اخبار

دویچه‌وله: دولت اسپانیا نسبت به احتمال کارزار پخش اطلاعات نادرست درباره‌ی کاتالونیا هشدار داد. وزیر دفاع اسپانیا اعلام کرد که منشاء این‌گونه اطلاعات در خاک روسیه است، اما مستنداتی در این زمینه ارائه نکرد.

اسپانیا ادعا می‌کند مدارکی در اختیار دارد که تلاش گروه‌های روسی برای تاثیرگذاری بر رفراندوم کاتالونیا را نشان می‌دهد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، خانم ماریا دولورس د کاسپدال، وزیر دفاع اسپانیا، در نشست وزیران اتحادیه‌ی اروپا در بروکسل گفته است: «ما امروز می‌دانیم که منشاء بسیاری از این اقدامات در خاک روسیه است».

“حساب‌های کاربری جعلی”

به گزارش خبرگزاری آسوشتیدپرس، وزیر دفاع اسپانیا گفته است، هنوز نمی‌توان دقیقا تعیین کرد که منبع این‌گونه اطلاعات چه کسی است و آیا دولت روسیه در آن شرکت دارد یا نه.

بیشتر بخوانید: صدها هزار نفر در بارسلون خواستار آزادی رهبران کاتالونیا شدند

اسپانیا تا کنون مستنداتی در زمینه‌ی ادعاهای خود ارائه نکرده است. آلفونسو داستیس، وزیر خارجه‌ی اسپانیا، در برابر پرسش خبرگزاری رویترز مبنی بر مستندات گفته است: «آری ما مستنداتی داریم».

به گفته‌ی او در شبکه‌های اجتماعی حساب‌های کاربری جعلی‌ای کشف شده است که سرنخ نیمی از آنها به روسیه و ۳۰ درصد از آنها به ونزوئلا ختم می‌شود.

خانم کاسپدال هم از مدارکی سخن می‌گوید که طبق آنها گروه‌های دولتی و خصوصی روسی در پایگاه‌های اینترنتی مانند توئیتر و فیس‌بوک از جدایی‌طلبان کاتالونیا حمایت کرده‌اند.

به گزارش آسوشتیدپرس، وزیر خارجه‌ی اسپانیا همچنین به نشستی از شخصیت‌های رهبری جنبش استقلال‌طلبانه‌ی کاتالونیا با جولیان آسانژ، بنیادگذار سایت افشاگر ویکی‌لیکس، اشاره کرده است. به گفته‌ی او مستنداتی وجود دارد که نشان می‌دهد آسانژ و دیگران تلاش کرده‌اند در بحران کاتالونیا “دخالت و آن را دستکاری کنند”.

بیشتر بخوانید: انتقاد پوجدمون از سران اتحادیه اروپا

مقایسه با میدان صلح آسمانی

جولیان آسانژ واقعا هم در بحث‌های مربوط به استقلال کاتالونیا شرکت داشت. او در توئیتر به مقایسه‌ی تحریک‌آمیزی هم دست زد و با انتشار تصویری از میدان صلح آسمانی در پکن در سال ۱۹۸۹ و سرکوب خونین جنبش مردم در چین، آن را با تلاش‌های استقلال‌طلبانه در کاتالونیا مقایسه کرد.

تحلیل نرم‌افزار تحلیلی “نیوزویپ” هم نشان می‌دهد که هیچ اکانت بین‌المللی دیگری در فضای انگلیسی‌زبان نتوانست توجه همگانی را بیشتر از سه توئیتی به خود جلب کند که در ماه سپتامبر تحت عنوان “کاتالونیا” از سوی آسانژ یا ویکی‌لیکس منتشر شد.

یک نماینده‌ی جنبش استقلال‌طلبانه‌ی کاتالونیا بار دیگر این ادعا را رد کرد که گروه‌های روسی بر روی رفراندوم کاتالونیا تاثیر گذاشته‌اند. مسکو نیز این اتهامات را رد کرد.

رادیوفردا: روزنامه جامعه فردا در شماره پنج شنبه خود در گزارشی با تیتر «روس‎ها از آسمان ایران کروز شلیک کردند»، نوشته است: همزمان با حضور رئیس جمهور روسیه در تهران، احمدرضا پوردستان جانشین فرمانده کل ارتش ایران به ابهاماتی پیرامون حضور نظامی روسیه در ایران پاسخ داد و از جمله گفت که «سال گذشته در جریان استفاده جنگنده‌های روسی از پایگاه هوایی همدان برای حمله به مواضعی در سوریه، جنگنده‌های روسی با اخذ مجوز از مقام‌های ایران، موشک کروز به سوی اهدافی در سوریه شلیک کردند.»

این روزنامه با اشاره به اینکه «این برای نخستین بار در تاریخ معاصر ایران پس از جنگ جهانی دوم بود که، یک نیروی هوایی خارجی از خاک کشور ایران برای هدف قرار دادن اهدافی در خارج از این کشور استفاده» کرده، نوشته است: «ایران بعد از کشورهایی مانند ارمنستان و سوریه، در زمره کشورهایی قرار گرفته که جنگنده‌های روسی به صورت رسمی و با موافقت رسمی دولت‌های میزبان مستقر می شوند.»

روزنامه جامعه فردا با بیان اینکه «ماجرای حضور روس‌ها در ایران تنها منحصر به بمب افکن‌ها نبوده»، نوشته است: مدتی قبل زیرنفسکی یکی از نمایندگان دومای روسیه با اعلام اینکه «ما به چند پایگاه همچون سوریه نیاز داریم»، پیشنهاد داده بود که «نیروهای مسلح روسیه در ایران مستقر شوند.»

دویچه‌وله: مقامات آمریکا استفاده از نرم‌افزارهای شرکت روسی “کاسپرسکی لب” را در ادارات دولتی این کشور ممنوع کردند. فعالیت‌های این شرکت روسی در زمینه امنیت سایبری و تولید نرم‌افزارهای آنتی ویروس است.

آمریکا علت اتخاذ این تصمیم را نگرانی از درز اطلاعات سری اعلام کرده است. الین دوک، وزیر امنیت داخلی آمریکا از احتمال ارتباط شرکت روسی کاسپرسکی با سازمان‌های امنیتی و نهادهای دولتی روسیه ابراز نگرانی کرده است.

وزیر امنیت داخلی آمریکا استفاده از نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی را خطری برای امنیت داده‌های سری در آمریکا دانسته و از احتمال دسترسی دولت روسیه به اطلاعات محرمانه و همچنین سوءاستفاده دولت روسیه از تکنولوژی اطلاعاتی آمریکا به سود خود سخن گفته است.

الین دوک، وزیر امنیت داخلی آمریکا

دوک در اظهارات خود عنوان کرده که سازمان‌های امنیتی روسیه قانونا می‌توانند شرکت کاسپرسکی را وادار به دادن اطلاعات و همکاری بکنند.

منع استفاده در ادارات و موسسات دولتی

به مسئولان دولتی آمریکا دستور داده شده است ظرف ۶۰ روز، برنامه‌هایی برای جایگزین کردن نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی پیش‌بینی بکنند. آنگاه ادارات و نهادهای دولتی آمریکا ۹۰ روز فرصت خواهند داشت تا این برنامه‌ها را به  مورد اجرا بگذارند.

در ماه ژوئیه نیز دولت آمریکا محدودیت‌هایی برای استفاده از نرم‌افزارهای شرکت کاسپرسکی پیش‌بینی کرده بود. بر همین اساس نام شرکت کاسپرسکی از لیست شرکت‌های مجاز برای تهیه نرم‌افزارهای مربوط به امنیت اینترنتی حذف شده بود.

اعتراض مسئولان کاسپرسکی

شرکت کاسپرسکی در واکنش به تصمیم دولت آمریکا اعلام کرده است که “این شرکت هرگز با هیچ دولتی در جهان در زمینه جاسوسی سایبری همکاری نداشته و نخواهد داشت.”

بیشتر بخوانید: خرید تبلیغات فیس‌بوک از سوی روسیه، موضوع قانون‌گذاران آمریکا

مسئولان شرکت کاسپرسکی همچنین اعلام کرده‌اند که دولت آمریکا برای اثبات ادعای خود هیچ سند و مدرکی ندارد. باید یادآور شد که ۸۵ درصد فروش محصولات شرکت کاسپرسکی به مشتریان خارجی و در خارج از روسیه صورت می‌گیرد.

یوجین کاسپرسکی پایه‌گذار شرکت روسی کاسپرسکی

بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی شرکت کاسپرسکی، بیش از ۴۰۰ میلیون نفر در جهان از نرم‌افزارهای این شرکت و از جمله از برنامه آنتی‌ویروس آن استفاده می‌کنند. در ضمن ۲۷۰ هزار شرکت نیز برای تامین امنیت اینترنتی خود از نرم‌افزارهای کاسپرسکی بهره می‌گیرند.

شرکت کاسپرسکی در سال ۱۹۹۷ توسط یوجین کاسپرسکی تاسیس شد. یوجین کاسپرسکی در سال‌های دهه هشتاد در آموزشگاه عالی “کا‌‌گ‌ب” در مسکو و در رشته ریاضیات فنی تحصیل کرده بود.

رادیوفردا: روزنامه بریتانیایی تلگراف در شماره روز یکشنبه در گزارشی مدعی شد که مقام‌های بریتانیایی نگرانند ایران یا روسیه به «پیشرفت ناگهانی» کره شمالی در توسعه سلاح‌های هسته‌ای کمک کرده باشند.

این گزارش که روز یکشنبه ۱۹ شهریور منتشر شده می‌گوید وزارت خارجه بریتانیا در حال تحقیق در مورد «کشورهای سابقاً یا در حال حاضر هسته‌ای» است که می‌توانند به پیوینگ‌یانگ برای توسعه سلاح‌های هسته‌ای قابل نصب بر موشک‌هایش کمک کرده باشند.

در این گزارش آمده است که «ایران در صدر فهرست کشورهایی است که مظنون به ارائه کمک به کره شمالی هستند، و علاوه بر آن روسیه نیز زیر ذره‌بین قرار دارد».

چند مقام ارشد بریتانیایی که به نام آنها اشاره نشده، به تلگراف گفته‌اند که این فرض که دانشمندان کره شمالی به تنهایی به پیشرفت‌های اتمی اخیر رسیده باشند «معتبر نیست».

تلگراف به نقل از یک معاون وزیر در دولت بریتانیا که به نام او اشاره نشده، نوشته است که «دانشمندان کره شمالی از برخی توانایی‌ها برخوردارند اما روشن است که نمی‌توانند این پیشرفت‌ها را در خلأ انجام داده باشند».

کره شمالی که چندین آزمایش موشکی‌اش در یکی دو ماه گذشته با واکنش‌های شدید بین‌المللی روبه‌رو شده و از جمله یک قطعنامه تحریمی شورای امنیت سازمان ملل را به دنبال داشته است، کمتر از سه هفته پیش ادعا کرد که یک بمب پیشرفته هیدروژنی را که قابل نصب بر موشک‌های قاره‌پیماست، آزمایش کرده است.

مورد اخیر که ششمین و قدرتمندترین آزمایش هسته‌ای کره شمالی است، در طیف وسیعی شامل آمریکا، روسیه، چین و بسیاری از قدرت‌های جهانی مورد محکومیت قرار گرفت.

آمریکا، بریتانیا، و فرانسه سه عضو دائم شورای امنیت هفته گذشته به همراه کره جنوبی و ژاپن، درخواست یک نشست اضطراری در مورد این اقدام را به شورای امنیت دادند و پس از این نشست که دوشنبه گذشته، ۱۳ شهریور برگزار شد، آمریکا قرار شد قطعنامه‌ای را برای رأی‌گیری در دوشنبه این هفته، ۲۰ شهریور، به رایزنی بگذارد.

دو عضو دائم دیگر شورای امنیت، یعنی چین و روسیه، گرچه در تحریم‌های پیشین این شورا در نیمه مرداد ماه با دیگر اعضای شورای امنیت همراهی کردند اما بیشترین مبادلات تجاری را با کره شمالی دارند.

قطعنامه پیشین شورای امنیت البته درآمدهای کره شمالی از راه صادرات را هدف قرار داده که در صورت اجرای آن پیونگ‌یانگ دو سوم درآمد ۳ میلیارد دلاری سالانه‌اش را از دست می‌کند.

همکاری‌های ایران و کره شمالی از جمله در زمینه هسته‌ای، همواره در سال‌های اخیر زیر ذره‌بین قرار داشته است و در دوره مذاکرات هسته‌ای، برخی مقام‌های امنیتی غربی از ارسال احتمالی موشک از سوی کره شمالی به ایران ابراز نگرانی کرده بوند.

هر دو کشور موضوع برخی تحریم‌های بین‌المللی هستند که صادرات و واردات سلاح به‌ویژه در زمینه فن‌آوری‌های موشکی را محدود می‌کند.

ایران در مورد آزمایش‌های اخیر موشکی و هسته‌ای کره شمالی سکوت کرده است، اما در فروردین ماه سال ۹۲، یک مقام ارشد نظامی ایران «ارتقای توان بازدارندگی» را حق این کشور دانسته بود.

در آن زمان که ایران همچنان از برقراری تحریم‌های گزنده اقتصادی به دلیل برنامه هسته‌ای‌اش رنج می‌برد، مسعود جزایری معاون ستاد کل نیروهای مسلح ایران گفته بود که «ملت و دولت کره شمالی که همواره هدف تهدید، زورگویی و زیاده‌خواهی‌های آمریکا و نظام سلطه قرار دارند، تلاش برای ارتقای توان بازدارندگی و نمایش قدرت دفاعی خود در برابر دشمن را حق طبیعی خود می‌دانند».

این اظهار نظر پیش از به قدرت رسیدن حسن روحانی بود که در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش در چارچوب مذاکراتی فشرده با شش قدرت جهانی توانست به توافقی برسد که تحریم‌های هسته‌ای را در قبال تعدیل برنامه هسته‌ای ایران رفع کرد.

به رغم رفع این تحریم‌ها، برنامه موشکی ایران همچنان مورد انتقاد و نگرانی قرار دارد، و آمریکا از زمان اجرایی شدن توافق هسته‌ای چندین بار برنامه موشکی ایران را با تحریم‌هایی هدف قرار داده که تنها دو بار از آن در حاشیه تأیید پایبندی ایران به توافق هسته‌ای در دولت دونالد ترامپ بوده است.

رادیوفرانسه: چند ساعت پس از اظهارات تهدیدآمیز حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در مجلس این کشور درباره خروج از توافق هسته‌ای، یک مقام روس گفت که روسیه تمام توان خود را به کار خواهد بست تا ایران را به حفظ این توافق متقاعد کند. اولگ موروزف،عضو کمیته امور خارجه سنای روسیه، روز سه‌شنبه ۱۵ اوت، به خبرگزاری روسی اسپوتنيك گفت: “من فکر می کنم که ما تمام توان خود را برای متقاعد کردن ایران به حفظ وضع موجود به کار گیریم، زیرا گسترش غیرقابل کنترل فن‌آوری هسته‌ای برای هیچ کس خوب نخواهد بود.”

وی تأکید کرد که این وضعیت “نتیجه مستقیم ناتوانی آمریکا در ایفای نقش‌های ژاندارم، قاضی و جلاد جهان به صورت همزمان است.”

در حالی که آمریکا به تازگی تحریم‌هایی را علیه روسیه وضع کرده، این مقام روس گفت: “سیاست آمریکا مبنی بر تحریم و فشار بر کشورها به سرانجام خوبی نمی‌رسد و موجب ایجاد مناطق متشنج جدید خواهد شد.”

به گفته این سناتور روس، خروج ایران از توافق هسته‌ای ممکن است زیرا ایران هیچ راه دیگری برای حفظ منافع خود نمی‌بیند.

اولگ موروزف اضافه کرد: “آمریکا برای تحمیل شرایط خود به دیگران از زور استفاده می‌کند، بدون آنکه این کشورها را در زمینه حاکمیت ملی‌شان مطمئن کند.”

اظهارات این مقام روس پس از آن صورت گرفت که حسن روحانی، روز سه‌شنبه، در سخنرانی معرفی کابینه جدید خود به مجلس ایران، درباره توافق هسته‌ای هشدار داد و گفت: “دولتمردان جدید آمریکا باید بدانند که تجربه شکست خورده تحریم و تحمیل، دولت‌های گذشته‌شان را در نهایت به پای میز مذاکره کشاند و اگر مایل باشند به آن تجربه‌ها برگردند، یقیناً ایران در مدت زمان کوتاهی ـ نه در مقیاس هفته و ماه، بلکه در مقیاس ساعت و روز ـ به شرایطی بسیار پیشرفته‌تر از زمان شروع مذاکرات باز خواهد گشت.”

وی همچنین اضافه کرد: “برجام الگوی تفوق صلح و دیپلماسی برجنگ و یک جانبه گرایی است و اگرچه این، ترجیح جمهوری اسلامی ایران است ولی تنها گزینه کشور نبوده و نخواهد بود.”

این اظهارات روحانی دو روز پس از تصویب طرح “مقابله با اقدامات ماجراجویانه و تروریستی آمریکایی‌ها در منطقه” در مجلس ایران است.

بر اساس این طرح هزار میلیارد تومان از بودجه دولت ایران برای گسترش فعالیت‌های موشکی در اختیار ستاد کل نیروهای مسلح قرار می‌گیرد. همچنین دولت حسن روحانی موظف شده مبلغ هزار میلیارد تومان دیگر در اختیار نیروی قدس، شاخه برون مرزی سپاه پاسداران، قرار دهد.

طرح “مقابله با اقدامات ماجراجویانه و تروریستی آمریکایی‌ها در منطقه” در واکنش به تحریم‌های اخیر آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تدوین شده است.

اواخر ماه ژوئیه گذشته، مجلس نمایندگان آمریکا با اکثریت قاطع تحریم‌های جدیدی علیه جمهوری اسلامی ایران، روسیه و کره شمالی به تصویب رساند که این تحریم‌ها پس از تصویب در مجلس سنا به امضای رئیس جمهوری آمریکا رسید.

دولت آمریکا معتقد است که ایران “اولین دولت حامی تروریسم در جهان” است.

دویچه‌وله: طرفین جنگ در سوریه برای تثبیت حوزه‌های نفوذ خود تلاش می‌کنند. اسرائیل نفوذ ایران را خطری برای خود می‌بیند. آمریکا تهدید کرده است. در هر بحرانی نام ایران برجسته می‌شود. هر اقدام حساب‌نشده‌ای می‌تواند به رویارویی بینجامد.

بیش از ۱۰ روز از انهدام یک جنگنده ارتش سوریه توسط آمریکا می‌گذرد؛ اقدامی که واکنش تند روسیه را در پی داشت. کرملین که اعلام کرده بود، این اقدام بدون پیامد نخواهد ماند، کانال تماس خود با فرماندهان آمریکایی که برای هماهنگی در نبرد با داعش در سوریه و پرهیز از رویارویی ناخواسته برقرار شده بود را قطع کرد. مسکو اعلام کرد که از این پس هر “شیء پرنده‌ای” را در مناطق تحت کنترل خود هدف قرار خواهد داد.

سپس پهپاد ساخت ایران در سوریه توسط نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا سرنگون شد. آمریکایی‌ها اعلام کردند که این پهپاد “مقاصد خصمانه” داشته و به همین خاطر توسط جنگنده آمریکایی ساقط شده است.

در کنار این حوادث، ده‌ها حادثه‌ی دیگر هم وجود داشت که هر یک از آنها می‌توانست تحت شرایطی دیگر به شعله‌ور شدن آتش دشمنی‌ها تا سر حد رویارویی نظامی بینجامد.

آمریکا و “تغییر رژیم” ایران

از لحاظ زمانی این حوادث در پی چرخش چشمگیر سیاست دولت آمریکا در قبال ایران به وقوع پیوستند.
USA Rex Tillerson (Getty Images/M. Wilson)

رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا

رکس تیلرسون، وزیر خارجه ایالات متحده، روز ۲۴ خرداد (۱۴ ژوئن) در نشست کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا از “تغییر مسالمت‌آمیز رژیم ایران” سخن گفته بود و نیز از وقوف آمریکا به “حضور مستمر بی‌ثبات‌کننده ایران در منطقه” و از “پاسخ” این کشور به اعزام نیروهای شبه‌نظامی از ایران به عراق، سوریه و یمن و حمایت جمهوری اسلامی از حزب‌الله.

وزارت خارجه در تهران بلافاصله واکنش نشان داد و اظهارات رئیس دستگاه دیپلماسی آمریکا را به عنوان مواضعی “مداخله‌جویانه” به‌شدت محکوم کرد. اما رهبر جمهوری اسلامی که دلبستگی چندانی به موضعگیری‌های متعارف دیپلماتیک ندارد، تیلرسون و تیم او را “چاقوکشان تازه‌کار و بی‌تجربه” نامیده بود.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

تنش میان ایران و عربستان سعودی نیز وضعیت بغرنج منطقه و خطر رویارویی‌های خواسته یا ناخواسته را دوچندان کرده است؛ تنشی که یکی از جلوه‌هایش به اعدام شیخ نمر، روحانی شیعه، در عربستان و در پی آن حمله‌ی گروهی “خودسر” به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد در دی ماه ۱۳۹۴ برمی‌گردد. در پی این حمله بود که روابط تهران و ریاض کاملا قطع شد و لحن خصمانه دو طرف به اوج خود رسید.

انتصابی نگران‌کننده

اما امری که این تنش را نگران‌کننده‌تر کرد، انتصاب محمد بن سلمان، از مبتکران اصلی جنگ یمن و سیاست تهاجمی علیه ایران، به مقام ولیعهدی عربستان در روز ۲۱ ژوئن (۳۱ خرداد) بود. او که هر نوع مذاکره‌ای با ایران را رد می‌کند، به‌ویژه به خاطر سخنانش درباره “کشاندن جنگ به داخل مرزهای ایران” معروف است.

محمد بن سلمان مبتکر “محاصره” قطر هم خوانده می‌شود. چهار کشور به رهبری عربستان، دو هفته پیش از ولایتعهدی او، در روز ۵ ژوئن (۱۵ خرداد) به شکل غافلگیرکننده‌ای از قطع کامل روابط دیپلماتیک خود با قطر خبر دادند. سپس چند کشور عربی دیگر نیز به این جمع پیوستند. با اعلام قطع رابطه، مرزهای هوایی، دریایی و زمینی بحرین، امارات و عربستان با قطر مسدود شدند.

چه در سوریه، چه عراق، چه در یمن و چه حتی در قطر، همیشه نام جمهوری اسلامی ایران برجسته می‌شود. عربستان و متحدانش که علت تحریم قطر را حمایت این کشور از “تروریسم” اعلام کرده بودند، سپس به عنوان یکی از ۱۳ شرط خود برای از سرگیری روابط با دوحه، از جمله خواستار قطع رابطه قطر با ایران شدند.
“تحول استراتژیک”

مهم‌ترین تحول روزهای اخیر اما به موضوعی برمی‌گردد که محافل اسرائیلی از آن با عنوان “تحولی ژئواستراتژیک” نام می‌برند. عامل این “تحول”، به گفته‌ی محافل دولتی در اورشلیم، افتادن روستای “تنف” به دست ارتش سوریه بود؛ روستایی واقع در مثلث مرزی میان سوریه، عراق و اردن.

در آغاز ماه ژوئن سال جاری (۲۰۱۷) شبه‌نظامیان شیعه مورد حمایت ایران در عراق موسوم به “حشد الشعبی” با حدود ۱۰۰ هزار جنگجو، به آن سوی مرزهای عراق رسیدند. از نظر مقام‌های اورشلیم، ایران بدین وسیله «به رؤیای دست یافتن به مسیر زمینی برای رسیدن به دریای مدیترانه نزدیک شده است». با تصرف این منطقه ایران می‌تواند به آب‌های مدیترانه راه پیدا کند و از جمله از راه زمینی برای حزب‌الله موشک و سلاح بفرستد. مقام‌های اسرائیلی از سهولت بیشتر در اعزام نیروی انسانی هم نگران‌اند. و رهبر حزب‌الله لبنان روز ۲۳ ژوئن این نگرانی را توجیه کرد.
شنیدن صوت 10:53
“خطر ملموس” رویارویی نظامی با ایران در سوریه • گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده

حسن نصرالله با اشاره با اینکه “هر نقطه‌ای در اسرائیل در تیررس موشک‌های حزب‌الله است”، تهدید کرد که جنگ اسرائیل علیه سوریه یا لبنان، می‌تواند “هزاران یا حتی صدها هزار رزمنده را از کل جهان عرب و دنیای اسلام، از ایران، عراق و یمن، به مبارزه بکشاند”. و این تهدیدی توخالی نبود، زیرا در سوریه حدود ۳۰ هزار داوطلب شیعه در کنار حکومت اسد قرار گرفته‌اند. تشکیل “سپاه آزادسازی جولان” در اواسط اسفند ماه سال گذشته (۱۳۹۵) توسط جنبش مقاومت اسلامی “النجباء” عراق را نیز می‌توان در همین راستا دید. مقام‌های اسرائیلی این گروه را “دست‌نشانده” ایران می‌دانند.

در پی همین تحولات بود که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرد که هیچ‌گونه حمله‌ای از خاک سوریه به مناطق تحت کنترل خود را تحمل نخواهد کرد.

چنین بود که اسرائیل در دو حمله پیاپی در روزهای ۲۴ و ۲۵ ژوئن مواضع ارتش سوریه در بلندی‌های جولان را هدف قرار داد و اعلام کرد که این حمله را در واکنش به حمله خمپاره‌ای از خاک سوریه به مناطق تحت کنترل خود در بلندی‌های جولان انجام داده است.

بیشتر بخوانید: انترناسیونال شیعی ایران

نتانیاهو روز ۲۵ ژوئن (۴ تیر) گفت: «سیاست ما روشن است. ما هیچ‌گونه خمپاره، موشک یا آتشی را تحمل نکرده و به هر نوع حمله‌ای به سرزمین و شهروندان‌مان قاطعانه پاسخ خواهیم داد». این بار اما مخاطب اسرائیل تنها فرماندهان سوری نبودند. گیرنده واقعی این هشدار نظامی می‌توانست سپاه پاسداران ایران و بازوی برون‌مرزی آن سپاه قدس باشد که به گفته مقام‌های اسرائیلی، می‌خواهد موقعیت خود در مرزهای اسرائیل را تثبیت کند.

در همین راستا بود که نتانیاهو از تلاش‌های ایران برای استقرار و تثبیت نظامی موقعیت خود در سوریه ابراز نگرانی کرد. او ضمن تأکید بر اینکه اسرائیل تلاش جمهوری اسلامی برای مجهز کردن حزب‌الله لبنان به سلاح‌های پیشرفته را به دقت زیر نظر دارد، هشدار داد که کشورش اجازه حضور نظامی ایران در جولان را نخواهد داد.

“حزب‌الله دوم” در جولان

از نگاه اسرائیل، ایران و حزب‌الله به عنوان نیروهایی که نابودی اسرائیل را هدف نهایی خود قرارداده‌اند، می‌توانند از فضای موجود در سوریه‌ی جنگ‌زده استفاده کرده و جبهه جدیدی را در بلندی‌های جولان علیه اسرائیل بگشایند.
Israel Yossi Cohen – Chef des Mossad 2015 (picture-alliance/dpa/O. Messinger)

یوسی کوهن، رئیس سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل “موساد”

در چنین شرایطی رسانه‌های اسرائیلی از دیدار محرمانه رئیس سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل “موساد”، در هفته گذشته با هیأتی آمریکایی خبر داده‌اند. یوسی کوهن در این دیدار در رابطه با گسترش نفوذ ایران در منطقه هشدار داده و از ایالات متحده خواسته است که چون “خطر” ایران را می‌شناسد، وارد عمل شود.

کوهن همچنین با اشاره به کمک تهران در تجهیز تسلیحاتی حزب‌الله لبنان، مدعی شده است که ایران در راستای گسترش نفوذ خود در سوریه، در حال ایجاد “حزب‌الله دوم” در جولان است.

هم‌زمان با این تحولات، تلاش آمریکا برای تسلط بر شرق سوریه نیز دیده می‌شود. زیرا با اعلام رسمی پایان “خلافت داعش” توسط دولت عراق و “کامل شدن محاصره” جهادگرایان در رقه به دست ائتلاف مورد حمایت آمریکا، اصلی‌ترین موضوع بازیگران جنگ داخلی سوریه دیگر نه داعش، بلکه تعیین حوزه‌های نفوذ و به‌خصوص روشن شدن تکلیف مناطق مرزی سوریه و عراق است.

“خطر” رویارویی مستقیم

در این اوضاع بحرانی اما هنوز نشانه‌ای که از تعدیل تنش حکایت کند، از دو قدرت بزرگ جهانی در منطقه، یعنی آمریکا و روسیه دیده نمی‌شود. هیچ‌یک از بازیگران منطقه‌ای هم نرمشی از خود نشان نداده‌اند. از نظر رضا تقی‌زاده، کارشناس روابط بین‌الملل و استاد علوم سیاسی در دانشگاه گلاسکوی بریتانیا، “خطر” رویارویی نظامی مستقیم کاملا “ملموس” است.

نتانیاهو تهدید کرده که برای جلوگیری از حضور نظامی ایران در جولان دست به “هر اقدام لازمی” خواهد زد. خامنه‌ای هم روز ۵ تیر (۲۶ ژوئن) در میانه‌ی بحران، باز هم بر بنیان “فقهی” مبارزه با اسرائیل تأکید کرده و آن را بر همه مسلمانان “واجب” شمرده است. نه از روزنه امیدی برای صلح در یمن خبری هست و نه تلاش‌های نه چندان امیدوارکننده برای حل بحران قطر به جایی رسیده‌اند.

هر حرکت نابجا، هر تحرک حساب‌نشده و یا هر اقدام تحرک‌آمیزی می‌تواند نیروهایی چون آمریکا و روسیه، آمریکا و ایران، عربستان و ایران و یا ایران و اسرائیل را در برابر یکدیگر قرار دهد. در یکی از آخرین ادعاها، نماینده اسرائیل در سازمان ملل از اقدام “تحریک‌آمیز” ایران به شورای امنیت شکایت کرده است. ایران در این شکایت متهم شده که از “ستاره داود”، نماد دیانت یهود و دولت اسرائیل، برای ارزیابی دقت در هدف‌گیری موشک‌هایش استفاده کرده است.

نگام :، سیاسی _ برخی رویدادها در سپهر سیاسی کشور و جهان قبل از وقوع بعضی از اتفاقات مهم مانند انتخابات ریاست جمهوری که همواره در ایران آبستن حوادث مهمی بوده ، ذهن تحلیل گران را به سوی نکاتی سوق می دهد که حکایت از دخالت های برخی بازیگردانان جهانی و منطقه ای در سیاست داخلی ایران دارد ، رخدادهای سال ۸۸ پس از انتخابات ریاست جمهوری از جمله مواردی است که ذهن تحلیل گران را به این سمت و سو برد که روسیه تمایل بر باقی ماندن احمدی نژاد داشته و سرکوب های پس از انتخابات هم با حمایت های این کشور انجام شده ، و اینک هم خبر از دیدار نماینده ویژه پوتین با ابراهیم رئیسی می رسد که دوباره ذهن تحلیل گران را به این سمت خواهد برد که روسیه که این سال ها با اقتدارگرایان ایران روابط نزدیکی برقرار کرده احتمالا در پس پرده نسبت به حضور ابراهیم رئیسی در جایگاه ریاست جمهوری ایران به توافق رسیده و شاید برای پس از انتخابت ریاست جمهوری هم چون سال ۸۸ خواب هایی برای سرکوب مردم ایران تدارک دیده است.
رستم مینیخانوف رئیس‌جمهور تاتارستان و نماینده ویژه پوتین با ابراهیم رئیسی دیدار و گفت‌‌وگو کرد

سید ابراهیم رئیسی تولیت آستان قدس رضوی در دیدار رستم مینیخانوف رئیس‌جمهور تاتارستان و نماینده ویژه ولادیمیر پوتین در امور ادیان مذهبی با بیان اینکه رابطه جمهوری اسلامی ایران و مردم تاتارستان تنها منحصر به جغرافیا نیست، گفت: این رابطه ریشه در باورهای مشترک اسلامی دارد و بعد از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی این روابط عمیق تر شده است.

تولیت آستان قدس رضوی با تاکید بر اینکه آستان قدس رضوی یک مرکز فرهنگی بزرگ در جهان اسلام است، اظهار داشت: سازمان فرهنگی آستان قدس رضوی(ع) می تواند ارتباط بخش های فرهنگی ما و تاتارستان را برقرارکند.

رئیسی با تاکید بر اینکه اساس اقتصاد آستان قدس رضوی بر نذورات و وقف مردم استوار است، گفت: امروز در پرتو امام رضا (ع) مشکل بسیاری از محرومین و فقرا با نذورات مردم حل می شود.

تولیت آستان قدس رضوی در بخش دیگری از سخنانش درباره روابط جمهوری اسلامی ایران و روسیه، اظهار داشت: بدون تردید اراده رهبر ی و همه بخش‌های کشور گسترش روابط با جمهوری روسیه است و امیدواریم این روابط دوستانه گسترش بیشتری پیدا کند. امروز سیاست قطعی جمهوری اسلامی ایران گسترش روابط با همسایگان و کشورهای منطقه به ویژه روسیه و تاتارستان است.

وی همچنین به زمینه های گسترش روابط ایران و تاتارستان اشاره و خاطرنشان کرد: ما می‌توانیم در زمینه پذیرش دانشجو، اعطای فرصت مطالعاتی، گردشگری علمی و زیارت و همچنین ترجمه کتب نفیس همکاری‌های عمیقی داشته باشیم.

نماینده ویژه ولادیمیر پوتین در امور ادیان مذهبی نیز در این دیدار با ابراز خوشحالی از حضور خود و هیئت همراه در آستان مقدس امام رضا(ع) اظهار داشت: ولادیمیر پوتین اهمیت ویژه ای به توسعه ادیان از جمله دین اسلام می دهد و به همین دلیل گروه استراتژیکی برای توسعه روابط با اسلام تشکیل داده که بنده رئیس آن هستم و سی کشور در آن حضور دارند.

وی ادامه داد: ما امیدواریم با کمک دین اسلام جوان های خود را به گونه ای تربیت کنیم که تحت تاثیر فرهنگ غربی قرار نگیرند چرا که متاسفانه امروز جوانان و نوجوانان از فرهنگ و نمادهای غربی تاثیر می گیرند.

رستم مینیخانوف با تاکید بر نقش مهم دین اسلام در گسترش صلح و دوستی در جهان، اظهار داشت: امیدواریم روابط ایران و تاتارستان به صورت ویژه گسترش پیدا کند.

در پایان این دیدار نماینده پوتین و رئیس جمهور تاتارستان یک جلد قرآن کریم به همراه قالیچه چرمین از آثار صنایع دستی این جمهوری خود مختار را به حجت الاسلام و المسلمین ابراهیم رئیسی تقدیم کرد.

سید ابراهیم رئیسی نیز نسخه نفیس چاپی از قرآن دستنویس، مشهور به قرآن بایسنقر را به رئیس جمهور تاتارستان تقدیم کرد.

در این دیدار، کامیل سامی گولین مفتی اعظم تاتارستان، لوون جاگاریان سفیر دولت روسیه در ایران، آلبرت کاریموف معاون نخست وزیر و وزیر صنعت و تجارت، رومان شایخوتدینوف معاون نخست وزیر و وزیر اطلاعات و ارتباطات، تالیا مینولینا مسئول توسعه سرمایه گذاری و سرگی ایوانف مسئول کمیته امور گردشگری جمهوری تاتارستان حضور داشتند.

عصرایران: الجریده کویت مدعی شده کار کردن سامانه اس 300 مستقر در سوریه در جمعه گذشته در حالی است که پیشتر این سامانه ورود جنگنده های اسراییل به داخل خاک سوریه را هشدار نمی داد.
حمله هوایی 5 روز پیش اسراییل به خاک سوریه اتفاق تازه ای نبود اما عمل کردن سیستم دفاع ضد موشکی و پرتاب یک موشک از این سیستم به سمت یک فروند هواپیمای جنگنده اسراییلی اتفاق بی سابقه ای بود که دست مایه تحلیل های تازه ای شده است.

به گزارش عصر ایران به نقل از وب سایت “جروزالم پست ” اسراییل، روزنامه الجریده کویت در گزارشی به قلم “فرزاد قاسمی” خبرنگار این روزنامه در تهران به واکاوی اتفاق روز جمعه در سوریه پرداخته و ادعاهای جدیدی را درباره این حمله و ماجرای پشت پرده آن نقل کرده است.

بر اساس گزارش روزنامه الجریده، همکاری ایران و سوریه بدون اطلاع مسکو باعث شد که این بار سامانه دفاعی اس 300 مستقر در سوریه علیه حمله هوایی اسراییل کار کند.

روزنامه الجریده در گزارش خود به اظهارات یک مقام مطلع در وزارت دفاع ایران استناد کرده و ماجرای خود را به نقل از او بیان می کند و نامی از این مهندس وزارت دفاع ایران نبرده است.

بر اساس این گزارش ایران و سوریه از مدت ها پیش به دلیل کار نکردن سامانه اس 300 مستقر در سوریه در برابر تهدیدات اسراییل به این سامانه مشکوک بوده اند و احتمال می داده اند که روسیه کدهای این سامانه را در اختیار اسراییل قرار می دهد چون رادار سامانه اس 300 در سوریه پیشتر هواپیماهای اسراییلی را هواپیماهای غیر دشمن شناسایی می کرد و این حاکی از آن بود که اسراییلی ها کدهای امنیتی سامانه های مستقر اس 300 در سوریه را در اختیار داشته اند.

روایت جدید از

از همین رو یک هیات مهندسی – نظامی ایران چند هفته پیش به منظور تغییر کدهای سامانه اس 300 بدون اطلاع روسیه به سوریه سفر کرده است و در چند پایگاه کدهای سامانه اس 300 را بدون اطلاع روس‌ها تغییر داده و این مساله باعث شد بخش هایی از سامانه اس 300 روز جمعه درباره حمله هوایی اسراییل به موقع هشدار دهند و حتی یک موشک به سمت یک جنگنده اسراییلی شلیک شود.

دولت سوریه گفته است یک فروند جنگنده مهاجم اسراییل را روز جمعه با سامانه اس 300 هدف قرار داده اما اسراییل این ادعا را تایید نکرده است.

بر اساس گزارش الجریده، مهندسان وزارت دفاع جمهوری اسلامی قابلیت های گسترده ای در تغییر کدهای امنیتی روسی سامانه اس 300 دارند و این اتفاق پس از آن روی داده که گزارش هایی دریافت شد که مدعی بودند اسراییلی‌ها کدهای امنیتی سامانه اس 300 مستقر در ایران را از روسیه دریافت کرده اند.

به گفته منبع مطلع در وزارت دفاع، مهندسان ایرانی با ساخت سامانه بومی “باور 373 ” و تلفیق آن با سامانه روسی اس 300 ، سامانه دفاعی خود را تا حدود زیادی ایمن کرده اند چون ترکیب سامانه باور 373 – که نسخه بومی اس 300 روسی است- با سامانه اس 300 روسی کار دست یابی به کدهای امنیتی آن را برای اسراییل سخت می کند.

بر همین اساس مهندسان وزارت دفاع این قابلیت های خود را در تغییر کدهای امنیتی سامانه اس 300 را در اختیار سوریه هم قرار داده اند چون ایران و سوریه بر این گمان هستند که روس ها کدهای امنیتی اس 300 را به اسراییل می دهند.

کارکرد روز جمعه سامانه اس 300 مستقر در سوریه، اسراییل را شوکه کرده است چون آنها با در اختیار داشتن کدهای امنیتی که از روس ها گرفته بودند انتظار عملکرد سامانه ضد هوایی سوریه را نداشته اند غافل از اینکه چند هفته پیش مشاوران ایرانی با سفر به سوریه کدهای امنیتی واحدهایی از سامانه اس 300 را بدون اطلاع روسیه تغییر داده بودند.

بشار جعفری نماینده سوریه در سازمان ملل پس از آتشباری سامانه اس 300 در روز جمعه به سوی جنگنده های اسراییلی اعلام کرد که واکنش پدافند هوایی کشورش علیه جنگنده های اسرائیلی “قواعد بازی را تغییر داده است.”

به گفته این دیپلمات سوری این حادثه باید اسرائیل را تکان داده و سبب شود اسراییل از این پس در تکرار حملات علیه سوریه، بیشتر تامل کند.

دیپلماسی ایرانی: تازه ترین اسناد منتشر شده از سوی ویکیلیکس حاکی از آن است که اسرائیل و روسیه سال ها پیش قراردادی را منعقد کرده اند که به موجب آن اسرائیل کد سیستم های یو ای وی که به گرجستان فروخته بود را در اختیار روسیه گذاشته و در مقابل آن کد های سیستم دفاع هوایی ایران را از روسیه دریافت کرده است.

دیپلماسی ایرانی: تازه ترین اسناد منتشر شده از سوی ویکیلیکس حاکی از آن است که اسرائیل و روسیه سال ها پیش قراردادی را منعقد کرده اند که به موجب آن اسرائیل کد سیستم های یو ای وی که به گرجستان فروخته بود را در اختیار روسیه گذاشته و در مقابل آن کد های سیستم دفاع هوایی ایران را از روسیه دریافت کرده است.

ویکیلیکس با انتشار ایمیل های فرستاده شده بین کارمندان شرکت استرتفورد( شرکت جاسوسی بین المللی در آمریکا) مدعی شده که این ایمیل ها نشان می دهد روسیه و اسرائیل برای دسترسی به کد سیستم های نظارتی و دفاعی ایران و گرجستان قراردادی متقابل منعقد کرده اند.

این در حالی است که گرجستان با توجه به اختلافاتی که با روسیه دارد از نظر امینتی برای مقامات کرمیلن حائز اهمیت است و هرگونه اطلاعات در مورد ساختار دفاعی این کشور می تواند برگ برنده ای برای مسکو باشد. از سوی دیگر واضح است که ایران نیز دشمن شماره یک اسرائیل در منطقه به شمار می رود و اسرائیلی ها در سال های اخبر به شدت سرگرم گرد آوری اطلاعات در مورد سیستم های نظارتی و دفاعی ایران بوده اند.

گفته می شود که اسرائیل طبق قراردادش با روسیه، کد سیستم های هوایی را که به گرجستان فروخته در اختیار روسیه قرار داده تا ردیابی آنها آسان تر باشد و در مقابل روسیه کد های سیستم های دفاع موشکی تور- ام 1 فروخته شده به ایران را به اسرائیل داده است.

این در شرایطی است که در چند ماه موضوع اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران بار دیگر داغ شده و شماری از مقامات اسرائیلی با وجود مخالفت آمریکا بر روی میز بودن گزینه نظامی علیه ایران تاکید دارند.

نشانه ها حاکی از آن است که تاریخ این قرارداد پیش از جنگ روسیه – گرجستان در آگوست 2008 است، زمانی که نیرو های روسیه به گرجستان هجوم بردند. اما در همان زمان نیز گرجستان از تسلیحات اسرائیلی استفاده کرده است.

در بخش دیگری از این گزارش نیز به ماجرای فروش موشک های اس 300 از سوی روسیه به ایران اشاره شده است. هرچند قرارداد فروش این موشک ها نیز منعقد شده بود اما روس ها در سال 2011 به طور رسمی از فروش اس 300 به ایران صرفنظر کرده و با لغو قرار داد، پیش پرداخت ایران را نیز پس دادند. در این گزارش آمده است که اسرائیل و ترکیه به طور نزدیکی در زمینه متقاعد ساخت روسیه برای پرهیز از فروش این موشک ها به ایران همکاری کرده اند. از سوی دیگر روسیه این نوع از موشک ها را نیز به یونان، رقیب قدیمی ترکیه فروخته بود و ترک ها همواره در تلاش برای دستیابی به کد موشک های فروخته شده به یونان بودند.

این در حالی است که چندی پیش نیز برخی گزارش ها حاکی از آن بود که حملات سایبری اسرائیل به برنامه های هسته ای ایران نیز می تواند با اطلاعات به دست آمده از سوی روسیه انجام شده باشد.

روسیه شریک هسته ای ایران است که در شماری از پروژه ها دانشمندان هسته ای خود را روانه ایران کرده و اطلاعات دقیقی نیز در این زمینه دارد. البته رژیم اسرائیل طبق سیاست همیشگی خود هیچگاه مسئولیت حملات سایبری به تاسیسات هسته ای ایران مانند ویروس استاکس نت را بر عهده نگرفته است اما جمهوری اسلامی تاکید دارد که اسرائیل و آمریکا در پشت پرده این حملات حضور دارند.

تهیه کننده: تحریریه دیپلماسی ایرانی/10

رادیوفردا: رسانه‌های روسی از لغو سفر معاون نخست‌وزیر روسیه به ایران «به خاطر افشای اطلاعات این سفر» از سوی ایران خبر می‌دهند.

خبرگزاری اینترفکس روز سه‌شنبه، ۲۶ بهمن، از قول روزنامه روسی کومرسانت نوشت که دمیتری راگوزین، معاون نخست‌وزیر روسیه، برنامه سفر خود به ایران را لغو کرده و دلیل آن را «مسائل فنی» عنوان کرده است.

دمیتری راگوزین سرپرست بخش دفاعی در دولت روسیه است.

این روزنامه از قول منابع خود در دولت روسیه نوشته است: «علت لغو این سفر این است که ایران اطلاعاتی را دربارهٔ سفر پیش رو افشا کرده و این در حالی است که مسکو انتظار داشت این سفر محرمانه بماند.»

به نوشته این روزنامه، آقای راگوزین قرار بود روز دوشنبه ۲۵ بهمن به تهران سفر کرده و با حسین دهقان، وزیر دفاع، و همچنین سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس‌ جمهور ایران، دیدار کند.

بنا بر این گزارش، طرفین قرار بود در این دیدارها در مورد «مسائل نسبتاً حساسی» تبادل نظر کنند.

در همین زمینه «یک منبع دولتی روس» به این روزنامه گفته است که در این سفر «قرار بود بحث‌های پیچیده‌ای در خصوص دلایل روی آوردن شرکای ایرانی ما به خرید هواپیما از کشورهای غربی انجام شود.»

این منبع افزوده است: «ما پشتیبانی عظیمی از تهران کرده‌ایم، با وجود این، آنها در حال تهیه سخت‌افزار از آن کشورهایی هستند که از طریق تحریم دست به تحقیر ایران می‌زنند.»

خبرگزاری دولتی ایرنا روز یک‌شنبه از قول مهدی سنایی، سفیر ایران در مسکو، خبر داده بود که ایگور شووالف، معاون اول نخست‌وزیر، دمیتری راگوزین، معاون نخست‌وزیر، و الکساندر نوواک، وزیر انرژی روسیه، قرار است به‌زودی به تهران بیایند.

به نوشته روزنامه کومرسانت، سفر شووالف و نوواک لغو نشده و دیدار آنها با مقامات ایرانی در تهران هم‌چنان در دستور کار قرار دارد.

ایران و روسیه به‌ویژه در زمینه حفظ بشار اسد در منصب ریاست‌ جمهوری سوریه با یکدیگر همکاری نظامی دارند و تهران همچنین از مسکو یک سامانه پیشرفته موشکی دریافت کرده است.

مسئله انتقاد طرف‌های ایرانی و روسی از «افشای اطلاعات» پیش از این نیز رخ داده و در همین زمینه در روز ۳۱ مردادماه حسین دهقان، وزیر دفاع ایران، در یک برنامه تلویزیونی از «اعلام» حضور جنگنده‌های ارتش روسیه در پایگاه هوایی نوژه همدان، تلویحاً انتقاد کرده و گفت که روسیه در این مورد «بی‌معرفتی» کرده‌ است.