May 11 2015
May 10 2015
تدبیرهای روحانی در دیدار با اسرائیلیها در ۱۳۶۵
خودنویس: حسن روحانی در ۱۳۶۵ به مشاور نخستوزیر اسرائیل در پاریس گفت: «با او [خمینی] نرم برخورد کردهاید. اگر کمی خشنتر عمل میکردید، حالا دست بالاتر میداشتید.» روحانی او را با یکی از مقامهای آمریکاییها اشتباه گرفته بود.
یکی از مدیران مجلس در دههی ۶۰ به خودنویس گفته است که حسن روحانی، در سفرهای خارجی، بعد از چند ساعت ناپدید شدن، سر وکلهاش پیدا میشد و گاه دیرتر از بقیه به ایران باز میگشت. گروه اندکی از کسانی که حسن فریدون آن زمان و حسن روحانی این زمان را میشناسند، معتقدند که رئیس جمهوری فعلی، به دلایل مختلف با مقامهای امنیتی کشورهایی که با جمهوری اسلامی رابطهای دوستانه نداشتهاند، دیدار و مذاکره کرده است. با این حال، بر اساس گزارشی که روزنامهی یدیعوت آخرونوت در سال ۱۹۹۴ منتشر کرد، حسن روحانی نمیدانسته که در پاریس، به جای یک مقام آمریکایی، با مشاور شیمون پرز، نخستوزیر وقت اسرائیل ملاقات میکرده است.
روزنامه یدیعوت آخرونوت، ۲۱ سال قبل در گزارشی، بخشهایی از نوار مذاکرات حسن روحانی با یکی از مقامهای ارشد امنیتی اسرائیل را منتشر کرد. تعداد کسانی که از این نوار در ایران باخبر هستند، بسیار نادر است و تا کنون گزارش کاملی در این باره منتشر نشده است.
روز شنبه سیام اوت سال ۱۹۸۶ (هشتم شهریور ۱۳۶۵)، حسن روحانی به طور محرمانه در پاریس با امیرام نیر مشاور شیمون پرز نخست وزیر وقت اسراییل در امور مبارزه با تروریسم ملاقات کرد. این ملاقاتها که بیارتباط با رسوایی ایران کنترا (ماجرای مک فارلین) نبوده است، در حضور منوچهر قربانیفر تاجر فرش و دلال اسلحه صورت گرفت. در این ملاقات امیرام نیر که خود سابقه روزنامهنگاری نیز داشت، یک ضبط صوت کوچک زیر لباس خود پنهان کرده بود.
ضبط صوت، تنها فریب امیرام نیر نبود. از آنجا که حسن روحانی از سوی اکبر هاشمی رفسنجانی تنها اختیار داشت تا برای تامین تسلیحات در زمان جنگ با مقامهای آمریکایی دیدار کند، قربانیفر به روحانی نگفت که امیرام نیر یک مامور اسراییلی است. نیر یکی از اعضای تیم امنیت ملی کاخ سفید معرفی شد و حسن روحانی نیز که به عنوان فرستاده مجلس به سفری اروپایی رفته بود، قبول کرد تا چند روز بیشتر در پاریس بماند و این ملاقات انجام شود.
ران بنی یشای ژورنالیست حرفهای، گزارشگر جنگ و همکار رادیو اسراییل، شبکه یک تلویزیون اسراییل مجله تایم و روزنامه یدیعوت آخرونوت، ۲۱ سال قبل متن این مکالمات را از روی نوار ضبطشده توسط نیر، در یدیعوت آخرونوت منتشر کرده بود.
گفتنی است که امیرام نیر اندکی پس از آن که در مصاحبه با باب وودوارد از واشینگتن پست گفت که قصد دارد روایت خود از رسوایی ایران کنترا را بفروشد، طی حادثه مشکوک سقوط هلیکوپتر در مکزیک کشته شد.
آنچه در این گزارش و چند مقاله دیگر -که در روزهای آتی منتشر خواهند شد- میخوانید، متن پیاده شده از نوار مکالمه محرمانه حسن روحانی، رییس جمهوری کنونی و فرستادهی وقت اکبر هاشمی رفسنجانی برای مذاکره با آمریکاییها است. این گزارش توسط ران بنی یشای به تاریخ ۱۵ مه ۱۹۹۴ در روزنامه یدیعوت آخرونوت منتشر شده است.
قبل از خواندن بخش اول این متن، لازم به ذکر است که هر آنچه در کروشه میآید، توضیحات نویسنده است. همچنین، از دوستان آکادمیک که در تهیه و ترجمه این متن، خودنویس را یاری کردهاند، بینهایت سپاسگزاریم.
آنچه در نوار آمده بود…
روحانی گاه و بیگاه از صحبت به فارسی باز میایستد تا قربانیفر ترجمه کند: «من انگلیسی را میفهمم، منتها متاسفانه برای صحبت به این زبان آنقدر تسلط ندارم. بنابراین قربانیفر صحبتهای من را ترجمه خواهد کرد. خواهش میکنم این ملاقات را فقط موردی خصوصی بدانید. خیلی خصوصی! من از سوی دولتم صحبت نمیکنم. [میرحسین موسوی نخست وزیر وقت و دولت وی در جریان این ملاقات نبودند و حسن روحانی از سوی هاشمی رفسنجانی به این ماموریت فرستاده شده بود] این ملاقات خلاف منطق است. اما فقط به این دلیل که من به قربانیفر اعتماد دارم، موافقت کردم تا در این ملاقات شرکت کنم و امیداورم که مثمر ثمر باشد. »
روحانی ادامه میدهد: «من به هیچ عنوان از آنچه که خمینی دیروز در سخنان افراطی خود بیان داشت راضی نیستم و احساس ناراحتی میکنم. فکر میکنم سخنانش این بار از سختترین نطقهای وی از زمان به قدرت رسیدنش تا به حال به شمار میرود. خمینی خواهان خرد کردن و تکه تکه ساختن تمام آنهایی شد که تحت لوای افراطگرایی (ضد آمریکایی) وی قرار نمیگیرند. اما شما آمریکاییها خودتان در این مورد مقصرید. در گوشهای نشستهاید و میبینید چه بین ما و عراق میگذرد و حتی انگشتی برای کمک به ما بلند نمیکنید. تا زمانی که حرکتی از سوی شما صورت نگیرد و آنچه ما نیاز داریم را به ما نرسانید[اسلحه و لوازم یدکی هواپیماهای جنگی]، از ما [باند میانهرو به رهبری رفسنجانی] نیز هیچ کمکی دریافت نخواهید کرد. »
قربانیفر همچنان ترجمه میکند و روحانی نیز ادامه میدهد اما خط سیر را نیز تغییر میدهد: «بدانید آنچه که تا حالا گفتم همان است که رفسنجانی از من خواسته است تا بگویم. اگر این کار را نکنم تحت فشار قرار خواهم گرفت. افراطیهایی مانند آیت الله خمینی و پسرش احمد خمینی در این اواخر در ایران ما را رهبری میکنند. من تحت محاصره مخالفان هستم. شخصا چیزی برای خودم نمیخواهم. حتی پول هم نمی خواهم. برای آنکه شخصی در رتبه من نمیتواند پولی به مصرف برساند. این باعث شک و تردید خواهد شد. آنچه من میخواهم، منافع کشورم است شما باید بفهمید که با چه کسی طرف هستید. اگر شخصیت خمینی را تحلیل کنیم میبینیم که اگر شخصی قوی جلوی او بایستد وی صد قدم به عقب می رود. اگر او قوی باشد و شخص مقابلش ضعیف بایستد او صد قدم به پیش میرود. بدبختانه شماها قدمهای غلط برداشتهاید. با او نرم برخورد کردهاید. اگر کمی خشنتر عمل میکردید، حالا دست بالاتر میداشتید. از خودتان قدرت نشان ندادید. تمامی میانهروها در کشورم بر روی طنابی نازک قدم برمیدارند. ما نمیتوانیم هر هفته به دیدار شما بیاییم. حتی نه هر ماه. ما حاضر به همکاری حقیقی با شما هستیم. اما اول از هر چیز شما باید به ما کمک کنید تا اسلام واقعی را در کشورمان پرورش دهیم و برای همین ما نیاز به پول داریم و کمک شما تا به این جنگ (با عراق) پایان بدهیم.»
نیر در پاسخ میگوید: «ممنون از این صداقت بیانتان. هیچکس از این مکالمه ما باخبر نخواهد شد. در کشور من فقط دو نفر از این ملاقات خبر دارند. اما…»
بخش دوم مکالمات حسن روحانی با امیرام نیر، مشاور نخست وزیر وقت اسراییل در امور مبارزه با تروریسم در روزهای آتی منتشر خواهد شد. در بخش بعدی خواهیم دید که روحانی از عملکرد روحانیون جناح رقیب مانند علیاکبر محتشمیپور (که اندکی بعد در سال ۱۳۶۶ با انشعاب از جامعه روحانیت مبارز که روحانی از اعضای آن بود، مجمع روحانیون مبارز را تشکیل دادند) از جمله در سوریه و لبنان انتقاد میکند و به زعم خود به آمریکاییها (در واقع مامور اسراییلی) میگوید که چه رفتاری باید با خمینی و جناح او کنند.
ادامه دارد
May 10 2015
۲۹ غرفه تعطیل و برخی کتاب ها از نمایشگاه کتاب تهران جمع آوری شدند
رادیوفردا: غرفه ۲۹ ناشر در بیست و هشتمین نمایشگاه بین المللی کتاب، یک روز تعطیل شد.
این اقدام بر اساس رای هیأت رسیدگی به آنچه تخلفات ناشران درنمایشگاه بینالمللی تهران عنوان می شود، صورت گرفته است.
همایون امیرزاده، رئیس هیئت رسیدگی به تخلفات ناشران در نمایشگاه کتاب، روز شنبه در یک نشست خبری همچنین از جمع آوری دست کم هشت عنوان کتاب در دو روز نخست برگزاری نمایشگاه خبر داد.
خبرگزاری مهر گزارش داده که روز جمعه، کتاب «من و سیمین و مصطفی» نوشته شیوا ارسطویی و کتاب «ملتها چگونه شکست میخورند» ترجمه محسن میردامادی و محمدحسین نعیمیپور ، با حضور نماینده پلیس امنیت و حراست وزارت ارشاد از نمایشگاه جمع آوری شدند.
مجموعه شعر «منتخبی از شعرهای شاد به همراه چند عکس یادگاری» سروده فاطمه اختصاری و کتاب «درآمدی انتقادی درباره خمینی» نوشته آرشین ادیب مقدم نیز از نمایشگاه کتاب تهران جمع آوری شده اند.
این در شرایطی است که غرفه انتشارات حیان به مدیریت مهدی خزعلی نیز در دومین روز برگزاری نمایشگاه تعطیل شده بود.
May 09 2015
آمریکا و اعراب برای مقابله با ایران ‘تدابیر امنیتی جدید میاندیشند’
بیبیسی: آمریکا اعلام کرده همراه با متحدانش در خلیج فارس برای مقابله با “اقدامات ایران در جهت بیثباتی منطقه” تدابیر امنیتی جدیدی میاندیشد.
غرب امیدوار است که تا پایان ژوئن (نهم تیرماه) با ایران در مورد برنامه هستهایاش به توافق برسد. این موضوعی است که متحدان عرب آمریکا را نگران کرده است.
ایالات متحده برای جلب اطمینان آنها، سران کشورهای عربی را به واشنگتن دعوت کرده است.
باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا چهارشنبه هفته آینده با ملک سلمان، پادشاه عربستان در کاخ سفید دیدار خواهد کرد.
سخنگوی کاخ سفید گفته است این دیدار در آستانه نشست مشترک آمریکا و رهبران شش کشور عربی شورای همکاری خلیج فارس صورت خواهد گرفت.
به گفته اریک شولتز هدف از دیدار آقای اوباما و ملک سلمان، گفتگو و مشورت درباره موضوعات مختلف منطقهای و رابطه دو جانبه آمریکا و عربستان خواهد بود.
جان کری وزیر خارجه آمریکا هم گفته است این کشور و متحدانش در حوزه خلیج فارس قصد دارند طی نشست هفته آینده تدابیر تازهای برای مقابله با “اقدامهای ایران در جهت بیثباتی منطقه” در پیش بگیرند.
پیش از نشست هفته آینده جان کری در پاریس میزبان همتاهای عرب خود بوده است.
وزیر امور خارجه آمریکا بعد از مراسم هفتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم در پاریس با وزرای خارجه کشورهای عربستان، کویت، امارات متحده عربی، قطر، عمان و بحرین و همچنین رئیس شورای همکاری خلیج فارس دیدار کرده است.
ایران و کشورهای عربی بر سر یمن با هم درگیری لفظی پیدا کردهاند و در ماه گذشته عربستان سعودی در ائتلاف با چند کشور دیگر عربی و با همکاری آمریکا به مواضع شیعیان حوثی در یمن که گفته میشود از سوی ایران حمایت میشوند حمله هوایی کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات آمریکایی که نامشان ذکر نشده، گفته است این اجلاس برای ایجاد یک سیستم دفاعی منطقهای تازه در برابر “خطر ایران” تشکیل میشود و ممکن است شامل تعهدات بیشتر امنیتی آمریکا به کشورهای منطقه، فروش تسلیحات تازه و مانورهای نظامی مشترک بیشتر باشد.
May 09 2015
محمدعلی جعفری٬ فرمانده سپاه پاسداران: هلال شیعی در شرف شکلگیری است
دیگربان: محمدعلی جعفری٬ فرمانده سپاه پاسداران از بسیج ۲۰۰ هزار نیرو در عراق و سوریه از سوی جمهوری اسلامی خبر داد و به طور رسمی اعلام کرد «هلال شیعی» در حال شکلگیری است.
آقای جعفری گفته در حال حاضر ۱۰۰ هزار نیروی «مسلح مردمی» که طرفدار جمهوری اسلامی هستند در سوریه سازماندهی شدهاند.
وی همچنین از سازماندهی ۱۰۰ هزار نیرو در قالب یگانهای مسلح مختلف در عراق خبر داده که به گفته وی «سرمایه عظیمی» برای «نظام اسلامی» هستند.
این فرمانده سپاه در بخش دیگری از سخنان خود تحولات سوریه٬ عراق٬ یمن٬ بحرین و لبنان را نشانهای از تشکیل «هلال شیعی» دانسته است.
وی افزوده توسعه «هلال شیعی» شمشیری خواهد بود که به «قلب اسرائیل» خواهد خورد.
جعفری اضافه کرده «هلال شیعی» به معنی همدل شدن و وحدت کشورهای مسلمان منطقه مانند ایران، سوریه، یمن، عراق، لبنان و دیگر کشورهای «مقاوم» منطقه است.
سخنان این فرمانده سپاه در شرایطی مطرح شده که برخی از تحلیلگران در سالهای اخیر بارها از قصد جمهوری اسلامی برای تشکیل یک امپراطوری در منطقه هشدار دادهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی هم گفتهاند در پی تشکیل امپراطوری نیستند٬ بلکه میخواهند «تمدن اسلامی» در منطقه و جهان تشکیل دهند.
May 09 2015
ايران و آمريکا با جابجايی دفاتر حافظ منافع خود «موافقت کردند»
رادیوفردا: روزنامه آمريکايی «واشينگتن پست» روز جمعه ۱۸ ارديبهشت از توافق ايران و آمريکا برای «جابجايی» دفاتر حافظ منافع خود در تهران و واشينگتن خبر داده است.
به گزارش واشينگتن پست، در اقدامی که به نظر نخستين توافق بين ايران و آمريکا پس از قطع روابط در سال ۱۳۵۸ باشد، به ايران اجازه داده شده است تا دفتر حافظ منافع خود در خيابان «ويس کانسین» را به خيابان ۲۳ سوم واشينگتن منتقل کند.
طبق اين گزارش، در مقابل ايران نيز به سوييس که به دنبال مکان جديدی برای دفتر حافظ منافع آمريکا بوده، اجاز داده است که ساختمان تازهای را برای دفتر حافظ منافع آمريکا در ايران تهيه کند.
يک منبع مطلع که نامش فاش نشده در اين زمينه به «واشينگتن پست» گفته است: «وجه مشخصه ديپلماسی، اقدام متقابل است و اين يک معاوضه و تبادل بين دو طرف است».
اين گزارش همچنين اضافه کرده است که خبر توافق برای «جابجايی» دفاتر حافظ منافع پس از ديدار جان کری، وزير خارجه آمريکا، با محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه ايران، هفته گذشته در محل اقامت سفير ايران در سازمان ملل در نيويورک منتشر شده است.
واشينگتن پست از ديدار جان کری با محمد جواد ظريف در محل اقامت سفير ايران در نيويورک به مثابه قدم نهادن نخستين مقام ارشد آمريکايی پس از چند دهه به ملک دیپلماتیک ایران (که خاک اين کشور محسوب میشود) ياد کرده است.
در همين زمينه، «واشينگتن پست» از يک مقام وزارت امورخارجه آمريکا پرسيده است که آيا اين توافق به مثابه آب شدن يخ روابط ايران و آمريکا است و آيا ارتباطی به مذاکرات هستهای دارد.
اين مقام وزارت امور خارجه آمريکا در پاسخ گفته است : هيچ گونه ارتباطی بين اين جابجايی که از قبل برنامه ريزی شده و مذاکرات جاری برای حل نگرانیهای بينالمللی درباره برنامه هستهای ايران وجود ندارد.
اين مقام وزارت امور خارجه آمريکا اضافه کرده است: بخش حافظ منافع ايران سال گذشته درخواستی برای جابجايی به مکان جديدی ارائه کرد که بر اساس پروتکل معمول، با چنين درخواستی موافقت شد.
به گزارش واشينگتن پست، دفتر حافظ منافع ايران که در سفارت پاکستان در واشينگتن فعاليت میکند، خدمات کنسولی و گذرنامهای به بيش از يک ميليون و نيم ايرانی مقیم آمريکا ارائه میکند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی، ايرنا، روز جمعه گزارشی از خبر روزنامه واشينگتن پست منتشر کرده بود که ساعاتی بعد آن را از خروجیهای خود حذف کرد.
«ارتباطی با مذاکرات هسته ای ندارد»
در واکنش به گزارش «واشینگتن پست»، دفترنمايندگی ايران در سازمان ملل متحد در واکنش روز جمعه اعلام کرد، هيچگونه ارتباطی بين جابجايی دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی ايران در واشنگتن و مذاکرات هسته ای وجود ندارد.
حميد بابايی مسئول بخش مطبوعاتی نمايندگی دائم جمهوری اسلامی ايران در این زمینه گفته است: مجوز تغيير ساختمان دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی ايران در واشنگتن سال گذشته و با مکاتبات انجام شده با وزارت امورخارجه آمريکا در پی افزايش حجم درخواست های کنسولی و محدود بودن فضای ساختمان قبلی به دليل فرسودگی و قدمت محل گرفته شده است و اصولاً هيچ ارتباطی با مذاکرات جاری در خصوص مسائل هسته ای ندارد.
مذاکرات هسته ای بین ایران و شش قدرت جهانی برای دست یابی توافق جامع و نهایی در خصوص برنامه هسته ای جمهوری اسلامی هم اکنون در جریان است .
May 09 2015
هم شد یک خر از جهان کمتر
گیله مرد: ابوطالب یزدی که از وی به نام ابوطالب اردکانی نیز یاد میشود، جوانی ایرانی بود که در سال ۱۳۲۲ در حین انجام طواف در مسجدالحرام دچار حالت استفراغ شد و توسط مأموران عربستان سعودی دستگیر و به اتهام قصد آلوده کردن خانه خدا در دادگاه محاکمه و سپس اعدام شد. خبر قتل وی باعث واکنشهای شدید مردم در ایران و عراق و سایر کشورهای اسلامی شد و همچنین موجب قطع ارتباط دیپلماتیک ایران و عربستان و امتناع ایران از فرستادن حجاج برای چهار سال گردید
ابوطالب یزدی در سن ۲۲ سالگی در سال ۱۳۲۲ خورشیدی همراه همسرش در مراسم حج شرکت کرد.
وی پس از انجام عمره تمتّع، پس از وقوف در عرفات و مشعر و منا وارد مسجدالحرام شده و مشغول طواف میشود. وی در این هنگام دچار استفراغ شد و برای آلوده نشدن زمین آن در دامان احرام خود ریخت، مراقبت کرد تا روی زمین نریزد. اشتباه او این بوده که در این حال از کعبه فاصله نمیگیرد و با حمل این مواد به طواف ادامه میدهد. عدهای از حجّاج که برخی از آنها مصری بودند وقتی ابوطالب را با آن حال مشاهده میکنند، با این تصور که وی به قصد آلوده کردن مسجدالحرام، نجاست به همراه آورده است، به وی حمله کرده و او را به سختی کتک میزنند که به ناچار دامن احرام از دست او رها میشود و قی روی زمینِ حرم میریزد. پس از آن شرطههای حرم وی را دستگیر کرده به همراه برخی دیگر از طوافکنندگان در دادگاه حاضر و علیه وی شهادت میدهند که او قصد آلوده کردن حرم و کعبه را داشته است. بسیاری از حجاج ایرانی و عراقی و دیگران شهادت دادند که وی در نتیجه بیماری و گرمای هوا حالت استفراغ به وی دست داده بود؛ ولی قاضی حکم اعدام او را صادر کرد.
حادثه در روز ۱۲ ذیحجه رخ داده بود و وی در روز ۱۴ ذیحجه گردن زده شد.
پس از رسیدن خبر قتل ابوطالب، موجی از خشم و ناراحتی و اعتراض در میان شیعیان جهان به وجود میآید. آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی که در کربلا مقیم بود واکنش شدیدی نشان داد. اهالی نجف و کربلا به اعتراض بر آمدند . در ایران عزای عمومی اعلام و در اکثر شهرها مجالس ختم برگزار گردید. دو خواهر وی در مدّت کوتاهی در اثر اندوه جان خود را از دست دادند.
در پی این حادثه،رابطه دیپلماتیک ایران و عربستان سعودی قطع شد و مدت چهار سال دولت ایران از اعزام حجاج به مکه خودداری کرد.
ماجرای ابوطالب یزدی نه تنها در تیرگی رابطه عربستان و ایران بلکه در تداوم و افزایش کدورت در روابط شیعه و سنی بسیار تأثیرگذار بود.
این شعر طنز را یزدانبخش قهرمان در همین باره سروده است .
طالب بن حسین یزدی را
شوق دیدار کعبه بود بسر
رفت و در کعبه ریدمانی کرد
که جهان شد ز ریدمانش خبر
گردنش را زدند و کیفر داد
سنی خر به شیعه خرتر
کرد طالب به یک کرشمه دو کار
داد درسی به طالبان دگر
هم در آن خانه مقدس رید
هم که یک خر شد از جهان کمتر
May 08 2015
جنگ آب در ایران شروع شده، خبرش منتشر نمیشود
خودنویس: دکتر محسن رنانی میگوید: «در آینده، این نه آمریکا و عربستان و فرقههای مذهبی تندرو و…، بلکه آب خواهد بود که بیشترین ضربه را به این نظام وارد خواهد کرد.»
«خانه اندیشمندان علوم انسانی» روز سهشنبه میزبان کارشناسان، اصحاب رسانه و علاقهمندانی بود که برای شرکت در نشستی دیگر از مجموعه نشستهای «آب، فرهنگ و جامعه» در این مکان حضور یافتند تا راههای برونرفت از بحران خشکسالی و آب در ایران را بررسی کنند.
به گزارش ایرنا [2]، شرایط آبی ایران نه تنها خوب نیست بلکه بحرانی و وخیم است. این حقیقتی است که طی ماههای گذشته و در پی هشدارهای برخی کارشناسان و خشک شدن پی در پی سدها و تالابهای کشور همگی کمابیش به آن پی بردهایم.
با وجود سر بیرون آوردن غده خشکسالی و کمآبی در بسیاری از منطقههای کشور که حتی شهرهای شمالی و سرسبز را نیز گرفتار ساخته، این مشکل بدون شک حاصل نه یک سال و ۲ سال، بلکه مدتها بیتوجهی و بیتدبیری در سیاستگذاری و مصرف این نعمت است. آب ایران اکنون در شرایطی قرار دارد که به گفته بسیاری از کارشناسان، بیاعتنایی به وخامت اوضاع آن در آیندهای نه چندان دور کشور را با فاجعهای زیستمحیطی درگیر خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، پنجمین نشست از مجموعه نشستهای «آب، فرهنگ و جامعه» پانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۴ با موضوع «نقش باورها، ارزشها و سرمایههای اجتماعی در حکمرانی آب» برگزار شد. این نشست، میزبان کارشناسانی از حوزههای علوم اجتماعی و اقتصادی بود؛ افرادی نظیر حسن ایمانی جاجرمی، غلامرضا غفاری و سید احمد فیروزآبادی که هر سه از جامعهشناسان و دانشیاران دانشکده علوم اجتماعی تهران هستند و همچنین محسن رنانی اقتصاددان و نظریهپرداز و عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان.
محسن رنانی: با آتش آب، بازی نکنیم!
اما مهمترین سخنران این نشست که جدیترین سخنان را مطرح کرد، دکتر محسن رنانی بود. این نظریهپرداز اقتصادی و اجتماعی برجسته که از اصفهان برای شرکت در این نشست به تهران سفر کرده بود، سخنان خود را با جمله «با آتش آب بازی نکنیم» آغاز کرد. رنانی با اشاره به اینکه او یک اقتصاددان نهادگرا است (به این مفهوم که عقیده دارد اقتصاد را نمیتوان تنها با پول و سرمایه مدیریت کرد و باید از ابزارهای فرهنگی و اجتماعی نیز در این راه کمک گرفت) گفت: «ولی در خصوص آب، میخواهم بحث خود را با ورود از دریچه انتقاد از عنوان این نشست آغاز کنم. چرا که متهم کردن مردم، جامعه و فرهنگ در بحران آبیای که امروز با آن روبرو هستیم نوعی نعل وارونه و به دور از انصاف است.»
به گفته رنانی، سهم مصرفی اندک مردم در چرخه آب به ما اجازه نمیدهد که آنها را در معرض اتهام قرار دهیم و از کسانی که خود قربانی سیاستهای آبی غلط هستند بخواهیم تقصیر خود را پذیرفته و الگوی مصرف خود را اصلاح کنند.
رنانی همچنین گفت [3]: «جنگ پراکنده آب در ایران هم اکنون به گونه خزنده و آرام شروع شده و فقط اخبار آن منتشر نمیشود، در حال حاضر، این جنگ به صورت پراکنده رخ میدهد اما تا پنج سال آینده شاهد جنگ فراگیر آب در داخل شهرها و بین مناطق و استانها خواهیم بود.»
به گفته وی، این آن خطری است که امنیت ما را تهدید میکند و سیاستمداران چشم خود را به روی آن بستهاند.
این استاد اقتصاد در ادامه گفت: «اگر الگوی مصرف مردم در جایی خراب شده است، این حکمرانی غلط آب است که آن را تخریب کرده است. مردم ما برای ۳ هزار سال میدانستند چگونه آب را مصرف کرده و به تعادلی پایدار در طبیعت برسند. گرافهای میزان بارش در کشور حاکی از آن است که طی سی سال گذشته، میزان بارش در کشور تفاوت چندان محسوسی با ۳۰ سال پیش از آن نداشته و حتی آسمان نیز بر ما جفا نکرده است؛ ولی نظامی ناکارآمد و بیتدبیر در حوزه حکمرانی آب، به راحتی فرهنگ آبی ۳ هزار ساله ما را بر باد داده است و اکنون اقدام به زیر سوال بردن جامعه و فرهنگ میکنند.»
رنانی در ادامه با اشاره به این که فرهنگ نیز نقش مهمی در این میان دارد و بدون شک اصلاح الگوی مصرف آب باید از طریق فرهنگی صورت گیرد گفت: «با این وجود، موضوع این است که بحران آب اکنون به بیماری در شرف تشنج و ورود به کمایی مرگبار شبیه است. بدون شک نمیتوان در این شرایط بحرانی به بیمار گفت که با تغییر الگوی تغذیه خود جلوی بحران را بگیرد. شرایط آبی کشور نیز در معرض ورود به تشنج است و ما باید از وقوع این فاجعه جلوگیری کنیم.»
رنانی با بیان این که سطحهایی از نزاع آبی در بسیاری از قسمتهای کشور آغاز شده گفت: «با ادامه روند کنونی، این نزاع در کشور افزایش خواهد یافت و طی سالهای آینده بصورت روزانه، زندگی مردم را متاثر خواهد کرد. پس در این شرایط نمیتوان از اصلاح الگوهای مصرفی مردمی که سهمی بسیار ناچیز در مصرف آب در مقایسه با صنعت و کشاورزی دارند سخن گفت. ما باید سیاستهای غلط حکمرانی نادرست آب را زیر سوال ببریم و به اصلاح آنها بپردازیم.»
به گفته رنانی، در تغییرهای نهادی و اجتماعی ۴ سطح فرهنگی، بنیادی، حکمرانی و رویههای اجرایی و در نهایت، تخصیص منابع مطرح میشوند. برای تغییر دو سطح آغازی ما به صدها سال زمان نیاز داریم و بنابراین دست گذاشتن بر روی این سطوح در شرایط فعلی بیفایده خواهد بود. این در حالی است که دو سطح پایینی، موجب تخریب آب در کشور شدهاند و باید به اصلاح و تغییر آنها اهتمام ورزیده شود. در صورتی که حکمرانی نادرست آب به عنوان دلیل اصلی بروز بحران، متحول و تلاشها برای اصلاح آن آغاز شود، میتوان با جلب اعتماد فرهنگ و جامعه از آنها نیز انتظار داشت در این راه دست به کمک و اصلاح بزنند.
برای تغییر یک رویه غلط و اصلاح ضررهای ناشی از آن، باید به وجود اشتباه در این سیستم اذعان کرد و آن را پذیرفت. این نکتهای است که رنانی با اشاره به آن افزود: «خطری که اکنون وجود دارد این است که عدهای از سیاستگذاران آبی کشور حاضر به پذیرش شرایط بحرانی آب نیستند و سعی در عادی جلوه دادن آن دارند. ادامه این رویه ما را در آینده در شرایطی بارها بغرنجتر از مذاکرات هستهای قرار خواهد داد. در آینده، این نه آمریکا و عربستان و فرقههای مذهبی تندرو و …، بلکه آب خواهد بود که بیشترین ضربه را به این نظام وارد خواهد کرد.»
رنانی با اشاره به این که نزاعهای استانی در حوزه آب مدتها است که در اصفهان، شهرکرد و چهارمحال و بختیاری و برخی دیگر از نقاط آغاز شده گفت:« این نزاع تا جایی پیش رفته که دیگر حتی صحبتهای کارشناسی نیز تاثیر چندانی در کاهش و تلطیف آن ندارد. ما باید از گسترش این نزاعها به سایر استانها و خانه به خانه شدن این نزاع که اکنون در قالب مشاجرههای لفظی در برخی استانها شاهد آن هستیم جلوگیری کنیم و باید در این راه سریع عمل کنیم.»
پنهانکاری و لاپوشانی بحرانی بودن شرایط آبی کشور، خطر بزرگ دیگری است که رنانی با ذکر آن افزود: «عدهای نمیگذارند گفتگو در این باب شکل گیرد و از نتایج آن وحشت دارند. این در حالی است که اگر اکنون ما میتوانیم با گفتگو و اذعان به وجود این بحران، برای برونرفت از آن به چندین چاره توسل جسته و از شدت آن بکاهیم، با ادامه روند کنونی در آینده به جایی خواهیم رسید که دیگر هیچ چارهای جر آنچه به ما تحمیل خواهد شد نداریم. نخستین ضرورت ما این است که نظام حکمرانی، متوجه بحران باشد و به وجود آن اذعان کند و مدیریت و حاکمیت خود را بر این مبنا تغییر دهد.»
رنانی با اشاره به مساله حذف یارانهها گفت: «چرا نظام ما در حوزههای سیاسی همواره قاطع عمل میکند و در حوزههای اجتماعی و اقتصادی محتاطانه و گاه با ترس رفتار میکند؟ ماهها است که دولت قصد دارد در خصوص حذف یارانهها تصمیمگیری کند، ولی آنها جرات حذف یارانهبگیران پردرآمد را ندارند. اگر دولت با اذعان مشکلات اقتصادی خود و طرح آنها در قالب گفتگوی مستقیم و بیپرده با مردم به آنها اعتماد کند، مردم بدون شک در این راه به نظام حکمرانی کمک خواهند کرد. در خصوص آب نیز همینطور است. دولتهای مختلف کشور همگی در رسیدن به بحران کنونی مقصر بودهاند و با وضع سیاستهای غلط و کارشناسینشدهای نظیر توسعه کشاورزی، خودکفایی در گندم، سدسازی و… کشور را به بحران کنونی دچار کردهاند، پس همگی باید به این اشتباهها اذعان کرده و با پذیرش آن، برای خروج از بحران تلاش کنند.»
ایمانی جاجرمی: بحران آبی، خطرآفرینترین بحران برای تمدن فلات ایران
حسن ایمانی جاجرمی، دیگر سخنران این نشست، سخنان خود را با ذکر اهمیت آب در شکلگیری تمدن و زندگی اجتماعی در فلات ایران آغاز کرد. به گفته ایمانی جاجرمی، در حالی که بسیاری از تمدنها بر پایه توسعه پدید میآیند، در ایران این آب است که به همه چیز معنا میدهد و در نتیجه بحران آبی خطرآفرینترین بحران برای ما خواهد بود. آب چیزی است که در ایران در طی قرون و اعصار به فرهنگ و تمدن شکل بخشیده است و نبود آب نیز مایه نابودی آنها خواهد شد.
او با اشاره به اینکه بحران آبی در کشور سبب شده است تا ما با مشکلهای جدیدی نظیر آوارگان آب (افرادی که به دلیل خشکسالی از شهرهای خود کوچ کردهاند) روبرو شویم، گفت: «این نشست قرار است به نقش باورها و ارزشها در حکمرانی آب بپردازد. ما باید در همه این باورها و ارزشها و اصول زندگی فعلی خود با نگاهی به آب تجدید نظر کنیم. ما ایرانیها مردمی به شدت مادی هستیم که همه چیز را با پول میسنجیم. شهرسازی کنونی تهران که ناشی از فروش بیضابطه مجوز ساخت و ساز از سوی شهرداری است، گواهی بر این نکته است. ما همه چیز را کالا و قابل فروش میپنداریم و این مسالهای بسیار خطرناک است.»
ایمانی جاجرمی با اشاره به این که بسیاری از چیزهایی که ما تصور میکنیم با پول میتوان آن ها را کسب کرد دارای ارزش و بار اخلاقی هستند ادامه داد: «این رویه محتوای اخلاقی را زیر سوال برده و نابود خواهد کرد. وقتی شما میتوانید با پول، خدمت سربازی را که یک اصل اخلاقی و ارزشی است بخرید، دیگر چه کسی حاضر خواهد بود خون خود را برای وطن فدا کند. سربازی با این رویه به مسالهیی طبقاتی نزول پیدا خواهد کرد.
او با اشاره به این که ما همین معامله را با منابع آبی خود نیز کردهایم افزود: «نگاهی که اکنون به منابع آبی کشور حاکم است این است که تا چه میزان میتوان از آنها سوددهی و درآمدزایی داشت. با همین هدف است که ما سلامت و حفظ تالابهای خود را به سود ناشی از کارخانههایی که در کنار آنها احداث می شود میفروشیم.»
به گفته این استاد جامعهشناسی، یکی دیگر از خطرهایی که در این خصوص وجود دارد حس بیاعتنایی و بیتفاوتی نسبت به این مساله است. به طوری که بسیاری از ما دیگر توجهی به مسالههایی که پیرامونمان رخ میدهند نداریم و بسیاری از اخبار حتی شوکآور، ما را شگفتزده نمیکنند.
ایمانی جاجرمی گفت: «ما باید این سوال را از خود داشته باشیم که نگاه غالب مردم ما به آب و محیط زیست چیست و اینکه آیا بر اساس ارزشهای اخلاقی و انسانی با این پدیدهها رفتار میکنیم یا خیر؟ ما باید نگاه مادی را از برخورد با آن پدیدهها حذف کنیم. بسیاری از ما حتی اکنون و در این شرایط بحرانی نیز به دلیل نگرانی از مسایل مادی و ریالی است که دغدغه آب و بحران کمآبی را پیدا کردهایم نه انسانیت و اخلاقمداری.»
May 08 2015
هتلی در تجمعات اعتراضی شهر مهاباد به آتش کشیده شد
رادیوفردا: گزارش ها و تصاویر منتشر شده حاکی است که شهر کردنشین مهاباد در استان آذربایجان غربی روز پنجشنبه شاهد ناآرامی بود و در جریان درگیری معترضان و پلیس ضد شورش، یک هتل به آتش کشیده شد.
پيش از اين تعدادی از سايتهای محلی و صفحات خبری در شبکههای اجتماعی مانند فيسبوک، مدعی شده بودند که دختر جوانی به نام پريناز خسروانی، مهماندار هتل تارا، برای جلوگيری از تجاوز يک مامور امنيتی ايران به خود، از پنجره يکی از طبقات اين هتل به بيرون پريده و درگذشته است.
در این اخبار گفته شده که مامور امنیتی از مدیر هتل تارا خواسته بود امکان چنین مسئلهای را برایش به وجود بیاورد تا در عوض، برای تبدیل این هتل به یک هتل پنج ستاره مساعدت کند.
راديو فردا در حال حاضر امکان تاييد اين خبر را ندارد اما انتشار گسترده آن در شبکههای اجتماعی، خشم بسياری از کاربران را به دنبال داشته و به شکلگيری تجمعاتی در مهاباد منجر شده است.
آزاد محمد، خبرنگار مقیم اربیل عراق، در زمینه اعتراضهای روز پنجشنبه شهر مهاباد به رادیو فردا گفت که «امروز ساعت دو عصر به وقت محلی مردم معترض به مرگ خانم خسروانی مقابل هتل تارا آمدند و اعتراض خود را به نوع فوت وی اعلام کردند که این باعث درگیری با نیروهای یگان ویژه شد که از قبل مقابل هتل مستقر شده بودند».
وی افزود: «این درگیریها ادامه داشت تا اینکه به سوختن کل هتل تارا انجامید و منجر به تیراندازی به سوی مردم شد».
آقای آزاد محمد میگوید که در تیراندازی به سوی مردم، «۱۰ نفر مجروح شدند و بر طبق اخبار تایید نشده، دو نفر هم در این تظاهرات کشته شدند».
در همین حال، خبرگزاری دولتی ایران ساعتها پس اعتراضهای شهر مهاباد گزارشی در این زمینه منتشر کرد و نوشت که «معترضان در این تجمع خواستار مجازات سریع عامل مرگ این دختر جوان شدند که دو روز پیش بر اثر یک حادثه مشکوک از یکی از طبقات این هتل خود را به پایین پرت کرده و کشته شده بود».
ایرنا میگوید که «مسوولان شهرستان مهاباد قبلا اعلام کرده بودند که فرد خاطی احتمالی دستگیر شده و در صورت اثبات جرم به شدت مجازات میشود».
با این حال، خبرگزاری یاد شده تاکید کرده که «تحقیقات پلیس هنوز به نتیجه نرسیده و علت این حادثه به طور رسمی اعلام نشده است».
شهر مهاباد از مراکز فرهنگی و سياسی اقليت کرد در ايران محسوب میشود و در طول تاريخ و طی سالهای گذشته، شاهد اعتراضات متعدد سياسی بوده است.
May 08 2015
روایت علوی از احضارهای وزارت اطلاعات: از افراد میخواهیم در دام دشمن نیفتند
رادیوفردا: وزیر اطلاعات ایران میگوید که احضار افراد توسط این وزارتخانه «در کمال احترام، در محیطی شایسته صورت می گیرد» و از افراد احضار شده خواسته میشود «در دام دشمن» نیافتند.
بر اساس گزارش وب سایت «فراز نو» که در وب سایت کلمه، نزدیک به میرحسین موسوی نیز باز نشر شده است، محمود علوی با انتقاد از رفتارهای دولت قبل، افزود: «ما برای تامین امنیت، همچون گذشته به سراغ زندگی شخصی مردم نمیرویم… اسلام این حق را به ما نمیدهد که برای ایجاد امنیت وارد حریم شخصی افراد شویم».
همچنین به گزارش خبرگزاری تسنیم، آقای علوی شامگاه سه شنبه ۱۵ اردیبهشت در کرج تاکید کرد که وزارت اطلاعات «نیتخوانی نکرده و برای مردم ایجاد مزاحمت نمیکند».
وی تصریح کرد: «در دولت قبل اگر انتقادی میکردیم فورا برچست ضد انقلاب به ما چسبیده میشد و این راه انتقاد را میبندد».
پس از روی کار آمدن دولت حسن روحانی اگر چه برخی از فعالان سیاسی و مدنی از کمتر شدن برخوردهای وزارت اطلاعات با آنان خبر دادهاند، اما در عین حال برخی از گزارشها حاکی از ادامه «احضار، بازجویی و تهدید» فعالان سیاسی و مدنی توسط این وزارتخانه است.
از جمله در آخرین مورد، کانون نویسندگان ایران در روزهای گذشته به احضار و بازجویی بکتاش آبتین، شاعر و مستندساز عضو این کانون، اعتراض کرده است.
به گفته این کانون، بکتاش آبتین درباره فعالیتهای ادبی و سینماییاش چندین روز بازجویی شده است.
همچنین بنا به گزارشها، سه شنبه اول اردیبهشت پنج مامور وزارت اطلاعات به خانه بکتاش آبتین رفته و ضمن تفتیش منزل او بیش از هزار فیلم، عکسهای خانوادگی، موبایل، لپ تاپ و اسناد کانون نویسندگان ایران را ضبط کردهاند.
وبسایت کلمه، نزدیک به میرحسین موسوی، نیز پنجم شهریور ۹۳ از «نقش» وزارت اطلاعات دولت حسن روحانی در «احضار و تهدید فعالان مدنی» خبر داده بود.
علی یونسی، وزیر اطلاعات در دولت محمد خاتمی، پیش از این گفته بود که هنوز وزارت اطلاعات به «تسخیر» دولت حسن روحانی در نیامده است.
آقای یونسی ۱۴ مهر ۹۳ گفت منظورش از واژه «تسخیر» این بوده که دولت هنوز وزارت اطلاعات را به طور کامل «در دست» نگرفته است.
وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد شدید از کسانی که به گفته او دولت را «تخریب» میکنند، افزود که آنها «بولتنهای دروغین ساخته و در اختیار ائمه جمعه میگذارند».
وی اضافه کرد: «مشخص نیست که آنها با چه مجوز شرعی دست به چنین اعمالی میزنند. مگر غیر از این است که دولت اسلامی باید با روشهای شرعی حفظ شود».
آقای علوی ۲۰ بهمن ۹۳ نیز گفته بود: «اکنون بولتنهایی به دست ما میرسد که مرتبط با ما است و دروغ ۱۰۰ درصد است».
برخی از وزیران دولت حسن روحانی نسبت به «انتشار اخبار و گزارشهای منفی» در قالب بولتنهایی که به مراجع تقلید، شخصیتهای جمهوری اسلامی و نهادهای نظامی و دولتی فرستاده میشود، اعتراض کردهاند.
از جمله علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۶ تیرماه ۹۳ گفته بود که این بولتنها از طرف برخی نهادهایی تهیه میشود که از بودجه دولتی استفاده میکنند، «ولی سر تا پایشان دروغ میگویند».
وزیر اطلاعات ایران در سخنان خود همچنین از «بمبگذاری در شیراز در روز قدس» و «بمبگذاری در زاهدان و مشهد» به عنوان «توطئههای دشمن» نام برد که توسط این وزارتخانه «خنثی» شده است.
آقای علوی روز ۲۱ آبان ۹۳ نیز از دستگیری «افرادی» خبر داده بود که به گفته او، در روزهای ماه محرم همان سال «قصد بمبگذاری» در شهر مذهبی قم را داشتهاند.