اخبار

تقاطع: “آستان قدس رضوی” بعد از “مهاب‌قدس” و “صبا”، گروه “مپنا”، دیگر شرکت بزرگ فعال در حوزه‌ی آب و برق ایران را نیز در اختیار خود گرفت. سرمایه فعلی “مپنا” رقمی در حدود ۱۰۰۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود.

به نوشته‌ی خبرگزاری “ایسنا”، به دنبال پایان یافتن دوره‌ی دوساله هیات مدیره‌ی “مپنا”، مجمع عمومی این شرکت روز ۲۰ اردیبهشت‌ماه (۱۰ می) برگزار شد و طی آن، شرکت‌های “سرمایه‌گذاری صنایع برق و آب صبا”، “مدیریت سرمایه کرامت”، “شرکت بین‌المللی تدبیر توسعه سرمایه رضوی”، “سرمایه‌گذاری ملی ایران” و “سرمایه‌گذاری سهام عدالت استان گلستان” به عنوان پنج عضو حقوقی هیات مدیره “مپنا” معرفی شدند.

از میان این پنج شرکت، سه شرکت “سرمایه‌گذاری صنایع برق و آب صبا”، “مدیریت سرمایه کرامت”، و “تدبیر توسعه سرمایه رضوی” به “آستان قدس رضوی” تعلق دارند که اکثریت هیات مدیره‌ی “مپنا” را در اختیار این هلدینگ اقتصادی تحت نظر رهبر جمهوری اسلامی قرار می‌دهد.

شرکت “مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران” (مپنا) بعد از دو شرکت “مهاب قدس” و “سرمایه‌گذاری آب و برق صبا” که آنها نیز تحت کنترل آستان قدس قرار دارند، سومین شرکت بزرگ فعال در زمینه نیرو در ایران به شمار می‌رود.

بر اساس اطلاعات موجود در وب‌سایت رسمی “مهاب قدس”، تمامی سهام این شرکت به پنج شرکت “عمران رضوی”، “آستان مقدس حضرت معصومه”، “آستان قدس رضوی”، “شرکت بین‌المللی تدبیر توسعه سرمایه رضوی” و “شرکت بین‌المللی رشد سرمایه رضوی” تعلق دارد.

وزارت خزانه‌داری امریکا در آگِست سال ۲۰۱۰ (مرداد ۱۳۸۹) این شرکت را به دلیل فعالیت‌هایش برای ساخت نیروگاه در ایران مشمول تحریم‌ قرار داد.

اطلاعات موجود در وب‌سایت شرکت “سرمایه‌گذاری آب و برق صبا” نیز نشان می‌دهد که ۴۹/۹ درصد سهام این شرکت که اکثریت آن به شمار می‌رود، در اختیار شرکت سهامی “مهاب قدس” است.

شرکت “مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران” (مپنا) در مرداد ماه سال ۱۳۷۲ خورشیدی توسط وزارت نیروی جمهوری اسلامی تاسیس شد و تا کنون نزدیک به ۱۰۰ پروژه به ارزش تقریبی بیش از ۳۰ میلیارد یورو را به انجام رسانده است.

نیروگاه جنوب اصفهان، نیروگاه گازی فارس، پتروشیمی خارک، پروژه توسعه فاز یک پارس جنوبی، نیروگاه سیکل ترکیبی کهنوج، نیروگاه گازی شاهرود، نیروگاه زاگرس کرمانشاه، و نیروگاه حرارتی-خورشیدی یزد از دیگر پروژه‌های در دست اقدام “مپنا” محسوب می‌شوند.

این شرکت علاوه بر مدیریت، ساخت و اجرای پروژه‌های نیروگاهی، در صنایع نفت و گاز و نیز حمل‌ و نقل ریلی نیز حضور دارد و هم‌چنین دامنه‌ی فعالیت‌های خود را به خارج از مرزهای ایران نیز گسترش داده است به طوری که طبق اطلاعات موجود در وب‌سایت رسمی آن، احداث “نیروگاه گازی الصدر” و “پروژه حیدریه” در شهر نجف از جمله پروژه‌های این شرکت در کشور عراق به شمار می‌روند.

“آستان قدس رضوی” با بیش از پنجاه شرکت اقتصادی و پانزده موسسه و بنیاد فرهنگی و اجتماعی در شهر مشهد، زیر نظر “تولیت” آرام‌گاه امام هشتم شیعیان اداره می‌شود. این “تولیت” بعد از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ با حکم روح‌الله خمینی، رهبر پیشین حکومت ایران در اختیار عباس واعظ طبسی قرار گرفت که این حکم در زمان علی خامنه‌ای، رهبر کنونی جمهوری اسلامی نیز تمدید شد. واعظ‌ طبسی ۸۰ ساله عضو مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی است و مدیریت عالی “حوزه علمیه خراسان” را نیز بر عهده دارد.

این “بزرگ‌ترین هلدینگ اقتصادی شرق کشور” از جمله نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی است که از پرداخت مالیات به دولت معاف هستند. به تازگی، مجلس شورای اسلامی، در جریان تصویب لایحه‌ی بودجه‌ی سال ۱۳۹۴ کشور تصویب کرد که مالیات‌های اخذشده از شرکت‌های تابعه “آستان قدس رضوی” برای خرج در این “آستان” هزینه شوند.

رادیوفرانسه: پرویز فتاح، رییس “کمیتۀ امداد امام خمینی” از اینکه پول های جمع آوری شده تحت عنوان زکات توسط این نهاد صرف هزینه هایی به غیر از کمک به مستمندان شده ابراز تأسف کرده و مدعی شده است : بیشتر زکات جمع آوری شده به جای اینکه صرف فقرا شود، به فعالیت های اختصاص یافته که پرویز فتاح از آنها تحت عنوان “فعالیت های عمرانی” یاد نموده است.

با این حال، رییس کمیتۀ امداد امام خمینی نگفته است که پول های زکات دقیقاً صرف کدام فعالیت های عمرانی شده و آیا آثاری از این فعالیت ها در جایی قابل رؤیت است یا نه.

وی در جای دیگری از سخنانش گفته است که بخش اعظم زکات جمع آوری شده توسط کمیتۀ امداد که به گفتۀ او سالانه به ۴۰۰ میلیارد تومان بالغ می شود با نظر شوراهای استان و مسئولان کشوری به جای اینکه صرف فقرا شود، به فعالیت های عمرانی اختصاص یافته است، هر چند، به اعتراف پرویز فتاح، کمیتۀ امداد خمینی در وهلۀ نخست متولی رسیدگی به مشکلات مالی و مادّی نیازمندان و فقرا است که شمارشان به گفتۀ وی شدیداً رو به ازدیاد است.

پرویز فتاح سپس ابراز نگرانی کرده که خودداری کمیتۀ امداد از انجام وظیفه اش، یعنی یاری رساندن به مستمندان، به بی اعتمادی عمومی منجر شود، به طوری که مردم دیگر پولی در صندوق های صدقات که در وجب به وجب پیاده روهای کشور نصب شده اند نریزند.

رییس کمیتۀ امداد امام خمینی همچنین گفته است : این نهاد که به دستور رهبر جمهوری اسلامی وظیفۀ توزیع زکات در میان فقرا را عهده دار شده باید برای جلب اعتماد عمومی در شیوۀ کارش تجدید نظر کند. او تلویحاً به تبانی روحانیان یا امامان جمعه در سوءمصرف پول های زکات اعتراف کرده و گفته است : قرار این بوده که زکات جمع آوری شده با هماهنگی و نظر امامان جمعه مصرف شود، اما، در عمل، اول پول زکات مصرف شده و بعداً از امامان جمعه امضا گرفته شده است

خودنویس: یادگار یادگار امام با تأکید بر اینکه نواندیشی را باید در چارچوب دینی دنبال کنیم، گفت:«یکی از دلایل بارورنشدن بحث نواندیشی دینی این بود که عمر امام کفاف نداد و فقط توانستند احکام اعدام سال ۶۷ را با پدرم کامل کنند.»

حجت‌الاسلام والمسلمین (آیت‌الله موقع انتخابات خبرگان) حسن خمینی با اظهار تاسف از کوتاهی عمر حضرت امام خمینی گفتند که اگر ایشان بیست سال دیگر هم زنده مانده بود، مشکل روشن‌فکران دینی را هم حل می‌کرد. بر اساس همین گزارش، بنیاد نشر آثار حضرت امام نیز برآورد کرد که اگر آن مرحوم زنده می‌ماند، تا بیست سال بعد سال ۶۸ حداقل باعث روشن ماندن دائمی چراغ حضرت ملک‌الموت می‌شدند و یحتمل روزنامه‌نگاران را در سال ۷۱، تعدادی از رای دهندگان سال ۷۶، معترضان خیابانی سال ۷۸ و نهایتا اعضای جنبش سبز را هم اعدام می‌کردند و به قبرستان «دوران طلایی»(خاوران سابق) می‌فرستادند.

حجت‌الاسلام حسن خمینی بعد از بررسی فیس‌بوک پسر خود و استفاده از روش‌های فتوشاپی نعیمه اشراقی گفت: «حضرت امام مشکل همه نواندیشان دینی را در مورد بهائیت هم حل می‌کردند و اگر تا همین چند سال پیش زنده بودند، دیگر در ایران یک بهایی نداشتیم که پدر زنم، حاج آقا موسوی بجنوردی گاف بدهد و بقیه گیر بدهند به گاف ایشان.»

حس خمینی سپس فرمودند: «حضرت امام خیلی به مرحوم هایدگر علاقه داشتند و می‌گفتند “ولکن فیلسوف باید در خدمت ولایت فقیه باشد و هایدگر، در خدمت ولی فقیه زمان خود، حضرت آیت‌الله هیتلر بوده است” و بعدش گفتند: “ولکن من نمی‌فهمم چرا این پوپری‌ها این‌طور می‌گویند. اینطور نباشد که این‌طور بگویند، ولکن اگر در آن‌طورشان این‌طور بگویند، باید بخشی از ولایت آویزان شوند.”»

به دنبال این سخنان، دکتر سروش که دچار قبض و بسط شده بودند طی سخنانی گفتند: «دیدید گفتم نباید در مورد آقای خمینی تا ۱۰۰ سال قضاوت کرد؟» سعید حجاریان هم که بعد از خوردن آب‌گوشت و نخود بسیار دچار فشار از پایین بود گفت: «اگر حضرت امام زنده بود، با نواندیشی چنان کوره‌هایی درست می‌کردم که مرحوم هایدگر به خواب هم نمی‌دید.» اکبر گنجی هم گفت: «من مانیفستم درد می‌کند و الان توی اعتدالم و در حال تدبیریدن.» گنجی افزود که اعدام‌های سال ۶۷ را زمانی محکوم می‌کند که ابتدا همه ترورهای سازمان مجاهدین را محکوم کنند، وگرنه برادران در دهه ۶۰ کارشان درست بوده. (تایپ کننده بقیه خط اکبر گنجی را نتوانست بخواند!)

گفته می‌شود حضرت آیت‌الله دکتر کدیور هم هنوز درگیر نواندیشی کردن بخش‌های مربوط به «استمنا» و غیره در سایت خود هستند و امیدوارند حسن آقا عمرشان کفاف بدهد تا مشکل فقهی و نواندیشی «استمنا» را حل کند!

لازم به ذکر است که بعد از قرارگرفتن پای آقای هاشمی روی لوله اکسیژن حضرت امام، عمر ایشان کفاف نداد و دهان مبارک آن مرحوم کف کرد.

الف: معاون خدمات شهری شهرداری تهران با رد شایعه فروش قبرهای ۳۰ میلیون تومانی، توضیحاتی را درخصوص افزایش نرخ کفن و دفن ارائه کرد.

مجتبی عبدالهی در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص قیمت قبر در پایتخت و شایعات افزایش چندبرابری قیمت قبر در تهران، با بیان اینکه “با وجود مصوبه شورای شهر در خصوص افزایش قیمت، تغییر چندانی نسبت به مصوبه سال ۹۲ شورای شهر نداریم”، گفت: مصوبه دو سال قبل شورای شهر،‌ اشکالاتی در برخی متون در خصوص چگونگی دفن همسر، فرزندان و خانواده‌های شهدا داشت و در مصوبه جدید اشکلات نگارشی آن رفع شد.

وی با بیان اینکه براساس مصوبه جدید شورا در برخی موارد شاهد افزایش جزئی قیمت‌ها هستیم، گفت: بعنوان مثال در فاز ۳ بهشت زهرا در گذشته به ازای هر طبقه دوم و سوم مبلغ ۳۵۰ هزار تومان دریافت می‌شد که با این اوصاف برای قبر دو طبقه مبلغ ۷۰۰ هزار تومان هزینه دریافت می‌شد اما در حال حاضر و براساس مصوبه شورای شهر در حال حاضر به ازای هرطبقه مبلغ ۷۵۰ هزارتومان دریافت می‌شود که برای خرید دوطبقه قبر، مبلغ یک میلیون و ۵۰۰هزار تومان باید پرداخت شود اما بااین حال خانواده‌هایی که توانایی پرداخت ندارند می‌توانند این پول را به صورت اقساطی پرداخت کنند.

عبدالهی با اشاره به افزایش هزینه‌های انتقال، کفن و دفن گفت: در گذشته مبلغی بابت انتقال متوفی از منزل یا بیمارستان و همچنین تنها مبلغ ۲۰۰ هزار تومان بابت تکفیبن، تلقین، مداح، روحانی‌، صوت و… دریافت می‌شد که البته خانواده‌های بی بضاعت این مبلغ را پرداخت نمی‌کردند و این نرخ در سال ۹۴ در پی مصوبه شورای شهر به ۳۰۰هزار تومان افزایش یافته است.

وی با بیان اینکه حدود ۹۵ درصد متوفی‌ها در فاز ۳ بهشت زهرا (س) دفن می‌شوند، در مورد افزایش بهای قبر در فاز یک ، گفت: اگر خانواده‌ای درخواست دفن عزیزشان در قطعات یک تا ۱۰۰، را داشته باشند و اگر توانایی ایجاد قبر در این قطعات وجود داشته باشد، مبلغ ۲۰ میلیون تومان از خانواده‌ها اخذ خواهد شد.

معاون خدمات شهری شهرداری تهران گفت: در گذشته مبلغ خرید قبر در قطعات یک تا ۱۰۰، ۱۵ میلیون تومان بود و در این بخش نیز با مجوز شورای شهر تهران شاهد افزایش قیمت هستیم اما دقت داشته باشید که تنها دو تا سه درصد فوتی‌ها درخواست دفن در این قطعات را دارند.

دیگربان: غلامحسین محسنی اژه‌ای٬ معاون اول قوه قضائیه با انتقاد از سیاست خارجی دولت حسن روحانی گفته این قوه کسانی را محاکمه کرده که گمان می‌شد نمی‌توان آن‌ها را دادگاهی کرد.

آقای محسنی اژه‌ای بی‌آنکه نامی از دولت یازدهم و مسئولان آن ببرد٬ اظهار کرده «امروز برخی چنین فکر می‌کنند که گشایش این کشور در سازش با غرب خواهد بود.»

وی افزوده انسان «گاهی از زبانی حرف‌هایی می‌شنود که نمی‌تواند باور کند.»

این مقام قضایی در بخش دیگری از سخنان خود در کنایه‌ای به هاشمی رفسنجانی گفته «قوه قضائیه امروز به امور صاحبان قدرت و کسانی که فکر می‌کردند نمی‌شود آن‌ها را محکوم کرد، رسیدگی می‌کند.»

محسنی اژه‌ای اضافه کرده «امروز به امور بالا‌ترین مقامات سیاسی و خویشاوندان آن‌ها و به امور خود اعضاء قوه قضائیه رسیدگی می‌کند.»

منظور معاون اول قوه قضائیه از این سخنان مهدی هاشمی فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی است که حکم محکومیت وی سال گذشته صادر شد.

دویچه‌وله: یک مقام وزارت کار می‌گوید که نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان ایران بالاتر از متوسط کشوری، و بیکاری در میان زنان تحصیلکرده ۲/۵ برابر مردان است. نبود مهارت و توجه به نیاز بازار کار و فرهنگ جامعه از مباحث مطرح در این میان است.

کورش پرند، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه، در روزهای اخیر باز هم درباره وضعیت بازار کار و بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی ایران در نشست‌های گوناگون سخن گفته است.

به گزارش “اقتصاد نیوز” روز یکشنبه (۲۷ اردیبهشت / ۱۷ مه)، کورش پرند، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه، گفته است که هم اکنون ۱۰ میلیون و ۲۰۰ هزار دانشجو و فارغ‌التحصیل در ایران وجود دارند که پنج میلیون و ۷۰۰ هزار نفر آنان “غیرفعال هستند و هیچ نقشی در تولید و ارزش افزوده اقتصادی ندارند”.

به گفته پرند، همچنین حدود چهار و نیم میلیون دانشجو نیز به زودی از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شوند که روشن نیست بتوانند وارد بازار کار شوند.

خبرگزاری مهر می‌نویسد که در دهه‌های گذشته تصور خانواده‌های ایرانی این بود که تحصیلات دانشگاهی می‌تواند تضمینی برای ورود به بازار کار باشد. بدین خاطر تا سال‌ها هدف بسیاری از جوانان ورود به دانشگاه و تحصیلات تا مدارج عالی بود. مهر می‌افزاید که در دهه‌های گذشته دانشگاه‌های غیردولتی نیز تاسیس شدند و دولت هم “به ایجاد جو تحصیلات دانشگاهی در کشور دامن می‌زد”، بدون آنکه برنامه‌ای برای دوره پس از فارغ‌التحصیلی جوانان داشته باشد. به نوشته مهر، امروز کشور به جایی رسیده که نمی‌داند با انبوه جوانان فارغ‌التحصیل دانشگاهی با درخواست‌های متفاوت شغلی چه کند.

نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان بالاتر از متوسط کشوری

به گزارش ایرنا، کورش پرند، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه، شامگاه چهارشنبه (۲۳ اردیهشت / ۱۳ مه) همچنین در سفر به شهر کرد در جمع خبرنگاران گفته که نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی ایران بالاتر از متوسط کشوری است و به ۱۸/۹ درصد می‌رسد.

او گفته که این میزان در میان فارغ‌التحصیلان زن ۳۱/۳ درصد و در میان مردان ۱۲/۹ درصد است. یعنی بیکاری در میان زنان تحصیلکرده دو و نیم برابر مردان است.

“نبود مهارت و تخصص” از دلایل بیکاری

معاون وزیر تعاون، کار و رفاه علت مواجه بودن جامعه با مشکل فارغ التحصیلان بیکار را نبود تناسب میان شمار دانشجویان و نیز رشته‌های تحصیلی دانشگاه‌ها با نیاز بازار کار دانسته است.

پرند اشاره کرده به اینکه افراد به ویژه در آینده هر چه سطح تحصیلات‌شان بالاتر باشد با مشکل بیشتر برای یافتن کار روبرو می‌شوند. به گفته رئیس سازمان فنی و حرفه‌ای کشور،‌ در حال حاضر از یک میلیون و ۵۰۰ هزار دانشجوی کشور ۶۶ درصد در مقطع کارشناسی و ۳۳ درصد در مقطع کاردانی تحصیل می‌کنند که کمتر از ۱۵ درصد آنان تکنسین هستند.

او افزوده است که در حال حاضر برای فارغ‌التحصیلان مقطع دیپلم و فوق دیپلم شغل وجود دارد، اما برای فارغ‌التحصیلان سایر مقاطع تحصیلی یافتن شغل متناسب با تحصیلات با محدودیت همراه است.

پرند همچنین “کاربردی و علمی نبودن” آموزش برخی رشته‌ها را علت دشواری برای فارغ‌التحصیلان آن رشته‌‌ها برای یافتن کار عنوان کرده است. او گفته که بیشترین آمار بیکاری مربوط به فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم رایانه، شیلات، جنگلداری و محیط زیست است.

پرند همچنین اعلام کرده که برای مقابله با مشکل بیکاری فارغ‌التحصیلان، طرح “ارتقاء شایستگی حرفه‌ای دانشجویان و دانش‌آموختگان با رویکرد رفع نیاز بازار کار” در آخرین نشست شورای اشتغال به تصویب رسیده است.

آمار بالای بیکاری دختران فارغ‌التحصیل

با توجه به آمار ارائه شده توسط معاون وزیر کار، از هر سه زن تحصیل کرده یک زن بیکار است. ماه گذشته نیز سهیلا جلودارزاده، مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بانوان و خانواده، گفته بود که “زنان ۶۴ درصد فارغ‌التحصیلان در سراسر ایران را تشکیل می‌دهند، اما تنها درصد ناچیزی از آنان مشغول کار می‌شوند”.
DW.DE
نزدیک نیمی از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها در ایران بی‌کار هستند

به گفته رئیس مجلس ایران ۴۲ درصد از فارغ‌التحصیلان در ایران بی‌کار هستند. این رقم در مورد مهندسان معمار به حدود ۶۰ درصد می‌رسد. مقام‌های جمهوری اسلامی بی‌کاری را بزرگ‌ترین مشکل ایرن توصیف می‌کنند.
ادامه تبعیض علیه زنان در بازار کار ایران
بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های ایران رو به افزایش است

“اقتصاد نیوز” با استناد به نظر کارشناسان به چند عامل که موجب بالاتر بودن نرخ بیکاری زنان نسبت به مردان در ایران است، اشاره کرده است. به نوشته این سایت اقتصادی، در کنار مشکلات ساختاری اقتصاد از جمله “رکود حاکم بر بازار کار و تحریم‌ها که ایجاد اشتغال و ورود افراد به بازار کار را با مشکل جدی روبرو کرده”، برخی عوامل فرهنگی حاکم بر جامعه موجب کاهش سهم زنان از بازار کار شده است.

“اقتصاد نیوز” می‌نویسد که فرهنگ مردسالار اکثریت قریب به اتفاق سیاست‌گذاران در ایران از دلایل مهم دور کردن زنان از بازار کار است، چون معیار این سیاست‌گذاران نه شایسته‌سالاری بلکه جنسیت است. در نتیجه از نظر این سیاستمداران اولویت استخدام با مردان است.

به گفته علی جمالی قمی، رئیس امور آمار، برنامه‌ریزی و تامین نیروی انسانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، در پی آزمون استخدامی پیش رو در ایران که در خرداد ماه برگزار می‌شود ۸ هزار نفر جذب بازار کار خواهند شد. اما سایت “فرارو” ۱۹ فروردین (۸ آوریل) نوشت که در این آزمون در عمل به زنان فرصتی بسیار ناچیز برای اشتغال در پست‌های دولتی داده شده است.

سایت “فرارو” از دستورالعمل جدید دولت در آزمون خرداد ماه خبر داد و نوشت که از میان ۲۸۰۰ نفر، ۲۲۸۴ شغل مختص مردان، ۵۰۰ شغل به صورت مشترک میان مردان و زنان و تنها ۱۶ شغل مختص زنان است.

همچنین خبرگزاری مهر در گزارشی که مهر ماه گذشته درباره تقاضای بالای زنان برای اشتغال منتشر کرده بود از جمله دلایل “خانه‌نشینی زنان جویای کار” را رقابت ناعادلانه جویندگان کار و بازار کار مردسالارانه ایران دانسته بود. همچنین هنگامی که زنان وارد بازار کار شوند فرهنگ مرد‌سالار به طور معمول مانع ورود آنان به مشاغل مدیریتی می‌شود.

“اقتصاد نیوز” به سویه دیگر این فرهنگ، یعنی عملکرد زنان نیز اشاره کرده است. برخی از زنان تحصیلکرده و کارآ خود تصمیم به خانه‌نشینی می‌گیرند، چون یا همسرشان مخالف کار کردن آنان است یا نیاز مالی ندارند یا محیط جامعه را ناامن می‌دانند یا پس از فرزندآوری ترجیح می‌دهند تمام وقت خود را صرف نگهداری از فرزندان خود کنند.

فعالان اقتصادی و فعالان زن ایران گفته‌اند که سیاست‌گذاری‌های دولت ۸ ساله رئيس جمهور سابق احمدی‌نژاد موجب دو برابر شدن نرخ بیکاری زنان شد. در عین حال ناظران مسائل ایران می‌گویند که محدود کردن حضور زنان در عرصه‌های کار و سیاست در دوره رئيس جمهور کنونی، حسن روحانی هم ادامه یافته است.

بی‌بی‌سی: محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگو با مجله آلمانی اشپیگل حمایت ایران از سوریه را برای دولت این کشور حیاتی خوانده و درباره تنش با عربستان هم گفته است که دولت ایران در برابر “اظهارات توهین‌آمیز علنی و خصوصی” سعودی‌ها خویشتنداری کرده است.

آقای ظریف در این مصاحبه گفت که ایران از دولت قانونی سوریه حمایت می‌کند و اگر این حمایت نبود “اکنون داعش در دمشق حکومت می‌کرد”.

او هدف ایران را یافتن راه حل سیاسی برای بحران سوریه عنوان کرد و از کسانی که برای “پایان دادن به خونریزی‌ها در سوریه پیش‌شرط تعیین می‌کنند” انتقاد کرد.

به نظر می‌آید که اشاره آقای ظریف به شرط کنار رفتن بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه از قدرت باشد که از سوی بعضی دولت‌های عربی و غربی و برخی مخالفان سوری برای آغاز مذاکرات صلح مطرح شده است.
توهم تغییر رژیم در ایران

وزیر امور خارجه ایران همچنین همکاری با آمریکا در نبرد با شبه نظامیان موسوم به دولت اسلامی (داعش) را رد کرد و گفت ایران شاهد “آمادگی جدی” آمریکایی‌ها برای برخورد با داعش نیست.

او گفت در مذاکرات هسته‌ای هم درباره “جدیت و صداقت” مذاکره‌کنندگان غربی به ویژه آمریکا نگران است و افزود “سطح بی‌اعتمادی بسیار گسترده و دوجانبه است”.

او توافق هسته‌ای را محکی خواند که نشان خواهد داد آمریکایی‌ها تا چه حد آماده‌اند “توهم تغییر رژیم در ایران و خصومت و ستیزه‌جویی علیه مردم و انقلاب ایران” را کنار بگذارند.

حدود یک ماه و نیم دیگر (آخر ماه ژوئن) مهلت تعیین شده برای رسیدن به توافق جامع هسته‌ای با ایران به پایان می‌رسد. دو طرف در حال مذاکره برای تهیه پیش‌نویس توافق نهایی هستند و آن طور که آقای ظریف گفته این مرحله به سختی پیش می‌رود.
عربستان، ‘رگباری از اظهارات توهین‌آمیز’
وزیر خارجه ایران از حملات عربستان به یمن و کشته شدن غیرنظامیان انتقاد کرده کرده است

خبرنگار اشپیگل در این مصاحبه از آقای ظریف درباره رابطه با عربستان و وعده حسن روحانی، رئیس جمهور ایران برای بهبود روابط با عربستان بعد از به قدرت رسیدنش سوال کرده است.

وزیر خارجه ایران در پاسخ گفته است که ایران “رگباری از اظهارات توهین‌آمیز” از طرف سعودی‌ها دریافت کرده که از پاسخ دادن به آن خودداری کرده است.

او گفت این اظهارات به صورت علنی و خصوصی مطرح شده اما دولت ایران “خویشتنداری قابل توجهی از خود نشان داده تا به این اظهارات و اقدامات واکنش نشان ندهد”.

در پی افزایش تنش میان دو کشور بر سر بحران یمن و مسائل دیگر، رهبر ایران هم با لحنی تند عربستان را به “جنایت و نسل‌کشی” متهم کرد و مقام‌های ایران از “سقوط آل سعود” سخن گفتند.

هر چند آقای ظریف در اوج تنش‌ها با عربستان انتصاب وزیر خارجه جدید این کشور را تبریک گفت که این اقدام انتقادهایی را در داخل ایران به همراه داشت.
‘پروپاگاندای سیاسی’

در پایان مصاحبه، از آقای ظریف درباره واکنش‌های انتقادی به اظهارت اخیرش سوال شده که گفته بود “در ایران کسی را به دلیل عقیده‌اش زندانی نمی‌کنند.”

وزیر خارجه ایران در پاسخ به این سوال از این که سخنانش “خارج از موضوع و بد برداشت شده” ابراز تاسف کرده است.

او در دفاع از وضعیت حقوق بشر در ایران از احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران انتقاد کرده و او را به درگیر شدن در “پروپاگاندای سیاسی علیه دولت به جای در نظر گرفتن واقعیت‌ها” متهم کرده است.

هر چند آقای ظریف اذعان کرده است که سابقه حقوق بشری ایران “بی‌نقص” نیست.

خودنویس: روحانی: «باید معیار و شاخصمان عمل به قرآن در زندگی، خانه، خانواده، روزنامه و مجله‌مان باشد. باید عمل به قرآن در سایت، کتاب، نوشتار کاغذی و دیجیتالی ما باشد. نکند دیگران خبر راست را بگویند و ما خبر دروغ را».

رئیس جمهوری اسلامی، روز گذشته در مراسم افتتاحیه «سی‌ودومین دوره مسابقات بین‌المللی قرآن کریم» که در سالن اجلاس سران برگزار شد، گفت: «نکند در شرایطی قرار بگیریم که دیگران و غیرمسلمانان در عمل به مفهوم قرآن از ما پیشی بگیرند. نکند روزی فرا رسد که ما از علم که قرآن ما را به آن دعوت کرده فاصله بگیریم و دیگران و حتی غیرمسلمانان به آن عمل کرده و عالم و اندیشمند شده باشند».

حسن روحانی افزود: «باید معیار و شاخصمان عمل به قرآن در زندگی، خانه، خانواده، روزنامه و مجله‌مان باشد. باید عمل به قرآن در سایت، کتاب، نوشتار کاغذی و دیجیتالی ما باشد. نکند دیگران خبر راست را بگویند و ما خبر دروغ را».

حسن روحانی و جواد ظریف، در طول سالیان خدمت خود به‌خاطر موارد متعدد ابراز دروغ و یا جعل سند و واقعیت، در میان روزنامه‌نگاران مستقل و غیر حامی نظام جمهوری اسلامی، اعتبار خود را از دست داده‌اند.

حسن روحانی که پیش از انتخابات ریاست جمهوری با درج موارد متعدد دروغ را در فیلم تبلیغاتی‌اش (ساخته حسین ده‌باشی) به فریب رای دهندگان پرداخت، از سال ۱۳۵۸، مدعی داشتن مدرک دکتری بود [2] و در ۴ دوره مجلس، بر اساس اسناد ارائه شده، خود را دارای مدرک دکترا و در یک دوره، دارای مدرک فوق‌لیسانس حقوق معرفی کرده بود. [3] او همچنین با اتکا به مدرک نداشته‌ی دکترا در آن زمان، به اسم «دکتر روحانی» رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک شد.

حسن روحانی که بعدا مدعی شد از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۸ دانشجوی کارشناسی ارشد و دکترای حقوق دانشگاه تازه تاسیس کالدونین گلاسکو بوده، هیچ‌گاه نتوانست مدارک حضور در سر کلاس‌های این دانشگاه را ارائه دهد و دانشگاه [4] نیز منکر داشتن هرگونه مدرک از حضور او در سر کلاس‌ها شد و فقط تایید کرد که آقای حسن فریدون ثبت نام کرده، در مراسم فارغ‌التحصیلی حاضر شده و از رساله‌ی خود دفاع کرده است. اما این رساله که قرار بود در اختیار همه قرار بگیرد، کماکان بعد از دو سال پنهان مانده و تنها برگ عمومی شده‌ی آن، یعنی «ابسترکت رساله [5]» حاوی چند خط دقیقا کپی شده از روی کتاب یک استاد دانشگاه افغان بود که اینک ساکن مالزی است.

حسن روحانی همچنین بر اساس اسنادی که از سوی روزنامه‌ی اسرائیلی یدیعوت اخرونوت منتشر شده (بر اساس نوارهای امیرام نیر) هم با مقام‌های اسرائیلی دیدار داشته و هم علیه مقام‌های وقت که برای هاشمی رفسنجانی مشکل‌ساز می‌شدند، از جمله احمد خمینی [6]، به «دشمنان» ایران راه حل داده است.

از سوی دیگر، جواد ظریف، وزیر خارجه‌ی جمهوری اسلامی در دو سال اخیر، بارها در گفتگو با خبرنگاران خارجی، برای دفاع از دولت و نظام و رهبری، دروغ گفته است. آخرین دروغ او که با حمایت گروهی از فعالان سیاسی و روزنامه‌نگاران حامی جمهوری اسلامی همراه شد، در ارتباط با زندان رفتن روزنامه‌نگاران بود. ظریف به چارلی رز گفت: «ما هیچ کس را به خاطر اعتقاداتش زندانی نمی‌کنیم.»

دویچه‌وله: علی خامنه‌ای دو روز بعد از نشست رئيس‌جمهور آمریکا با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس آمریکا را مسبب شرایط ناهنجار کشورهای اسلامی خواند. او همچنین در مورد امنیت منطقه خلیج فارس هشدار داد.
آیت‌الله خامنه‌ای

رهبر جمهوری اسلامی روز شنبه (۲۶ اردیبهشت / ۱۶ مه) به مناسبت فرا رسیدن سالروز بعثت پیامبر اسلام با شماری از مسئولان حکومتی ایران و سفیران کشورهای اسلامی دیدار و سخنانی ایراد کرد. او در سخنرانی خود ضمن بیان اینکه “جاهلیت مدرن امروز بسیار خطرناک‌تر و مجهزتر از جاهلیت قبل از اسلام است” گفت: «شرایط کنونی کشورهای اسلامی و ناامنی، برادرکشی و تسلط گروه‌های تروریستی در کشورهای منطقه، نمونه‌هایی از جاهلیت مدرن امروز است، که نتیجه طراحی قدرت‌های استکباری و در رأس آنها آمریکا است.»

خامنه‌ای دو عنصر اصلی این جاهلیت را “شهوت” و “غضب” برشمرد و اظهار داشت که امروز هم مانند دوران پیش از اسلام “شاهد شهوت‌رانی بی‌منطق و بی‌مهار و قساوت و کشتار بی‌حد و مرز هستیم با این تفاوت که جاهلیت کنونی متأسفانه مجهز به سلاح علم و دانش شده و بسیار خطرناک‌تر است.”

به اعتقاد رهبر جمهوری اسلامی: «در مقابل، اسلام نیز مجهزتر و نیروی عظیم اسلامی با استفاده از ابزارهای گوناگون در دنیا گسترده شده و امید به موفقیت نیز بالا است.»

رهبر جمهوری اسلامی، مقامات آمریکایی را به دروغ‌گویی متهم کرد و گفت که آنها “رسماً از گروه‌های تروریستی در سوریه و پشتیبانان آنها حمایت می‌کنند.” او در این رابطه گفت، آمریکایی‌ها “خودشان به دست داشتن در ایجاد خطرناک‌ترین گروه‌های تروریستی همچون داعش اذعان کردند.”

خامنه‌ای سپس به پشتیبانی ایران از برخی از نیروها در عراق، سوریه، لبنان و سرزمین‌های فلسطینی پرداخت و گفت، جمهوری اسلامی حمایت خود از این نیروها را ادامه خواهد داد. او ملت‌های یمن، بحرین و فلسطین را “از جمله ملت‌های مظلوم” برشمرد و گفت: «ما با تروریسم مخالف هستیم و با آن مبارزه و از هر مظلومی نیز حمایت خواهیم کرد.»

امنیت خلیج فارس
دیدار اوباما با سران کشورهای عرب حوزه خلیح‌ فارس در روز ۱۴ ماه مه ۲۰۱۵

دیدار اوباما با سران کشورهای عرب حوزه خلیح‌ فارس در روز ۱۴ ماه مه ۲۰۱۵

خامنه‌ای، یکی دیگر از “ادعاهای دروغین” آمریکا را اظهارات مقامات این کشور در باره امنیت منطقه خلیج فارس خواند. او با بیان اینکه “امنیت منطقه خلیج فارس باید به وسیله کشورهای همین منطقه تأمین شود” اظهار داشت: «آمریکا به ‌دنبال تأمین امنیت منطقه خلیج فارس نیست و صلاحیت اظهار نظر در این خصوص را هم ندارد.»

رهبر جمهوری اسلامی در مورد امنیت در منطقه خلیج فارس هشدار داد و گفت: «اگر منطقه خلیج فارس امن باشد، همه کشورهای منطقه از این امنیت بهره‌مند خواهند شد اما اگر خلیج فارس ناامن شود، برای همه کشورهای منطقه ناامن خواهد بود.»

دو روز پیش از سخنان رهبر جمهوری اسلامی‌، باراک اوباما، رئيس‌جمهور آمریکا در روز پنجشنبه (۱۴ مه / ۲۴ اردیبهشت) پس از پایان نشستی با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، کویت، بحرین و عمان) در کمپ دیوید بر تعهد کشورش در مورد حفظ امنیت متحدان آمریکا در منطقه خلیج فارس تاکید کرده بود. این نشست برای جلب حمایت سران کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از سیاست هسته‌ای اوباما در قبال ایران برگزار شد.

اوباما همچنین اظهار داشت که آمریکا آماده است برای حفظ منافع خود در منطقه خلیج فارس از همه ابزارهای قدرت استفاده کند.

“پیامبر و قرآن” به جای “دیوید”

به گزارش خبرگزاری‌های ایران، حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران نیز در سخنانی به مناسبت فرا رسیدن بعثت پیامبر اسلام تاکید کرد: «آنچه می‌تواند تاریخ آینده و جامعه توأم با قسط و عدل را بسازد، نه شمشیر و گلوله و کاخ‌های مرتفع، بلکه حق و وحی است.»
حضور دائمی کشتی‌های جنگی ایران در تنگه هرمز

حضور دائمی کشتی‌های جنگی ایران در تنگه هرمز

رئیس جمهوری اسلامی در این سخنان که پیش از سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای ایراد شد تاکید کرده است که “شریعت اسلامی نسبتی با خشونت ندارد.” به گفته او، هر کس که به نام اسلام خشونت ایجاد ‌کند “چیزی از شریعت نفهمیده” است.

روحانی همچنین به هراس همسایگان مسلمان ایران از جمهوری اسلامی اشاره کرده و گفته است: «ایران به هیچ کشوری تجاوز نکرده و نمی‌کند اما اگر مورد تجاوز قرار بگیرد، پاسخش همانند دفاع هشت ساله پشیمان‌کننده خواهد بود.»

رئیس جمهور ایران در ادامه سخنان خود کشورهای مسلمان منطقه را دعوت کرده است که به جای “کمپ دیوید” به “کمپ پیامبر و قرآن” پناه ببرند.

اخیرا سیاستمداران بلندپایه جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند، از نگرانی همسایگان ایران بکاهند. وزیر امور خارحه ایران هم در گفت‌وگو با مجله آلمانی اشپیگل به نگرانی‌های همسایگان ایران اشاره کرده و ابراز تعجب نموده که «برخی در منطقه بی‌دلیل دچار وحشت شده‌اند‌.»

سیاستمدار بلندپایه ایرانی ضمن تاکید بر اینکه کشورش قصد تسلط بر منطقه را ندارد افزود: «ما از داشتن کشوری با این جغرافیا و وسعت خرسند هستیم.»

رادیوزمانه: در سال ۲۰۰۴ انتشارات آرش در سوئد رمانی منتشر کرد به نام «کهربا». نویسنده این رمان خودش را با نام «ژوزف بابازاده» به خوانندگان معرفی کرده بود. پختگی قلم، و همچنین وصف تهران در سال‌‌های دهه ۱۳۳۰ و نیز تسلط نویسنده بر محافل و کافه‌های روشنفکری و بحث‌هایی که در این رمان بین روشنفکران در سال‌های پیش از انقلاب درمی‌گیرد، و همچنین پاره‌ای از شخصیت‌ها که مابه‌ازای بیرونی دارند و آشنا به نظر می‌رسند، این تصور را به وجود آورد که نویسنده این رمان محمد علی سپانلوست. اما هرگز تا زمانی که سپانلو زنده بود، این موضوع رسماً تأیید یا تکذیب نشد.
شاعر و نویسنده فقید: محمد علی سپانلو، عکس از حمید جانی‌پور

شاعر و نویسنده فقید: محمد علی سپانلو، عکس از حمید جانی‌پور

«ژوزف بابازاده» در مقدمه این کتاب می‌نویسد:

«به جا بود که این داستان با دو امضاء منتشر می‌شد: اول نام واقعی خود من، دوم نام یکی از نویسندگان سرشناس و قدیمی کشورمان که بانی اصلی نگارش این کتاب بوده است. (…) در طی دو سالی که من این رمان را می‌نوشتم فکر می‌کردم که او راضی خواهد شد کتاب با اسم هردویمان به چاپ برسد. متأسفانه به هیچ قیمتی حاضر نشد که این راه حل عادلانه را بپذیرد.»

اکنون پس از درگذشت محمد علی سپانلو، مسعود فیروزآبادی مدیر نشر آرش در سوئد که یکی از باسابقه‌ترین ناشران خارج از ایران به شمار می‌آید، در گفت‌و‌گو با رادیو زمانه از هویت نویسنده سرشناس و قدیمی کشورمان و نویسنده واقعی «کهربا» پرده برمی‌دارد: محمد علی سپانلو.

مسعود فیروزآبادی:

بله. نویسنده رمان «کهربا» محمد علی سپانلوست. ۱۱ سال پیش او به من مراجعه کرد و دست‌نویس این رمان را در اختیار نشر آرش قرار داد. من با وجود آنکه ایرادهایی داشتم به این کتاب، موافقت کردم،اما از آقای سپانلو خواهش کردم در یکی دو مورد، در نشانه‌هایی که از اشخاص واقعی به دست داده بودند، تجدید نظر کنند. اما موافقت نکرد و من هم با سانسور مخالفم، برای همین کتاب را به شکلی که بود منتشر کردم.
«کهربا» نوشته محمد علی سپانلو

«کهربا» نوشته محمد علی سپانلو

در «کهربا» نشانه‌هایی پنهان و گاهی هم کاملاً آشکار از کنش شخصیت‌های نام‌آشنایی مانند غلامحسین ساعدی، فروغ فرخزاد، علی شریعتی، مهدی اخوان ثالث، معصومه سیحون، مینا اسدی و طاهره صفارزاده وجود دارد.

محمد علی سپانلو در مقدمه «کهربا» از قول «ژوزف بابازاده» می‌گوید قصدش این بوده است که دوره‌ای از تاریخ روشنفکری ایران را نشان دهد: دوره‌ای که کم‌کم «میخانه‌‌ها به سوگ‌خانه‌ها» تبدیل می‌شوند، در همه میدان‌های شهر «روز جنگ فرشته با اهریمن» است و بین روشنفکران در محافل ادبی و هنری و در کافه‌ها بحث‌های تندی درباره نهضت چپ درمی‌گیرد.

سپانلو، رمان کهربا:

روز جنگ فرشته و اهریمن بود، در تمام میدان‌ها، در تمام شهر، در تمام تاریخ؛ تبرها، شمشیرها، مشت‌ها، برافراشته و در حالت بهت معلق مانده؛ همه جا اژدها یا عفریت را می‌کشتند، به ویژه در این میدان که جانوارن دیگری هم به یاری آزادی آمده بودند.

یکی از شخصیت‌هایی که سپانلو آشکارا از او نام می‌برد، علی شریعتی است. در این رمان، علی شریعتی پس از یکی از سخنرانی‌های آتشین‌اش در حسینیه ارشاد، در یک روز تابستانی به منزل شخصی به نام «یدالله» می‌رود و کنار حوض خانه او باده‌پیمایی می‌کند و تریاک می‌کشد.

سپانلو، رمان کهربا:

علی تریاکی نبود ولی مثل عرق خوردنش در این جبهه هم مردانه می‌رفت، گمان می‌کنم در یک نشست بیشتر از نیم لول تریاک کشید. بعد خوابش گرفت گفت جای مرا همین بغل حوض بیاندازید من بخوابم. او خوابید و خروپفش بلند شد.(…) نزدیکای صبح، به یدالله گفتم بیدارش کن بگو پاشو نماز بخوان! ‌بگو تو که عصر برای جوان‌ها آن طور نماز را مجسم می‌کردی فلان است، نمی‌دانم بستن عهد در پیشگاه الهی است، بهمان است،(…) پاشو واجب را انجام بده؛ می‌گفت یدالله دستش را دراز کرد پای او را تکان داد و گفت: علی پاشو، دارد سپیده می‌زند، وقت نماز است! ‌علی اعتنا نکرد. گفتم یدالله ولش نکن، خودش را می‌زند به آن راه که خواب است و نشنیده، امر به معروف بکنیم. یدالله دوباره شروع کرد به تکان دادن او. آخر علی سرش را بلند کرد، یک جمله گفت و یک آیه خواند، چرخید، پشتش را به ما کرد و درجا به خواب رفت.

برخی ادعا کرده‌اند که محمد علی سپانلو در این فراز از رمان «کهربا» به یدالله رویایی، شاعر نام‌آشنا اشاره کرده است.

یدالله رویایی:

خانه من حوض داشت، اما هیچوقت حسینیه ارشاد نرفته‌ام. علی شریعتی را ندیده‌ام. من اصلاً این آدم را نمی‌شناسم.

روزنامه «کیهان» چاپ تهران در شماره ۱۹۱۵۵ خود با اشاره به رمان «کهربا» نویسنده آن را محمد علی سپانلو معرفی کرد و گفت سپانلو در این اثر از انحراف‌های سیاسی و اخلاقی روشنفکران پرده برداشته است.

محمد علی سپانلو درگفت‌گو با روزنامه فرهیختگان، بدون آنکه به رمان «کهربا» اشاره کند، نظرش را درباره نهضت چپ و روشنفکرانی که در فاصله بین سال‌های بعد از کودتای ۲۸ مرداد تا انقلاب بهمن ۵۷ زمینه‌ساز سرنگونی حکومت پهلوی را فراهم کردند بیان می‌کند.

محمد علی سپانلو:

تا قبل از ۲۸ مرداد تو یا باید با توده‌ای‌ها می‌بودی یا می‌گفتند پلیس هستی. می‌گفتند آقای سپانلو شما مگر برای مردم شعر نمی‌گویید؟ ‌پس باید جای شعر، تفنگ بگیری دستت، وگرنه شما سوپاپ اطمینان این رژیم فاسد هستید(…) آنجا دو تا برخورد وجود داشت. یکی من که خشن می‌شدم و بد و بیراه می‌گفتم یا اینکه به هوای توالت، کافه را ترک می‌کردم.

مینا اسدی، شاعر از نخستین روشنفکرانی بود که در یادداشتی که در تاریخ ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۱ در سایتش درباره رمان «کهربا» نوشت بر تحریف چهره روشنفکران در این رمان خرده گرفت.

مینا اسدی:

کهربا را که دیدم و چند صفحه از آن را که خواندم تردید نکردم که ادامه‌ برنامه‌ «هویت» رژیم است برای خراب کردن چهره‌ روشنفکران دهه‌ ۴۰ و ۵۰ خورشیدی؛ و خط کشیدن بر روی یکی از بهترین دوره‌های تاریخی روشنفکری ایران که نویسنده‌ کتاب هم از آنجا برخاست. و اگر او امروز به خود می‌بالد می‌داند که او نیز محصول‌‌‌ همان دوره‌ای‌ست که اینک به نفی و انکار آن می‌پردازد.

حسن یوسفی اشکوری، نویسنده و محقق ما را به کتاب «مسلمانی در جست‌و‌جوی ناکجاآباد» (نوشته علی رهنما، به انگلیسی و فارسی) ارجاع می‌دهد. نویسنده در این کتاب در گفت‌و‌گو با ده‌ها نفر از دوستان علی شریعتی وجوه گوناگون شخصیت او را بررسیده است.

یوسفی اشکوری:

در این کتاب موافقان و مخالفان [علی شریعتی] حرف‌های متفاوتی گفته‌اند ولی نشانی از این نسبت‌ها نیست. شریعتی یک شخصیت مذهبی شناخته شده بود و خانواده او (به ویژه پدرش محمدتقی شریعتی) هویت غلیظ دینی داشته است؛ چگونه ممکن است فردی چون علی شریعتی چنین ضعف‌هایی داشته باشد و حداقل مخالفان و دشمنان بسیارش (که در پی کمترین بهانه‌ای برای بدنام کردنش بودند) از این بهانه‌های ناب بی‌خبر مانده باشند و یا از آن‌ها بر ضد او استفاده نکرده باشند؟

اگر سند معتبری وجود ندارد که وصف‌های سپانلو از کنش برخی روشنفکران نام‌آشنا مانند غلامحسین ساعدی و مهدی اخوان ثالث در محافل ادبی و در کافه‌های روشنفکری مانند کافه فردوس را نفی یا اثبات کند، متن کامل سخنرانی‌های علی شریعتی در دست است. آیا او در یکی از سخنرانی‌هایش در حسینیه ارشاد، چنانکه سپانلو ادعا می‌کند، درباره نماز سخن گفته است؟

یوسفی اشکوری:

تا آنجا که من در سخنرانی‌های [علی شریعتی] بوده‌ام و مجموعه آثار او را خوانده‌ام به یاد ندارم که او در یک سخنرانی درباره نماز و فلسفه و اوصاف آن سخنی مشخص گفته باشد. فقط نوشته کوتاهی از او در مجموعه آثار ۱درباره نماز منتشر شده است و آن هم پس از مرگ شریعتی منتشر شده. اصولا شریعتی شیوه‌اش این نبود که به سبک عالمان در باب دین و احکام دینی سخن بگوید و مثلا درباره فواید نماز و روزه حرف بزند. البته از آدم عصیانگری چون شریعتی دور از انتظار نیست که نماز صبح‌اش قضا شده باشد و حتی در نماز کاهلی کرده باشد اما او یک مسلمان معتقد بوده و امکان ندارد نماز را به سخره گرفته باشد.»

رمان «کهربا» از چند زاویه مختلف روایت می‌شود. یکی از شخصیت‌های آن که احتمالاً محمد علی سپانلو را نمایندگی می‌کند «بابا» نام دارد. از دریچه چشم او با بخشی از تاریخ تهران و زندگی فرهنگی در این شهر در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد آشنا می‌شویم. چگونگی شکل‌گیری اداره هنرهای دراماتیک، رمان «تحصیلکرده‌ها» نوشته مشفق کاشانی که ویترین کتابفروشی‌ها را پر کرده است، نمایش فیلم «مُهر هفتم» ساخته اینگمار برگمن در سینماهای تهران یا سیگار «تیرتاش» که تازه به بازار آمده است.

محمد علی سپانلو شامگاه دوشنبه ۲۱ اردیبهشت‌ماه در سن ۷۵ سالگی در تهران درگذشت. در تشییع جنازه او که پنجشنبه، ۲۴ اردیبهشت برگزار شد، عده اندکی حضور داشتند. لباس‌شخصی‌ها جنازه او را محاصره کرده بودند. «بسیجی دهان‌گشاد» هم در بین این اشخاص دیده می‌شد. در مراسم تشییع او، به روشنفکران اجازه سخنرانی داده نشد.