نمی‌داد.

مرزبانان یونانی از فاصله نزدیک شلیک می‌کردند. با سرما و گرسنگی، بین گلوله و باتوم گرفتار شده بودیم. با هزار بدبختی به عقب برگشتیم. هر چه جمع کرده بودیم که مثلاً در یونان گرسنه نمانیم، به تاکسی دادیم تا ما را به اسکی شهیر برگرداند.

از کمپ آیدین موقتاً آزاد شده‌ام اما با اینکه ساکن دنیزلی هستم، گفته‌اند باید بروی سامسون. خودت باید بروی و خودت هم هزینه اسکان را بدهی. در حالیکه دیگر سرمایه‌ای جز لباس‌هایم ندارم. این وضعیت اسفبار، نتیجه شوق من برای حضور در ورزشگاه‌هاست.

برابری جنسیتی و حضور زنان در ورزشگاه جزو مقررات فیفاست اما درهای ورزشگاه‌ها در جمهوری اسلامی به روی زنان بسته‌ است. زینب درباره اولین تجربه حضورش در استادیوم می‌گوید:

هر بار پرسپولیس می‌آمد اهواز می‌رفتم فرودگاه. اتوبوس تیم را تا استادیوم دنبال می‌کردیم. همه می‌رفتند داخل و من با دیدن ورود مردان به ورزشگاه، سرخورده به خانه برمی‌گشتم.

بار اول برای ورود به استادیوم لباس پسرانه پوشیدم. موهایم را زیر کلاه پنهان کردم. بازی پرسپولیس – فولاد، ۱۵ ساله بودم. مامور بازرسی فکر کرد سنگی چیزی زیر کلاهم است. خواست تجسس کند که دایی‌ام گفت ولش کن سرکار دختره. مامور در کمال ناباوری گفت بدو برو داخل. وارد ورزشگاه شدم اما متاسفانه نشد که بازی را ببینم.

* چرا؟
وقتی می‌دویدم، بهترین اتفاق زندگی‌ام بود. هیچ لحظه‌ای را با آن ثانیه‌ها عوض نمی‌کنم. حسی که هرگز تکرار نشد. جالب است همیشه ما را ترسانده بودند که اگر اجازه ورود به ورزشگاه بدهیم، پسرها به‌ شما حمله می‌کنند. از قضا موقع دویدن موهایم باز شد. اما ناگهان دیدم هواداران با پرچم‌هایشان دوره‌ام کرده‌اند تا مامورها نبینند. این طوری توانستم موهایم را ببندم.
روی سکوها از ذوق تماشای چمن ورزشگاه، با فریاد، دایی‌ام را صدا زدم اما یک مامور دستم را گرفت و پرسید دختری؟ هنوز وارد ورزشگاه نشده خارجم کردند.

به دایی‌ام گفتند بی غیرت چرا دختر را می‌آوری ورزشگاه بین مردها. دایی گفت: اتفاقاً من غیرتم اجازه نمی‌داد بیایم استادیوم و هر سری ببینم پشت سرم گریه می‌کند.
بالاخره با اخذ تعهد، آزادم کردند. مادرم گفت استادیوم را که دیدی، دیگر نرو.

* که حرفش را گوش نکردی
حتی مصمم‌تر شدم. اولین بار در دربی بازداشت شدم و بردنم به بازداشتگاه وزرا. داخل چادر بازداشتی‌ها، یک دختر دیگر هم بود. ماموری که آنجا بود به آن دختر پس گردنی زد. بعدش هم من را زد که خوردم زمین. بعدش ما را با ماشین ضد شورش بردند پیش قاضی کشیک ورزشگاه.
پسرها را که به قاضی معرفی می‌کردند گفتند این بازار سیاه درست کرده و بلیت فروخته. این یکی موادفروش است. یکی هم دعوا کرده بود. آنها جرمی مرتکب شده بودند. اما جرم ما دو تا چی بود؟ مامور گفت این دو تا هم دخترند!
ما را از آنجا بردند کلانتری و بازداشتگاه. فرداش هم در دادگاه تعهد گرفتند.

* اتفاقاتی که باز تکرار شد.
بله بارها بازداشت شدم و چند شب را هم در بازداشتگاه خوابیدم که همان موقع رسانه‌ها و خصوصاً شبکه‌های اجتماعی منعکس می‌کردند. سال ۹۶ اطلاعات اهواز احضارم کرد و تشکیل پرونده داد.

بازی با الدحیل که می‌خواستند بازداشتم کنند دویدم بین جمعیت، هواداران جفت پا می‌انداختند به سربازها. با اینکه گیر افتادم اما چقدر این حمایت برایم قوت قلب بود.
در بازداشتگاه خواهش کردم به من آب بهت بدهند. مامور گفت بجای آب بیا {…} رو بخور. چرا برای {…} میای استادیوم؟ همون بیرونم می‌تونی {…}.
من هم طبق قوانین زن ستیز جمهوری اسلامی حقی نداشتم جز اینکه گریه کنم.

* پس از آن مسابقه و جریان بازداشت بود که در اینستاگرامت فراخوان دادی؟
بله کمپین ورود زنان به استادیوم. هزاران زن و مرد استقبال کردند. مرداد ۹۸ احضاریه از تهران آمد. پنج دختری که در تهران بودند بازداشت شدند اما من اهواز بودم. آمدم ترکیه. فکر می‌کردم آب‌ها از آسیاب بیفتد و برگردم. اما فاجعه خودسوزی دختر آبی، همه دنیا را تکان داد غیر از جمهوری اسلامی و فیفا!
اخبار ۲۰:۳۰ هم نشانم داد. فیلمش را برایتان فرستادم که می‌گویند من منافقم. فقط به جرم علاقه به فوتبال، هم آواره شدم و هم منافق.

* با توجه به شهرتی که بین هواداران داشتی و ارتباطات خوبت با بازیکنان و مربیان، واکنش آنها به بازداشت‌ها و خروجت از ایران چه بود؟
– هیچکدام از بازیکنان نه حمایت کردند و نه حتی حالم را پرسیدند. شاید اگر مثل دختر آبی خودسوزی می‌کردم نظرشان جلب می‌شد اما زنده بودنم برایشان بی ارزش است.

من با آنها بزرگ شدم. مثل خانواده‌ام بودند. با مصیبت و بی پولی خودم را به تهران می‌رساندم تا تمرینات‌شان را ببینم. چقدر از سرباز و مامور و قاضی کتک خوردم. چند بار در بازداشتگاه خوابیدم. برای دیدن بازی‌شان گریم کردم و ریش و سبیل مصنوعی گذاشتم. اما تنها بازیکن پرسپولیس که در حد پیامک جویای حالم شد بشار رسن عراقی بود. همچنین یک بازیکن باشعور که عضو پرسپولیس و استقلال نیست و نمی‌توانم نامش را ببرم.

اسم پیج اینستاگرامم علی کریمی است. چون از وقتی عقلم می‌رسد، مردی بود که سر خم نمی‌کرد. جادوی او در زمین مرا هم مثل میلیون‌ها هوادار دیگر جادو کرد. اما نمی‌دانم چرا صدایم به او هم نمی‌رسد.

* چرا با وجود بازتاب بین‌المللی فعالیت‌هایت، تغییری در وضعیتت ایجاد نشده و حتی سرپناه هم نداری؟
فیفا و AFC هیچکاری نکردند. مستندساز سوئیسی فیلمم را برد فیفا و حتی یکی از مسئولین فیفا روی ویدیوی من حرف می‌زد. اما فقط حرف بود. دفاع از حق و تامین امنیت من برای تماشای فوتبال، قانونی است که فیفا وضع کرده. اما واکنش فیفا به خودسوزی سحر چه بود که به بی خانمانی من چه باشد؟ در پایمال شدن حقوق زنان، فیفا همدست نظام جمهوری اسلامی است.
بی تفاوتی فیفا به مرگ دختر آبی، به آوارگی من و به محاکمه دختران استادیوم در دادگاه‌های جمهوری اسلامی، به من اثبات کرد که اقدام فیفا برای حمایت از جرج فلوید یا دگرباشان جنسی و کارگران جام جهانی قطر، فقط نمایش و عوامفریبی است.

ضمناً فعالان ایرانی سرشناس حقوق بشر و دیده‌بان‌های حقوق بشر را هم فقط در تلویزیون‌های فارسی زبان خارج از کشور دیده‌ام و تلاشم برای تماس با آنها بی نتیجه بوده.

*اگر مردم بپرسند چرا وقتی بازیکنان نگران جان و امنیت هواداران‌شان نیستند، باز هوادارشان هستی، چه پاسخی می‌دهی؟
می‌دانم. دردناک است. به قول فروغ فرخزاد: “این چه عشقی است که در دل دارم / من از این عشق چه حاصل دارم.”

دست خودم نیست. فوتبال و تیمم را دوست دارم. با همه این بی مهری‌ها نمی‌توانم بدشان را بخواهم. ما به آنها عشق می‌ورزیم اما برعکسش وجود ندارد. آنها زندگی ما هستند اما ما هرگز مسئله و دغدغه آنها نیستیم.

رادیوفرانسه: جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، در گفتگو با رویترز خواستار تحقیق بین‌المللی دربارۀ نقش ابراهیم رئیسی در قتل‌عام هزاران زندانی سیاسی ایران در تابستان سال ١٣٦٧ شد.

گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل تصریح کرد که دفتر او در جریان سال‌های گذشته اسناد و مدارک و شواهد بسیاری را دربارۀ این قتل‌عام جمع‌آوری کرده و حاضر است آنها را برای انجام یک تحقیق بی‌طرفانه در اختیار شورای حقوق بشر سازمان ملل یا هر نهاد صالح بین‌المللی دیگر قرار بدهد.

در این مصاحبه جاوید رحمان به تلاش‌ها و اقدام‌های حکومت تهران برای از میان بردن آثار شماری از گورهای دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در ایران اشاره کرده و گفته است : “وقت آن رسیده و بسیار مهم است اکنون که آقای رئیسی به مقام ریاست جمهوری رسیده تحقیق درباره اتفاقات تابستان سال ١٣٦٧ و نقش افراد در آنها را آغاز کنیم.”

جاوید رحمان در ادامه افزوده است که تحقیق دربارۀ اعدام زندانیان سیاسی در آن سال به سود ایران و خانواده‌های قربانیان است، در غیر این صورت “نگرانی‌ها دربارۀ رئیس جمهوری جدید ایران و نقشی که او تاریخاً در اعدام زندانیان سیاسی این کشور داشته، افزایش خواهند یافت.”

سازمان عفو بین‌الملل شمار زندانیان سیاسی اعدام شده در سال ٦٧ را دست‌کم پنج هزار نفر ارزیابی کرده، هر چند تأکید نموده که شمار کشته شدگان بمراتب بیش از این رقم می‌تواند باشد.

خود ابراهیم رئیسی در نخستین کنفرانس مطبوعاتی خود پس از سیزدهمین “انتخابات” ریاست جمهوری بی آنکه نقش خود را در این اعدام‌ها انکار کند، مدعی شد که او “به عنوان حقوقدان و در دفاع از حقوق بشر” دست به چنین اقداماتی زده است.

جاوید رحمان در جای دیگری از سخنانش گفته است که وی به تلاش‌های خود تا دستیابی به عدالت در خصوص قتل‌عام هزاران زندانی سیاسی سال ٦٧ در ایران ادامه خواهد داد. او این کشتار را بخشی از یک سیاست مداوم و دامنه دار جمهوری اسلامی دانسته که به یک فرد خلاصه نمی‌شود. جاوید رحمان همچنین با اشاره به کشتار صدها تظاهرکننده در جریان اعتراض‌های خیابانی آبان ٩٨ افزوده است که در بارۀ این کشتار نیز تاکنون تحقیق شایسته‌ای صورت نگرفته است. وی تأکید کرده است که در جمهوری اسلامی ایران عاملان نقض فاحش حقوق بشر چه در گذشته چه در حال حاضر همواره از مصونیت مطلق بهره مند بوده‌اند.

جاوید رحمان در جای دیگری از سخنانش شیوۀ برگزاری سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران را که به گفتۀ او برای تحمیل ابراهیم رئیسی به عنوان پیروز انتخابات طرحریزی شد، مورد انتقاد قرار داده و گفته است : حکومت ایران با اعمال سیاست ارعاب مانع از طرح پرسش‌های اساسی روزنامه نگاران دربارۀ گذشته و حال ابراهیم رئیسی شد.

در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی در تابستان سال ٦٧، ابراهیم رئیسی به عنوان معاون دادستان وقت یکی از سه عضو کمیسیونی بود که به “کمیسیون مرگ” معروف شد. این کمیسیون به دستور رهبر وقت جمهوری اسلامی، روح الله خمینی، دستور اعدام هزاران زندانی سیاسی را که در حال سپری کردن احکام خود بودند، صادر کرد.

رادیوفردا: با ادامه و گسترش اعتصاب کارگران صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ایران، شاهزاده رضا پهلوی از این اعتراضات پشتیبانی کرد و ۲۳۰ نفر از فعالان ملی، ملی‌مذهبی، جمهوری‌خواه، چپ، صنفی، مدنی و حقوق بشری داخل و خارج از کشور نیز با انتشار بیانیه‌ای حمایت خود از اعتصابات کارگران را اعلام کردند.

در همین حال، اتحادیه عمومی کارگران بخش نفت و گاز عراق نیز در بیانیه‌ای نوشته است که این اتحادیه «مشتاقانه از خواست افزایش دستمزد و دیگر خواست‌های کارگران ایران حمایت می‌کند.

اعتصاب کارگران پیمانکاری، پروژه‌ای و روزمزد صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ایران روز ششم تیر ادامه و گسترش یافت و شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت اعلام کرد علاوه بر کارگرانی که در اعتصاب به سر می‌برند، روز ۹ تیرماه نیز «همکاران رسمی» در وزارت نفت دست به اعتصاب می‌زنند و «اگر تا آخر مردادماه به خواسته‌های» کارگران پاسخ داده نشود، دامنه اعتصاب‌ها گسترده‌تر می‌شود.

تاکنون بخش‌هایی از کارگران پالایشگاه‌های تهران، قشم، آبادان، بیدبلند بهبهان، پتروشیمی گچساران، و بوشهر با برگزاری تجمعاتی اعتراضی خواستار رسیدگی به مطالباتشان شده‌اند و بیش از ۶۱ شرکت و واحد کارگری به این موج اعتراضی پیوسته‌اند.

در این ارتباط، شاهزاده رضا پهلوی، آخرین ولیعهد ایران، در پیامی از اعتراضات سراسری کارگران صنایع نفت و گاز در شهرهای مختلف ایران حمایت کرد و خواهان همبستگی معترضان شد.

رضا پهلوی با انتشار متنی در توئیتر خطاب به کارگران نوشت: «همبستگی و اتحاد غرورآفرین شما در این نافرمانی مدنی فراگیر را از نزدیک دنبال می‌کنم. این اتحاد و همبستگی را تا رسیدن به خواسته‌های به‌حق‌تان حفظ کنید، و بدانید که ملت ایران در کنار شماست»

به کارگران پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها که این روزها در #اعتصاب_سراسری هستند: همبستگی و اتحاد غرورآفرین شما در این نافرمانی مدنی فراگیر را از نزدیک دنبال می‌کنم. این اتحاد و همبستگی‌ را تا رسیدن به خواسته‌های به-حق‌تان حفظ کنید. بدانید که ملت ایران در کنار شماست. pic.twitter.com/JmDGm3DyR5

— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) June 26, 2021

بامداد دوشنبه نیز ۲۳۰ نفر از فعالان ملی، ملی‌مذهبی، جمهوری‌خواه، چپ، صنفی، مدنی و حقوق بشری داخل و خارج از کشور با انتشار بیانیه‌ای از این اعتراضات و اعتصابات اعلام پشتیبانی کردند.

در این بیانیه آمده است که «هم از منظر ملی و هم از منظر حقوق شهروندی سیاسی و طبقاتی، آنها باید از حق تشکل آزاد و مستقل، دستمزد و دیگر امور صنفی و رفاهی مناسب، شرایط استاندارد حفاظت و ایمنی کار و… برخوردار باشند.»

این متن ادامه می‌دهد: «لیکن کارگران در این سالها همواره با پایین بودن سطح دستمزدها، عدم امنیت شغلی پایدار، عدم آموزش رایگان برای فرزندان و کودکان کارگران، عدم وجود خدمات بهداشتی مناسب و رایگان، افزایش نرخ تورم و افزایش قیمت مایحتاج روزانه، عدم برخورداری از حمایت‌های بیمه‌ای کارآمد و… مواجه بوده‌اند.»

در این بیانیه به کارنامه سرکوب کارگران ایرانی پس از انقلاب ۵۷ اشاره شده و سپس آمده است که «اینک نیز همزمان با دور جدیدی از اعتصاب کارگران پیمانی و پروژه‌ای صنعت نفت، گاز و پتروشیمی و نیز نیروگاه‌ها در مناطق جنوبی ایرانِ، تهران و…، به صورت شگفت‌انگیزی شاهیدم نزدیک به هفتصد کارگر پروژه‌ایِ پالایشگاه نفت تهران به‌صورت فله‌ای اخراج شده‌اند.»

۲۳۰ فعال سیاسی و مدنی در پایان نیز نوشته‌اند که «اینک وظیفه اخلاقی، انسانی و ملی همه مردم ایران است تا از حقوق کارگران و اعتصاب جمعی ایشان برای رسیدن به مطالبات عادلانه‌شان حمایت نمایند.»

رضا علیجانی، ئالان توحیدی، احمد علوی، حسن جعفری، حسن دهنوی، حسین علوی، بهمن پارسی، پروین ملک، حسن فرشتیان، رضا علوی، سیامک طاهری، یاسر میردامادی و فرهاد داودی از امضاکنندگان این بیانیه هستند.

حمایت اتحادیه عمومی کارگران بخش نفت و گاز عراق از کارگران ایران

اتحادیه عمومی کارگران بخش نفت و گاز عراق نیز در بیانیه‌ای نوشت که این اتحادیه «مشتاقانه از خواست افزایش دستمزد و دیگر خواست‌های کارگران ایران که چند روز است در اعتصاب هستند حمایت کرده و اخراج ۷۵۰ کارگر اعتصابی را محکوم و مغایر کنوانسیون سازمان جهانی کار و مقاوله‌نامه ۸۷ (حق اعتصاب) سال ۱۹۴۷ و مقاوله‌نامه ۹۸ (حق تشکل) سال ۱۹۴۸ می‌داند.»

به نوشته کانال تلگرامی اتحادیه آزاد کارگران ایران، در ادامه این متن نیز آمده است که «اتحادیه عمومی کارگران بخش نفت و گاز عراق اعلام می‌دارد که: ما از تلاش کارگران برای حقوق خود در هر کجا حمایت می‌کنیم.»

وزیر نفت: درخواست‌های کارگران «فراقانونی» است

در همین حال، بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران، مشکلات کارگران وزارت نفت را مربوط به قانون کار دانسته و درخواست‌های آنها را «فراقانونی» خواند.

با ادامه اعتصابات کارگران صنعت نفت ایران، بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت با رد درخواست‌های کارگران پیمانی، صرفاً از تلاش برای حل مشکلات مربوط به حقوق و مزایای کارکنان رسمی خبر داد.

وزیر نفت با بیان اینکه «مشکل کارگران پیمانی و پروژه‌ای وزارت نفت مربوط به قانون کار است» درخواست‌های آنها را «فراقانونی» خواند.

همزمان با اظهارات بیژن زنگنه، مصطفی نخعی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس از تلاش برای بررسی و حل مشکلات کارکنان وزارت نفت خبر داد، اما هیچ‌یک از این دو مقام، قولی برای حل مشکلات کارگران پیمانکاری و پروژه‌ای نداده‌اند.

شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت در بیانیه‌ای خواستار افزایش دستمزد کارگران به دستکم ۱۲ میلیون تومان شده‌است.

تاکنون کارگران بیش از ۶۰ شرکت در دست‌کم هشت استان، خوزستان، بوشهر، هرمزگان، تهران، اصفهان، آذربایجان غربی، کرمان و ایلام در روزهای اخیر در اعتصاب کارگران صنعت نفت،‌ گاز و پتروشیمی شرکت کرده‌اند.

در این ارتباط، شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت در بیانیه روز پنجم تیر خود با اشاره به آغاز اعتصاب‌ها از روز ۲۹ خرداد، خبر داده است که «چند ده هزار نفر از همکاران ما در اعتصابند و همکاران رسمی‌مان نیز در نهم تیرماه دست به تجمع خواهند زد و اگر تا آخر مرداد، به خواسته‌های‌ ما پاسخ داده نشود، در تدارک ادامه گسترده‌تر اعتراضات‌مان باشیم».

بر اساس گزارش‌ها، شمار زیادی از کارگران اعتصابی، محل‌ کار را ترک کرده و به شهرهای خود بازگشته‌اند. با این همه، این شورا از آن‌ها خواسته است که به خوابگاه‌های خود بازگردند تا مانع از استخدام نیروهای جدید از سوی شرکت‌های پیمانکاری شوند.

کارگران پیمانی پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و نیروگاه‌ها با خواست «افزایش دستمزد به ۱۲ میلیون تومان در ماه» و «تغییر نوبت مرخصی به ۲۰ روز کار و ۱۰ روز مرخصی»، اعتصاب کرده‌اند. در حال حاضر، آن‌ها در ازای ۲۴ روز کار، ‌از شش روز مرخصی برخوردار هستند.

اعتصاب‌ها در شرایطی ادامه یافته است که ۷۰۰ کارگر اعتصابی پالایشگاه نفت تهران سه‌شنبه هفته گذشته اخراج شدند. این موضوع، انتقادهای زیادی را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است.

به موازات کاهش قدرت خرید در سالیان گذشته، گزارش‌های بسیاری از تجمع‌ها و اعتصاب‌های کارگران و مزدبگیران نسبت به شرایط دشوار معیشتی منتشر شده است.

رادیوفرانسه: سازمان عفو بین‌الملل روز شنبه شنبه ۲۶ ژوئن/۵ تیر ماه با انتشار گزارشی جزئیات شکنجه برادران نوید افکاری، کشتی‌گیر ایرانی ۲۷ ساله‌ای که به خاطر شرکت در اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ اعدام شد را منتشر کرد. این سازمان خواهان آزادی وحید و حبیب افکاری شده است.

همزمان با روز جهانی حمایت از قربانیان شکنجه، سازمان عفو بین‌الملل روز شنبه شنبه ۲۶ ژوئن/۵ تیر ماه جزئیات شکنجه و آزار وحید و حبیب افکاری، برادران نوید افکاری را منتشر کرد. گزارش مفصل و ۴۵ صفحه‌ای سازمان عفو بین‌الملل نشان می‌دهد که وحید و حبیب افکاری ”به صورت هولناکی” در زندان مورد شکنجه و آزار قرار گرفته‌اند.

طبق این گزارش، وحید و حبیب افکاری در ”سلول‌های انفرادی بدون پنجره” زندانی هستند و مقامات قضایی ایران از دسترسی این دو زندانی به هوای تازه، تماس‌ تلفنی، ملاقات با خانواده و مراقبت‌‌های پزشکی مناسب جلوگیری می کنند.

عفو بین‌الملل در بخش اول گزارش خود به وضعیت وحید افکاری پرداخته و نوشته است: «‌وحید افکاری در شکایاتی که در قوه قضاییه به ثبت رسانده است، می‌نویسد که بارها مورد شکنجه و سایر رفتارهای بیرحمانه و غیرانسانی از جمله تهدید آزار جنسی مادر و خواهرش قرار گرفته است.»

در بخش دیگری از گزارش تحقیقی عفو بین‌الملل در مورد بازداشت حبیب افکاری آمده است: «حبیب افکاری به محض ورود به بازداشتگاه پلاک ۱۰۰ وزارت اطلاعات در شیراز به سلول انفرادی فرستاده می‌شود و از دسترسی وی به تماس تلفنی با خانواده اش نیز جلو گیری می‌شود.»

این گزارش تاکید دارد که حبیب افکاری پس از بازداشت مورد ضربات مشت و لگد، ضرب و شتم و فحاشی قرار می‌گیرد و هنگامی که از ماموران می‌پرسد که او را کجا آورده‌اند، آن‌ها می‌گویند: «اینجا جایی است که بیضه‌های شما را می‌کشیم، جایی است که خروس‌ در آن تخم می‌گذارد».

سازمان عفو بین‌الملل تاکنون بارها از مقامات قضایی جمهوری اسلامی ایران خواسته است که به شکنجه و آزار وحید و حبیب افکاری پایان بخشند و این دو برادر زندانی را آزاد کنند.

این نهاد بین‌المللی سه هفته پیش نیز از شکنجه دو برادر زندانی نوید افکاری برای اخذ اعترافات اجباری خبر داده بود. طبق این گزارش، مأموران اطلاعات برای چندین روز سر و صورت حبیب افکاری را با کیسه پلاستیکی می‌پوشاندند تا وی به دچار احساس خفگی شود و اعتراف کند.

نوید افکاری که نخست در پی شرکت در اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ بازداشت شده بود، سپس به قتل یک کارمند حراست متهم، سپس محکوم و در ۲۲ شهریور ۱۳۹۹ اعدام شد. حبیب و وحید نیز که به همراه برادر خود نوید افکاری بازداشت شدند، از شهریور ۱۳۹۹ در سلول‌ انفرادی در زندانی هستند. هر کدام از آن‌ها به ۵۴ و ۲۷ سال زندان محکوم شده‌اند.

رادیوفردا: در پی اعتصابات گسترده کارگران پیمانکاری در بخش‌های مختلف صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ایران، کارکنان رسمی وزارت نفت نیز اعلام کردند که در روز ۹ تیر به اعتراضات خواهند پیوست.

همچنین دامنه اعتصابات کارگری در روز شنبه ۶ تیرماه به حوزه خودروسازی و نیروگاه‌ها کشید شد.

بر اساس گزارش‌ها، کارگران شرکت دیار خودرو در اعتراض به عدم دریافت دستمزد خود طی ۳ ماه گذشته در این روز به همراه پرسنل پیمانکاری نیروگاه رامین اهواز دست به اعتصاب زدند.

کارگران فاز ۲ پالایشگاه گاز بیدبلند بهبهان هم به همراه کارگران پیمانکاری شرکت اودی‌سی‌سی پالایشگاه نفت اصفهان در روز شنبه وارد اعتصاب شدند.

اعتصابات هفته گذشته با پیوستن کارکنان رسمی پالایشگاه آبادان و کارگران مستمر فاز ۹ و ۱۰ پارس جنوبی و پالایشگاه تهران به آن اوج گرفت.

گزارش‌های مختلف از اخراج ۷۰۰ کارگر معترض پالایشگاه تهران حکایت دارد، اگرچه مقامات این پالایشگاه آن را رد کرده و مدعی اخراج تنها ۳۵ کارگر شده‌اند.

خواسته کارگران پیمانی پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و نیروگاه‌ها در این اعتصابات «افزایش دستمزد به ۱۲ میلیون تومان در ماه» و «تغییر نوبت مرخصی به ۲۰ روز کار و ۱۰ روز مرخصی» است. در حال حاضر، آنها در ازای ۲۴ روز کار، ‌از ۶ روز مرخصی برخوردار می‌شوند.

به گفته شورای سازماندهی اعتراض‌های کارگران پیمانی، مطالبات دیگری هم مطرح هستند، از جمله این‌که «دستمزدها به موقع پرداخت شوند، دست پیمانکاران از صنعت نفت کوتاه شود، و اخراج کارگران و قوانین برده‌وار مناطق آزاد اقتصادی لغو شوند».

این شورا روز شنبه اعلام کرد کارکنان رسمی صنعت نفت نیز از روز ۹ تیرماه به اعتصابات خواهند پیوست: «اکنون چند ده هزار نفر از همکاران ما در اعتصابند و همکاران رسمی‌مان نیز در نهم تیر ماه دست به تجمع خواهند زد».

اعتصابات کارگری در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی از ۲۹ خرداد آغاز شده و دامنه این اعتراضات در حال گسترش است.

بیانیه شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی صنعت نفت می‌گوید: «خواست محوری ما کارگران نفت چه رسمی و چه غیررسمی افزایش دستمزدهاست. دیگر ما کارگران فقر، بی‌تأمینی، تبعیض و نابرابری و محرومیت از اولیه‌ترین حقوق انسانی‌مان را برنمی‌تابیم. همانطور که اعلام کرده‌ایم با توجه به گرانی سرسام‌آور اجناس دستمزد هیچ کارگری امروز نباید از دوازده میلیون کمتر باشد.»

این بیانیه نیز به رغم تکذیب مقامات، اخراج ۷۰۰ نفر از کارگران روزمزد در پالایشگاه تهران را تایید کرده است.

سایت «ایران‌کارگر» که اخبار کارگران ایرانی را پوشش می‌دهد در گزارشی نوشته است حقوق کارگران شرکت‌های پیمانکاری حداکثر ۴ میلیون تومان است و با وجود حوادث زیادی که در کمین آنها است، تحت پوشش بیمه درمانی هم نیستند.

هنوز مقامات رسمی وزارت نفت واکنشی به اعتصابات گسترده نشان نداده و در وبسایت‌های رسمی این وزارتخانه، از جمله وزارت نفت، شرکت ملی نفت ایران و خبرگزاری شانا، وابسته به وزارت نفت، هیچ خبری درباره اعتصابات و خواسته‌های کارگران درج نشده است.
با استفاده از گزارش‌های شبکه‌های اجتماعی، شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی صنعت نفت، و رادیو فردا؛ د.خ/س.ن

رادیوفردا: اولین نشست خبری ابراهیم رئیسی به عنوان رئیس جمهور منتخب در انتخابات ۱۴۰۰ در ایران، امروز دوشنبه، ۳۱ خرداد ساعت ۱۴ به وقت ایران با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی برگزار شد.

در این نشست خبری، خبرنگار بخش انگلیسی‌زبان شبکه الجزیره به نقش او در اعدام هزاران زندانی در ایران در تابستان ۶۷ اشاره کرد و از او پرسید که این موضوع «چه تاثیری می‌تواند بر نحوه تعامل شما با کشورهای دیگر داشته باشد و آیا قصد دارید به غرب سفر کنید؟»

ابراهیم رئیسی در پاسخ به این سوال مدعی شد که «از ابتدای مسئولیت، حقوق بشر محوری‌ترین موردی بوده که من همیشه دنبال کرده‌ام.»

رئیس جمهور منتخب ایران در پاسخ به پرسش مربوط به نقش او در هیئت مرگ سال ۶۷ گفت : «اگر یک دادستان از حقوق مردم و امنیت جامعه دفاع می‌کند، او باید مورد تقدیر و تشویق قرار بگیرد. افتخارم این است که در کسوت دادستان هرجا که بودم دفاع از امنیت و آسایش کرده‌ام.»

ابراهیم رئيسی از ارکان اصلی قوه قضائیه ایران در بیش از سه دهه گذشته محسوب می‌شود و در پرونده‌ مهم اعدام هزاران زندانی در تابستان سال ۶۷ یکی از اعضای هیئت مرگ بود، هیئتی که برای دریافت مجوز اعدام‌های بیشتر با حسینعلی منتظری، قائم مقام وقت خمینی که به این اعدام‌ها معترض بود، دیدار کرد و از منتظری شنید که به خاطر این اعدام‌ها «نام‌شان را در میان جنایت‌کاران تاریخ می‌نویسند».

از آن سال به بعد، هزاران بازمانده اعدام‌های تابستان ۶۷ که خونین‌ترین تسویه حساب سیاسی حکومت با منتقدانش محسوب می‌شود، از ابراهیم رئیسی به عنوان عامل جنایت نام برده‌اند ولی در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، چنین ماموریتی عامل رشد و ترقی ابراهیم رئيسی شد.

ابراهیم رئيسی در ادامه نشست خبری دوشنبه خود گفت: «آنهایی که اتهام می‌زنند، الان ما در جایگاه مدعی قرار داریم، مدعی حقوق انسان.»

او در توجیه قتل‌های زندانیان گفت که آنها «کسانی بودند که اخلال در حقوق انسان‌ها ایجاد کردند. دست به اقدامات داعشی زدند. دست به اقدامات ضد امنیتی زدند.»

او گفت که «امروز کسانی که نقض حقوق بشر می‌کنند در دنیا آن‌ها باید پاسخگو باشند. من به دفاع از حقوق بشر خود را موظف می‌دانم.»

«دولت من مربوط به یک جناح خاص نخواهد بود»

ابراهیم رئیسی در بخش‌های آغازین سخنانش گفت که دولت او «مربوط به یک جریان و جناح خاص نخواهد بود.» وی با این حال افزود در برخی حوزه‌ها ازجمله «به‌دلیل سوءمدیریت‌ها مشکلاتی داریم».

ادعای فراجناحی بودن دولت آینده در حالی مطرح می‌شود که در روند برگزاری انتخابات، چهره‌های سرشناس نامزد ریاست‌جمهوری از طیف‌های گوناگون سیاسی داخل ایران، در شورای نگهبان رد صلاحیت شدند و منتقدان نظام می‌گویند برآمدن ابراهیم رئیسی نتیجه مهندسی پیش از انتخابات در شورای نگهبان است که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی کار می‌کند.

آقای رئیسی اولویت‌های خود را «بهبود وضعیت کسب‌وکار مردم، بهبود وضعیت معیشت مردم، بهبود شرایط در دولت و کارآمد کردن نظام اداری» اعلام کرد و گفت که نظام اداری باید «سالم و قانون‌مدار» باشد.

او تعهد کرد که «امید را به مردم بازگرداند» و «بسترهای رانت‌خواری و فساد را از بین ببرد.»

آقای رئیسی گفت که «اعتمادی که مخدوش شده باید برگردد و احساس همگان این باشد که دولت امیدآفرین است.»

ابراهیم رئیسی گفت که «برنامه توسعه هفتم را با همکاری مجمع تشخیص نظام و مجلس دنبال خواهیم کرد.»

سیاست خارجی

ابراهیم رئیسی در ادامه نشست خبری خود گفت که «دنیا بداند که وضعیت تغییر کرده و شرایط جدیدی پیش روی دنیاست.»

او گفت که «فشار حداکثری کارساز نشده و باید تجدید نظر کنند. سیاست خارجه دولت ما از برجام شروع نمی‌شود و به برجام هم ختم نخواهد شد.»

وی در مورد مذاکرات مربوط به آینده برجام هم گفت که «هر مذاکره‌ای که منافع ملی در آن تضمین شود مورد حمایت ما خواهد بود. اجازه مذاکره فرسایشی نخواهیم داد.»

او در ادامه گفت: «برجام را باید کشورهای اروپایی و آمریکا نگاه کنند که نسبت به آن چگونه اقدام کردند. آمریکا نقض کرد و اروپا به تعداتش عمل نکرد. برگردید و تعهد خود را اجرا کنید. به اروپایی‌ها هم می‌گویم تحت فشار آمریکا قرار نگیرید و به تعهدات خودتان عمل کنید.»

مسائل منطقه‌ای یا موشکی قابل مذاکره نیست

ابراهیم رئیسی با بیان این‌که حاضر به ملاقات با رئیس‌جمهور آمریکا در صورت لغو تحریم‌ها نخواهد بود، در مورد مذاکره با دولت بایدن به‌خصوص دربارهٔ توافق جامع‌تر شامل مسائل موشکی و منطقه‌ای نیز گفت: «چرا آقای بایدن به تعهدات قبلی متعهد نیست؟ من پیشنهاد جدی‌ام آن است که سریعاً به تعهدات خودشان عمل کنند و نشان بدهند با رفع تحریم‌ها صداقت دارند. مسائل منطقه‌ای یا موشکی قابل مذاکره نیست. وقتی آن‌ها به قرارداد قبلی عمل نکرده‌اند، چگونه می‌خواهند وارد مسائل جدید بشوند.»

روز دوشنبه، به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، به دعوت ابراهیم رئیسی نزد او رفت و «یک ساعت و نیم آنجا بود» و گفت‌وگوهایی دربارهٔ موضوعات برجامی و سیاست خارجی بین آنها انجام شد.

وضعیت قرارداد با چین

ابراهیم رئیسی در مورد قرارداد راهبری امضاشده با چین نیز گفت که «ما روابط خوبی با کشور چین داریم و ظرفیت‌های بسیاری وجود دارد و در جهت احیای ظرفیت‌ها عمل خواهیم کرد.»

او گفت که: «اجرایی کردن طرح جامع با چین حتما در دستور کار قرار خواهد گرفت.»

وزیران خارجه ایران و چین روز هفتم فروردین، سند برنامه جامع همکاری بین دو کشور را در تهران امضا کردند. هنوز دولت ایران توضیحی دربارهٔ مفاد سند امضاشده نداده و وزارت خارجه نیز در واکنش به هشدارها و نگرانی‌ها گفته‌ است که این سند، توافقنامه و قرارداد نیست و تنها یک «نقشه راه» است.

ابراهیم رئیسی در پایان نشست خبری دوشنبه خود با اشاره به ایرانیان خارج از کشور گفت که «آنها ایرانی هستند و ما نسبت به آنها مسئولیت داریم.»

او در مورد ایرانیان خارج از کشور گفت که «باید ورودشان به کشور تسهیل بشود و اگر ایرانی که در خارج از کشور درآمدی کسب کرده» باید سرمایه‌اش را وارد کشور کرد.

کار دولت دوازدهم به ریاست حسن روحانی در تاریخ ۱۲ مرداد به پایان می‌رسد و دولت سیزدهم به ریاست ابراهیم رئیسی در ۱۳ مرداد پس از برگزاری مراسم تنفیذ و تحلیف شروع به فعالیت می‌کند.

ابراهیم رئیسی تا آغاز رسمی دوره چهار ساله ریاست جمهوری‌اش، سه مرحله دیگر پیش رو دارد. شورای نگهبان به عنوان ناظر، باید «صحت انتخابات» را تأیید کند، رهبر جمهوری اسلامی حکم ریاست جمهوری او را تنفیذ کند و در نهایت رئیس‌جمهور جدید در صحن علنی مجلس شورای اسلامی برای «پاسداری از قانون اساسی» قسم یاد کند.

ابراهیم رئیسی در کم‌رونق‌ترین انتخابات ریاست جمهوری ایران با کسب ۱۷ میلیون و ۹۲۶ هزار و ۳۴۵ رای به پیروزی رسید.

این آمار در حالی اعلام می‌شود که هیچ نهاد مستقلی در ایران اجازه بررسی میزان مشارکت و نحوه برگزاری انتخابات را ندارد و مراجع حقوقی و سیاسی مختلف، روند انتخابات ایران را غیر شفاف می‌دانند.

مراجع مستقل، از جمله موسسه گمان در هلند پیش از این میزان مشارکت را بسیار پایین‌تر از ارقام اعلام‌شده و زیر ۳۰ درصد تخمین زده بودند.

رادیو فردا در روز انتخابات ده‌ها ویدیو از کاربران در شهرهای مختلف دریافت کرده بود که حوزه‌های خلوت و عموما خالی از رای‌دهندگان را به تصویر می‌کشد.

بی‌بی‌سی: سعید دهقان، وکیل خانواده افکاری از سوءاستفاده نهادهای امنیتی از حساب شبکه‌های اجتماعی خانواده آقای افکاری خبر داده و نوشته که تلفن همراه الهام افکاری، خواهر نوید افکاری از سوی “نهادهای امنیتی” به “سرقت” رفته است.

آقای دهقان در حساب توییتر خودش نوشت که “انتشار اعترافات اجباری نوید افکاری با اینستاگرام خواهرش توسط نهادهای امنیتی” نشان از “عادی سازی نقض حریم خصوصی شهروندان” توسط این نهادهاست.

این وکیل دادگستری اعترافات نوید افکاری را هم “اخذ اقرار با شکنجه” دانسته و آن را نکوهش کرده است.

آقای دهقان استفاده از موبایل خواهر نوید افکاری را “جعل هویت” اعلام کرده که “مرزهای بی‌قانونی را جابجا کرده” است.

روز گذشته سعید افکاری، برادر نوید افکاری در حساب توییتر شخصی خودش نوشته بود که “گوشی تلفن خواهرم الهام افکاری دست نهاد امنیتی و اکانتهایش از جمله اینستایش در دست خودش نیست”.

نوید افکاری؛ روایت وحید افکاری از آنچه در شب اعدام گذشت
بازداشت خانواده افکاری پس از اعتراض به ادامه انفرادی برادران افکاری
اعدام نوید افکاری؛ درخواست برخی چهره‌های حقوقی و ورزشی برای تحریم ورزش ایران
‘تخریب’ سنگ قبر نوید افکاری ساعاتی بعد از بازداشت موقت پدر و برادر او
یک ماه و نیم پس از اعدام نوید افکاری، دو برادرش ‘همچنان در انفرادی هستند’

پس از آن بود که خبرهایی مبنی بر انتشار اعترافات اجباری نوید افکاری از حساب اینستاگرام خواهرش منتشر شد.

برادران افکاری از راست حبیب (محکوم به ۲۷ سال زندان) ، نوید (دو بار اعدام) و وحید افکاری (محکوم به ۵۴ سال زندان)؛ هر سه آنها به ۷۴ ضربه شلاق هم محکوم شده‌اند
توضیح تصویر،

برادران افکاری از راست حبیب (محکوم به ۲۷ سال زندان) ، نوید (دو بار اعدام) و وحید افکاری (محکوم به ۵۴ سال زندان)؛ هر سه آنها به ۷۴ ضربه شلاق هم محکوم شده‌اند

نوید افکاری، کشتی‌گیر ایرانی در پی شرکت در اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ بازداشت و سپس به قتل یک کارمند حراست متهم، محکوم و اعدام شد.

او و برادرانش می‌گفتند زیر شکنجه مجبور به اعتراف دروغین و پذیرفتن مسئولیت این قتل شده بودند.

نوید افکاری ۲۲ شهریور ۹۹ اعدام و شبانه دفن شد.

نوید افکاری سه روز پس از آن اعدام شد که به همراه برادرانش برای ثبت آثار شکنجه ماموران به پزشکی قانونی رفت.

مقام‌های امنیتی و قضایی به برادران افکاری گفته بودند که قرار است آنها را به تهران منتقل کنند، اما به طور ناگهانی و مخفیانه نوید افکاری را اعدام کردند.

رادیوفردا: سازمان ثبت احوال ایران به تازگی داده‌های ماهانه مرگ و میر پاییز سال ۹۸ را منتشر کرده است؛ داده‌هایی که می‌تواند ما را به به حل یک معمای دردناک نزدیک‌تر کند.

سازمان ثبت احوال ایران نهادی است که مسئولیت ثبت آمار ازدواج، طلاق، تولد و وفات را بر عهده دارد. این آمار به‌صورت فصلی و در پایان هر فصل بر روی سایت این سازمان قرار می‌گیرد.

با مقایسه آمار ثبت احوال در فصل پاییز ۹۸ با آمار میانیگین پاییز سال‌های قبل درمی‌یابیم که در این فصل بیش از ۷ هزار و ۵۰۰ فوت اضافه ثبت شده است که بیشترین آمار فوت اضافه مربوط به آبان ۹۸ است.

بر اساس این آمار در ماه آبان ۹۸، تعداد فوت ثبت شده ۳۸ هزار و ۵۱۷ نفر بوده است. این آمار در ماه قبل از آن یعنی مهرماه ۳۴۳۱۶ نفر بوده است و در ماه بعدی یعنی آذر ماه سال ۹۸، ۳۳۶۱۵ نفر بوده است.

این آمار نشان می‌دهد که در ماه آبان، آمار مرگ و میر ثبت شده ۴۲۰۱ نفر بیشتر از ماه مهر و ۴۹۰۲ نفر بیشتر از ماه آذر بوده است.

علاوه بر این، مقایسه آمار با ماه‌های بعد نشان می‌دهد که میزان مرگ و میر در این ماه با آمار بالای فوت در ماه‌های اوج ابتلای به کرونا در تابستان و پاییز ۹۹ برابری می‌کند و همچنین میزان فوت در آبان ۹۸، شش هزار نفر بیشتر از تعداد فوت ثبت‌شده در ماه آبان سال ۹۷ بوده است.

مجموع این داده‌ها به ما می‌گویند که شاهد یک وضعیت غیرعادی آمار مرگ و میر آبان ۹۸ هستیم و باید توضیحی برای آن پیدا کنیم.

جدول ۱: آمار مرگ و میر اضافه فصلی استان‌ها از پاییز ۹۸ تا تابستان ۹۹

کرونا مقصر است؟

برای حل کردن معمای فوتی‌های آبان ۹۸، احتمالاً به ذهن بسیاری این پاسخ خطور می‌کند که این آمار مرگ و میر مربوط به شیوع ویروس کرونا در آن دوران است.

تمامی شواهد ژنتیکی از توالی‌یابی ویروس و اپیدمیولوژیکی از رصد مبتلایان با بیماری‌های ریوی مشابه کووید-۱۹ مانند آنفلوآنزا به ما نشان می‌دهد که آغاز همه‌گیری جهانی کووید-۱۹ از نوامبر و دسامبر ۲۰۱۹ (معادل آذر ماه ۱۳۹۸) بوده است.

همچنین آخرین تحقیقات علمی مستقل و آمارهای سازمان بهداشت جهانی به ما نشان می‌دهد که در هیچ کشوری از جمله شهر ووهان چین که به احتمال زیاد نقطه اصلی آغاز این همه‌گیری بوده، آمارهای فوت ثبتی تا قبل از ژانویه ۲۰۲۰ (دی و بهمن ۹۸) به‌طرز قابل ملاحظه بیشتر از حد مورد انتظار نبوده‌ است. گزارش سازمان بهداشت جهانی از شهر ووهان صفحه ۳۳ و تحقیق و ردیابی فوت ثبتی در ۹۱ کشور دنیا گواه بر همین ادعاست.

از سوی دیگر، آخرین تحقیقات من و همکاران از توالی‌یابی ژنتیکی در ایران نشان می‌دهد که آغاز اپیدمی کرونا در ایران به اویل تا اواسط دی ماه ۱۳۹۸ برمی‌گردد.

بر اساس نتایج این تحقیق، نمونه‌های ویروس گرفته‌شده از افراد مبتلا در داخل ایران و یا افرادی که سابقه سفر به ایران داشته و به کشورهای مقصد بازگشته‌اند، کاملاً با نمونه‌های اولیهٔ گرفته‌شده از ویروس در شهر ووهان انطباق دارد.

پس تا اینجا می‌دانیم که رشد سریع آمار مرگ و میر ثبت‌شده ناشی از کرونا در ایران مربوط به اوایل تا اواسط دی‌ماه ۹۸ بوده و کرونا نمی‌تواند عامل اصلی افزایش مرگ و میر در پاییز ۹۸ و به ویژه آبان ۹۸ باشد.

نکته مهم اینکه یافتن یک یا چند بیمار در پاییز نمی‌تواند مثال نقض باشد، چون سؤال اصلی این است که آیا در پاییز سال ۹۸، ویروس کرونا «به‌طور قابل ملاحظه» در کشور پخش شده که منجر به فوت هزاران نفر شود یا نه.

پس از گذشت یک سال از این همه‌گیری جهانی به‌خوبی می‌دانیم که در هر کشوری که ویروس کرونای جدید به‌طور گسترده و کنترل‌نشده پخش شود، منجر به فوت افراد بیشتری در ماه‌های آتی پس از ورود ویروس می‌شود.

پس در مورد ایران اگر پاسخ به این سؤال مثبت می‌بود، قطعاً باید شاهد یک روند رو به افزایش در آمار فوت زمستانی در اغلب استان‌های کشور می‌بودیم که عملاً چنین اتفاقی مطلقاً رخ نداد. بنابراین طبق این شواهد نمی‌توان گفت که شیوع کرونا عامل افزایش ۷۵۰۰ نفری مرگ و میر در پاییز ۹۸ بوده است.

از آنفلوآنزا و تصادفات چه خبر؟

گزاره‌های دیگری هم در پاسخ به معمای فوت اضافه پاییز ۹۸ وجود دارند، مانند شیوع آنفلوآنزا و احتمال افزایش تصادفات مرگبار جاده‌ای.

بررسی گزارش‌های مربوط به شیوع آنفلوآنزا در ایران در پاییز ۹۸ نشان می‌دهد که در آن زمان در برخی استان‌های کشور بیماری آنفلوآنزای نوع الف از گونه‌ی همه‌گیری H1N1 در چرخش بوده است.

با این حال، موارد ثبتی فوت ناشی از آنفلوآنزای فصلی تنها ۱۰۶ نفر گزارش شده است. اگر آمار بالای فوت پاییزی یک عامل پاتوژنیک یا ویروسی مانند آنفلوآنزا می‌داشت، باید قطعاً شاهد گزارش تلفات گسترده در استان‌های متعدد کشور و حتی تکمیل ظرفیت بخش‌های بیمارستانی بسیاری از شهرها به علت این عامل ویروسی می‌بودیم. اما چنین گزارشی در سطح گسترده به هیچ وجه وجود ندارد.

ما برای دقت بیشتر گزارش‌های پلیس ایران را نیز مشاهده کردیم و بر اساس این گزارش‌ها، آمار تلفات جاده‌ای سال ۹۸ نیز تغییر محسوسی نسبت به سال‌های قبل نداشته است و نمی‌توان از تصادفات جاده‌ای به عنوان علت افزایش بالای مرگ و میر در پاییز ۹۸ نام برد.

از فوت‌های ثبت نشده چه خبر؟

اگر روند فوت ثبت شده در سامانه آنلاین ثبت احوال از اوایل دهه ۱۳۴۰ تاکنون را مرور کنیم، در آغاز دهه ۷۰ شمسی شاهد یک پیک چند میلیونی فوت ثبت‌شده هستیم که به علت «طرح ضربتی ثبت فوت» از سال‌های گذشته رخ داده است. یعنی در برخی سال‌ها آمار فوت ثبت نشده بود ولی مجموع این آمارها، یک جا با هم حساب شده است و سبب شده که آمار فوت نسبت به سال قبل یا بعد تفاوت بسیار زیادی داشته باشد.

این روند در دهه ۸۰ نوسانات کمتری داشته است، اما با این وجود در برخی سال‌ها تفاوت بین آمار فوت ۲ سال متوالی به چیزی بیشتر از ۸۰ هزار نفر می‌رسیده است.

نمودار ۲: آمار مرگ و میر سالانه از ۱۳۳۸ تا ۱۳۹۸/ منبع: غفاری و همکاران (۲۰۲۱)

آخرین باری که یک نوسان با چنین دامنه بالایی در آمار ایران مشاهده شد، به سال ۱۳۹۳ برمی‌گردد که در آن سال چیزی بیش از ۷۰ هزار فوت اضافه نسبت به سال‌های قبل و بعدش گزارش شده است.

هنوز علت یا علل اصلی این آمار بالا در سال ۱۳۹۳ مشخص نیست اما یکی از کاندیدهای اصلیبرای توضیح این وضعیت، می‌تواند شیوع ویروس مرس (کرونا ویروس عامل سندروم تنفسی خاورمیانه) باشد که در سال ۲۰۱۲ برای نخستین بار در منطقه خاورمیانه گزارش شد.

علاوه بر این مورد، یک نمونه نوسان ماهانه هم در ماه دسامبر ۲۰۱۸ یعنی آذر و دی ۹۷ وجود دارد که ۳۶۴۰۰ فوت ثبت شده و تفاوت قابل ملاحظه‌ای با ماه قبل دارد.

یک احتمال مهم درباره این تفاوت آماری همان بحث «فوت‌های ثبت‌نشده» است. ممکن است در ماه‌های قبل از آن آمار فوتی‌ها ثبت نشده باشد و بعد به آمار آذر و دی ۹۷ اضافه شده باشد.

اما آیا چنین احتمالی درباره آبان ۹۸ وجود دارد؟ یعنی ممکن است که آمار فوتی‌های ماه قبل ثبت نشده باشد و بعد به آمار ماه آبان اضافه شده باشد؟

یکی از موثرترین راه‌ها برای پاسخ به این سوال، مقایسه میزان فوت در هر بازه‌ی زمانی با متوسط فوت از سال‌های قبل است.

پیش از این اشاره کردیم که با وجود نوسانات سالانه در داده‌های ثبت احوال، این آمار از سال ۱۳۹۴ تا کنون از نظم آماری بالاتری برخوردار است و قابلیت پیش‌بینی‌پذیری بهتری دارد.

همین مسئله به ما اجازه داد تا بتوانیم تعداد فوتی‌های واقعی در بازه زمانی اپیدمی کرونا در کشور را محاسبه کنیم و از روی آن تقریبی برای میزان ابتلای عمومی در هر استان بدست آوریم.

نتایج همین بررسی من و همکارانم که در نشریه لنست به چاپ رسید حاکی از تطابق بسیار بالای این محاسبات با داده‌های سرولوژی کشوری از آمار ابتلا در همان زمان دارد. در نتیجه اگر داده‌های ثبت احوال قابل اتکا نبود، امکان چنین تطابق دقیقی هم میسر نمی‌شد.

حال اگر به موضوع آبان ۹۸ بازگردیم، در واقع همین محاسبات مرگ و میر به ما نشان می‌دهد که تعداد فوت‌های اضافه در طول بازه پاییز ۹۸ بیش از ۷ هزار ۵۰۰ نفر بالاتر از سال‌های قبل است در حالی که در فصول دیگر سال ۹۸ افت و خیز قابل ملاحظه‌ای نسبت به متوسط سال‌های قبل دیده نمی‌شود.

پس نمی‌توان اینگونه تعبیر کرد که فوت بالای پاییزی ناشی از انباشت فوت ثبت نشده از فصول قبل از آن بوده است. لذا، بطور مشخص، مرگ و میر بالای آبان ۹۸ هم نمی‌تواند ناشی از انباشت فوتی‌ها از ماه‌های قبل باشد.

اما پیک فوت دسامبر ۲۰۱۸ (معادل آذر و دی ۹۷) داستان دیگری دارد. در فصل پاییز ۹۷، آمار فوت ثبتی کاملا منطبق با متوسط سال‌های گذشته است. این بدین معناست که حاصل جمع فوت در ۳ ماهه پاییز ۹۷ از میزان متوسط فوت در سال‌های قبل پیروی می‌کند. در واقع، پیک دسامبر ۲۰۱۸ مقداری ورای فوت متوسط از سال‌های قبلش ندارد و یک «پیک ظاهری» در فوت است.

جمع‌بندی

هدف این یادداشت این بود که نشان دهد می‌توان با انطباق داده‌های فصلی و ماهانه از ثبت احوال ایران تصویر بهتری از آمار فوتی‌های ۹۸ و مشخصا ماه آبان بدست آورد. همچنین با مقایسه بین داده‌ها دریافتیم که یک عامل پاتوژنیک مثل کرونا یا آنفولانزای فصلی و یا حتی نوسانات طبیعی آماری به علت فوت‌های ثبت نشده نمی‌تواند این آمار بالای فوت در آبان ۹۸ را توجیه کند.

شفافیت بیشتر از سازمان ثبت احوال در ارائه داده‌های کامل فوت ثبتی ماهانه بصورت استانی و به تفکیک جنسی و سنی می‌تواند جزئیات بیشتری در خصوص آمار بالای فوت در مقاطع مختلف سال را نمایان کند.

نظرات طرح شده در این یادداشت، الزاماً بازتاب دیدگاه رادیوفردا نیست.